Đánh giá 30 năm đổi mới dễ hay khó?

  • Bởi Cát Bụi
    02/08/2014
    7 phản hồi

    140731153322_vn_economy_512x288_getty.jpg

    Việt Nam đang chuẩn bị tổng kết '30 năm đổi mới' với chính phủ chỉ đạo các cơ quan, bộ ngành và địa phương phải hoàn tất công việc trước tháng 5/2015.

    Chính phủ Việt Nam đã đề nghị World Bank tham gia vào một nghiên cứu chung cùng tổng kết 30 năm công cuộc cải tổ của Việt Nam, nhân chuyến thăm của Chủ tịch Nhóm Ngân hàng Thế giới, ông Jim Yong Kim tới Hà Nội vào trung tuần tháng Bảy.

    Tuy nhiên một số ý kiến quan sát và phân tích từ trong nước đặt một số câu hỏi cho việc tổng kết từ mặt thời gian, cho tới nội dung và quan điểm, định hướng.

    Hôm 31/7/2014, PGS. TS. Phạm Quý Thọ, từ Học viện Chính sách & Phát triển, thuộc Bộ Kế hoạch & Đầu tư (MPI), nêu quan điểm cho rằng Việt Nam đã có một giai đoạn được cho là 'chững lại' khoảng 20 năm sau đổi mới, nhưng chưa rõ nhà nước có dám phản ánh đúng 'sự thực, khách quan' hay không.

    Tôi nghĩ rằng việc tổ chức nghiên cứu chắc chắn để phục vụ cho Đại hội Đảng, thế còn có kịp hay không kịp, cũng chắc chắn rằng sẽ có một bản báo cáo. Nhưng độ sâu và chất lượng đến đâu thì nó lại là một việc khác.

    » TS. Hàn Mạnh Tiến

    Trong khi đó, một nhà phân tích khác, TS. Hàn Mạnh Tiến, từ Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam (VNA) cho rằng thời gian chỉ còn sáu hay bảy tháng để hoàn tất đánh giá tổng kết một giai đoạn có nhiều phân đoạn quan trọng có thể là 'ít' và nếu có hoàn tất, chỉ có thể phản ánh được một số 'nội dung cơ bản'.

    'Phục vụ Đại hội Đảng'

    Ông Hàn Mạnh Tiến, nguyên thành viên Đoàn Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta), nói với BBC về điều mà ông tin là mục đích của việc tổng kết này.

    'Thời gian tổng kết 30 năm quá gấp gáp?'

    Chuyên gia trong nước đặt vấn đề về thời gian và chất lượng tổng kết '30 năm đổi mới' mà Chính phủ đang phối hợp với World Bank.

    Nghemp3

    Ông nói: "Thứ nhất, tôi nghĩ rằng việc tổ chức nghiên cứu chắc chắn để phục vụ cho Đại hội Đảng, thế còn có kịp hay không kịp, cũng chắc chắn rằng sẽ có một bản báo cáo.

    "Nhưng độ sâu và chất lượng đến đâu thì nó lại là một việc khác. Trong vòng sáu, bảy tháng, mà để nghiên cứu một cách kỹ lưỡng giữa 30 năm đổi mới Việt Nam để rút ra các bài học, rút ra các cách thức, thì tôi nghĩ thời gian hơi ít, cần một thời gian dài hơn và nghiên cứu sâu hơn.

    "Tuy nhiên, nếu Ngân hàng Thế giới, Chính phủ huy động được và sử dụng được những đội ngũ chuyên gia, những nhóm chuyên gia có năng lực và có tâm huyết, cũng có thể rút ra được những điều cơ bản."

    Nhà phân tích cho rằng từ trước tới nay, tiếp cận tư vấn, khuyến nghị của Ngân hàng Thế giới với Việt Nam đều thực hiện theo phong cách "mềm mỏng", nên không có "xung đột" gì lớn về mặt tư tưởng, đường hướng, trừ ở một số khuyến nghị ở tầm mức giải pháp, kỹ thuật.

