Nguyễn Trần Sâm - Phải thế nào thì mới có thể hy vọng có một nền giáo dục tử tế?

  • Bởi Admin
    18/06/2014
    7 phản hồi

    Nguyễn Trần Sâm

    Lời tác giả: Bài này đã được đăng trên blog Quê Choa của nhà văn Nguyễn Quang Lập. Nhưng vì khi đó có quá nhiều bài về giàn khoan Tàu Cộng nên có vẻ nó ít được chú ý. Mặt khác, vì từ khi đó đến nay vẫn thấy nhiều người tiếp tục bàn bạc và góp ý về giáo dục, một việc mà theo tôi là vô vọng trong bối cảnh hiện nay, nên xin nhờ blog Lề Trái đăng lại để tôi được nhắn gửi vài lời tâm sự. NTS

    Trong mấy chục năm qua, không biết bao nhiêu tiền của thấm đẫm mồ hôi nước mắt của các tầng lớp lao động đã đổ ra để tiến hành những cuộc cải cách rầm rộ trong giáo dục. Không biết bao nhiêu giấy mực đã tốn để bàn về việc nâng cao chất lượng giáo dục. Hàng chục quan chức cao cấp, hàng trăm nhà quản lý giáo dục và các giáo sư, tiến sỹ, nhà báo, nhà văn,… đã viết những bài rất hay ho về lĩnh vực cốt tử này. Có những người còn đề cập đến những vấn đề cao siêu như “triết lý giáo dục”, cao siêu đến mức hình như đa số những người nói đến cụm từ đó cũng chưa rõ nó là cái gì, nó có vai trò gì trong sự nghiệp giáo dục của chúng ta, và cần bao nhiêu thập niên với bao nhiêu ngàn tỉ để tìm ra nó.

    Với hiểu biết của một người lao động bình thường, kẻ viết bài này xin mạo bàn về một “nền giáo dục tử tế”, một khái niệm không có trong khoa học nào. Và tôi xin nói rõ cái tôi gọi là “nền giáo dục tử tế” đó là gì.

    Xin thưa, đó là nền giáo dục đáp ứng được những yêu cầu hết sức bình thường. Nói ngắn gọn là nó đào tạo được những con người tử tế, tức là có những phẩm chất cơ bản sau: có lòng tự trọng và biết tôn trọng người khác (riêng với cha mẹ, thầy cô và những người cao tuổi còn phải biết lễ phép, nhưng không tuân theo những đòi hỏi phi lý và phi pháp), có năng lực lao động để đem lại lợi ích vật chất hoặc tinh thần cho chính mình và xã hội (có kiến thức và kỹ năng tốt hoặc đạt yêu cầu về nghề nghiệp), có ý thức tôn trọng pháp luật (nhưng không tuân theo vô điều kiện những luật lệ phản động, lạc hậu). Trong lịch sử các dân tộc phương Đông như Việt Nam, Trung Hoa,… người ta đã diễn đạt những yêu cầu đó bằng những khái niệm “nhân, nghĩa, lễ, trí, tín”. Chỉ thế là đủ. Chỉ có điều ở thời đại ngày nay, đừng lồng vào những khái niệm đó những nội dung như trung thành tuyệt đối với một cá nhân hay nhóm người nào.

    Người tử tế không thể xoen xoét nói những điều nhân nghĩa nhưng trong hành động thì chỉ làm và sẵn sàng làm mọi việc vì quyền lợi bản thân, kể cả chà đạp lên quyền lợi người khác, kể cả lợi dụng quyền lực để đàn áp dân lành. Người tử tế không thể là kẻ bợ đỡ, liếm gót những kẻ có quyền lực, đem tiền đi mua bằng cấp, chức tước, dùng chức tước bòn rút tiền bạc và thành quả lao động của người khác. Người tử tế không thể bắt hàng triệu người phải theo mình, phục vụ mình, tôn thờ mình như thánh. Người tử tế không tự nhận mình là người thông thái nhất, là đỉnh cao trí tuệ.

