Bé Wii Ngày Xưa - Bạo lực hay phi bạo lực? Bạo động hay bất bạo động?

  • Bởi Admin
    01/06/2014
    0 phản hồi

    Bé Wii Ngày Xưa

    10352348_10152139041367616_4970914092998621124_n.jpg

    Ảnh: Chiến dịch Birmingham tại Alabama, Mỹ vào năm 1963 lãnh đạo bởi Martin Luther King, Jr. trong phong trào dân quyền của người da màu. Bức ảnh chụp cảnh một sinh viên không phản kháng bạo lực trước việc đe dọa dùng chó của cảnh sát, khiến cảnh sát hết sức bối rối. Bức ảnh lên tạp chí New York Times ngày 4/5/1963 và thay đổi cục diện thái độ xã hội bấy giờ. Người da màu nước Mỹ ngay lập tức đồng lòng quy tụ lại với nhau. Cảnh sát trưởng Birmingham bị lên án như tên "côn đồ của thời đại", bị mất chức, giới chính trị gia Mỹ bị rúng động, dọn đường cho sự ra đời của Bộ luật Dân quyền 1964, xóa bỏ những thực hành phân biệt chủng tộc trên toàn nước Mỹ.

    Hậu quả của Thiên An Môn không tới từ phương pháp bất bạo động, nó tới từ ý chí của kẻ đàn áp. Tức là không thể nói "vì các sinh viên biểu tình ôn hòa nên đã thất bại, nếu sinh viên được trang bị vũ trang thì có thể đã thành công."

    Ví dụ điển hình của bất bạo động trong Thiên An Môn có thể nhớ tới bức hình người vô danh nổi tiếng. Nói một cách khác, chính quyền Trung Quốc thật ra đã thất bại và không còn là nó từ 25 năm trước.

    *****

    Một đám đông không vũ trang vẫn có thể đẩy lui một một lực lượng trang bị tận răng bằng những phương pháp bất bạo động. Logic ở đây là việc đặt kẻ đàn áp vào tình trạng tiến thoái lưỡng nan, và giành trọn tuyệt đối sự ủng hộ của xã hội.

    Logic này sẽ chấm dứt, bất kỳ khi nào bạo lực bắt đầu được đáp trả bằng bạo lực. Kẻ đàn áp sẽ thành công trong việc miêu tả người chống đối như một mối nguy hiểm tới hòa bình hay trật tự xã hội. Kẻ đàn áp được giải thoát khỏi thế tiến thoái lưỡng nan, và có quyền nhân danh "người bảo vệ", "người giữ gìn trật tự", "người bình ổn". TRỪ KHI BẠN CÓ ĐỦ SÚNG ĐẠN NHƯ KẺ ĐÀN ÁP, thì mọi phương pháp bạo lực đều sẽ thất bại. Đó là lý do vì sao những kẻ đàn áp thường cài cắm những "người khiêu khích" (provocateur) để kích động người chống đối sử dụng bạo lực, sau đó sẽ dễ dàng ra tay dẹp bỏ phản kháng. Giữ cho bất bạo động trong những sự kích động sẽ rất khó khăn,

    Nhà khoa học chính trị Erica Chenoweth và nhà xã hội học Kurt Schock phân tích dữ liệu từ các phong trào đấu tranh trong lịch sử, đã chỉ ra một lực lượng càng được vũ trang hùng hậu, sẽ càng làm giảm sự quy tụ rộng khắp của người dân. Có giả thuyết nếu Việt Nam sử dụng phương pháp bất bạo lực triệt để trong kháng chiến chống Pháp, thì độc lập có thể còn tới nhanh hơn. Khi cả một xã hội đều nhất trí bất tuân thủ, bất hợp tác (nonviolent civil disobedience) với giới cầm quyền thực dân, thì chính quyền đó sẽ sụp đổ nhanh chóng.

    Mahatma Gandhi đã dành cả cuộc đời của ông để theo đuổi phương pháp Satyagraha (thay thế hoàn toàn những phương pháp đấu tranh bạo lực bằng những phong trào hoàn toàn dựa trên "sự thật") để giải phóng nhân dân Ấn Độ khỏi thực dân Anh. Martin Luther King Jr. cũng nhắc tới "soul force" hay "silence force" (sức mạnh tâm tưởng, sức mạnh im lặng) trong phong trào đấu tranh quyền của người da màu tại Mỹ.

