Phan Thanh Tâm - Ðọc sách: Trần Ðức Thảo Những Lời Trăng Trối

  • Bởi Admin
    17/06/2014
    13 phản hồi

    Phan Thanh Tâm

    Độc giả Che: Tôi buộc phải viết thư này gửi Dân Luận vì sự cẩu thả của bài viết cũng như của cuốn sách (tác giả Phan Ngọc Khuê). Ngay trong cái tựa đã thể hiện sự cẩu thả đối với ngôn ngữ tiếng Việt. Tiếng Việt viết là "trăn trối" chứ không phải "trăng trối"!

    Tôi là một trong số ít người thuộc hàng con cháu, được nghe GS Trần Đức Thảo diễn thuyết lúc cuối đời, khi cụ từ Hà Nội vào TP. Hồ Chí Minh. Tôi cũng có được diễm phúc đọc tác phẩm cuối đời của cụ Thảo in bằng tiếng Việt tại Sài Gòn: "Về chủ nghĩa lý luận không có con người" (cuốn sách này về sau được chính GS Thảo viết lại bằng tiếng Pháp và cho in tại Paris trước khi qua đời trong cô độc, không vợ con). Thú thật là tôi chẳng thể hiểu hết khi đọc tác phẩm và nghe cụ diễn thuyết, nhưng do tính hiếu kỳ, tôi cũng cố gang đọc một số trước tác (phần lớn về Triết học) vẫn còn được lưu giữ trên nhiều trang web của các học trò kính ngưỡng cụ. Những câu chuyện và vấn đề của bài viết này rất lạ lẫm với phong thái cũng như tư tưởng của GS Thảo, dù ai cũng biết là cụ Thảo không được phát huy tài năng của mình từ khi về Việt Nam theo kháng chiến cho đến trước lúc quay lại Pháp cuối đời, cũng từng phải chịu nhiều oan khuất trong đời.

    Vì vậy, tôi rất quan ngại về tính chân thực của quyển sách do Phan Ngọc Khuê cho in tại NXB Miền Đông Hoa Kỳ. Nếu thực sự có những lời mang tính "sám hối" như vậy của GS Thảo, tôi nghĩ tác giả Phan Ngọc Khuê cần phải trình bày trước tiên về tính chân thực và đàng hoàng của các chứng cứ, trước khi thuyết phục người đọc bỏ tiền mua quyền sách và đọc nó.

    Hồ Chí Minh: con khủng long ba đầu, chín đuôi

    Ðã có nhiều tác giả tây ta viết về nhân vật Hồ Chí Minh (HCM) riêng cuốn Trần Ðức Thảo Những Lời Trăng Trối là cuốn rất đặc biệt vì sách đã “phân tích sư thật về những hành động khủng khiếp” của họ Hồ bởi một triết gia “lỗi lạc của Việt Nam và thế giới.” Năm 1951 ông bỏ Paris về bưng, qua ngả Mạc Tư Khoa, tham gia kháng chiến chống Pháp; đã từng “trải nghiệm gian khổ trong chiến tranh, trong cách mạng” suốt 40 năm. Nhà triết học họ Trần trước khi mất đã khẳng định, Marx đã gây ra mọi sai lầm và tội ác. Ông còn nói, chính “cuồng vọng lãnh tụ” đã khiến “ông cụ” là một con người “cực kỳ vị kỷ, bất chấp những chuẩn mực của lương tri, của đạo lý.” Theo ông, đây là “một Tào Tháo muôn mặt của muôn đời” và “là một con khủng long ba đầu, chín đuôi.”


    Hình bìa tác phẩm “Trần Ðức Thảo Những Lời Trăng Trối,” do Tổ Hợp Xuất Bản Miền Ðông Hoa Kỳ thực hiện.

    Lời trối trăng của nhà triết học Trần Ðức Thảo cho biết, “nếu không dám khui ra những sai trái lịch sử của “ông cụ,” không dám đưa ra ánh sáng tội lỗi của Marx thì không bao giờ thoát ra được tình trạng bế tắc chính trị độc hại như hiện nay ở nước ta.” Theo ông, quá khứ cách mạng của Việt Nam đã tích tụ quá nặng đầy những di sản xấu. Quyển sách dày 427 trang là những lời tâm sự sống động của một nhà tư tưởng giúp độc giả hiểu rõ nguồn gốc của thảm kịch đang bao phủ lên thân phận dân tộc, lên đất nước ta. Ông cảnh báo xã hội Việt Nam “đang bị ung thối bởi căn bệnh xảo trá, căn bệnh thủ đoạn của đảng.” Ông bị tống đi ra khỏi quê hương vĩnh viễn với cái vé đi một chiều, bị đuổi khỏi Sài Gòn, buộc phải đi Pháp, không được trở về Hà Nội.

    Trong cuốn sách, nhà triết học Trần Ðức Thảo (1917-1993) đã vạch ra rằng, về lâu về dài, càng thấy ba chọn lựa của “cụ Hồ” mang tính sinh tử với đất nước và dân tộc, đã để lại di sản vô cùng trầm trọng: “chọn chủ nghĩa xã hội của Marx để xây dưng chế độ, chọn chiến tranh xóa hiệp định hòa bình để bành trướng xã hội chủ nghĩa và thống nhất đất nước, chọn Mao và Ðảng Cộng Sản Trung Quốc làm đồng minh, đồng chí.” Sách có 16 chương, một chương chỉ để giải mã lãnh tụ; nhưng ở chương nào HCM cũng được đề cập tới. Ông xác nhận, hễ nói tới thảm kịch Việt Nam thì “không thể không nhắc tới ông cụ.” Cố giáo sư quả quyết, ‘phải nói thẳng ra là Mao đã trực tiếp bẻ lái “ông cụ”; và “Trung Quốc muốn nhuộm đỏ Việt Nam theo đúng màu đỏ đậm của Trung Quốc.”