    Muốn đào tạo được thế hệ trẻ thành những con người tử tế, trong gia đình và nhà trường, đại đa số người lớn (cha mẹ và thầy cô) phải là những con người tử tế. Đội ngũ quan chức trong ngành giáo dục phải là những con người tử tế. Những người định ra đường lối giáo dục phải là những con người tử tế. Cả xã hội phải là xã hội tử tế. Con cái không thể thành người yêu lao động, nếu cha mẹ trí trá, luôn tìm cách tránh trớ để đỡ phải làm việc thật sự tích cực. Học trò không thể kính thầy và ham học, nếu thầy cô thường xuyên làm những việc như soạn giáo án bằng cách cóp thứ có sẵn trên mạng, viết những bản thành tích điêu, cho điểm khống để lấy thành tích,… thậm chí tìm cách bòn rút tiền bạc của cha mẹ học trò. Nhưng chính thầy cô cũng không thể làm gương cho học trò về cách sống tốt, nếu thường xuyên bị cấp trên bắt phải làm những việc giả dối và ngu xuẩn hàng ngày, hoặc những việc không xấu nhưng bất khả thi. (Hãy về các trường học, hãy tìm cách tâm sự được với các thầy cô với tư cách bình đẳng chứ không phải với tư cách quan trên, quý vị sẽ thấy người giáo viên thời nay bị chính ngành giáo dục bắt phải làm những việc vô nghĩa và điêu toa như thế nào.)

    Không thể có nền giáo dục tử tế, nếu những người có quyền định ra sách lược giáo dục là những người không hiểu về giáo dục và chưa từng thực sự làm người học trò phải vật lộn với từng môn học, là những người nói “xây dựng xã hội học tập” nhưng bản thân mình không bao giờ cầm đến quyển sách. Không thể có nền giáo dục tử tế, nếu bộ máy quản lý giáo dục gồm toàn “cánh hẩu”, không có những người dám đấu tranh quyết liệt vì cái đúng, và không có những quan chức hàng đầu dám chấp nhận và khuyến khích những ý kiến trái chiều. Không thể có nền giáo dục tử tế, nếu “dự án” này, “đề án” nọ chỉ là những trò chia chác. (Dù quý vị có đưa ra những bản thanh toán, hóa đơn chứng từ kín kẽ đến đâu, dù người dân có hoàn toàn bất lực trong việc đưa ra chứng cứ về sự gian lận, thì ai cũng vẫn hiểu quá rõ rằng tất cả chỉ là những trò ảo thuật ma mãnh.) Không thể có nền giáo dục tử tế, nếu vẫn còn những trò “thi đua” nhảm nhí, trong đó những kẻ mà ai cũng biết là dốt nát năm nào cũng được công nhận là “giáo viên giỏi”, “chiến sỹ thi đua”, trong khi những người có năng lực thực sự lại không bao giờ “đủ tiêu chuẩn” để được thừa nhận. Không thể có nền giáo dục tử tế, nếu đội ngũ thạc sỹ, tiến sỹ, phó giáo sư, giáo sư được đào tạo và trao bằng cấp không phải do năng lực, mà chỉ để đủ chỉ tiêu số lượng. Không thể có nền giáo dục tử tế, nếu trường học, đặc biệt là các cơ sở đào tạo từ đại học trở lên được mở ra tràn lan và tùy tiện…

    Không thể có nền giáo dục tử tế, nếu đến một quý ông thứ trưởng giáo dục mà đi viết một “bài báo” như “link” dưới đây. Không thể có nền giáo dục tử tế, khi một quan chức hàng đầu của ngành này nói mà không ai hiểu ông ta nói gì (kiểu như: “Phương pháp đọc sách của tôi gồm ba bước: tập luyện, tu luyện và tinh luyện” – Ô trời ôi!).

    Không thể có nền giáo dục tử tế khi tất cả những thứ gọi là cuộc vận động học theo cái này cái nọ gây lãng phí ngân sách hàng ngàn tỷ đồng, trong khi người ta thừa hiểu rằng nó chỉ có tác dụng ngược: nhân rộng sự giả dối, điêu toa, làm con người đổ đốn thêm. Không thể có nền giáo dục tử tế khi môn học được coi là quan trọng nhất để xây dựng “con người mới” lại là một thứ “học thuyết” cổ hủ, hão huyền. Không thể có nền giáo dục tử tế khi việc đánh giá con người không dựa trên hệ thống giá trị phổ quát mà nhân loại đã xây dựng nên, mà dựa vào những giá trị phù phiếm và thói bợ đỡ, xu thời.

