Đinh Lý Trần Lê - Câu hỏi ám ảnh ông Aquino

  • Bởi Khách
    25/05/2014
    0 phản hồi

    Clarissa Batino & Joel Guinto</br>

    Đinh Lý Trần Lê chuyển ngữ

    Câu hỏi ám ảnh ông Aquino (nguyên văn: Ông Aquino hàng ngày đặt câu hỏi tại sao Trung Quốc lại tìm cách thống trị Biển Đông)

    Bài viết của Clarissa Batino và Joel Guinto, đăng trên bloomberg.com 23.5.2014


    Photographer: Jes Aznar/Bloomberg

    Benigno Aquino, tổng thống Philippines.

    Mỗi sáng, ông Benigno Aquino, tổng thống Philippines thức dậy với một câu hỏi mà ông không có câu trả lời: “Rất hiếm khi tôi không bắt đầu một ngày mới mà không tự hỏi: Trung Quốc thu được gì từ toàn bộ điều này?” Điều gì khiến Trung Quốc đẩy mạnh các đòi hỏi về Biển Đông (nguyên văn: Biển Hoa Nam, chú thích của người dịch), thách đố các nước như Philippines và Việt Nam, đó là câu hỏi ám ảnh ông Aquino, năm nay 54 tuổi, theo thổ lộ của ông trong một bài phỏng vấn với Đài truyền hình Bloomberg ngày 22.5 tại Manila.

    “Có những xung đột như thế với các nước láng giềng của anh, điều này sao có thể giúp anh trong lúc anh đang tìm cách tăng cường phát triển kinh tế?” ông Aquino hỏi. “Chắc chắn là có các tác động ngược lại từ tất cả các căng thẳng này cho thương mại, du lịch và nhiều mặt khác.”

    Các bình luận của ông Aquino cũng nhấn mạnh những khó khăn của Philippines và các nước Đông Nam Á khác trong nỗ lực chống trả lại Trung Quốc trong vấn đề lãnh thổ. Trong lúc hơn hẳn họ về mặt quân sự, Trung Quốc cũng là bạn hàng lớn nhất của ASEAN, và theo như ông Gregory Domingo, bộ trưởng Bộ Thương mại Philippines cho biết trong một bài phỏng vấn với Đài truyền hình Bloomberg thì thương mại hai chiều với Trung Quốc có thể tăng trưởng ở mức 10% đến 20% hàng năm.

    Phân xử quốc tế

    Trong lúc căng thẳng khu vực leo thang, Việt Nam đang cân nhắc việc theo sau Philippines, đưa Trung Quốc ra tòa án quốc tế, ông Albert del Rosario, bộ trưởng Bộ Ngoại giao Philippines, cho báo Manila Today biết. Hôm nay, 23.5, Philippines và Indonesia đã ký kết thỏa thuận về các đường biên giới trên biển ở những vùng đặc quyền kinh tế có chồng chéo, sau 20 năm đàm phán.

    “Đây quả thật là một hình mẫu, một thí dụ tốt cho thấy bất kỳ tranh chấp biên giới nào, gồm cả căng thẳng quanh đường biên giới trên biển, cũng có thể giải quyết được một cách hòa bình,” tổng thống Indonesia, ông Susilo Bambang Yudhoyono nhận xét trong một tuyên bố tại cung tổng thống ở Manila.

    Trung Quốc mở rộng phạm vi hoạt động hải quân

    Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đưa vấn đề đẩy mạnh năng lực hàng hải lên thành một trong các ưu tiên hàng đầu khi khẳng định Trung Quốc có quyền của khai thác, đánh cá và kiểm soát một vùng rộng lớn ở Biển Đông. Vì phần lới các đòi hỏi của Trung Quốc chồng chéo với đòi hỏi của các nước khác như Philippines và Việt Nam, nguy cơ nảy sinh xung đột đang tăng lên cùng với việc Trung Quốc mở rộng phạm vi hoạt động của lực lượng hải quân.