    Ðãi ngộ hay bạc đãi

    Triết gia Trần Ðức Thảo (TÐT), nổi tiếng về hiện tượng luận, từng tranh cãi với Jean-Paul Sartre được đảng Cộng Sản Pháp vận động để được cho về xứ nhằm phục vụ cách mạng vì “tôi có những nghiên cứu sâu rộng cuộc cách mạng tháng 10 ở Nga và có vốn hiểu biết vững chắc tư tưởng của Karl Marx.” Khi về tới quê hương “tôi bị vỡ mặt và vỡ mộng”; bị nghi là “siêu gián điệp trí thức.” Tên tuổi ông, một thời danh tiếng trời Âu chìm hẳn. Năm 1991 ông “bị đẩy trở lại Paris.” Thế nhưng, sau khi qua đời ngày 24 tháng 4, 1993, nhà cầm quyền Hà nội lại truy tặng ông huy chương Ðộc Lập; ca tụng ông là nhà triết học lớn của thế kỷ. Họ còn cho rằng “”tư tưởng HCM” đã có ảnh hưởng với nhà triết học số một Việt Nam và lúc sinh thời đảng, nhả nước rất mực trọng đãi ông.

    Có thật thế không? Trong chương Ðãi Ngộ Hay Bạc Ðãi, ông nói, những chức vị mà người ta ban cho, “che giấu một đối xử nghiệt ngã và tồi tệ.” Ông cho biết, sự có mặt của ông trong một số sinh hoạt chỉ là “bù nhìn đứng giữa ruộng dưa.” Sự thật “họ chỉ để cho sống; cho tôi khỏi chết đói; chỉ toàn là bạc đãi.” Nhà triết học phân trần, chúng bắt “tôi phải gắng mà học tập nhân dân nghĩa là phải cúi đầu tuyệt đối vâng, nghe lời đảng.”

    Ông tiết lộ, tuy có chức phó giám đốc trường Ðại Học Văn Khoa Sư Phạm nhưng “chưa hề được tham dự bàn bạc gì vào việc tổ chức, điều khiển, ngay cả ý kiến giảng dạy cũng không hề có.” Sự có mặt của ông trong các buổi họp hay đi theo các phái đoàn thanh tra là chỉ để “giới thiệu có thạc sĩ triết bên tây về ủng hộ cách mạng.”

    Những điều nói đó phù hợp với bài báo của nhà thơ Phùng Quán Chuyện vui về triết gia Trần Ðức Thảo đăng trên báo Tiền Phong ngày 11 tháng 5, 1993: nhờ cái chết của nhà tư tưởng lớn này qua các báo mà rất nhiều người trong nước được biết rằng đất nước chúng ta đã từng sinh ra một triết gia tầm cỡ quốc tế. Ông ta sang tận bên Tây mà chết. Khi sống ở trong nước thì lôi thôi nhếch nhác hơn cả mấy anh công nhân móc cống.

    Mùa rét thì áo bông sù sụ, mùa nực thì bà ba nâu bạc phếch, quần ống cao ống thấp, chân dép cao su đứt quai, đầu mũ lá sùm sụp, cưỡi cái xe đạp “Pơ-giô con vịt” mà mấy bà đồng nát cũng chê. Thật đúng như anh hề làm xiếc! Mặt cứ vác lên trời, đạp xe thỉnh thoảng lại tủm tỉm cười một mình, một anh dở người.”

    Mưu thần chước quỷ

    Nhiều người tự hỏi bị đối xử cay đắng như vậy sao “bác Thảo lại hay có lúc bật cười như điên”; và bị chung quanh chê bai, chế giễu “bác là người khùng”? TÐT cho hay, ông bắt đầu “hết cười rồi lại khóc” sau khi tham gia đợt thì hành cải cách ruộng đất ở huyện Chuyên Hóa, tỉnh Tuyên Quang năm 1953. Lương tri trỗi dậy khi thấy lãnh đạo “chọn con đường hành động nặng tính cuồng tín, dã man.” Ông nói, “chẳng thà là thằng khùng hơn làm thằng đểu, thằng ác, thằng lưu manh.” Về giai thoại TÐT đi chăn bò, theo ông, đó là một sự xấu hổ cho cả nước. Làm nhục một trí thức là lối hành xử của một chính quyền man rợ, bị ảnh hưởng Trung Quốc, buộc họ phải học thuộc lòng câu “trí thức không bằng cục phân” của Mao.

    Nhà tư tưởng họ Trần nhận xét, Cộng Sản Việt Nam rất sùng bái Trung Quốc, “cứ như là con đẻ của Ðảng Cộng Sản Trung Quốc.” Là một nhà triết học, có thói quen tìm hiểu, đánh giá lại, ông thấy “nước ta trồng cây tư tưởng của Marx, cho tới nay cây đó chỉ cho toàn quả đắng.” Chính “cái thực tại tàn nhẫn khi chứng kiến sự đau khổ của con người bị kềm kẹp bởi ý thức hệ” khiến ông muốn “đặt lại vấn đề từ học thuyết.” Triết gia TÐT nói, nhiều lãnh tụ “từ lầu đài tư tưởng Marx bước ra đã trở thành những ác quỉ.” Theo ông, “quỉ ấy là ý thức đấu tranh giai cấp”; là thứ “vi rut” tư tưởng độc hại vô cùng; nó phá hoại xã hội, nó thúc đẩy con người đam mê tìm thắng lợi, bằng đủ thứ quỉ kế, để mưu đồ củng cố cho chế độ độc tài, độc đảng.