    Cần phải có những đánh giá khách quan, thẳng thắn, sự thật, để có những giải pháp tốt nhất, phát triển giai đoạn sau, nhưng liệu người ta có nhìn thẳng vào sự thật không? Thí dụ như đánh giá nó bị 'chững lại' của đổi mới, hay là vẫn có 'những bước tiến' vân vân, nói chung chung như vậy

    » PGS. TS. Phạm Quý Thọ

    Tuy nhiên, ông cho rằng, Việt Nam đang phải giải quyết tường minh quan niệm về mối quan hệ trên thực tế giữa thế nào là "nền kinh tế thị trường" được kết hợp với điều được gọi là "định hướng xã hội chủ nghĩa".

    Ông Tiến nói: "Không thể giải thích được, và cho tới ngày nay cũng không có ai giải thích hoặc viết một cách rành mạch thế nào là kinh tế thị trường, định hướng xã hội chủ nghĩa.

    "Ở đây, kinh tế thị trường là kinh tế thị trường, còn vế gọi là 'xã hội chủ nghĩa' nó phải được thể hiện ở những chính sách, những luật lệ, những hệ thống khác, cho nên gắn hai từ ấy vào với nhau, rõ ràng tạo ra sự lúng túng về mặt tư tưởng và định hướng."

    Dám nhìn thẳng sự thật?

    Việc đánh giá đổi mới của Việt Nam như thế nào để hiệu quả và thực chất và tránh hình thức đang là một quan tâm của giới quan sát.

    'Liệu VN có dám tổng kết đúng sự thật?'

    Liệu Việt Nam có dám phản ánh đúng sự thật một giai đoạn 'bị chững lại' sau cải tổ khi tổng kết '30 năm đổi mới'?

    Nghemp3

    Hôm 31/7, PGS. TS. Phạm Quý Thọ nói với BBC: "Khi đánh giá 20 năm, có vẻ lạc quan hơn, nhưng đánh giá đến 30 năm, thì người ta cho rằng mười năm sau này có những bước chững lại, do những khó khăn nội tại, cũng như điều hành của chính phủ, có những lỗi trong điều hành của chính phủ, làm cho đổi mới này có vẻ bị chững lại.

    "Thể hiện qua niềm tin của dân chúng giảm sút, rồi tổng cầu giảm v.v... và cả những vấn đề khác liên quan, khi mà kinh tế suy giảm, nó kéo theo cả những vấn đề xã hội.

    "Cái người ta quan tâm chính là giai đoạn 10 năm, giai đoạn đặc biệt từ năm 2008-2009 đến nay, sẽ có những đánh giá đặc biệt.

    "Cần phải có những đánh giá đặc biệt trong thời kỳ dài là 30 năm, nhưng giai đoạn này, cần phải có những đánh giá khách quan, thẳng thắn, sự thật, để có những giải pháp tốt nhất, phát triển giai đoạn sau, nhưng liệu người ta có nhìn thẳng vào sự thật không?

    "Thí dụ như đánh giá nó bị 'chững lại' của đổi mới, hay là vẫn có 'những bước tiến' vân vân."

    'Chưa được rõ ràng?'

    Một số chuyên gia từ Bấm Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam đã từng góp ý với một văn kiện của Trung ương Đảng Cộng sản về việc cần xem lại điều được cho là mô hình mấy chục năm hậu đổi mới tới nay của Việt Nam kết hợp giữa "kinh tế thị trường" với "định hướng xã hội chủ nghĩa".

    Liệu việc tổng kết 30 năm có rút ra kinh nghiệm gì hoặc giải pháp nào để điều chỉnh, sửa đổi hay không, PGS. Thọ nêu quan điểm:

    "Đây là một câu hỏi rất là lớn mà có những ý kiến rất trái ngược nhau, một cho là nội hàm của 'kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa' trong suốt nhiều năm, cho đến bây giờ chưa được rõ ràng. Kể cả nội dung, mục tiêu cần thực hiện, hoặc cụ thể hóa như thế nào, thì chưa được làm rõ.

    "Giới nghiên cứu cho rằng khó hy vọng có những thay đổi đột biến hoặc thay đổi mạnh mẽ hơn của Đại hội 12 sắp tới, dự định tổ chức vào đầu năm 2016," nhà nghiên cứu chính sách nói với BBC.

