Virus Ebola là gì?

  • Bởi Admin
    05/08/2014
    4 phản hồi

    Athena, cộng tác viên Dân Luận


    Virus Ebola thuộc nhóm các loại virus gây ra bệnh sốt xuất huyết, gây ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong cơ thể và thường đi kèm với triệu chứng xuất huyết.

    Theo Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh, dịch Ebola bùng phát đầu tiên vào năm 1976 tại phía Bắc Zaire (nay là Cộng hòa dân chủ nhân dân Congo) thuộc Trung Phi và Nam Sudan. Tên của loại virus này được đặt theo tên con sông Ebola, nơi đầu tiên phát hiện ra dịch bệnh.

    Triệu chứng ban đầu khi nhiễm phải virus Ebola là sốt đột ngột, cảm thấy mỏi mệt, đau cơ, nhức đầu và đau họng. Những triệu chứng này có thể xuất hiện sau 8 – 10 ngày kể từ khi nhiễm bệnh và thời gian ủ bệnh là từ 2 đến 21 ngày.

    Tổ chức Y tế thế giới WHO cho biết những triệu chứng ban đầu này rất dễ gây nhầm lẫn với những bệnh như sốt rét, sốt thương hàn, viêm màng não hoặc thậm chí bệnh dịch hạch.

    MSF cũng cho biết một số bệnh nhân còn có triệu chứng như phát ban, đau mắt đỏ, nấc, tức ngực, khó thở và khó nuốt. Sau đó bệnh nhân có thể sẽ nôn mửa, bị tiêu chảy, suy thận, suy giảm chức năng gan và đôi khi là chảy máu trong hoặc xuất huyết ra ngoài.

    Ebola là loại virus rất nguy hiểm. Thí nghiệm trên linh trưởng cho thấy chỉ cần một lượng nhỏ virus cũng có thể gây tử vong. Virus ebola không lây truyền qua đường không khí. Một người có thể bị nhiễm bệnh nếu tiếp xúc với dịch cơ thể hoặc vật dụng cá nhân của người đã bị nhiễm bệnh. Ngoài ra việc giết mổ động vật bị nhiễm bệnh cũng khiến người nhiễm virus Ebola. Bệnh nhân đầu tiên mắc Ebola vào năm 1976 đã bị bệnh sau khi tiếp xúc với thịt khỉ và linh dương, do đó nên tránh ăn thịt động vật hoang dã cũng như các loại thịt sống.

    Virus Ebola có 5 chủng loại chính: Zaire ebolavirus (EBVO), Bundibugyo ebolavirus (BDBV), Sudan ebolavirus (SUDV), Taï Forest ebolavirus (TAFV) và Reston ebolavirus (RESTV).

    NHỮNG NẠN NHÂN ĐẦU TIÊN

    Theo ghi nhận, trong lịch sử dịch Ebola từng xuất hiện vào các năm 1976, 1979, 1995, 2000, 2003, 2007, 2009… và hiện tại là năm 2014. Ca tử vong đầu tiên trong năm 2014 theo báo cáo là vào tháng 7. Nạn nhân là ông Patrick Sawyer, 40 tuổi, công dân nhập quốc tịch Mỹ và là một quan chức đứng đầu trong bộ Tài chính. Ông Sawyer đã tham dự một cuộc họp tại Nigeria và được phát hiện có các triệu chứng bệnh vào ngày 20 tháng 7. Ngay sau đó ông được nhập viện nhưng đã tử vong vào ngày 25 tháng 7. Theo lời vợ của ông Sawyer thì trước đó ông có đến thăm chị gái mình là bệnh nhân bị nhiễm virus Ebola nhưng bản thân ông lại không hề biết điều này.

    Nạn nhân thứ hai chính là bác sĩ Sheik Humarr Khan. Ông đã ngã bệnh vào tuần trước trong khi đang giám sát điều trị các bệnh nhân nhiễm Ebola tại bệnh viện Kenema. “Mặc dù được chữa trị bởi các nhân viên y tế thuộc tổ chức Bác sĩ không biên giới (Pháp) nhưng ông đã không qua khỏi,” người phát ngôn Tim Shenk cho biết.

    Tính đến ngày 27 tháng 7, trên thế giới đã có 4 nước công bố dịch là Guinea, Liberia, Nigeria và Sierra Leone. 729 trên tổng số 1323 ca mắc bệnh được xác nhận là đã tử vong.

    WHO NÓI GÌ?

    Theo tổ chức Y tế thế giới, “hiện tại không có phương pháp điều trị cụ thể hay vaccine phòng ngừa virus Ebola”, tỉ lệ tử vong có thể lên đến 90%.

    Người bệnh sẽ được đưa vào khu cách ly đặc biệt, được chăm sóc bởi các nhân viên y tế, được cung cấp các chất điện giải cần thiết và thực phẩm.

    Đã có trường hợp nhân viên y tế nhiễm virus từ các bệnh nhân. Hiện WHO đã ban hành hướng dẫn để đối phó với trường hợp xác định hoặc nghi ngờ người nhiễm virus Ebola.

