Huỳnh Ngọc Chênh - Ngày 30 tháng 4 vẩn vơ nhớ lại chuyện bầu cử

  • Bởi Mắt Bão
    27/04/2014
    4 phản hồi

    Huỳnh Ngọc Chênh

    Tôi biết đến chuyện bầu cử rất sớm. Năm tôi lên chín thì diễn ra cuộc bầu cử tổng thống đầu tiên của Việt Nam. Tôi nhớ dường như có đến ba ông ra tranh cử gồm quốc trưởng Ngô Đình Diệm, ông Hồ Nhựt Tân và một ông nào đó nữa tôi không còn nhớ rõ.

    Tôi nhớ ông Hồ Nhựt Tân bởi lẽ khẩu hiệu tranh cử "Nhựt Tân, Nhựt Tân, Hựu Nhựt Tân" của ông đến tận bây giờ vẫn còn in trong óc tôi, dù suốt một thời gian rất dài tôi chẳng hiểu gì đến ý nghĩa của nó. Hồi đó ba tôi có giải thích cho mọi người nghe về cái "slogan" tiếng Nho đó, tôi có nghe lén được nhưng rồi quên mất.


    Trưng cầu dân ý năm 1955, truất phế Bảo Đại và đưa Ngô Đình Diệm lên làm quốc trưởng

    Hồi nhỏ, vào những năm đầu thập kỉ 60, chẳng có phương tiện vui chơi giải trí gì, cũng chẳng có báo đài để nghe thời sự tin tức. Tôi thường giải trí bằng cách tự cập nhật tin tức thời sự qua những lần nghe lén những cuộc họp chi bộ do ba tôi bí mật tổ chức tại nhà hoặc hóng hớt từ những cuộc đàm đạo của ông với bạn bè trong làng qua những cuộc trà dư tửu hậu. Nhờ thế mà tôi biết được ba tôi đang vận động mọi người bỏ phiếu cho ứng cừ viên Hồ Nhựt Tân. Tôi còn nhớ như in lời hứa của ông Hồ Nhựt Tân, đại khái là sau khi đắt cử, ông sẽ lo cho mỗi gia đình dân nghèo có được một ngôi nhà ngói. Nhiều bạn bè, đồng chí của ba tôi rất thích thú với lời hứa nầy, vì thời đó cả làng chỉ có vài gia đình giống như nhà tôi có được ngôi nhà tường, lợp ngói, còn lại hầu như là nhà tranh vách đất. Tôi cũng còn nhớ như in những điều ba tôi trao đổi thì thầm riêng với các đồng chí tin cẩn của ông: Hứa hẹn như thế cũng là mị dân thôi, tuy nhiên bầu cho ông Tân là theo chỉ đạo từ trên (?). Tôi thắc mắc cái từ mị dân lắm, nhưng không dám hỏi ba vì sợ lộ ra chuyện mình rình nghe lén cuộc họp bí mật.

    Cuộc bầu cử tổng thống thứ hai qua đời tôi cũng là cuộc bầu cử tổng thống thứ hai của Việt Nam Cộng Hòa (hay thứ hai của nước Việt Nam cũng đúng). Lúc đó tôi mới 15 tuổi, chưa đến tuổi đi bầu nhưng tôi rất quan tâm. Tôi đã có báo đài để theo dõi thời sự một cách chính thức nên hào hứng với cuộc bầu cử nầy lắm. Hồi đó chính phủ VNCH hồn nhiên đến mức cho một liên danh "Việt Cộng nằm vùng" ra tranh cử. Ba tôi bảo đó là liên danh "phe ta" nên tôi tin vậy (sau nầy đọc lại các tài liệu lịch sử thì thấy cũng đúng như vậy). Đó là liên danh của Trương Đình Dzu - Trần Văn Tuyên. Liên danh nầy đã bất ngờ vượt qua các ứng viên nặng ký như Phan Khắc Sửu, Trần Văn Hương... lên đứng hạng nhì sau liên danh đắc cử Nguyễn Văn Thiệu- Nguyễn Cao Kỳ. Logo chim bồ câu hòa bình và sự tác động ngầm của phe Việt Cộng đã giúp cho liên danh nầy kiếm phiếu. Có lẽ đây là cuộc bầu cử dân chủ cuối cùng mà tôi biết được.


