Phan Châu Thành - Thần tượng kinh tế Trung Quốc ư? I “can” U!...

  • Bởi Admin
    03/07/2014
    9 phản hồi

    Phan Châu Thành

    chinese-dream.jpg

    Lý do viết bài

    Đọc bài “Trung Quốc có phải thần tượng của những nền kinh tế đang phát triền?” của nữ tiến sĩ Kinh tế người Zambia – Dambisa Moyo, do Dân Luận mới đăng lại bản dịch của Khương Việt, tôi rất không đồng ý với ý kiến của nhà kinh tế vĩ mô này đánh giá về nền kinh tế tư bản nhà nước của Trung Quốc hiện nay, nhưng tôi không có ý định viết bài phản hồi hay tranh luận với tác giả đó làm gì, việc khác quan điểm kinh tế là chuyện bình thường, có gì là “kinh thế” đâu...

    Nhưng việc bài viết đó đã được đăng cho độc giả Việt trên Dân Luận về nền kinh tế Trung Quốc có lẽ sẽ vô tình là một quảng cáo tốt cho nền kinh tế Trung Quốc mà theo tôi nó không xứng đáng, và nó rất độc hại (vẫn theo tôi) cho người Việt cả tin, nhưng nó lại rất thuận ý đảng CSVN hiện nay, cóp thể biện minh cho sự lệ thuộc nặng nề hiện nay của kinh tế Việt Nam vào kinh tế Trung Quốc là tốt, nên tôi quyết định trình bày quan điểm contra của mình để bạn đọc Dân Luận có thêm ý kiến nhiều chiều để tham khảo.

    Bốn “thành công” của kinh tế tư bản nhả nước CS Trung Quốc theo tiến sĩ Moyo

    Tiến sĩ Moyo đã so sánh nền kinh tế tư bản tư nhân của Mỹ và Phương Tây với kinh tế tư bản nhà nước của Trung Quốc bỏ qua yếu tố không đáp ứng và ưu tiên nhu cầu dân chủ, chính trị của Trung Quốc trong 30 năm qua và đưa ra 4 kết luận sau:

    Thứ nhất, Trung quốc đã giúp trên 300 triệu Trung Quốc dân thoát nghèo trong số 1 tỷ 300 triệu dân Trung Quốc trong thời gian qua.

    Thứ hai, Trung quốc đã cải thiện bất bình đẳng thu nhập thể hiện qua chỉ số GINI của Trung Quốc ngang của Mỹ và giảm dần trong khi Gini của Mỹ tăng dần…

    Thứ ba, Trung Quốc đã phát tiển cơ cấu hạ tầng “thần kỳ” trong những năm qua như 85,000 kms đường xá trong nước và 9000 kms đường ở Châu Phi...

    Và thứ tư, Trung Quốc đã giúp thế giới giả quyết các vấn đề xã hội trong các nước đang phát triển, như đưa dịch vụ y tế đến một số khu vực nghéo trên tế giới ở Trung Mỹ, Châu Phi, Tậy Nam Á…

    Theo tôi, cái nhìn trên về “thành công” của Trung Quốc bởi tiến sĩ Moyo thật vô cùng thiển cận và ngộ nhận, chứng tỏ Moyo có thể là chuyên gia kinh tế vĩ mô thế giới của WB nhưng chẳng hiểu gì về nền kinh tế “màu sắc Bắc Kinh” mà cô ta gọi đơn giản (lại ngộ nhận) là tư bản nhà nước và đem ra so sánh với tư bản tư nhân của Mỹ và Tây Âu…

    Lời ca ngợi “lên tận mây xanh” nền kinh tế tư bản nhà nước Trung Quốc của Moyo

    Sau khi liệt kê rất sơ sài các thành tựu kinh tế trên của Trung Quốc, tiến sĩ Moyo tự đại diện cho 60-80 nền kinh tế đang phát triển nà cô ta đã đi qua phát biểu: “Chúng tôi thích điều đó, chúng tôi muốn điều đó, chúng tôi muốn làm được như Trung Quốc thế…” Ok, tiến sĩ Moyo và 80 nước đó có thể nói và muốn vậy, tôi chưa đi quan “các nước đó” để kiểm chứng được – không biết có tính Việt Nam trong đó không? Nhưng tiến sĩ đã kết luận và đưa ra 4 lời khuyên như sau:

    Thứ nhất, cần có giai cấp trung lưu có thể qui trách chính quyền trước khi có dân chủ, nên phải ưu tiên phát triển kinh tế trước, như tư bản nhà nước Trung Quốc đã làm, “tạm” bỏ qua như cầu nhân quyền dân chủ của dân;

    Thứ hai, vì như điều trên, các nhà nước không cần lo cho nhu cầu dân chủ của dân trước, tức là cứ để dân chủ sau;

    Thứ ba, các chính phủ nên xây dựng thể chế tư bản nhà nước như Trung Quốc trước hết, trước khi phát triển kinh tế tư bản tư nhân (như châu Âu và Mỹ hiện nay); và

    Thứ tư, Phương Tây, nhất là Mỹ, nên hợp tác với tư bản nhà nước Trung Quốc và thậm chí nên làm như nó (tức học hỏi nó) thay vì “chạy quanh yêu cẩu nhân quyền cho các nước đang phát triển”, và nên để các nước đó tự tìm ra hệ thống chính trị, không áp đặt…

    Theo ý cá nhân tôi, đó là những kết luận vội vã, nông cạn và những lời khuyên rất hồ đồ của Moyo (vì dựa trên các kết luận vội vã và nông cạn).