    Theo nhà triết học số một của Việt Nam, “ông cụ” là một nhà ảo thuật chính trị đại tài: lúc thì biến có thành không, lúc thì biến không thành có. Ðúng là “mưu thần chước quỉ” chuyên hành động muôn hướng, muôn mặt, “trí trá còn hơn huyền thoại Tào Tháo trong cổ sử Trung Quốc!” Bác Hồ đánh lừa dư luận Âu Mỹ, khi chép lời nói đầu bản tuyên bố độc lập của Mỹ; đánh lừa các đảng trong nước khi thành lập chính phủ đại đoàn kết và mời cựu hoàng Bảo Ðại làm cố vấn. Vài tháng sau, Võ Nguyên Giáp dẹp bỏ; coi họ là phản động; đẩy Bảo Ðại sang Côn Minh. “Ông cụ” còn được triết gia TÐT gọi là một nhà chính trị “thần sầu quỉ khốc” khi “ông cụ” khôn khéo mưu tìm sự tiến cử của Mao để được đưa về xứ làm lãnh đạo duy nhất phong trào cách mạng Việt Nam.

    Cố Giáo sư TÐT kể lại rằng, biết mình bị Ðệ Tam Quốc Tế tức Liên Sô loại đuổi khéo về Viễn Ðông và biết Mao là thủ lãnh các phong trào cộng sản ở Châu Á, “ông cụ” vào làm việc cho Bát Lộ Quân, tuyên thệ gia nhập Ðảng Cộng Sản Trung Quốc; được Mao rất ưu ái. Nhờ vậy, “ông cụ” từng bước loại bỏ tất cả đối thủ Trần Phú, Lê Hồng Phong, Hà Huy Tập, Nguyễn văn Cừ... để rồi vươn lên làm Tổng Bí Thư kiêm chủ tịch nước năm 1945. Dù sự tấn phong “ông cụ” ở các đại hội Ma Cao và Hồng Kông bị phản ứng của các khu ủy, xử ủy và của “Ðê Tam” nhưng nhờ Mao dàn xếp nên đã qua mặt những sự phản đối này vì họ là những kẻ đã từng nhận được sự nâng đỡ của cộng sản Trung Quốc. Triết gia họ Trần nói thêm, “ông cụ” luôn luôn là người biết chụp bắt cơ hội.”

    Huyền thoại “bác Hồ”

    Vẫn theo nhà tư tưởng TÐT, các nhà nghiên cứu nước ngoài khi viết về HCM họ bị chói lòa bởi những huyền thoại về “ông cụ” của bộ máy tuyên truyền; họ sử dụng sản phẩm chính thống của đảng thì làm sao họ hiểu hết được mặt thật của họ Hồ. Ông nói, có một thứ tư liệu rất chính gốc, bộc lộ rõ cái cuồng vọng lãnh tụ của “ông cụ”; nó chi phối từ nội tâm. Ðó là những tên giả chính “cụ Hồ” đã tự đặt cho mình. Muốn tìm hiểu cặn kẽ, phải phân tách những chuyện biến tư tưởng qua từng giai đoạn đổi tên, đổi họ; từ những cái tên “Tất Thành,” rồi “Vương,” rồi là “Ái Quốc,” chót hết là “Chí Minh.” Ðấy là những biểu hiện của một thứ bệnh tâm thần, khao khát danh vọng. HCM chỉ thành lãnh tụ cách mạng sau khi không được cho vào học Trường Thuộc Ðịa để ra là quan.

    Nhà triết học nói thêm rằng, một người tự viết sách đề cao mình, như cuốn “Những mẩu chuyện về cuộc đời hoạt động của Hồ chủ tịch” và “Vừa đi đường vừa kể chuyện” thì không thể là một người vì nước vì dân được. “Ông cụ” đã tạo ra một thời chính trị điên đảo. Ngoài ra, đám quần thần chung quanh “ông cụ,” không tha thứ cho ai dám tỏ ra ngang hàng với “Người.” Họ tôn vinh “ông cụ” làm bác, làm cha dân tộc. Tạ Thu Thâu chết mất xác vì câu nói “ngoài bắc có cụ, trong nam có tôi.” TÐT cho biết, năm 1946 gặp “ông cụ” trong một buổi chiêu đãi ở Paris, ông đã bất ngờ trước lời khước từ: “cách mạng chưa cần tới chú đâu” của HCM; khi ông tự ý nắm tay “ông cụ” ngỏ lời: “Tôi muốn về nước cùng cụ xây dựng thành công một mô hình cách mạng tốt đẹp tại quê hương.”

    Dù thế, triết gia vẫn nhờ bạn bè phương tây giúp ông được về nước tham gia kháng chiến. Nhờ vậy, ông có cơ hội quan sát một Hà nội và Sài Gòn đang bị lột xác theo sự phát triển của chủ nghĩa xã hội. Một giai cấp thống trị mới đang hình thành. Càng quan sát nhà tư tưởng TÐT càng thấy huyền thoại về “bác Hồ” là tác phẩm của “cả một công trình nghệ thuật hóa trang cao độ.” Cái gì có giá trị là của bác, của đảng. Họ công kênh “ông cụ” lên làm bậc thần, bậc thánh. Theo TÐT, “phải hít thở cái không khí” thờ kính, phục tùng lãnh tụ mới có thể hiểu phần nào những “phương pháp tâm lý tinh vi” tôn sùng HCM. Ông nhấn mạnh, “bác Hồ” chỉ có thể coi như mẫu mực thành đạt về chính trị; “không thể nào là mẫu mực về mặt đạo đức”; vì cách sống muôn mặt của bác đâu phải là gương sáng.

    Nhà triết học bị kết tội “cầm đầu âm mưu chống đảng” vì hai bài viết trên Nhân Văn Giai Phẩm (NVGP), do một số anh em văn nghệ trẻ chủ xướng. Ông cho biết, nếu không có mấy nhà trí thức Pháp đứng đầu là Sartre “tận tình quan tâm, chăm sóc” đến ông thì với mấy tội: tự ý nắm tay bác năm 1946 đòi cùng về nước làm cách mạng; từ chối lên án bố mẹ khi khai lý lịch; muốn đấu lý với cố vấn Trung Quốc lúc làm đội viên cải cách ruộng đất và vụ NVGP, ông có thể “dễ chết như chơi.” Năm 1952 triết gia được dẫn đi chào “Bác.” Ban lễ tân dặn ông bốn điều cần nhớ: phải đứng xa “Người” ba mét, chỉ lại gần khi “Người” ra lệnh; không được nói leo, chỉ trả lời câu hỏi; không được chào trước; không được nói tôi phải xưng bằng cháu, gọi “Người” bằng “bác.