    Chừng nào những con người bất hảo còn chi phối ngành giáo dục và những trò nhiễu nhương kể trên còn được dán những cái nhãn mỹ miều, thì bất kỳ cuộc đổi mới hay cải cách nào cũng đều vô tác dụng. Thậm chí những cuộc cải cách đó chỉ làm giáo dục càng xuống cấp thêm. Và tất cả những góp ý, hiến kế của những người tâm huyết đều vô ích!

    NGUYỄN TRẦN SÂM

    P.S. Xin tham khảo bài viết của/về quan chức cao cấp trong ngành giáo dục:

    1- http://daohieu.wordpress.com/2011/03/18/dan-giau-dan-m%E1%BA%A1nh-dan-thong-thai/

    2- http://vietnamnet.vn/vn/giao-duc/17660/bo-truong-giao-duc-cung-ham-doc-sach.html

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    7 phản hồi

    Bài viết của bác Nguyễn Trần Sâm thật xúc tích, không đao to, búa lớn, nhưng rõ ràng là những quan tâm sâu sắc về tình trạng giáo dục tại VN, trong gia đình, nhà trường, xã hội.

    Nguyễn Jung

    Chẳng cần là nhà giáo dục, khi nhìn thấy kết quả thi TNPT vừa qua trên cả nước là 99% thì bất cứ ai lương thiện (=tử tế) cũng đều cho rằng kết quả ấy là không đúng sự thật. Nó nói lên gì? Dối trá và lừa bịp. Ngành giáo dục dối trá và lừa bịp xã hội và chính mình. Bây giờ có đổ ra 34 ngàn tỷ đồng hoặc nhiều hơn nữa để cái cách GD thì cũng không thể tốt hơn được.
    Tôi nghĩ tác giả bài chủ có lý khi nói phải có những người tử tế trong nhành GD mới có thể làm ra những sản phẩm tốt được. Nhưng lấy đâu ra những con người này? Chính họ đang chia phần trách nhiệm trong việc quản lý một xã hội mà đạo đức đang xuống cấp một cách trầm trọng. Thử nhìn qua các trang báo hằng ngày (báo chính thống) ta thấy gì? Nhan nhản tin chém, giết, hiếp. Nếu không bạo lực thì chân dài và đại gia, chân dài khỏa thân
    hoặc ăn cái gì uống thuốc gì để "yêu" được lâu, vân vân. Trong môi trường như vậy con cái của chúng ta lớn lên và phát triển. Chúng không bị ung thư tâm trí thì mới là lạ.
    Bài toán giáo dục trước hết là một bài toán chính trị, một bài toán xã hội. Phải đổi mới thể chế (chữ của Nguyễn Tấn Dũng) mới mong giải được bài toán này và do đó tất cả những bài toán khác. Nhưng người CS chỉ thích nói và có thể làm khác đi hoặc không làm gì cả. Tới đây buộc phải nhớ tới lời của cựu TT Nguyễn Văn Thiệu của Miền Nam.

    Nguyễn Thiện viết:
    Tác giả viết: "Muốn đào tạo được thế hệ trẻ thành những con người tử tế, trong gia đình và nhà trường, đại đa số người lớn (cha mẹ và thầy cô) phải là những con người tử tế. Đội ngũ quan chức trong ngành giáo dục phải là những con người tử tế. Những người định ra đường lối giáo dục phải là những con người tử tế. Cả xã hội phải là xã hội tử tế. "

    NGƯỜI TỬ TẾ ấy chính là đây:

    "Thủ tướng trực tiếp nắm ủy ban đổi mới giáo dục

    Ngày 26/5, Thủ tướng Chính phủ đã ký quyết định thành lập Ủy ban quốc gia Đổi mới giáo dục và đào tạo. Theo đó, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng làm Chủ tịch Ủy ban...

    Theo quyết định của Thủ tướng, Trưởng ban Ban Tuyên giáo Trung ương Đinh Thế Huynh và Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam làm phó Chủ tịch Ủy ban."

    http://vietnamnet.vn/vn/giao-duc/177761/thu-tuong-truc-tiep-nam-uy-ban-doi-moi-giao-duc.html

    Khi anh Ba X tự để cử mình dzô chức dzụ chủ tịt ủy ban quấc gia đổi mới dáo giục và cử hai anh Thế Huynh và Đức Đam làm phó chủ tịt thì hổng hiểu anh Ba có thể cứu nước nổi hông ta?