    Tôi xin trình bày quan điểm ngược lại – contra view của tôi để bạn đọc tham khảo và tự kết luận.

    Quan điểm của tôi về phương pháp so sánh của tiến sĩ Moyo

    Tiến sĩ Moyo đã so sánh hai mô hình kinh tế tư bản nhà nước, cụ thể là Trung Quốc, với kinh tế tư bản tư nhân, như của Mỹ và Tây Âu, bỏ qua các vấn đề chính trị và dân chủ, trên có sở hiệu quả kinh tế trong khoảng 30 năm qua của hai mô hình đó, để chỉ ra sự ưu việt của kinh tế tư bản nhà nước Trung Quốc, như tôi đã tóm tắt trên. Và đó chính là sai lầm cơ bản đầu tiên của Moyo.

    Tại sao? Vì cô ta đã không so sánh quả táo với quả táo, apple to apple!

    “Quả táo” mô hình kinh tế tư bản tư nhân, như tại Mỹ và Tây Âu, đã được đã được loài người phát minh và hoàn thiện, giao trồng và chăm sốc, cải tạo suốt ít nhất ba thế kỷ qua, qua nhiều mùa vụ thu hoạch rồi lại gieo trồng và thu hoạch, trong điều kiện hình thành và phát triển xã hội dân chủ - điều mà Moyo kiên quyết bỏ qua không so sánh (đất sống của cây táo, vườn táo).

    Quả táo – nền kinh tế tư bản tư nhân đó - có thời vụ, tức chu kỳ sống và phát triển riêng của nó, và khi đem đi so sánh một giống táo với nhau, phải so sánh ít nhất trọn cả một chu kỳ sống của nó. Trên phạm vi kinh tế vĩ mô cả thế giới và/hay các quốc gia, chu kỳ phát triển của mô hình kinh tế tư bản tư nhân cũng luôn thay đổi, và chu kỳ gấn đây nhất của nó là khoảng 60-70 năm (từ các khủng hoảng kinh tế thế giới 1930s đến 1990s-2000s vừa qua).

    Thế nhưng, tiến sĩ Moyo đã chỉ chọn ra khoảng 30 năm gần đây để so sánh hai mô hình kinh tế (Moyo đọc bài tham luận này của mình ở TED tháng 11/2013 tức Moyo chỉ so sách giai đoạn khoảng 1980-2010), tức là không gồm trọn chu kỳ, tức là không phải trọn “quả táo”.

    Hãy xem “quả táo” kinh tế tư bản nhà nước Trung Quốc của Moyo có là trọn quả táo không nhé? Mô hình kinh tế tư bản nhà nước của Trung Quốc sinh ra ngay từ ngày đất nước Trung Hoa CS sinh ra, năm 1949, tức là từ hơn 30 năm trước 1980 mà Moyo bắt đầu mang ra so sánh. Tại sao vậy? Tại vì trước 1980 mô hình KT TBNN Trung Quốc đó, dù nó là TBNN hơn bao giờ hết và hơn ai hết - 100% tư bản của nhà nước, đã đại thất bại?!

    Chuyện gì đã xảy ra giữa hai giai đoạn khoảng 30 năm đó của nền Kinh Tế TBNN Trung Quốc? Trung Quốc từ khoảng năm 1980 đã quay ngoặt và đi theo mô hình kinh tế tư bản tư nhân của Mỹ và phương Tây, dù chưa tư nhân hóa hoàn toàn! Tiếp theo và song song, cũng từ khoảng 1980, Trung Quốc đã dựa vào và học theo tư bản nước ngoài của Mỹ và phương Tây, cho tư bản Mỹ và Tây Âu vào đầu tư tại Trung Quốc. Hai điều đó (cho phép tư bản tư nhân trong nước và chấp nhận tư bản tư nhân nước ngào vào Trung Quốc đầu tư) là sự khác biệt cơ bản của kinh tế Trung Quốc sau 1980 so với trước 1980, dù vẫn có Tư Bản Nhà Nước (cộng sản) Trung Quốc ở đó từ giai đoạn cũ chuyển hóa sang, và cũng là nguyên tạo nên kết quả khác bệt thần kỳ trong kết quả của nền kinh tế Trung Quốc sau 1980 so với trước 1980!

    Vậy cho nên đúng ra Moyo phải gọi kinh tế Trung Quốc trước 1980 là tư bản nhà nước, còn sau 1980 mà Moyo so sánh là kinh tế Tư bản tư nhân Trung Quốc pha với tư bản nhà nước cộng sản Trung Quốc. Như vậy phần tư bản nhà nước có liền mạch từ 1949 đến nay – vì vẫn đảng đó, nhà nước đó, thể chế đó, nên không thể tách rời với sau 1980 như Moyo đã làm.