    Người ta đấu tranh bất bạo động vì nó hiệu quả, chứ không hẳn đó là một nguyên tắc hay giá trị nhân văn. Nó còn có tính tự nhiên, khi chúng ta xây dựng hình mẫu thế giới mà chúng ta hướng tới, hòa bình hơn, nhân bản hơn, thì nguyên tắc bất bạo động cũng sẽ gần gũi, tự nhiên hơn với mục đích của sự đấu tranh đó.

    Bất bạo động không có nghĩa là thụ động hay im lặng trước sự bất công. "Phi bạo lực là vũ khí của kẻ mạnh." Và nếu một chiến lược bất bạo động không thành công, không có nghĩa là phương pháp bất bạo động thất bại. Một vấn đề có thể cần những giải pháp khác nhau. Ít nhất thì Gene Sharp cũng đã tập hợp 198 phương pháp đấu tranh bất bạo động mà bạn có thể tham khảo:

    198 phương cách đấu tranh phi bạo lực

    Mahatma Gandhi từng nói “Phi bạo lực là vũ khí của kẻ mạnh.” Không thể chắc chắn một nhà nước là hoàn toàn tốt, hoặc mãi mãi tốt. Vì vậy cần có những vũ khí phi bạo lực cho người dân sử dụng để cải thiện nhà nước, hoặc đơn giản là thực thi quyền tự do và dân chủ của người dân.

    Học trong sách giáo khoa lịch sử cũng thấy Việt Nam thời kỳ Pháp thuộc rất sôi nổi ở các hình thức phi bạo lực với chính quyền thực dân: bãi khóa, bãi thị, đình công, lãn công… Ngoài ra có rất nhiều thức đấu tranh khác mà bây giờ chúng ta cũng có thể thấy hàng tuần.

    Sắp có luật biểu tình nên cũng tham khảo một số phương cách phi bạo lực, được Gene Sharp – người thành lập Học viện Albert Einstein –tổng hợp thành danh sách dưới đây. Vừa là vấn đề chuyển ngữ, vừa là vấn đề hiểu biết nên thật sự mình cũng không hiểu hết, tham khảo bản gốc ở: http://www.peacemagazine.org/index.php?id=2083