    Chủ đề: Kinh tế

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    7 phản hồi

    Cần lưu ý: một số người ngộ nhận CS chúng nó không rành tiếng Anh, tiếng Pháp. Đó là sai lầm, vì bọn CS làm tại ĐSQVN tại Mỹ, pháp, và các nước rất nhiều, kể cả bọn mang danh NVHN, trường hợp tên Trần Chung Ngọc là ví dụ. Thừng những tên CS bán nước mà lộ mặt thì phải chấp nhận, còn đa số hoạt động giấu mặt thì đầy trên mạng và cả ngoài đời tại các quốc gia.

    Chúng nó giỏi tiếng tây u là bình thường.

    Bọn này ngoài việc móc túi kiếm tiền khi làm visa, buôn lậu, phần còn lại thực hiện theo chỉ thị bằng cách thay phiên nhau lên mạng để góp sức cùng bọn công an mạng và dư luận viên và nội gián cũng như gián điệp tàu để gây hiềm khích trong công đồng người Việt hải ngoại lẫn nhau và giữa người trong với ngoài nước.

    Hãy cẩn thận bọn chó săn nguy hiểm đó với cái lốt vài chữ tây chữ u.

    Chưa cần đọc bài, chỉ càn nhìn bức ảnh ngay trên đàu bài tôi cũng đã ớn cái ĐỔI MỚI rồi, đổi mới là thay chiếc xe cút kít bằng chiếc xe bò-người, vì cái xe mang tên "xe bò" nhưng lại do hai người vừa kéo vừ đẩy. Còn cái xe cút kít ngày trước được định nghĩa như sau: đó lại một phương tiện vẩn tải không có động cơ, không những chở được đất mà còn kéo theo cả người.
    Người dân lao động thì nhìn sự nghiệp đổi mới của ta là
    ĐỔI MỚI LÀ ĐÓNG GÓP MỚI, GIÁ MỚI THUẾ MỚI
    đồng thời lại lo thêm là phải đóng góp để các ông cốp (quan chức) có tiền họp hội nghi cãi nhau và tiêc tùng.
    Xem mấy cái còm ở đầu, tôi thấy hai bác phê phán bác Đệ nhiều quá.
    Bác Đệ viết: "...Tôi chỉ còm thế thôi, để các bác bàn tiếp."
    Vậy mà bác Nguyễn Ngọc Già chụp cho cái mũ: "Một lối ăn nói vô giáo dục, trịch thượng, hỗn láo với dân. Thậm chí phải nói là mất dạy của CS. CS hiện nay đang rất thích những kiểu phản hồi như thế này, đó gọi là: hoãn binh kế."
    Sau đó bác Yển lên tiếng thì lại thấy bác Già nổi khùng: "Kêu : Nhiên Tuệ, Vầu, Nhẻn, Nịt, Bin, Gạch, Ngói, Mọi v.v... ra hết nhé Yển! Già này sẵn sàng tiếp chiêu rất ư là lịch lõm!"
    Tôi cũng chẳng biết bác Già viết những dòng trên thì có ăn nhập gì với chủ đề này không và nêu tên những ai đó, lại còn thách thức. Tôi thì thấy đọc những bài trên thì phải phong cho bác già danh hiệu "ĐỆ NHẤT DU CÔN ĐẤT SÀI THÀNH",
    Qua thổ lộ của bác Già thì thấy bác xuất thân từ cái nôi CS, nay thì bác vẫn giữ được bản chất truyền thống của CS. Còn mấy bác khác như Yển, Đệ...thì chẳng biết có phải là đảng viên hay không vì bái viết không mang tính đảng, có thể các bác này trước là đảng viên nhưng nay đang thoát đảng nhờ đọc Dân luận cũng nên.
    Cậu Già viết thế mà cậu Trí Luận còn phụ họa theo: "Câu cuối cậu Đệ viết hoàn toàn đi ngược slogan của Dân Luận: Không gian bày tỏ quan điểm, chứ không phải không gian bày tỏ ý kiến chỉ đạo ("tôi chỉ viết (gợi ý) thế thôi, các cậu bàn tiếp.") Tôi đồng ý với bác Già như vậy là rất bố láo. Chúng ta tôn trọng nhau, nhưng khi đã xúc phạm danh dự người đọc thì cũng cần nói cho biết đễ xác định đúng tư cách và tỉnh ngộ để tăng phần "dân trí" qua học hỏi.
    (Cậu Yến cũng có thể rút kinh nghiệm qua ý kiến mang tính chất "sơ kết" để chỉ đạo của mình.)"
    Thử xem những lới lẽ trên của Già và Luận xem hai cậu này có tôn trọng người khác hay không mà bảo người khác phải tôn trọng mình? Các bác thử đọc lại toàn topic của bác Đệ xem có phải chỉ đạo như cậu Luận đã nói hay không:

    "Xét thành tựu đổi mới cả một thời kỳ 30 năm thì quá lớn, vì nó bao gồm nhiều ván đề như thể chế chính trị, kinh tế, văn hóa xã hội...Tôi chỉ dám nhạn xét về những điều tai nghe mắt thấy diễn ra hàng ngày thôi. Nếu ai là người nước ngoài, quay lại Việt Nam sau 30 nam thì tháy quả là đất nước ta thay da đổi thịt khá nhanh. Thế nhưng chỉ có những người Việt Nam ăn cơm gạo VN, hít thở không khí VN thì mới hiểu rõ nội tình còn nhiều việc phải bàn va hoàn toàn không không giống những lời hoa mỹ sẽ được báo cáo trong các hội nghị Đảng đã qua và sắp tới.
    Nhận xét bao trùm thì có thể nói rằng "Đổi mới" là quay về cái cũ, không phải trong lĩnh vực kinh tế đơn thuần mà còn ở nhiều lĩnh vực khác nữa.
    Điều thứ hai cũng dễ thấy là ta càng có bề dầy về thời gian xây dựng CNXH (mơ hồ, chỉ trên lời nói) thì càng bắt tay chặt hơn với các nước tư bản mà trước đây ta muốn tiêu diệt.
    Bàn tay của Đảng ngày càng xiết chặt hơn và cũng nhuốm máu nhiều hơn. Chưa bao giờ trong lịch sử VN lại thấy có cảnh công an và bộ đội trang bị vũ khí đến tận răng để đi ăn cướp của dân mà toàn là dân nghèo. Kiểu làm giàu kỳ lạ của Đảng CS đổi mới so với cũ là trước kia cướp của người giầu chia cho người nghèo thì nay ĐỔI MỚI là cướp của người nghèo chia cho người giàu. Về kinh tế thì hầu như những người đeo mác CS đã đổi thành tư bản giàu khủng khiếp. Trong dân vẫn có người tôn sùng lý tưởng CS nhưng lại căm thù quan chức CS.
    Nghe nói đổi mới thì người ta cứ hình dung cái tốt thay cái xấu, thế nhưng công cuộc đổi mới của ta có nhiều điều gây nhức nhối, là cái xấu thay cái tốt, kể cả trong Đảng và ngoài Đảng.
    Cái mới nhất của hản đồ nước Việt ta thì ngày càng nhỏ lại, nợ nước ngoài cũng ngày càng tăng. Tôi chỉ còm thế thôi, để các bác bàn tiếp."

    Tôi không muốn đoán mò, nhưng mấy anh em chúng tôi cùng đọc và "khảo cứu" cả bài cả còm thì có người bảo: Có lẽ cậu Già thấy cái tên của bác Đệ thì lại liên tưởng đến tên quan chức cấp cao phụ trách tuyên huấn nên có ác cảm."
    Cậu Già mà cứ tiếp tục cái kiểu suy nghĩ thế thì đúng là lão gaga đang fou la tête.

    Đánh giá "3 ý kiến" không khó!