    Nhưng cho dù chúng ta có lấy ra so sách kết quả cả nền kinh tế tư bản nhà nước Trung Quốc từ 1949 đến nay thì đó cũng chưa phải là cả quả táo. Bởi vì, chưa ai biết giống táo “Tư bản NN Trung Quốc” có chu kỳ sống bao nhiêu lâu vì nó mới được Trung Quốc lai tạo ra từ khoảng 1980s (sau khi suýt chết trong hơn 30 năm trước đó). Hiện nay, vườn táo Trung Quốc đó đang có vẻ bắt đầu cho ra rất nhiều quả táo to và đẹp trên cây mà Moyo nhìn thấy từ xa và ca ngợi…

    Nhưng “so sách quả táo với quả táo” là không chỉ phải so sách cả chu kỳ sống trọn vòng đời của nó mà cả phải ăn và nếm thử mùi vị, chất của những quả táo đó xem có ngon hay có độc hại không, và make sure – đảm bảo rằng nó có thể được đem gieo trồng vụ sau và chắc chắn sẽ cho kết quả tốt ít nhất như thế vì cái gen nó ổn định thế, chứ không phải nó chỉ là giống lai F1 mà thế hệ F2 hay F3 sẽ thoái hóa, hay nó chỉ là con lừa, con của con la và con ngựa, không thể sản sinh tiếp được…?

    Tóm lại, khi Moyo tưởng như đã so sánh hai “quả táo” kinh tế TBTN của phương Tây với TBNN của Trung Quốc cô ta đã không hề so sánh apple to apple, quả táo với quả táo.

    Bởi vì, trong khi quả táo TBTN của Mỹ và Tây Âu đã khá ổn định giống, cả chu kỳ sống của cả hai được đem ra so sánh (1980-2010) là chưa trọn vẹn, và trước hết bởi vì “quả táo TBNNTQ còn đang được Trung Quốc “thí nghiệm giống” lần đầu và chưa được kiểm tra được kết quả, Thế giới chưa ai kiểm tra xem chúng độc hại thế nào, cũng chưa được thử gieo trồng giống vụ sau, và chưa ai biết thời vụ của nó đến bao giờ mới sẽ kết thúc để thu hoạch? Cái 4 điểm ưu việt mà Moyo đém ra so sánh để rồi kêu lên: “Táo đẹp quá! Táo ngon quá! Tôi muốn nó!...” đó mới chỉ là Moyo nhìn thấy tào Trung Quốc từ xa…, chưa hái, chưa nếm, chưa thử lấy giống gieo trồng…

    Có một vườn táo nhỏ khác cũng trồng loại lai tạo giống Trung Quốc – giống “kinh tế TBNN Trung Quốc” hiện nay, đó là vườn táo TBNN VN, họ dự kiến đến cuối thế kỷ 21 này chưa chắc đã có vụ mùa táo mà thu hoạch, hiện nay người trong vườn chỉ thấy toàn sâu và táo rụng lá rơi… sao Moyo không vào đó mà kiểm tra nhỉ? Tôi sẽ dẫn đi thăm vườn đầy sâu bọ!

    Còn có một vài vườn táo TBNN khác ở Nga và Đông Âu, lấy gen hoang từ Đức từ 1917 và nhân rộng năm 1945, mà Trung Quốc cũng lấy giống TBNN từ đó, sau 74 năm gieo trồng đến 1991 nó đã chết hoàn toàn. Ít ra thì nó cũng đã đi trọn một chu kỳ sống chết dù không để lại được giống nòi…, tiến sĩ Moyo tài năng cũng nên qua đó tham khảo.

    Quan điểm của tôi về bốn “thành công Trung Quốc” mà tiến sĩ Moyo ca ngợi

    Thứ nhất, Trung quốc đã giúp trên 300 triệu Trung Quốc dân thoát nghèo trong số 1 tỷ 300 triệu dân Trung Quốc trong thời gian qua???

    Như tôi đã chỉ ra ở phần trên, điều giúp cho trên 300 triệu người Trung Quốc trong 30 năm qua thoát nghèo không phải thành phần kinh tế TBNN của Trung Quốc mà là nhờ thành phần kinh tế tư bản tư nhân của Trung Quốc và kinh tế tư bản tư nhân nước ngoài đầu tư vào Trung Quốc từ 1980 đến nay. Đó là hai động lực thành công chính của kinh tế Trung Quốc. Thành phần Kinh tế TBNN Trung Quốc chỉ làm dân Trung Quốc chậm thoát nghèo hơn, nhưng rồi họ vẫn thoát nghèo thì TBNN cướp công đó cho mình, mà thôi.

    Sở dĩ Moyo có điều ngộ nhận này là do cố ta chỉ tiếp xúc với TBNN Trung Quốc và nghe họ tự nói về mình là chính, thậm chí họ không cho người khác nói – và Moyo cũng đồng ý thế - nhân quyền và dân chủ để sau mà.