    Chư hầu ngoan ngoãn

    Theo sự chiêm nghiệm của triết gia TÐT thì HCM chưa đọc kỹ học thuyết sách vở của Marx, “tư duy xổi nên chưa tiêu hóa được”; nhưng lại “đọc thuộc lòng cuốn “Le Prince” của Machiavel,” cuốn chỉ bày tận dụng mọi thứ để người ta sùng bái. “Ông cụ” luôn luôn chứng tỏ một bề ngoài nặng lý trí đến vô cảm; không thiết tha với gia đình; không có bạn hữu thân tình. “Ông cụ” rất ghét cánh Tây học. Trong vòng thân cận, chỉ có toàn hầu cận ít học được ”ông cụ” đào tạo để phục tùng; rồi sau đề bạt lên làm lớn. “Ông cụ” làm thơ là “do cuồng vọng chính trị,” là để “ca ngợi mình” và “hô hào quyết chiến.” Nhà triết học này còn cho rằng, trên thân phận HCM có một bóng ma quái nó đè. Ðó là “ bóng ma đế quốc bành trướng vô cùng độc đoán, lấn át của Mao.”

    Vẫn theo TÐT, ý thức hệ xã hội chủ nghĩa chỉ là một phương cách giam hãm các dân tộc chư hầu với cái tên đẹp “khối các nước xã hội chủ nghĩa anh em” nhưng thực chất là một đế quốc đỏ; nó kềm kẹp các dân tộc nhược tiểu quanh nó. Ðó “chỉ là thứ liên minh ma quái, quỉ quyệt, giả dối”; muốn biến “nước ta thành một chư hầu ngoan ngoãn.” “Ông cụ” vì tham vọng quyền lực từ ý chí muốn học ra làm quan nhưng không được nên đã lấy học thuyết “giai cấp đấu tranh” làm kim chỉ nam để tạo cơ hội thành danh, thành lãnh tụ. Nhà triết học nói, để nắm vững quyền lực “ông cụ” phải thủ vai ông thánh, ông thần,” từ bỏ cả vợ con, mất đi tính người, thẳng tay tiêu diệt những kẻ có tài. Lại thêm, Mao đã cài chung quanh “ông cụ” một đám cực kỳ cuồng tín.

    Trong chương “Hai chuyến di chuyển đổi đời” của cuốn sách, nhà triết học họ Trần cho biết, ông được rời cảnh “sống như bị giam lỏng ở Hà nội” để vào Sài Gòn ở là nhờ sự vận động của một số đồng chí trí thức Nam Bộ. “Sài Gòn đã làm tôi bàng hoàng tới cùng cực. Khang trang và hiện đại; đâu có đói khổ vì bị Mỹ Ngụy kềm kẹp. Miền Nam đã có một mức độ dân chủ rõ rệt. Miền bắc bị tư tưởng Mac-Lenine làm nảy sinh những chính sách đầy sai lầm. Sĩ quan của “bộ đội cụ Hồ” đã có “thái độ thô bạo, ứng xử thô bỉ” khi nhục mạ, gọi Dương văn Minh là mày, và bắt cả nhóm phải đứng cúi đầu.” Ðấy là những lời thố lộ của TDT mà nhà văn Tri Vũ Phan Ngọc Khuê đã viết lại qua các cuốn băng thu những điều ông tâm sự với một số bạn trong sáu tháng cuối đời ông ở Paris.

    Nhà triết học còn thú nhận Trần Dần và Trịnh Công Sơn là hai người đã thúc đẩy ông phải thoát khỏi thái độ hèn nhát đã ngự trị trong đầu óc trí thức và văn nghệ sĩ Hà nội; giới này đã ứng xử đồng lõa với tội ác của cách mạng. Người thứ nhất là Trần Dần lúc ông ta mời viết cho NVGP. Người thứ hai là các bài hát của họ Trịnh. Ngoài ra, những ai từng sống ở Sài Gòn sau 1975, nếu đọc chương “Vẫn chưa được giải phóng” đều nhận thấy những mô tả của triết gia về Hà nội năm 1954 rất giống Sài Gòn sau 30 tháng 4, 1975: “cả con người và xã hội ở đây đã không hề được giải phóng” và thật là “vô lý và nhục nhã” khi so sánh với chế độ cũ.

    Ông nhận xét: tư hữu kiểu cũ do làm cần cù, tích lũy mà có được; tư hữu kiểu mới do chiếm đoạt bằng chữ ký và quyền lực.

    Cao vọng hơn “bác Hồ”

    Ðược gợi hứng bởi môi trường miền Nam, trong vòng 10 ngày TÐT hoàn thành một tập sách nhỏ “Con người và chủ nghĩa lý luận không có con người.” Ðây là văn bản phản bác giáo điều, được đón nhận như một bông hoa lạ. Chẳng bao lâu sách bị cấm phổ biến. Giới cựu kháng chiến và nhiều trí thức khác còn ở lại trong nước tấp nập tới làm quen với nhà triết học để nghe những “lời tiên tri” là “cách mạng đã biến chất để tư bản man rợ tràn ngập.” Trung ương thấy số người “phức tạp” đến gặp “bác Thảo” càng ngày càng đông, nên Ðảng đã quyết định “anh phải ra đi.” Nhà triết học than “thôi thì đành mang thân xác ra xứ người.” Qua Pháp, tuy đã một thời vang danh ở Paris, ông vẫn “lâm cảnh sống nay lo mai,” và còn bị Tòa đại sứ theo dõi kiểm soát chặt chẽ.