    LS Trương Đình Dzu

    Qua năm 1971, cuộc bầu cử nhiệm kỳ tổng thống thứ hai của nền đệ nhị cộng hòa được tổ chức. Hồi đó chiến tranh bước vào giai đoạn căng thẳng nên chính phủ Nguyễn Văn Thiệu dứt khoát không muốn để lọt chức tổng thống vào tay bất cứ hai. Ông biết sự xáo trộn lúc nầy là đưa đến thua trận nhanh chóng. Quốc hội lúc đó đưa ra quy định ai muốn ra tranh cử phải có đủ một số chữ ký giới thiệu nhất định của các nghị sĩ và dân biểu. Hai ông Dương Văn Minh và Nguyễn Cao Kỳ là hai đối thủ rất nặng ký, bị gạt ra hoặc tự nguyện rút ra để phản đối quy định nầy. Cuộc bầu cử tổng thống lần thứ ba rơi vào thế độc diễn, chỉ có một mình liên danh đương kim tổng thống ra ứng cử. Phe đối lập và sinh viên tranh đấu đứng lên tổ chức các cuộc biểu tình chống độc diễn, tẩy chay bầu cử. Tôi lúc đó vừa đến tuổi đi bầu, nhưng tham gia vào phòng trào chống độc diễn nên cũng tẩy chay đi bầu. Tôi nhớ tôi đã ném thẻ cử tri xuống kênh Nhiêu Lộc đoạn gần chùa Vĩnh Nghiêm ngay sau khi được nhận mà không hiểu rằng đó là lá phiếu cử tri tự do đầu tiên và cuối cùng của đời mình, tính đến ngày hôm nay.

    Những ngày đầu sau năm 1975, tôi hy vọng mình sẽ được sống trong đất nước thống nhất, hòa bình, độc lập và dân chủ. Tôi hy vọng sẽ được tham gia vào những cuộc bầu cử dân chủ thực sự với lá phiếu trên tay mình là do mình toàn quyền định đoạt và do vậy mình sẽ góp phần vào việc định đoạt vận mệnh đất nước như bao công dân của các nước dân chủ tiên tiến trên thế giới.

    Thế nhưng ngay sau đó thì tôi hiểu được thực chất của cái gọi là dân chủ tập trung của chế độ mới.

    Năm 1976, tôi được tham gia bầu cử quốc hội của nước VN thống nhất và hội đồng nhân dân các cấp, nhưng là cuộc bầu cử tập dượt. Trước khi tiến hành chính thức bầu cử, các cơ quan ban ngành địa phương tổ chức cuộc bầu cử tập dượt. Phiếu bầu in một danh sách trên 10 ứng cử viên do đảng chọn lựa được phát đến cho cán bộ công nhân viên và được hướng dẫn gạch bỏ một hoặc hai người không được bầu. Gạch bỏ ai, cũng được gợi ý hướng dẫn trước. Sau khi bỏ phiếu xong, thùng phiếu bầu thử được mang về ủy ban Huyện kiểm tra. Huyện sẽ rút kinh nghiệm, tuyên dương khen thưởng những đơn vị bầu cử thử đạt yêu cầu và phê bình các đơn vị không đạt yêu cầu theo chỉ đạo.

    Lúc đó tôi đang dạy học tại trường cấp ba Hòa Vang, cuộc bầu cử tập dượt được tổ chức ngay tại cuộc họp toàn thể gíao viên và công nhân viên, buộc trăm phần trăm phải bỏ phiếu thử nên tôi đã tham gia. Đó là lần đi bầu cử (dù là bầu tập dượt) duy nhất của tôi từ sau năm 1975.

    Thế là, từ lúc lớn lên cho đến tận bây giờ tôi chưa được tham dự một cuộc bầu cử nào.

    Và không lẽ từ bây giờ đến cuối đời, không có một cuộc bầu cử thực sự dân chủ nào để tôi được tham gia hay sao? Như vậy thì bất hạnh quá, không chỉ cho riêng tôi.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    4 phản hồi

    Phản hồi: 