    Thứ hai, Trung quốc đã cải thiện bất bình đẳng thu nhập thể hiện qua chỉ số GINI của Trung Quốc ngang của Mỹ và giảm dần trong khi Gini của Mỹ tăng dần… ???

    Định nghĩa chính xác của GINI index là: "Gini index measures the extent to which the distribution of income or consumption expenditure among individuals or households within an economy deviates from a perfectly equal distribution.” Từ định nghĩa ta thấy Gini là chỉ số khó xác định – individuals income? Không bắt buộc trong thực tế và pháp luật thống kê, và tủy thuộc thiện chí và văn hóa cá nhân. Nói chúng, đó là chỉ số rất “giời ơi”, dù nghe tên rất kêu – chỉ số phân bổ (“bất bình đẳng” – theo bản dịch của bài?) thu nhập cá nhân so với thu nhập trung bình của từng nước. Thế cho nên, trong 200 nước, WB và UN chỉ thỉnh thoảng mới có Gini của vài nước lác đác, thấp nhất khoảng 24-26 (các nước bắc Âu) và cao nhất khoảng 60-63 (Nam Mỹ), và GINI của Trung Quốc với Mỹ khoảng 42? Còn Việt Nam là 37,6 năm 2002? Tôi không biết làm sao WB tính ra Gini cho Việt Nam hay Trung Quốc?

    Ví dụ, nếu thủ tướng 3X có thu nhập hàng năm cao nhất Việt Nam thì đem thu nhập đó chia cho thu nhập trung bình của công dân Việt Nam, ví dụ năm 2013 là 1980 USD, ta có Gini của Việt Nam năm 2013?! Nhưng ai biết thu nhập của 3X năm 2013? Mà có Gini của Việt Nam năm 2013 là 36 thì thu nhập của 3X là 1890 x 36 = 71,280 USD = 1 tỷ 497 triệu vnđ? (nếu giả sử 3X có thu nhập cao nhất Việt Nam?)

    Sau một buổi chiều và tối hì hụi “nghiên cứu” về Gini index trên mạng (các trang của WB, UN…) thì tôi biết như trên và rút ra kết luận này: kinh tế gia nào dùng chỉ số Gini của Việt Nam hay Trung Quốc để chứng minh luận điểm kinh tế xã hội nào đó về Việt Nam hay Trung Quốc thì đó là kinh tế gia lừa bịp vì họ chỉ có những con số lừa bịp, hoặc để bị lừa bịp – cũng thế cả.

    Thứ ba, Trung Quốc đã phát triển cơ cấu hạ tầng “thần kỳ” trong những năm qua như 85,000 kms đường xá trong nước và 9000 kms đường ở Châu Phi...???

    Các nền kinh tế TBNN như Trung Quốc hay Việt Nam những năm qua và hiện nay đã phát triển hệ thống cơ sở hạ tầng cơ sở rất nhiều, quá nhiều, là vì: 1) họ buộc phải làm thể để phát triển, vì trước đó cơ sở hạ tầng của họ rất tệ hại; 2) họ dùng tiền của dân, dùng tài sản quốc gia, đi vay để con cháu trả, vay thật nhiều, để có thể “phát triển” và tham những trong đó thật nhiều; 3) họ “phát triển” cơ sở hạ tầng bất chấp nền kinh tế và xã hội có thực sự cần không, có khả năng khai thác hiệu quả không, chỉ để cho các thành phần kinh tế nhà nước của họ có việc làm (và có cơ hội tham nhũng)…

    Nếu tiến sĩ Moyo đến Trung Quốc hay Việt Nam tìm hiểu sẽ thấy sự phí phamk cỉa những cơ sở hạ tằng “vĩ đại” đó – chúng bị bỏ hoang hay ít người khai thác. Như cây cấu Phú Mỹ mấy nghìn tỷ đồng chỉ để vài chục xe ô tô đi mỗi ngày…, hay những thành phố bị bỏ hoang ở Trung Quốc…?

    Và thứ tư, Trung Quốc đã giúp thế giới giả quyết các vấn đề xã hội trong các nước đang phát triển, như đưa dịch vụ y tế đến một số khu vực nghéo trên tế giới ở Trung Mỹ, Châu Phi, Tây Nam Á…???

    Điều này thì tôi khuyên tiến sĩ Moyo đừng vội khen Trung Quốc, vì chưa hiểu người Trung Quốc đâu. Trung Quốc không cho không ai cái gì, mà đằng sau mọi công trình, cam kết công khai của Trung Quốc với các nước nghèo trên thế giới đều có ít nhất 2 điều đen tối được trao đổi giữa chính quyền Trung Quốc và chính phủ các nước đó mà nhân dân các nước đó không biết, hoặc không thể biết ngay, khi biết thì đã quá muộn. Đó là lợi ích tham nhũng của những kẻ sở tại và lợi ích chính trị (tức lợi ích kinh tế về lâu dài) của chính quyền CS Trung Quốc, lớn gấp trăm ngàn lần cái họ bỏ ra hôm nay…

    Người Châu Phi, Trung Mỹ và Tây Á còn chưa có kinh nghiệm xương máu về “những sự giúp đỡ” của Trung Quốc như dân Việt Nam hay các nước chấu Á khác, nên tiến sĩ Moyo nên đợi khoảng một hai chục năm nữa hãy đưa ra kết luận về Trung Quốc.