    Các bài học lịch sử

    “Người ta hy vọng rằng loài người đã học được những bài học lịch sử cho thấy chiến tranh là vô ích,” ông Aquino nói trong một phỏng vấn tại điện Malacanang. “Những căng thẳng mà chúng tôi cảm nhận thấy từ trước đang tăng lên, toàn bộ tình trạng bên bờ vực chiến tranh này có thể trở thành một va chạm không một ai muốn có.”

    Các bước đi của Trung Quốc, bao gồm việc đặt một dàn khoan dầu khí trong vùng nước tranh chấp ngoài bờ biển của Việt Nam, vốn đã khơi mào cho nhiều hoạt động phản đối quá khích chống Trung Quốc ở nước này, khiến cho quốc gia cộng-sản Việt Nam và Philippines gần nhau hơn. Điều này cũng một phần xuất phát từ những ngờ vực ngày càng tăng về phạm vi bảo vệ của nước Mỹ trước sức mạnh quân sự tăng vọt của Trung Quốc.

    “Liên minh chiến lược giữa Philippines và Việt Nam chống Trung Quốc cho thấy tất cả các quốc gia ASEAN hợp lại không đối chọi được sức mạnh của Trung Quốc,” ông Benito Lim, giáo sư chính trị học tại Đại học Ateneo de Manila, nhận xét trong một phỏng vấn qua điện thoại. “Cả hai nước biết rằng họ cần sự ủng hộ của một cường quốc để đạt được những mục đích của mình, và đó là Mỹ. Việt Nam biết rằng họ không thể đặt giả thuyết Mỹ sẽ đến cứu họ vì họ không phải là đồng minh theo hiệp ước của Mỹ, khác với Philippines, vì thế họ đi bước này.”

    Đưa ra phân xử trước tòa

    Việt Nam hiện đang cân nhắc tiến hành đưa Trung Quốc ra tòa án quốc tế về vấn đề đặt giàn khoan gần quần đảo Hoàng Sa đang trong tranh chấp, điều này có thể ủng hộ vụ kiện của Philippines hiện đang trong tiến trình giải quyết tại Liên Hiệp Quốc về các bãi ngầm ngoài bờ biển nước này, ông Aquino nói.

    “Họ quả thật rất hữu ích, thí dụ như họ đã giải thích cho chúng tôi họ đã đối phó với Trung Quốc ra sao, triển vọng như thế nào,” ông Aquino nhận xét như vậy về Việt Nam.

    Các mối quan hệ với Việt Nam đã được được phát triển sâu hơn, ông Aquino cho biết. “Họ luôn là những đối tác chân thật. Họ luôn rõ ràng với những dự định, câu hỏi và vấn đề của mình.”

    Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng đã có cuộc tới thăm Manila trong tuần này, trong lúc trợ lý của ông tới thăm Nhật Bản, một quốc gia có tranh chấp riêng với Trung Quốc về một số hòn đảo trong biển Hoa Đông. Theo như trích dẫn của ông Aquino về đối thoại giữa hai bên, ông Dũng cho biết Việt Nam sẽ sớm ra quyết định có đưa Trung Quốc ra tòa án quốc tế hay không,

    “Trung Quốc nói với chúng tôi rằng theo văn hóa của họ thì việc đưa hàng xóm ra tòa là việc cuối cùng phải làm,” ông Aquino nói. “Nhìn nhận của chúng tôi là giải quyết bằng cách này hay cách khác đều là tốt hơn rất nhiều so với việc bỏ qua vấn đề vào đúng lúc này.”

    Những thách thức chung

    Việt Nam và Philippines thỏa thuận đẩy mạnh hợp tác quân sự và hàng hải, ông Aquino và ông Dũng cho biết trong các phát biểu riêng của họ ngày 21.5 tại Manila.

    “Như những quốc gia ven biển và những người anh em ở châu Á, chúng tôi đang đối đầu với những thách thức chung,” ông Aquino nói khi bình luận về Diễn đàn Kinh tế Thế giới về Đông Á. Ông Dũng gọi cộng tác hàng hải là trụ cột trong các mối quan hệ giữa hai nước.