    Bầu cử Tổng Thống năm 1967 có 11 liên danh tranh cử. LD Nguyễn Văn Thiệu - Nguyễn Cao Kỳ đắc cử với 34.8% phiếu bầu. Về nhì là LD Trương Đình Dzu - Trần Văn Chiêu được 17%. Xin nhắc lại Trần Văn Chiêu chứ không phải Trần Văn Tuyên ( Thủ lãnh Luật Sư Đoàn, Lãnh tụ VNQĐD Xứ Bộ miền Nam, Trưởng Khối Dân Tộc ở Hạ Viện) sau năm 1975 đã bị CS bắt đọa đày và chết trong trại giam.
    Ngày 3/6/71 QH thông qua luật bầu cử buộc mỗi LD ứng cử phải có ít nhất là 40 DB hay Nghị Sĩ hoặc 100 Nghị Viên HĐ Đô Tỉnh Thị đề cử.
    Với 197 DB & NS và gần 500 NV trên tòan quốc nếu ƯCV nào có uy tín sẽ không khó để tìm được người đề cử cho mình.
    Điều đáng ngạc nhiên là ngoài ông Dương Văn Minh sau một thời gian lưu vong ở Thái Lan trở về từ 1969 bày tỏ công khai ý định tranh Tổng Thống có vẻ không ai muốn hoặc có khả năng để vận động chữ ký đề cử cả.
    Trong quyển Buddha's child ông Kỳ kể lại vào lúc gần hết nhiệm kỳ ông đến hỏi ông Thiệu có tái ứng cử không, nếu có ông có được đứng chung liên danh không. TT Thiệu không trả lời và sau đó đã chọn ông Hương.Ông Kỳ lặng lẽ lui về đồn điền Khánh Dương có lẽ để chờ thêm 4 năm nữa khi ông Thiệu theo HP phải được ra ứng cử nữa.
    Vậy mà vì lý do gì vào ngày cuối cùng của thời hạn nộp đơn tranh cử TT ông Kỳ đã tất tả ngược xuôi tìm được 101 chữ ký đề cử của NV, trong đó có 39 chữ ký bất hợp lệ vì đã đề cử cho ông Thiệu rồi.
    Ngày 6/8/1971 Tối Cao Pháp Viện bác đơn ứng cử của Kỳ, niêm yết danh sách ƯCV lần thứ nhất chỉ có 2 LD : Nguyễn Văn Thiệu- Trần văn Hương và Dương Văn Minh - Hồ Văn Minh.
    Điều hiển nhiên nếu chỉ 2 LD tranh cử thì ông Thiệu dễ dàng được hơn 50% phiếu bầu để đắc cử, vì vậy ngày 20/8 ông Minh rút tên với lý do khá buồn cười là ông Thiệu sẽ gian lận bầu cử. Ngày hôm sau TCPV niêm yết danh sách ƯCV lần thứ nhì có tên Nguyễn Cao Kỳ nhưng
    2 ngày sau Kỳ tuyên bố rút đơn, đưa TT Thiệu vào cuộc độc diễn tai tiếng ngày 3/10.
    Nếu ông Kỳ thực sự có ý định tranh cử TT thì ngay khi Dự Luật được thông qua ông dễ dàng có được 40 chữ ký hay nhiều hơn nữa bởi vì trước đó ông đã đưa một số đàn em ứng cử vào QH khi còn là Chủ Tịch UBHPTƯ. Có thể phe DVM nhận thấy nếu có ông Kỳ ra chia phiếu ông Thiệu thì DVM với sự ủng hộ của phe Ấn Quang và MTGPMN mới có khả năng thắng cử. Giờ chót Kỳ ra và phần của ông ta có thể là lời hứa hẹn chiếc ghế Thủ Tướng đầy quyền lực.
    DVM và NCK như những tay đánh phé đã quay bài khi thấy tiếp tục chơi tiền đi thì có tiền về thì không. Nếu nói họ " bị gạt ra hoặc tự nguyện rút ra để phản đối" thì DVM đã không kiếm 42 DB & NS đề cử và NCK không chạy kiếm 101 chữ ký như đã nói.
    Bản chất lừa lọc không được ăn thì phá cho hôi, NCK tiếp tay với đám Hồ Ngọc Nhuận ( phe DVM) cung cấp phương tiện và cả vũ khí cho bọn Huỳnh Tấn Mẫm để phá hoại bầu cử.
    Bây giờ thì những ai đã biết VNCH rồi mới thấy tiếc kể cả những người như tác giả bài này và Lê Hiếu Đằng.