    Kết luận

    Nói tóm lại, quan điểm của tôi về kinh tế Trung Quốc hiện nay ngược hẳn với các kết luận hay so sách ca ngợi của tiến sĩ Moyo.

    Thứ nhất, về mô hình kinh tế TBNN của Trung Quốc, theo tôi đó là thứ quái vật ung thư bệnh hoạn chắc chắn sẽ tự chết thảm và làm nền kinh tế lớn thư hai thế giới chết thảm trong vòng hai ba chục năm tới khi nó hoàn tất chu kỳ sống - chu kỳ phải tự chết của nó (thậm chí có thể nhanh hơn). Bởi vì:

    1) Cộng sản Trung Quốc hay cộng sản nói chúng không và không thể tìm ra lý thuyết kinh tế nào khác khả dĩ tốt hơn kinh tế thị trường tự do của nền kinh tế tư bản tư nhân;

    2) Kinh tế tư bản nhà nước Trung Quốc không có mô hình tổ chức quản lý nào hiệu quả như mô hình công ty trách nhiệm hữu hạn hay các phiên bản của nó của nền kinh tế tư bản tư nhân;

    3) Nền kinh tế TBNN Trung Quốc không tìm ra hay xây dựng nên mẫu người làm kinh tế nào hiệu quả và đích thực là người như các doanh nhân trong nền kinh tế tư bản tư nhân của Mỹ và phương Tây;

    4) Kinh tế TBNN Trung Quốc (hay Việt Nam cũng thế) không thể bắt chước hay ăn cắp bản quyền 3 điều trên từ kinh tế tư bản tư nhân của Mỹ và phương Tây không phải vì họ không cho phép (họ luôn và rất khuyến khích điều đó), nhưng bởi vì để làm thế kinh tế TBNN Trung Quốc hay Việt Nam phải cho nhân dân Trung Quốc và Việt Nam nhân quyền – quyền làm người và các quyền dân chủ trước đã (điều mà TBNN không muốn và tiến sĩ Moyo cũng đã đồng ý từ đầu và còn khuyến cáo thêm ở phần kết).

    Tại sao ư? Tôi không biết tại sao tiến sĩ Moyo nói thế, nhưng tôi biết tại sao chính quyền Trung Quốc và Việt Nam làm thế: họ không muốn mất quyến cai trị trên đầu trên cổ dân tộc mình (với Trung Quốc là cả các dân tộc lân bang), và càng không dám nhận tội và bị trị tội trước dân tộc mình vì những gì họ đã làm với cái gọi là kinh tế TBNN đó mà Moyo ca ngợi, và nhiều trò tàn ác khác nữa của họ trong quá khứ cộng sản…

    Thứ hai, tôi khuyên tiến sĩ Moyo hãy đừng kết luận vội vã mà hãy quan sát, nghiên cứu toàn diện hơn, sâu kỹ hơn mô hình kinh tế TBNN Trung Quốc, đợi nó đi hết chu kỳ của nó, đợi nhân dân Trung Quốc thẩm định kết quả - vị chua chát hay ngọt bùi của “trái táo đó”, bổ ích hay độc hại, rồi hãy hô lên “Tôi muốn nó!” cũng chưa muộn.

    Nhất là, Tiến sĩ Moyo đang làm tư vấn cho hàng trăm nước nghèo đang phát triển như các nước châu Phi đi vào tương lai của họ. Trách nhiệm và danh dự của nhà tư vấn tầm vĩ mô như tiến sĩ Moyo không cho phép vội vã để rồi không chỉ bản thân mà hàng triệu, trăm triệu, hàng tỷ người sẽ phải chịu cay đắng – như hàng tỷ người là nhân dân Trung Quốc và nhân dân Việt Nam đã và đang sống cuộc đời cay đắng vì cái TBNN đó, tiến sĩ Moyo có biết chăng?

    Thế cho nên, tôi đã phải nêu ngay trong đầu bài viết này như một người trong vuộc:

    Thần tượng kinh tế Trung Quốc ư? I “can” U! Please…

    Phan Châu Thành

    Chủ đề: Thế giới

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    9 phản hồi

    Bài viết của tg Phan Châu Thanh rất đáng đọc.

    Tôi có viết 1 comment dưới bài của bà Dambisa Moyo, tôi trích dẫn 2 bài báo sau đây cho thấy diễn văn tôn sùng Trung Cộng làm thần tượng của bà Dambisa Moyo là thiếu thực tế, vô giá trị, và sự non nớt của một người không có kinh nghiệm trong lĩnh vực chính trị, kinh tế, tài chánh, xã hội, và giáo dục...