    Các cách thức biểu tình phi bạo lực

    Phát ngôn chính thức

    1. Diễn thuyết nơi công cộng

    2. Thư phản đối hay thư ủng hộ

    3. Tuyên bố của các tổ chức

    4. Tuyên bố được ký công khai

    5. Tuyên bố cáo tội

    6. Ký tên tập thể

    Giao tiếp với công chúng

    7. Biểu ngữ, vẽ biếm họa, biểu tượng

    8. Banner, poster và các ấn phẩm được trưng bày

    9. Leaflets, cẩm nang và sách

    10. Báo chí và nhà báo

    11. Thu âm, phát thanh, truyền hình

    12. Viết lên trời, ghi lên đất

    Đại diện nhóm

    13. Đoàn đại biểu

    14. Trao giải thưởng giả

    15. Vận động hành lang nhóm

    16. Lập hàng rào

    17. Bầu cử tượng trưng

    Hành động tượng trưng nơi công cộng

    18. Trưng cờ và màu sắc biểu tượng

    19. Đeo biểu tượng trên người

    20. Cầu nguyện

    21. Phát vật phẩm biểu tượng

    22. Cởi quần áo

    23. Phá hủy tài sản riêng

    24. Chiếu sáng mang tính biểu tượng

    25. Trưng hình chân dụng

    26. Vẽ

    27. Tạo ra dấu hiệu và tên gọi mới

    28. Âm thanh mang tính biểu tượng

    29. Sự khôi phục mang tính biểu tượng

    30. Những cử chỉ khiếm nhã

    Sức ép lên cá nhân

    31. “Săn đuổi” nhà chức trách

    32. Châm chọc nhà chức trách

    33. Làm thân như anh em

    34. Thức khuya canh chừng

    Nhạc và Kịch

    35. Bài thơ vở kịch ngắn châm biếm

    36. Biểu diễn nhạc và kịch

    37. Hát tập thể

    Đám đông

    38. Tuần hành

    39. Diễu hành

    40. Đám đông nghi thức tôn giáo

    41. Hành hương

    42. Đi trên xe theo đoàn

    Tưởng niệm cái chết

    43. Tưởng niệm chính trị

    44. Đám tang giả

    45. Đám tang biểu tình

    46. Thần phục tại nơi chôn cất

    Tụ tập công cộng

    47. Tụ tập phản đối hoặc ủng hộ

    48. Mít-ting phản đối

    49. Mít-ting phản đối ngụy trang

    50. Hội thảo

    Rút lui và Tái hợp

    51. Đình công

    52. Im lặng

    53. Từ chối việc nhận thưởng, vinh danh

    54. Quay lưng về một phía

    Các phương thức bất hợp tác

    Phát vãng cá nhân

    55. Tẩy chay

    56. Tẩy chay chọn lọc

    57. Cấm vận tình dục

    58. Rút phép thông công tôn giáo

    59. Cấm chỉ, khai trừ tôn giáo

    Bất hợp tác với sự vụ xã hội

    60. Đình chỉ hoạt động thể thao

    61. Tẩy chay sự vụ xã hội

    62. Bãi khóa học sinh sinh viên

    63. Phi tuân thủ xã hội

    64. Rút lui khỏi các thiết chế xã hội

    Rút lui khỏi các hệ thống xã hội

    65. Ở-trong-nhà

    66. Không giao tiếp cá nhân

    67. Lãn công

    68. Nơi trú tránh

    69. Biến mất tập thể

    70. Biểu tình di cư

    Các phương thức bất hợp tác kinh tế: Tẩy chay kinh tế

    Hành động từ người tiêu dùng

    71. Tẩy chay từ người tiêu dùng

    72. Không tiêu thụ những sản phẩm bị tẩy chay

    73. Chính sách khắt khe

    74. Găm giữ đồ mượn

    75. Từ chối thuê mướn

    76. Tẩy chay tiêu dùng toàn quốc

    77. Tẩy chay tiêu dùng toàn cầu

    Hành động từ công nhân và người sản xuất

    78. Tẩy chay từ công nhân

    79. Tẩy chay từ nhà sản xuất

    Hành động từ đại lý

    80. Tẩy chay từ người cung cấp và vận chuyển

    Hành động từ chủ và quản lý

    81. Tẩy chay từ nhà buôn

    82. Từ chối bán tàn sản

    83. Bế xưởng

    84. Từ chối hỗ trợ công nghiệp

    85. Cấm vận từ lái buôn

    Hành động từ cổ đông và nguồn cung tài chính

    86. Rút tiền đặt cọc ngân hàng

    87. Từ chối chi trả phí

    88. Từ chối trả nợ hay lãi

    89. Cắt đứt tài trợ và tín dụng

    90. Từ chối lợi tức

    91. Từ chối tiền của một chính phủ

    Hành động từ chính phủ

    92. Cấm vận nội địa

    93. Đưa nhà buôn vào danh sách đen

    94. Cấm vận người bán trên toàn cầu

    95. Cấm vận người mua trên toàn cầu

    96. Cấm vận thương mại toàn cậu

    Các phương thức bất hợp tác kinh tế: Bãi công

    Bãi công tượng trưng

    97. Bãi công biểu tình

    98. Bãi công chớp nhoáng

    Bãi nông

    99. Bãi nông của nông dân

    100. Bãi nông của trại viên

    Bãi công của các nhóm đặc biệt

    101. Bãi công của những nhân công ảnh hưởng cao

    102. Bãi công của tù nhân

    103. Bãi công của thợ thủ công