    Tác giả viết: "Muốn đào tạo được thế hệ trẻ thành những con người tử tế, trong gia đình và nhà trường, đại đa số người lớn (cha mẹ và thầy cô) phải là những con người tử tế. Đội ngũ quan chức trong ngành giáo dục phải là những con người tử tế. Những người định ra đường lối giáo dục phải là những con người tử tế. Cả xã hội phải là xã hội tử tế. "

    NGƯỜI TỬ TẾ ấy chính là đây:

    "Thủ tướng trực tiếp nắm ủy ban đổi mới giáo dục

    Ngày 26/5, Thủ tướng Chính phủ đã ký quyết định thành lập Ủy ban quốc gia Đổi mới giáo dục và đào tạo. Theo đó, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng làm Chủ tịch Ủy ban...

    Theo quyết định của Thủ tướng, Trưởng ban Ban Tuyên giáo Trung ương Đinh Thế Huynh và Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam làm phó Chủ tịch Ủy ban."

    http://vietnamnet.vn/vn/giao-duc/177761/thu-tuong-truc-tiep-nam-uy-ban-doi-moi-giao-duc.html

    Cứ lấy cái hiện tại, cái quả, cái mà XH đang hưởng từ nền GD của chế độ CS thì biết nó tốt, nó xấu chổ nào. Năng lực-nhân cách con người trưởng thành là cái "quả" của nền GD của XH đó(trừ em bé) là "quá trình tổng hòa các mối quan hệ". CS với chủ nghĩa "mác và lê" gần 100 năm qua chưa xóa được tinh thần dân tộc, truyền thống dân tộc VN. Những cái tốt trong GD giúp cho VN tồn tại tương đối như hiện trạng là nhờ đó. Ngay cả nay mai làm nô cho Tàu thì cũng không xóa được, CS Việt cũng không làm được, tuy nhiên nó có phá. Phá tốt nên hình thành nên cái thói "đấu tranh giai cấp", thói đua "lợi, quyền" (bài ca CS: "lợi quyền về tay mình") thói ỷ lại và nô lệ (nhờ ơn đảng, bác..đảng cho hưởng, "lãnh đạo" nói nôm na là cai trị đồng bào mình), nói láo,làm láo tràn lan trong XH hiện tại. Như trong một gia đình, cha mẹ chuyên nói láo, lừa đảo, đâm thuê chém mướn thì GD con cái ra sao quí vị đã rõ, nền GD của Việt cộng sản cũng thế! Không phải suy nghĩ lăn tăn.

    @Bạn Mèo Mực:
    Tác giả Nguyễn Trần Sâm đã không đổ tội hay đánh đồng cho ai cả. Tất cả các nhận định ở trên dường như đều được rút ra từ những kinh nghiệm sâu sắc của tác giả, khiến cho người đọc như tôi cảm thấy được nỗi đau xót đàng sau mỗi một câu! Những ai thiết tha với ngành giáo dục cần phải đọc kỹ và chiêm nghiệm các ý tưởng trong bài này cùng với những gì mình đã kinh qua.

    Bài "Dân giàu, dân mạnh, dân thông thái" của ông Nguyễn Kỳ, nguyên Thứ trưởng Bộ Giáo dục & Đào tạo Việt Nam (đường dẫn thứ nhất do tác giả cung cấp) là một thí dụ rõ rệt cho thấy những bộ óc "sản phẩm" của chế độ chắc chắn không thể đào tạo được những thế hệ trẻ hữu dụng cho đất nước.

    nói vậy tức là tác giả ám chỉ nền giáo dục của việt nam là một nền giáo dục không tử tế với những cán bộ, những bậc cha chú trong ngành không tử tế. tôi không phủ nhận rằng trong đội ngũ cán bộ ngành giáo dục của chúng ta không thiếu những trường hợp tiêu cực, nhưng cũng không thể phủ nhận hết toàn bộ những nỗ lực của ngành này đến cho các thế hệ của chúng ta. sự nghiệp giáo dục đâu phải lúc nào cũng đứng yên, cần phải luôn đổi mới để bắt kịp với thời đại. mà đã đổi mới thì không thể luôn đi đúng đường, vẫn phải có những vấp ngã. nhưng càng vấp ngã thì càng nhận ra được ưu nhược điểm của mình để có thể sửa đổi cải cách cho thật phù hợp. vì vậy nên đừng đổ lỗi cho các quan chứng ngành này, bởi còn nhiều người tâm huyết với nền giáo dục việt nam lắm @@