    Dambisa Moyo
    https://www.danluan.org/tin-tuc/20140701/trung-quoc-co-la-than-tuong-cua-nhung-nen-kinh-te-dang-phat-trien#comment-122058

    Nếu Trung Quốc là một nước TUYỆT VỜI như Dambisa Moyo viết, thì 2 bài báo dưới đây cho thấy bà ấy SAI HOÀN TOÀN. Những người giàu có ở TQ không muốn sống ở TQ, họ chọn di dân qua nước ngoài sống để cho con cháu của họ được hưởng:
    -bầu không khí tự do, dân chủ, mỗi người dân được hưởng sự bình đẳng và bảo vệ của luật pháp, biết được quyền con người, biết cách tôn trọng phẩm giá của mình và của người khác;
    -được hưởng nền giáo dục phi chính trị, không có đảng cộng sản Trung Quốc xía vô chỉ đạo; (y như tình trạng ở VN)
    -được hưởng sự chăm sóc y tế ở các nước dân chủ như Canada và Mỹ (dù chưa tuyệt hảo) vẫn tốt hơn ở Trung Quốc 100 lần, và không phải đút tiền hối lộ cho bác sĩ, y tá TQ, (y như tình trạng hiện nay ở VN)
    - Vân vân...

    65.000 triệu phú Trung Quốc nộp đơn XIN di dân qua Canada...

    "TQ giận dữ vì Canada hủy visa đầu tư", http://www.bbc.co.uk/vietnamese/world/2014/06/140611_canada_cancelled_investor_visa_upsets_chinese.shtml

    "...Chương trình Nhà đầu tư cho phép các cá nhân sở hữu hơn 1.6 triệu đôla Canada (870.000 bảng Anh) có thị thực định cư lâu dài, có thể cung cấp cho chính phủ Canada khoảng 800.000 đôla Canada tiền vay không lãi trong vòng năm năm.
    Chương trình này rất phổ biến trong giới nhiều tiền, những người muốn nhanh chóng có được tấm hộ chiếu Canada, nhưng hóa ra nó lại trở nên quá phổ biến.
    Các phòng phụ trách di trú ngập đơn xin thị thực, phần lớn là từ công dân Trung Quốc...“Trước tiên, đây là quốc gia nói tiếng Anh và phần lớn người nhập cư vào đây là muốn giáo dục của con được tốt hơn. Hơn nữa, Canada là quốc gia rộng lớn với số dân ít. Phần lớn người Trung Quốc muốn được đến một nơi ít tập trung dân cư...Từ năm 1986, hàng ngàn người đã dùng chương trình thị thực nhà đầu tư làm cánh cổng dẫn vào Canada, một quốc gia được ưa chuộng do hệ thống y tế rộng khắp và các trường học danh tiếng.
    Đó là cho tới khi chính quyền liên bang ở Ottawa bất thình lình thông báo hủy chương trình này, ngay lập tức chấm dứt 65.000 hồ sơ xin thị thực.”

    --------
    Những người giàu có và có quyền lực trong đảng và nhà nước cũng rời bỏ Trung Quốc.

    Người giàu “sùng ngoại”, http://nld.com.vn/thoi-su-quoc-te/nguoi-giau-sung-ngoai-20110914110051354.htm

    Theo tài liệu của Bộ Công an TQ, trong danh sách những nhà giàu ra nước ngoài làm ăn, đông nhất là những quan chức làm giàu do tham nhũng. Chưa có số liệu thống kê chính thức về số quan chức xuất ngoại sống lưu vong, Cục Phòng chống tham nhũng TQ cho biết ít nhất đã có 1.000 quan chức tham nhũng trốn ra nước ngoài.

    Tháng 6 năm nay, một báo cáo của Ngân hàng Trung ương TQ tiết lộ số quan chức ra đi từ những năm 90 của thế kỷ trước đã mang theo hơn 120 tỉ USD tài sản do tham nhũng mà có. Còn theo Tân Hoa Xã, hơn 4.000 quan chức bị nghi đã trốn ra nước ngoài, mang theo mỗi người ít nhất 5 tỉ nhân dân tệ (NDT).

    Cám ơn bác Phan Châu Thành đã viết bài phản biện này.

    Phan Châu Thành viết:

    1) Cộng sản Trung Quốc hay cộng sản nói chung không và không thể tìm ra lý thuyết kinh tế nào khác khả dĩ tốt hơn kinh tế thị trường tự do của nền kinh tế tư bản tư nhân;

    2) Kinh tế tư bản nhà nước Trung Quốc không có mô hình tổ chức quản lý nào hiệu quả như mô hình công ty trách nhiệm hữu hạn hay các phiên bản của nó của nền kinh tế tư bản tư nhân;

    3) Nền kinh tế TBNN Trung Quốc không tìm ra hay xây dựng nên mẫu người làm kinh tế nào hiệu quả và đích thực là người như các doanh nhân trong nền kinh tế tư bản tư nhân của Mỹ và phương Tây;

    4) Kinh tế TBNN Trung Quốc (hay Việt Nam cũng thế) không thể bắt chước hay ăn cắp bản quyền 3 điều trên từ kinh tế tư bản tư nhân của Mỹ và phương Tây không phải vì họ không cho phép (họ luôn và rất khuyến khích điều đó), nhưng bởi vì để làm thế kinh tế TBNN Trung Quốc hay Việt Nam phải cho nhân dân Trung Quốc và Việt Nam nhân quyền – quyền làm người và các quyền dân chủ trước đã (điều mà TBNN không muốn và tiến sĩ Moyo cũng đã đồng ý từ đầu và còn khuyến cáo thêm ở phần kết).