    104. Bãi công của chuyên gia

    Bãi công công nghiệp thông thường

    105. Bãi công thành lập

    106. Bãi công công nghiệp

    107. Bãi công đồng cảm

    Bãi công bị cấm

    108. Bãi công chi tiết

    109. Bãi công đệm

    110. Lãn công

    111. Bãi công làm-theo-quy-định

    112. Báo nghỉ bệnh

    113. Bãi công thôi việc

    114. Bãi công hữu hạn

    115. Bãi công chọn lọc

    Bãi công đa công nghiệp

    116. Bãi công tổng quát hóa

    117. Tổng bãi công

    Kết hợp bãi công và đóng cửa kinh tế

    118. Đóng cửa hiệu

    119. Đóng cửa kinh tế

    Các phương thức bất hợp tác chính trị

    Từ chối thẩm quyền

    120. Từ chối hoặc rút bỏ bổn phận

    121. Từ chối hỗ trợ công cộng

    122. Từ chối bào chữa

    Bất hợp tác công dân với nhà nước

    123. Tẩy chay cơ quan lập pháp

    124. Tẩy chay bầu cử

    125. Tẩy chay tuyển dụng nhà nước

    126. Tẩy chay các cơ quan nhà nước

    127. Rút bỏ khỏi hệ thống giáo dục nhà nước

    128. Tẩy chây các tổ chức được hậu thuẫn bởi nhà nước

    129. Từ chối sự giúp đỡ của cơ quan cưỡng chế

    130. Loại bỏ dấu hiệu cá nhân

    131. Từ chối chấp nhận nhà chức trách được chỉ định

    132. Từ chối giải tán cơ quan

    Các chước cách tuân thủ công dân

    133. Miễn cưỡng hoặc chậm chạp thi hành

    134. Vắng mặt trong thanh tra thực tiếp

    135. Phi phục tùng đại chúng

    136. Phi phục tùng giả vờ

    137. Từ chối tập hợp hoặc từ chối giải tán

    138. Ngồi xuống

    139. Bất hợp tác tòng quân hay trục xuất

    140. Che dấu danh tính

    141. Phi phục tùng những đạo luật “phi pháp”

    Hành động từ người trong nhà nước

    142. Từ chối chọn lực sự hỗ trợ từ nhà nước

    143. Chặn đường thông tin hoặc đường chỉ thị

    144. Tắc nghẽn và làm kẹt

    145. Bất hợp tác hành chính

    146. Bất hợp tác tư pháp

    147. Năng suất thấp có chủ đích và bất hợp tác có chọn lọc từ cơ quan cưỡng chế

    148. Nổi dậy

    Hành động từ chính phủ tại quốc gia

    149. Lảng tránh và trì hoãn nghĩa vụ pháp lý quốc tế

    150. Bất hợp tác từ các đơn vị cấu thành nhà nước

    Hành động từ chính phủ trên quốc tế

    151. Thay đổi đại sứ và đại diện

    152. Trì hoãn, hủy bỏ sự kiện ngoại giao

    153. Rút bỏ khỏi thừa nhận ngoại giao

    154. Cắt đứt quan hệ ngoại giao

    155. Rời bỏ tổ chức quốc tế

    156. Từ bỏ thành viên trong các cơ quan quốc tế

    157. Trục xuất khỏi tổ chức quốc tế

    Các phương cách can thiệp phi bạo lực

    Can thiệp tâm lý

    158. Tự phơi bày

    159. Tuyệt thực

    a) Nhịn ăn vì sức ép đạo đức

    b) Tuyệt thực

    c) Tuyệt thực kháng cự thụ động

    160. Phiên tòa đảo ngược

    161. Quấy rối phi bạo lực

    Can thiệp vật lý

    162. Ngồi

    163. Đứng

    164. Đạp xe

    165. Lội

    166. Xay

    167. Cầu nguyện

    168. Đột kích phi bạo lực

    169. Không kích phi bạo lực

    170. Xâm chiếm phi bạo lực

    171. Nói xen phi bạo lực

    172. Cản trở phi bạo lực

    173. Chiếm giữ phi bạo lực

    Can thiệp xã hội

    174. Thiết lập hình thái xã hội mới

    175. Vượt tải thiết bị

    176. Trì hoãn

    177. Phát ngôn

    178. Rạp hát du kích

    179. Thiết chế xã hội thay thế

    180. Hệ thống liên lạc thay thế

    Can thiệp kinh tế

    181. Đảo công

    182. Bãi công tại chỗ

    183. Chiếm chỗ phi bạo lực

    184. Phong tỏa

    185. Giả mạo có động cơ chính trị

    186. Mua để loại bỏ

    187. Tịch biên tài sản

    188. Bán phá giá

    189. Bảo trợ chọn lọc

    190. Thị trường thay thế

    191. Hệ thống vận tải thay thế

    192. Thiết chế kinh tế thay thế

    Can thiệp chính trị

    193. Quá tải hệ thống hành chính

    194. Tiết lộ danh tính mật vụ

    195. Tìm kiếm sự giam cầm

    196. Bất tuân dân sự những đạo lực “trung tính”

    197. Làm việc không cộng tác

    198. Chủ quyền kép và chính phủ song song

    Source: Sharp, Gene. The Politics of Nonviolent Action (3 Vols.), Boston: Porter Sargent, 1973. Provided courtesy of the Albert Einstein Institution.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    0 phản hồi