    Trong cài xui có cái may. Nhà văn Tri Vũ-Phan Ngọc Khuê nhờ những lúc nhà triết học bán chữ để kiếm sống qua các buổi thuyết trình ở kinh đô ánh sáng mà đã làm quen thân với ông, được nghe ông tâm sự. Quyển sách ghi lại nỗi hối hận đã thiêu đốt ông vào lúc hoàng hôn của cuộc đời. Nhà văn cho hay ông “sẵn sàng trao mấy cuốn băng cho những ai muốn nghiên cứu về TÐT.” Trong sách nhà triết học có lần đã khẳng định: “Tôi có tham vọng cao hơn của ‘bác Hồ’ nhiều lắm.” Ðấy là xây dựng “một lâu đài tư tưởng trong đó toàn thể nhân loại đều thể hiện rõ quyền sống của mình, quyền dân chủ bằng lá phiếu của mình.” Nhưng mộng đó không thành, triết gia lừng danh một thời trời Âu bị đột tử. Chúng ta mất đi “một kho tàng trải nghiệm về chiến tranh, về cách mạng.”

    Người chủ trương Tổ Hợp Xuất Bản Miền Ðông Hoa Kỳ, Giáo Sư Nguyễn Ngọc Bích cho biết việc tái bản cuốn sách là để phục hồi danh dự một nhà tư tưởng lớn của Việt Nam. Trong lời bạt ông viết, “cuộc đời TÐT xem như cuộc đời tan nát vì “cách mạng” mà ông chọn phục vụ vào năm 1951 nên mọi sự trở nên vỡ lở.

    Cuộc đời đó có thể xem như một bài học -”an object lesson”- với những ai để cho tình cảm, lý tưởng che mờ đi lý trí, kinh nghiệm. Không những ông mất vợ, không có đời sống gia đình, không có tự do trong bóng tối làm những việc ông muốn làm cho quê hương đất nước của ông. Sự nghiệp triết học của ông là một sự nghiệp dang dở.” Sách được xuất bản lần đầu với số lượng ít; tên gốc là Nỗi hối hận lúc hoàng hôn chỉ để thăm dò ý kiến thân hữu.

    Những ai yêu “bác Hồ,” những ai coi HCM là tên tội đồ hay các nhà khoa bảng, các học giả, các ông bà phản chiến và những ai còn nghĩ đến nước Việt nên đọc cuốn này. Cho tới nay chưa có tác giả nào trên thế giới - ngoại trừ triết gia TÐT- nêu ra được, thật sáng tỏ, những điều vô cùng bi thảm trong thời cách mạng; vì ông đã trải nghiệm 40 năm trong cuộc. Ngoài ra, ông bà nào giỏi tiếng Tây tiếng Mỹ nên dịch sách ra cho thế giới biết thêm về HCM, kẻ đã lừa mọi người từ Âu sang Á; khiến nhà tư tưởng số một Việt Nam TÐT phải nói thẳng rằng, Napoléon, Hitler cũng có tâm thức tự cao tự đại nhưng “không gian trá đến mức tinh quái” để có những “hành động muôn hướng, muôn mặt, trí trá còn hơn cả huyền thoại Tào Tháo trong cổ sử Trung Quốc!”

    Saint Paul, tháng 6, 2014

    * * *

    Tiểu sử Trần Đức Thảo:

    Trần Đức Thảo sinh ngày 26/9/1917, tại làng Thái Bình, mất ngày 24/4/1993 tại Paris, Quê quán tại làng Song Tháp, Châu Khê, Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh.

    Năm 1936, ông được nhận học bổng sang Paris, Pháp để thi vào trường École normale supérieure (Paris). Ông đậu thủ khoa bằng Thạc sĩ triết học (Agrégation de Philosophie, tại Pháp, đây là một học vị chuyên môn trên tiến sĩ, dành cho những tiến sĩ muốn làm giáo sư đại học), ngang điểm với Jules Vuillemin) tại Pháp lúc mới 26 tuổi (1942).

    Thay mặt sinh viên và trí thức Việt Nam du học ở Pháp, Trần Đức Thảo đã viết thư gửi về Tổ quốc, bày tỏ tình yêu nước nồng nàn đối với đất nước vừa giành được độc lập hồi tháng 8 năm 1945. Lá thư được in trên tờ Cờ giải phóng, cơ quan của Đảng Cộng sản Đông Dương. Năm 1952 ông về chiến khu Việt Bắc tham gia kháng chiến chống Pháp.
    Sau 1954 từ Việt Bắc về Hà Nội, Giáo sư Trần Đức Thảo kết hôn với Tiến sỹ Nguyễn Thị Nhứt, đến ngày 5 tháng 1 năm 1967, theo yêu cầu của bà Nguyễn Thị Nhứt hai ông bà đã thuận tình ly hôn[1].

    Năm 1955, ông trở thành giáo sư Triết học và là Phó Giám đốc Đại học Sư phạm Văn khoa, Chủ nhiệm Khoa Lịch sử, Đại học Tổng hợp Hà Nội (nay là Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội).

    Ông bị quy tội dính líu đến phong trào Nhân văn Giai phẩm khi công bố hai bài báo có bàn đến một số vấn đề về tự do, dân chủ. Sau vụ Nhân văn Giai phẩm, bị mất chức Phó Giám đốc trường ĐHSP Hà Nội, chức Trưởng khoa Lịch sử chung cho cả ĐHSP và ĐHTH Hà Nội, Trần Ðức Thảo bị cấm giảng dạy, phải dịch thuật lặt vặt để sống, phải bán dần bán mòn những bộ từ điển để ăn. Ông bị chặt đứt mọi liên hệ với thế giới, bị cô lập ngay giữa đồng bào của mình[2].

    Thái Vũ kể: "việc gặp thầy Trần Đức Thảo từ nước Pháp tư bản trở về là rất dễ bị quy tội như bên Trung Quốc trong Đại Cách mạng Văn hoá. Gặp thầy lủi thủi đạp chiếc xe đạp mini cộc cạch cũng đành làm ngơ, nhiều khi không dám nhìn."[3].