    Tại sao ư? Tôi không biết tại sao tiến sĩ Moyo nói thế, nhưng tôi biết tại sao chính quyền Trung Quốc và Việt Nam làm thế: họ không muốn mất quyến cai trị trên đầu trên cổ dân tộc mình (với Trung Quốc là cả các dân tộc lân bang), và càng không dám nhận tội và bị trị tội trước dân tộc mình vì những gì họ đã làm với cái gọi là kinh tế TBNN đó mà Moyo ca ngợi, và nhiều trò tàn ác khác nữa của họ trong quá khứ cộng sản…

    Đoạn kết luận trên quá đúng.

    Phan Châu Thành viết:
    Như tôi đã chỉ ra ở phần trên, điều giúp cho trên 300 triệu người Trung Quốc trong 30 năm qua thoát nghèo không phải thành phần kinh tế TBNN của Trung Quốc mà là nhờ thành phần kinh tế tư bản tư nhân của Trung Quốc và kinh tế tư bản tư nhân nước ngoài đầu tư vào Trung Quốc từ 1980 đến nay. Đó là hai động lực thành công chính của kinh tế Trung Quốc.

    TQ cho đến nay vẫn chỉ là một đất nước nhận gia công hàng hoá (đa số rẻ tiền, chất lượng kém, đang bị tẩy chay) từ các xứ tư bản.
    Tự thân TQ vẫn chưa có một sản phẩm (riêng) nào (dù nhỏ nhặt) đủ chất lượng để được giới tiêu thụ quan tâm, để TQ đủ tự hào.

    Tất cả những tiện nghi vật chất, tinh thần mà công dân địa cầu có được ngày hôm nay đều xuất phát từ các nước tư bản. Nơi kinh tế song hành với Nhân quyền.

    Nguyễn Jung

    Trích dẫn:
    Trung Quốc đã phát triển cơ cấu hạ tầng “thần kỳ” trong những năm qua như 85,000 kms đường xá trong nước và 9000 kms đường ở Châu Phi...???

    Không hiểu số liệu này có chính xác hay không nhưng phải xét đến thêm vài điểm khác mà bác Thành chưa nêu :
    -chất lượng đường xá xây dựng
    -giá thành

    Chất lượng thì tôi không biết nhưng giá thành của Tàu có lẽ phải rẻ hơn là nếu do các công ty châu Âu xây dựng. Rẻ hơn là do Tàu phá giá vì là công ty do nhà nước Tàu đỡ đầu, lương công nhân Tàu thấp, hàng nhập của Tàu, ...

    Chất lượng xây dựng hạ tầng của châu Âu rất tốt và nhanh.
    Các bác phải trông thấy một số công ty làm đường thi công, rất nhanh với các xe cào đường (lấy nền cũ đi cho lòng đường thấp xuống), rải đá, rải nhựa, ủi bằng, ... Đa số các công nhân làm đường đến từ các vùng có thất nghiệp cao, đông Âu (Roumanie, Bulgaria, Albanie, ...) và châu Phi.

    Làm đường trong thành phố thì phải làm lề đường. Lề đường là nơi công cộng do các quận quản lý (địa phương). Người dân không có quyền đập phá, thay đổi lề đường mà chỉ có trách nhiệm không được làm dơ bẩn lề đường bởi các chất thải ô nhiễm, không chiếm đóng lề đường thường xuyên (phải xin phép quận) và làm sạch băng tuyết mùa đông lề đường khoảng 0,5-1m tính từ nhà mình

    Lề đường toàn là lót gạch. Lấy bớt nền cũ, cào cho lề đường thấp xuống gần cả thước, đôi khi lộ cả các đường ống nhựa cứng và mềm (nước, gaz, điện, điện thoại). Bảo trì các ống nhựa cứng và mềm, rồi trải đá vụn, cát, nén chặt rồi xếp gạch lên, sau đó trải cát lấp các khe gạch.