    Theo các chuyên gia y tế, người chăm sóc bệnh nhân nên mặc áo chống thấm nước, đeo găng tay và sử dụng kính hoặc mặt nạ y tế để ngăn chặn dịch cơ thể từ bệnh nhân bắn vào mũi, miệng và mắt.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    4 phản hồi

    Tạp chí New Scientist có đăng một bài viết giải thích cơ chế gây bệnh và khống chế hệ thống miễn nhiễm của SVT Ebola như sau:

    Khi cơ thể bị nhiễm SVT, các tế bào sẽ tiết ra các loại protein, gọi là Interferon, có tác dụng như chất dẫn truyền, báo tin cho các bạch cầu trong máu để huy động toàn bộ hệ thống miễn nhiễm tìm cách chống lại các vật lạ xâm nhập. Nhưng SVT Ebola lại tiết ra chất VP24 làm ngăn cản tác dụng của Interferon, vì thế làm tê liệt hệ thống miễn nhiễm. Các tế bào, không nhận được sự tiếp viện của HTMN, trở thành con mồi ngon cho SVT Ebola.

    Mặc dù một số loại thuốc thử nghiệm có thể giúp loại trừ được chất VP24, các nhà nghiên cứu nói SVT Ebola, cũng như các loại SVT khác, còn sử dụng vài cách khác nữa để ngăn chận tín hiệu báo động của Interferon; vì thế, việc điều trị bệnh nhiễm SVT rất phức tạp.

    .
    (Revealed: How Ebola paralyses the immune system
    By Andy Coghlan, 13 August 2014)

    Trong cái thí nghiệm (trên khỉ) trị liệu bằng huyết thanh chứa monoclonal antibody (gọi là Zmapp) vào năm 2012:
    - Tỷ lệ khỏi là 100% nếu bị nhiễm SVT trước đó 24 tiếng
    - Tỷ lệ khỏi là 50% nếu bị nhiễm SVT trước đó 48 tiếng

    Bệnh nhân là Kent Brantly lúc ấy đã bị nhiễm sang đến ngày thứ chín. Chỉ một giờ sau khi được truyền Zmapp qua tĩnh mạch, tình trạng của Brantly đã cải thiện, các vết ban đỏ mờ nhạt đi, và ngày hôm sau ông có thể tắm rửa, lên máy bay về trở Mỹ. May mắn!
    Người thứ hai, Nancy Writebol (hơilớn tuổi), thì hồi phục chậm hơn, nhưng cũng cảm thấy khoẻ hơn sau khi được truyền liều thuốc thứ hai, và cũng được trở về Mỹ.

    Nhưng Tổ Chức Y Tế Thế Giới nói Zmapp chỉ là thuốc thử nghiệm, chưa được chính thức chấp thuận để trị liệu cho con người, nên họ không thể tự tiện sử dụng nó để trị liệu những người khác trong trường hợp bệnh dịch như hiện nay.

    Theo CNN: Experimental drug likely saved Ebola patients
    http://www.cnn.com/2014/08/04/health/experimental-ebola-serum/index.html

    Hôm nay tôi cũng có đọc/xem tin trên CN về việc điều trị vị bs bị nhiễm virus Ebola được đưa từ Liberia về Mỹ vài hôm trước.

    Ông đã phản ứng tốt với huyết thanh (serum) có chứa kháng thể đơn (monoclonal antibody) điều trị. Huyết thanh này sản sinh từ chuột đã được chích vào các mảnh (fragments của Ebola virus, để tăng tính chuyên biệt trong tác dụng cô lập và tiêu diệt đến kháng sinh, tức Ebola virus). Hy vọng với trình độ kỹ thuật cao, trang bị hiện đại và thích hợp của y khoa Mỹ, vị bs này sẽ được trị khỏi.

    Cách đây nhiều năm, tôi có xem một phim hư cấu về sự bộc phát của một loại virus tuơng tự như Ebola. Phim tên Outbreak (1995), do Dustin Hoffman, Morgan Freeman, v.v ... đóng. Thật kinh hoàng khi virus chết người, cũng phát xuất từ Phi châu, lan truyền nhanh chóng, trong tình trạng không có thuốc men và phuơng cách điều trị, dù là ở Mỹ. Đã quên phim kết thúc như thế nào. :)

    Theo bài viết:
    Triệu chứng ban đầu khi nhiễm phải virus Ebola là sốt đột ngột, cảm thấy mỏi mệt, đau cơ, nhức đầu và đau họng.
    [...]
    Tổ chức Y tế thế giới WHO cho biết những triệu chứng ban đầu này rất dễ gây nhầm lẫn với những bệnh như sốt rét, sốt thương hàn, viêm màng não hoặc thậm chí bệnh dịch hạch.

    Điều hiển nhiên là các triệu chứng ban đầu của bệnh SXH Ebola rất dễ gây nhầm lẫn với những bệnh sốt xuất huyết do các SVT khác gây ra như: bệnh do SVT Marburg (triệu chứng giống y hệt như SXH Ebola), bệnh sốt Dengue, bệnh sốt vàng (Yellow fever), sốt phát ban Typhus vv