    Trong quyển sách hồi ký nguyên văn bằng tiếng Pháp là Mémoire d'un Vietcong (Hồi ký của một Việt Cộng), Trương Như Tảng có nhắc tới thạc sĩ Trần Đức Thảo (tr.300):

    "Ông không bị tù hay hành hạ thân xác, nhưng công an bao vây, cô lập ông không cho ai tiếp xúc… Nếu ông Thảo tiếp xúc với ai, chẳng hạn một người bạn trên đường phố, thì người đó sẽ bị bắt giữ để điều tra. Bề ngoài xem ra triết gia sống cuộc đời bình thường. Nhưng thực tế ông sống như Robinson Crusoe, hoàn toàn cô độc, mặc dầu có nhiều người ở xung quanh. Ngay họ hàng thân thích cũng không được phép nói chuyện với ông. Đối với một trí thức như vậy là một sự tra tấn dã man."

    Françoise Corrèze, người bạn thân của Trần Đức Thảo có hay tới thăm ông ở căn phòng khu tập thể Kim Liên, nhưng chỉ bút đàm, vì phòng bị thu âm[4].

    Năm 1985, sau khi đi Cộng hòa dân chủ Đức vừa chữa bệnh, vừa làm việc với Viện hàn lâm khoa học của CHDC Đức, ông có sang làm việc với Viện hàn lâm khoa học Liên Xô.

    Năm 1991, ông sang Pháp chữa bệnh kết hợp với "nghiên cứu khoa học, do Ban bí thư Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam cử" (theo TS. Cù Huy Chử) và mất tại Paris vào năm sau. Theo những anh chị em có dịp tiếp cận, Trần Đức Thảo cho biết ông được tổng bí thư Nguyễn Văn Linh và Ban bí thư cử sang Pháp để "giải độc trí thức Việt Kiều" khỏi những ảnh hưởng xấu. [4] Di hài ông được nhà nước đưa về an táng tại Khu A Nghĩa trang Văn Điển, Hà Nội.

    Theo Wikipedia

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    13 phản hồi

    Phản hồi: 

    [quote=Che]Tôi buộc phải viết thư này gửi Dân Luận vì sự cẩu thả của bài viết cũng như của cuốn sách (tác giả Phan Ngọc Khuê). Ngay trong cái tựa đã thể hiện sự cẩu thả đối với ngôn ngữ tiếng Việt. Tiếng Việt viết là "trăn trối" chứ không phải "trăng trối"!

    Tôi là một trong số ít người thuộc hàng con cháu, được nghe GS Trần Đức Thảo diễn thuyết lúc cuối đời, khi cụ từ Hà Nội vào TP. Hồ Chí Minh. Tôi cũng có được diễm phúc đọc tác phẩm cuối đời của cụ Thảo in bằng tiếng Việt tại Sài Gòn: "Về chủ nghĩa lý luận không có con người" (cuốn sách này về sau được chính GS Thảo viết lại bằng tiếng Pháp và cho in tại Paris trước khi qua đời trong cô độc, không vợ con). Thú thật là tôi chẳng thể hiểu hết khi đọc tác phẩm và nghe cụ diễn thuyết, nhưng do tính hiếu kỳ, tôi cũng cố gang đọc một số trước tác (phần lớn về Triết học) vẫn còn được lưu giữ trên nhiều trang web của các học trò kính ngưỡng cụ. Những câu chuyện và vấn đề của bài viết này rất lạ lẫm với phong thái cũng như tư tưởng của GS Thảo, dù ai cũng biết là cụ Thảo không được phát huy tài năng của mình từ khi về Việt Nam theo kháng chiến cho đến trước lúc quay lại Pháp cuối đời, cũng từng phải chịu nhiều oan khuất trong đời.

    Vì vậy, tôi rất quan ngại về tính chân thực của quyển sách do Phan Ngọc Khuê cho in tại NXB Miền Đông Hoa Kỳ. Nếu thực sự có những lời mang tính "sám hối" như vậy của GS Thảo, tôi nghĩ tác giả Phan Ngọc Khuê cần phải trình bày trước tiên về tính chân thực và đàng hoàng của các chứng cứ, trước khi thuyết phục người đọc bỏ tiền mua quyền sách và đọc nó.[/quote]

    Nếu còm sĩ Che đã có cơ hội biết nhiều về ông Trần Đức Thảo, cảm thấy nội dung cuốn sách không thể hiện con người của ông như còm sĩ từng được biết, thì tui đề nghị còm sĩ viết một bài điểm sách (book review), chỉ ra những chỗ không trung thực trong cuốn sách của tác giả Phan Ngọc Khuê để rộng đường công luận. Tác giả Phan Ngọc Khuê đã công khai trong lời nói đầu là sẵn sàng công bố cuốn băng ghi âm các cuộc trò chuyện giữa ông Khuê và ông Trần Đức Thảo. Còm sĩ Che còn chờ gì mà không liên lac ngay với ông Phan Ngọc Khuê để đưọc nghe cuốn băng. Nếu giọng nói trong băng không đúng giọng của ông Trần Đức Thảo thì cũng nên tố cáo trước công luận.

    Phản hồi: 

    Cái nhà ông Trần Đức Thảo này cũng lạ đời, người ta tán tụng ông là triết gia số 1 của VN-có danh trên thế giới, thế mà bằng con đường học thuật ngay từ đầu đã không nhận ra những sai lầm tai hại của Marx-vào thời trẻ của ông Thảo đã có rất nhiều phê phán chính xác về Marx. Rồi năm 1951 vẫn rời bỏ dễ dàng Paris hoa lệ cùng cuộc sống tiện nghi để về chiến khu Việt bắc theo phò ông Cụ, để sau 40 năm trải nghiệm bản thân mới nhận ra Chân lý với nỗi hối hận đã thiêu đốt vào lúc hoàng hôn (rất nhiều người cùng thời với ông, dù không có căn bản triết học nhưng từ rất sớm đã nhận ra như GS Hoàng Xuân Hãn, Linh mục Cao Văn Luận, cựu hoàng Bảo Đại...).
    Đi hết đường mới nhận ra là lầm đường thì đâu có phải là có viễn kiến sắc sảo, có thật sự Trần Đức Thảo là một triết gia lớn hay không? Hay là người đời cũng chỉ vẽ rắn thêm chân cho rôm rả thôi?