    Không bao giờ đổ xi măng lề đường như VN. Lý do là :
    -dễ thoát nước mùa mưa. Nước mưa thấm ngay một phần xuống đất qua khe gạch lề đường chứ không đổ dồn xuống lòng đường để vào cống như ở VN.
    -dễ bảo trì các đường ống nhựa chôn ngầm dưới lề đường (nước, gaz, điện, điện thoại). Chỉ cần cạy tháo gạch rồi đào cát, gạch vụn lên, ở một vài điểm của lề đường

    Trích dẫn:
    Điều này thì tôi khuyên tiến sĩ Moyo đừng vội khen Trung Quốc, vì chưa hiểu người Trung Quốc đâu. Trung Quốc không cho không ai cái gì, mà đằng sau mọi công trình, cam kết công khai của Trung Quốc với các nước nghèo trên thế giới đều có ít nhất 2 điều đen tối được trao đổi giữa chính quyền Trung Quốc và chính phủ các nước đó mà nhân dân các nước đó không biết, hoặc không thể biết ngay, khi biết thì đã quá muộn. Đó là lợi ích tham nhũng của những kẻ sở tại và lợi ích chính trị (tức lợi ích kinh tế về lâu dài) của chính quyền CS Trung Quốc, lớn gấp trăm ngàn lần cái họ bỏ ra hôm nay…

    Điểm này thì tôi đồng ý với bác Thành (PCT).
    Tôi đã giải thích điều này nhiều lần cho các đồng nghiệp gốc châu Phi và hồi giáo hiểu thủ đoạn xấu xa của Tàu trong việc cấu kết ngầm với các chính quyền tham nhũng ở những nước độc tài để đôi bên cùng có lợi.

    Tức là đi đêm, không cho dân biết những thỏa thuận kín và tụi tham nhũng địa phương hưởng lợi to lớn. Vài đồng nghiệp châu Phi đen cũng xác nhận là dân thì không có đất trồng trọt nhưng lại có những đồn điền lớn, chủ là Tàu và có khá nhiều nông dân Tàu.

    Tôi rất thích đọc các bài viết và comment của tác giả Phan Châu Thànhf trên trang Dân Luận.

    Theo tôi, tg Phan Châu Thành là một trí thức đúng nghĩa. Comment và bài viết nào của ông cũng đều có các ý kiến rất mạnh mẻ, dứt khoát, thực tế, phóng khoáng,... của một người có nhiều kinh nghiệm sống ở nước ngoài và trong một nước "dân chủ gấp triệu lần tư bản". Thú thật, tôi rất quý trọng những người có tư tưởng dứt khoát, mạnh mẻ, tràn đầy lòng nhiệt huyết như tg Phan Châu Thành, (Ls Nguyễn Văn Đài, Ls Lê Thị Công Nhân, Vi Đức Hồi, Bs Phạm Hồng Sơn...và một số các bạn khác ngoài Hà Nội.)

    Tôi có đọc bài viết của bà Tiến sĩ gốc châu Phi này. Thực tình đây là một ý kiến cá nhân chứ không là một bài khảo sát có dẫn chứng nên tôi bỏ qua.

    Nói về Liên Xô tại thập niên 1960 và nói về Nhật bản thập niên 1980 có những ý kiến đại loại như nhận xét của Dambia Moyo hiện giờ với Tq. Thời đó người ta nói LX sẽ bá chủ thế giới vì mô hình kỹ nghệ hùng cường không ai sánh kịp hay Nhật sẽ mua hết nước Mỹ vì họ dư tiền. Nhưng điều gì xảy ra sau đó? LX vỡ tung và biến mất 1991. Nhật suy trầm suốt 20 năm qua.

    Tại sao tiên đoán thời đó sai? Điều mà mấy nhà quan sát chỉ thấy là hiện tượng lúc đó, quên mất đường dài mới biết sức ngựa. Giờ thì Moyo cũng phạm sai lầm này. 30 năm kinh tế chưa dài đủ để đánh giá một mô hình!

    Mô hình phát triển TQ là thần tượng của các nước đang phát triển ư? Môi trường sống ô nhiễm trầm trọng vì CQ TQ luôn sẵn sàng ém nhẹm mọi tác động xấu của công nghiệp hoá với mục tiêu tăng trưởng KT là trên hết. Hãy nhìn phong trào các quan lại TQ và các nhà tư bản mới nổi TQ tìm mọi cách gửi vợ con và tài sản sang các nước Phương Tây để biết chính người TQ có hiểu biết đang nghĩ gì về mô hình phát triển KT TQ.

    CUỐN CHIẾU DỌN GIƯỜNG
    Vãn úng ngoặc đặc khu VŨNG ÁNG
    Đảng buôn dân bán láng sơn hà
    “THẦY NGỒN=CHỢ LỚN=ĐỀ NGẠN” toàn HOA
    Đang khi biển động cầu hòa xâm lăng
    Bỗng dưng muốn động đất bằng
    Hoàng Sa còn đó sóng thần chưa tan
    Trung ương chọc tức nhân dân
    Bưng bô trí tuệ hiến thân nô TẦU
    Đâm va móc thủy phun hỏa dọa
    “SÁI CÔNG=SÀI GÒN GIA ĐỊNH=CÁ TÌNH” vùng lên
    Dân oan mất của kêu rền
    Lục lâm thủ lãnh có tên bác HỒ
    Bầy cóc hội biển đông không nghị
    Đám đông ngồi một đống hý trường
    Tỷ tiền thuế nửa ngày lương
    Ba hoa bố láo ngoan cường tía lia
    TÂM THANH