    Việt Nam đang tìm cách đưa vấn đề tranh chấp với Trung Quốc vượt khỏi khuôn khổ hai quốc gia, mặc dù 10 quốc gia ASEAN bám giữ tuyên bố trung lập trong các tranh chấp và kêu gọi các bên tự kiềm chế.

    “Hòa bình và ổn định ở vùng biển phía đông đang bị đe dọa nghiêm trọng, tạo ra nhiều quan ngại trong vùng và thế giới,” phó thủ tướng Vũ Đức Đam phát biểu tại Tokyo. “Chúng tôi quyết tâm dùng các biện pháp cần thiết để bảo vệ chủ quyền dân tộc của mình.”

    Bản đồ của Trung Quốc

    Trung Quốc đặt nền móng cho những đòi hỏi của họ trong Biển Đông trên cơ sở cái gọi là “bản đồ chín đoạn”, được xuất bản lần đầu vào năm 1947. Bản đồ này mở rộng lãnh hải của Trung Quốc hàng trăm dặm về phía Nam đảo Hải Nam cho tới tận những vùng nước xích đạo ngoài bờ biển Borneo, nơi các tuyến đường hàng hải quốc tế bận rộn nhất thế giới đi qua. Các cuộc đàm phán về phương pháp ứng xử nhằm bảo lưu tự do hàng hải trong khu vực không có mấy tiến triển vì Trung Quốc mới đồng ý bắt đầu tranh luận vào tháng 7 tới.

    Trong tuần này, ông Aquino đã đưa ra nhận định rằng Trung Quốc vi phạm tuyên bố năm 2002 về ứng xử trên Biển Đông khi tiến hành các công trình xây dựng ở bãi ngầm Nam Johnson đang trong tranh chấp.

    Cộng hòa Philippines nộp đơn kiện các đòi hỏi của Trung Quốc tại Tòa án Liên Hiệp Quốc vào tháng ba năm nay, yêu cầu tòa khẳng định quyền của nước này trong việc khai thác các vùng nước nằm trong vùng kinh tế đặc quyền với phạm vi 200 dặm hàng hải theo qui định của Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật biển.

    Các hoạt động gần đây nhất của Trung Quốc tại Biển Đông diễn ra sau khi tổng thống Mỹ Barack Obama sử dụng một cuộc họp báo ở Manila để cho biết Mỹ không tìm cách kìm chắn Trung Quốc, cũng như trọng tâm của chính sách đối ngoại của Mỹ đã được chuyển hướng từ triển khai lực lượng chiến đấu sang “tránh sai lầm”.

    Các đồng minh phòng thủ

    Tháng trước, Philippines và Mỹ đã ký kết một thỏa thuận cho phép đẩy mạnh sự có mặt của quân lính Mỹ tại quốc gia này. Sự thiếu vắng can thiệp trực tiếp của Mỹ trong các khủng hoảng lộ hình như khủng hoảng Crimea đã làm nổi bật lên câu hỏi liệu khi cần, Mỹ sẽ làm đúng theo các hứa hẹn của họ với các nước liên minh như Philippines hay không.

    Ngay cả vậy, ông Aquino nói người Mỹ là “dân tộc đáng kính” và “giữa chúng tôi có một hiệp ước phòng thủ chung lâu đời.”

    “Chúng tôi biết đó là những thách thức trên cấp độ chính trị ở châu Á hiện nay,” tổng thống Indonesia Yudhoyono cho biết trên báo Manila Today. “Lập trường của ASEAN là rõ ràng, lập trường của Indonesia là rõ ràng, mọi căng thẳng phải được giải quyết một cách hòa bình, không sử dụng vũ lực quân sự.”

    Nguyên bản tiếng Anh:
    http://www.bloomberg.com/news/2014-05-22/aquino-starts-day-asking-why-china-seeks-to-rule-south-china-sea.html

    Chủ đề: Thế giới

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    0 phản hồi