    Phản hồi: 

    Theo lời giới thiệu trong bài này thì:[quote="Tên tác giả"]Trong cài xui có cái may. Nhà văn Tri Vũ-Phan Ngọc Khuê nhờ những lúc nhà triết học bán chữ để kiếm sống qua các buổi thuyết trình ở kinh đô ánh sáng mà đã làm quen thân với ông, được nghe ông tâm sự. Quyển sách ghi lại nỗi hối hận đã thiêu đốt ông vào lúc hoàng hôn của cuộc đời. Nhà văn cho hay ông “sẵn sàng trao mấy cuốn băng cho những ai muốn nghiên cứu về TÐT.”[/quote]

    Vậy đây không phải là một thứ "hồi ký" do chính nhà triết học Trần Đức Thảo viết. Những lời "tâm sự" đó cũng được "ghi băng" lại.

    Nhà triết học Trần Đức Thảo được mọi người biết đến với vụ Nhân Văn-Giai Phẩm. Ai để tâm nghiên cứu về ông cũng chỉ biết rằng sau khi bị đảng loại bỏ, ông sống rất cơ cực, thất thần...Ông không có cái cơ may như luật sư Nguyễn Mạnh Tường với hồi ký "Kẻ bị rút phép thông công" để bày tỏ những nỗi "đoạn trường" của mình, để người sau biết rõ về bản chất thực của chế độ đã lợi dụng và ruồng bỏ mình. Thực ra, ông cũng có một tập được gọi là "Hồi ký(triết học) Trần Đức Thảo"(http://www.viet-studies.info/TDThao/HoiKy_TDThao.htm), có trưng đầy đủ bút tích, bản thảo. Nhưng đọc tập này, người đọc chẳng thấy chút gì về cuộc đời ông ngoài các ghi chú về chuyển biến tư tưởng rất chuyên môn, gần như một bản tường trình.

    Nếu muốn hiểu chính con người, cuộc đời thực, quan niệm sống "đời thường" của nhà triết học Trần Đức Thảo, người đọc phải tìm kiếm những ghi chú bên lề, những lời kể của bạn bè, người thân...Trong trường hợp này cuốn "Trần Đức Thảo-Những lời trăng trối" của Tri Vũ Phan Ngọc Khuê cũng là một cuốn sách đáng đọc.

    Phản hồi: 

    Đại Từ Điển Tiếng Việt do Nguyễn Như Ý chủ biên cũng ghi "Trăng trối" như chữ "Trối trăng".

    Coi trang 1692 và 1716.

    Việt Nam Tự Điển của Lê Ngọc Trụ và Lê Văn Đức cũng ghi "Trối trăng".

    Coi trang 1690.

    Phản hồi: 

    [quote=Che]Tôi buộc phải viết thư này gửi Dân Luận vì sự cẩu thả của bài viết cũng như của cuốn sách (tác giả Phan Ngọc Khuê). Ngay trong cái tựa đã thể hiện sự cẩu thả đối với ngôn ngữ tiếng Việt. Tiếng Việt viết là "trăn trối" chứ không phải "trăng trối"!

    [/quote]

    Hình như ông Tố Hữu cũng dùng chữ "trăng trối" trong bài thơ mang tên "Trăng Trối"

    http://www.thivien.net/viewpoem.php?UID=Vhro45D177T4jPDTf_cgbg

    Phản hồi: 

    [quote=Che]Vì vậy, tôi rất quan ngại về tính chân thực của quyển sách do Phan Ngọc Khuê cho in tại NXB Miền Đông Hoa Kỳ. Nếu thực sự có những lời mang tính "sám hối" như vậy của GS Thảo, tôi nghĩ tác giả Phan Ngọc Khuê cần phải trình bày trước tiên về tính chân thực và đàng hoàng của các chứng cứ, trước khi thuyết phục người đọc bỏ tiền mua quyền sách và đọc nó.[/quote]

    Thiết nghĩ tác giả Phan Ngọc Khuê nên đăng ảnh chụp một số trang bản thảo để làm chứng. Nếu đã có trong sách thì cũng nên nêu lên hoặc trưng ra một số ảnh ấy trong những bài viết quảng bá cho cuốn sách. Còn nếu không có các ảnh chụp bản thảo trong cuốn sách, thì càng cần phải chứng minh qua các bài viết chẳng hạn như bài này. Hãy sử dụng các phương tiện công nghệ kỹ thuật số để đơn giản hoá một số chuyện, trong đó có cả chuyện gây tranh cãi.

    Phản hồi: 

    [quote=Che]Tôi buộc phải viết thư này gửi Dân Luận vì sự cẩu thả của bài viết cũng như của cuốn sách (tác giả Phan Ngọc Khuê). Ngay trong cái tựa đã thể hiện sự cẩu thả đối với ngôn ngữ tiếng Việt. Tiếng Việt viết là "trăn trối" chứ không phải "trăng trối"![/quote]

    Có người (ở VN) claim rằng tra tự điển thì thấy ghi là "trăng trối"
    http://nguoilambao.vn/chuyen-nghe/50615-nguoi-lam-bao-dung-ngai-tra-tu-d...

    Phản hồi: 

    Cứ tạm cho rằng còn nên kiểm chứng điều gì đó thì chỉ riêng những thông tin liên quan cũng đã rất bổ ích để có thêm sự bạch hoá cần thiết cho một loại sự việc u tối cấm kỵ từ bao lâu nay với người dân nhẹ dạ.