    Đề tài này, tôi đã đọc từ BBC và cũng muốn từ từ bàn góp. Ngay đây, gặp lại bác Nguyễn Ngọc già và 2 vị nữa, thành 3 - Nên muốn góp vui.
    Bác Già bức xúc có lý. Câu cuối cậu Đệ viết hoàn toàn đi ngược slogan của Dân Luận: Không gian bày tỏ quan điểm, chứ không phải không gian bày tỏ ý kiến chỉ đạo ("tôi chỉ viết (gợi ý) thế thôi, các cậu bàn tiếp.") Tôi đồng ý với bác Già như vậy là rất bố láo. Chúng ta tôn trọng nhau, nhưng khi đã xúc phạm danh dự người đọc thì cũng cần nói cho biết đễ xác định đúng tư cách và tỉnh ngộ để tăng phần "dân trí" qua học hỏi.
    (Cậu Yến cũng có thể rút kinh nghiệm qua ý kiến mang tính chất "sơ kết" để chỉ đạo của mình.)

    Sơ lược, "Đổi mới" bắt đầu từ nhận thức của mỗi cá nhân về trách nhiệm của mình với xã hội. Người khởi xướng là ông Trường Chinh với sự hỗ trợ nhiệt tình của ông Võ Văn Kiệt. Nội hàm là: Nhìn nhận những ý kiến và thực tế từ ĐỊA PHƯƠNG, CƠ SỞ để phá cung cách làm cũ, lạc hậu, mở ra cách làm mới, chính sách mới, thông thoáng.
    Xét câu nói: "Đổi mới hay là chết" thời gian đó, có thể thấy 1 đặc điểm của chính trị (đảng csVN) là cứ để tình hình "chết đến đít" mới lo chạy, cứ đợi có kẻ đạp vào xác mới nhúc nhích (như qua chuyện cái giàn khoan mới đây). Điều may là Nhân dân vẫn luôn tỉnh táo và luôn "đạp vào xác, gõ vào đầu" để các "đỉnh cao" bớt u mê, lú lẫn. Chính Nhân dân mới là nền của Đổi mới.

    Đây là nhận xét của cá nhân tôi; Xin được lắng nghe và tiếp tục suy nghĩ.

    Thân mến.

    Nên chú ý: ngoài tính tàn ác và bạo ngược của CS. Chính tính chất làm cha làm mẹ thiên hạ, ngồi lên đầu lên cổ người dân bao năm qua mới sản sinh ra thói trịch thượng như Thị Ninh, Hồng Anh và trong cái câu của em Thế Huynh.

    Lẽ nào không thấy cái lốt nặng mùi: chỉ đạo và định hướng qua câu nói vô giáo dục luôn đòi "làm cha thiên hạ" đó? Hiện tình, CS đang quay lại chiêu hoãn binh, tung hỏa mù, câu giờ, khiêu khích chọc ngoáy. Xưa như trái dưa!

    Đừng sa đà vào công kích và khiêu khích. Nên nhớ thằng Già này xuất từ cái nôi CS. Đủ mùi bầm dập từ CS trong nhà ra ngõ, nhé cưng Tố Yển! Hóa ra giờ này, Già hiểu Yển em có được "ông thầy đạo đức hết ý" là gì rầu!

    Kêu : Nhiên Tuệ, Vầu, Nhẻn, Nịt, Bin, Gạch, Ngói, Mọi v.v... ra hết nhé Yển! Già này sẵn sàng tiếp chiêu rất ư là lịch lõm!