    Phản hồi: 

    [quote=Che]Tôi buộc phải viết thư này gửi Dân Luận vì sự cẩu thả của bài viết cũng như của cuốn sách (tác giả Phan Ngọc Khuê). Ngay trong cái tựa đã thể hiện sự cẩu thả đối với ngôn ngữ tiếng Việt. Tiếng Việt viết là "trăn trối" chứ không phải "trăng trối"!

    Vì vậy, tôi rất quan ngại về tính chân thực của quyển sách do Phan Ngọc Khuê cho in tại NXB Miền Đông Hoa Kỳ. Nếu thực sự có những lời mang tính "sám hối" như vậy của GS Thảo, tôi nghĩ tác giả Phan Ngọc Khuê cần phải trình bày trước tiên về tính chân thực và đàng hoàng của các chứng cứ, trước khi thuyết phục người đọc bỏ tiền mua quyền sách và đọc nó.[/quote]

    Tôi cũng thấy "lạ" chữ trăn trối đã viết sai ngay ở bìa sách, và chữ tổ hợp cũng ngay trang bìa.
    Tôi chưa đọc sách của cụ Trần Đức Thảo, chỉ biết cụ bị ngược đãi, bị nhiều oan khuất qua những lời kể của bạn bè, người thân của tôi.

    Đề nghị của bác rất chính đáng.

    Nguyễn Jung

    Phản hồi: 

    Chẳng biết quyển sách ấy có phải của nhà triết học TĐT là thật hay chỉ là giả, nhưng những điều cụ TĐT nói về "ông cụ" thì quá đúng như nhiều khác đã từng nói. "Ông cụ" là con người cực kỳ gian giảo, mưu mô thủ đạon và giương giương tự đắc, tự cao tự đại và còn là một kịch sĩ có tài, muốn cười cũng được, muốn khóc cũng được. Hãy xem những gì diễn ra dưới thời "ông cụ" như CCRĐ, đánh trí thức, cướp của người nhiều gọi là cải tạo tư sản và tiến hành cuộc chiến nồi da nấu thịt thì rõ, lại còn cái tội ban hành chế độ tem phiếu làm cho cả miền Bắc đói dài thì chẳng cần ai nói cũng biết vì nó diễn ra trước mắt hàng triệu người. Đến khi thống nhất thì cái đói này lan vào miền Nam thành ra cả nước đói. Dân ta không đến nỗi chết đói (diện rộng) nhưng đói cho đến chết đưới thời đại HCM.

    Có điều là "ông cụ" ngoẻo rồi, có trách thì trách người sống, đừng đưa cái thây ma ra làm chiêu bài nhằm mục đích này nọ như đoàn kết, học tập đạo đức tư tưởng...Cái chuyện "ông cụ" nói điêu là đéo có vợ đéo có con thì đến nay ai chẳng biết, vậy mà người ta vẫn đánh lừa, cứ bảo phải học tập đạo đức "ông cụ". Vì sao như vậy? Vì một nguyên tắc của tất cả các nhà nước theo chế độ CS thì đều phải dựng lên một ngọn cờ, thần thánh hoá một nhân vật nào đấy, dù không có thật để lừa dân. Đây là một hình thức ngu dân để dễ trị.

    Có người đã nêu ý kiến ta phải "thoát ta" thì mới tiến lên được, mới có dân chủ. Muốn "thoát ta" thì phải "thoát Hồ". "Thoát ta" hay "thoát Hồ" trước thì mới "thoát Hán" được.

    Phản hồi: 

    Tôi buộc phải viết thư này gửi Dân Luận vì sự cẩu thả của bài viết cũng như của cuốn sách (tác giả Phan Ngọc Khuê). Ngay trong cái tựa đã thể hiện sự cẩu thả đối với ngôn ngữ tiếng Việt. Tiếng Việt viết là "trăn trối" chứ không phải "trăng trối"!

    Tôi là một trong số ít người thuộc hàng con cháu, được nghe GS Trần Đức Thảo diễn thuyết lúc cuối đời, khi cụ từ Hà Nội vào TP. Hồ Chí Minh. Tôi cũng có được diễm phúc đọc tác phẩm cuối đời của cụ Thảo in bằng tiếng Việt tại Sài Gòn: "Về chủ nghĩa lý luận không có con người" (cuốn sách này về sau được chính GS Thảo viết lại bằng tiếng Pháp và cho in tại Paris trước khi qua đời trong cô độc, không vợ con). Thú thật là tôi chẳng thể hiểu hết khi đọc tác phẩm và nghe cụ diễn thuyết, nhưng do tính hiếu kỳ, tôi cũng cố gang đọc một số trước tác (phần lớn về Triết học) vẫn còn được lưu giữ trên nhiều trang web của các học trò kính ngưỡng cụ. Những câu chuyện và vấn đề của bài viết này rất lạ lẫm với phong thái cũng như tư tưởng của GS Thảo, dù ai cũng biết là cụ Thảo không được phát huy tài năng của mình từ khi về Việt Nam theo kháng chiến cho đến trước lúc quay lại Pháp cuối đời, cũng từng phải chịu nhiều oan khuất trong đời.

    Vì vậy, tôi rất quan ngại về tính chân thực của quyển sách do Phan Ngọc Khuê cho in tại NXB Miền Đông Hoa Kỳ. Nếu thực sự có những lời mang tính "sám hối" như vậy của GS Thảo, tôi nghĩ tác giả Phan Ngọc Khuê cần phải trình bày trước tiên về tính chân thực và đàng hoàng của các chứng cứ, trước khi thuyết phục người đọc bỏ tiền mua quyền sách và đọc nó.

    Phản hồi: 

    "Trần Ðức Thảo Những Lời Trăng Trối" sao giờ mới được đăng? Mà lại bởi một nhà xuất bản lạ hoắc? Nó có phải thực sự là của Trần Đức Thảo hay không? Nó chứa sự thực gì nhiều hơn cuốn DVD "Sự thực về Hồ Chí Minh" của vị linh mục nào đó xuất bản cách đây mấy năm hay không?