    Có người chỉ viết cho người khác đọc, có người lại chỉ đọc bài của người viết (số này rất nhiều), còn có người vừa đọc bài của người khác viết và có tham gia viết các topics, số này ít hơn. Còn số người hiếm là vừa viết bài cho người khác đọc, vừa đọc bài người khác và góp ý, trong số người hiếm này thì có bác Nguyễn Ngọc Già, được nhiều người mến mộ.
    Nhưng thấy bác Già nặng lời với bác mới xuất hiện là Đinh Thế Đệ thì tôi cảm thấy không còn là bác Già nữa.
    Bác Nguyễn Ngọc Già trích dẫn lời bác Đinh Thế Đệ: "...Tôi chỉ còm thế thôi, để các bác bàn tiếp". Rồi phang luôn một câu: "Một lối ăn nói vô giáo dục, trịch thượng, hỗn láo với dân. Thậm chí phải nói là mất dạy của CS. CS hiện nay đang rất thích những kiểu phản hồi như thế này, đó gọi là: hoãn binh kế".
    Tôi chẳng thấy mấy lời như trên giống như bác Già nhận xét. Kiểu phỉ báng của bác Già mới chính là người giáo dục có thừa, coi thường người khác. Bác Già mới đọc một cái còm của bác Đệ mà nhận xét như trên thì quả là người hồ đồ, điều không đáng có của người cao tuổi và người có học hành tử tế.
    Nếu bác đọc cái còm khác của bác Đệ viết thì có lẽ bác có thái độ khác.
    Trong cái còm ở bài "Đảng giả dối, nhưng bỏ Đảng tôi sẽ làm gì?" (của tác giả "Trần Chấn), bác Đệ có thú nhận: "Tôi mới tập còm, viết khó khăn lại hay sai nên tôi không viết được hết ý nghĩ của mình."
    Bác Già là người viết lão luyện lâu năm, còn bác Đệ "là lính mới tò te". Tôi viết còm này với mục đích là cầu nối giữa người cũ, người mới để thông cảm với nhau và nên nói năng thế nào để người khác khỏi đánh giá là ở tuổi các cụ mà sao đanh đá như hàng tôm hàng cá thế. Còn thái độ hai bác thế nào là tùy. "Lời nói không mất tiền mua..."

    Khách Đinh Thế Đệ viết:
    ...Tôi chỉ còm thế thôi, để các bác bàn tiếp.

    Một lối ăn nói vô giáo dục, trịch thượng, hỗn láo với dân. Thậm chí phải nói là mất dạy của CS. CS hiện nay đang rất thích những kiểu phản hồi như thế này, đó gọi là: hoãn binh kế.

    Xét thành tựu đổi mới cả một thời kỳ 30 năm thì quá lớn, vì nó bao gồm nhiều ván đề như thể chế chính trị, kinh tế, văn hóa xã hội...Tôi chỉ dám nhạn xét về những điều tai nghe mắt thấy diễn ra hàng ngày thôi. Nếu ai là người nước ngoài, quay lại Việt Nam sau 30 nam thì tháy quả là đất nước ta thay da đổi thịt khá nhanh. Thế nhưng chỉ có những người Việt Nam ăn cơm gạo VN, hít thở không khí VN thì mới hiểu rõ nội tình còn nhiều việc phải bàn va hoàn toàn không không giống những lời hoa mỹ sẽ được báo cáo trong các hội nghị Đảng đã qua và sắp tới.
    Nhận xét bao trùm thì có thể nói rằng "Đổi mới" là quay về cái cũ, không phải trong lĩnh vực kinh tế đơn thuần mà còn ở nhiều lĩnh vực khác nữa.
    Điều thứ hai cũng dễ thấy là ta càng có bề dầy về thời gian xây dựng CNXH (mơ hồ, chỉ trên lời nói) thì càng bắt tay chặt hơn với các nước tư bản mà trước đây ta muốn tiêu diệt.
    Bàn tay của Đảng ngày càng xiết chặt hơn và cũng nhuốm máu nhiều hơn. Chưa bao giờ trong lịch sử VN lại thấy có cảnh công an và bộ đội trang bị vũ khí đến tận răng để đi ăn cướp của dân mà toàn là dân nghèo. Kiểu làm giàu kỳ lạ của Đảng CS đổi mới so với cũ là trước kia cướp của người giầu chia cho người nghèo thì nay ĐỔI MỚI là cướp của người nghèo chia cho người giàu. Về kinh tế thì hầu như những người đeo mác CS đã đổi thành tư bản giàu khủng khiếp. Trong dân vẫn có người tôn sùng lý tưởng CS nhưng lại căm thù quan chức CS.
    Nghe nói đổi mới thì người ta cứ hình dung cái tốt thay cái xấu, thế nhưng công cuộc đổi mới của ta có nhiều điều gây nhức nhối, là cái xấu thay cái tốt, kể cả trong Đảng và ngoài Đảng.
    Cái mới nhất của hản đồ nước Việt ta thì ngày càng nhỏ lại, nợ nước ngoài cũng ngày càng tăng. Tôi chỉ còm thế thôi, để các bác bàn tiếp.