    Phản hồi: 

    Việt Nam Cộng Hòa

    Đệ nhất Cộng hòa (1955-1963) là chính phủ của Việt Nam Cộng hòa được thành lập sau cuộc trưng cầu dân ý năm 1955 ở miền Nam Việt Nam. Bằng cuộc trưng cầu dân ý truất phế Bảo Đại, thủ tướng Ngô Đình Diệm thay thế Bảo Đại làm Quốc trưởng. Sau đó Quốc trưởng Ngô Đình Diệm tổ chức bầu Quốc hội Lập hiến cho Quốc gia Việt Nam. Quốc hội này ban hành Hiến pháp đổi tên Quốc gia Việt Nam thành Việt Nam Cộng hòa. Người đứng đầu Việt Nam Cộng hòa là tổng thống Ngô Đình Diệm với lập trường chống cộng sản. Ngày Quốc hội Lập hiến chính thức ban hành Hiến pháp (26/10/1956) được xem là ngày quốc khánh của nền cộng hòa. Được sự hậu thuẫn của Mỹ và các nước Tây phương, nền Đệ nhất Cộng hòa đã thành công trong việc thống nhất quyền lực, buộc các lực lượng vũ trang giáo phái Cao Đài, Hòa Hảo giải tán hoặc gia nhập vào quân đội chính phủ và tiêu diệt nhóm Bình Xuyên.

    Bầu cử Quốc hội Lập hiến (Quốc hội khóa I) năm 1956

    Quốc gia Việt Nam thành lập năm 1947 nhưng trong một thời gian dài không có Hiến pháp lẫn Quốc hội. Chính vì thế Quốc trưởng Ngô Đình Diệm xúc tiến tổ chức bầu Quốc hội Lập hiến. Quốc hội này được bầu ra vào ngày 4 tháng 3 và khai mạc ngày 17 Tháng Tư năm 1956 gồm 123 dân biểu để giúp soạn Hiến pháp mới. Chủ tịch Quốc hội là Nguyễn Phương Thiệp. Tỷ số cử tri đầu phiếu là khoảng 80% với 405 ứng cử viên tham gia. Sau mấy lần thương nghị giữa Quốc hội và Tổng thống, bản Hiến pháp đó được thông qua vào Tháng Bảy và ban hành ngày 26 tháng 10 năm 1956. Ngày này được nền Đệ nhất Cộng hòa chọn là ngày Quốc khánh.

    Bầu cử Quốc hội khóa II năm 1959

    Chiếu theo Hiến pháp 1956 thì cuộc bầu cử Quốc hội được tổ chức lần thứ nhì năm 1959 với 441 ứng cử viên đua nhau 123 ghế. Khối ủng hộ chính phủ chiếm 79% số phiếu và 89 ghế. Những khu vực thiếu an ninh nhất lại là những vùng ủng hộ chính phủ nhiệt thành nhất với 84% số phiếu trong khi Đô thành Sài Gòn tỷ số ủng hộ chính phủ rút xuống còn 42%. Một số sự kiện bất thường phải kể vụ ứng cử viên bác sĩ Phan Quang Đán, lãnh tụ khối Dân chủ và chủ nhiệm báo Thời luận. Ông đắc cử ở khu 2 Sài Gòn với 35.000 phiếu, đánh bại ứng cử viên của đảng Cần lao nhưng bị tòa kết tội hối lộ nên bị loại, không được nhậm chức.

    Bầu cử Tổng thống năm 1961

    Tháng Tư năm 1961 Việt Nam Cộng hòa mở cuộc bầu cử tổng thống. Ba ứng cử viên chính nhập cuộc là Ngô Đình Diệm, Nguyễn Đình Quát, và Hồ Nhựt Tân. Kết quả với 75% cử tri đi bầu là liên danh Ngô Đình Diệm-Nguyễn Ngọc Thơ tái đắc cử với 88% số phiếu; liên danh Hồ Nhựt Tân-Nguyễn Thế Truyền 7%; và Nguyễn Đình Quát-Nguyễn Thành Phương 4%.

    Bầu cử Quốc hội khóa III năm 1963

    Cuộc bầu cử Quôc hội khóa thứ III được tổ chứ vào ngày 27 Tháng Chín năm 1963 trong tình hình sôi động giữa chính phủ và khối Phật giáo. Trước đó ba tháng thượng tọa Thích Quảng Đức đã tự thiêu đế phản đối chính sách bất bình đẳng đối với Phật giáo. Trong số 6.809.078 cử tri toàn quốc thì 6.329.831 người đi bầu, tức là hơn 92%. Kỳ bầu cử đó Trần Lệ Xuân đại diện khu 4 tỉnh Long An tái đắc cử với 47.406 lá phiếu. Ngô Đình Nhu đại diện khu 1 tỉnh Khánh Hòa cũng tái đắc cử với 53.879 lá phiếu. Quốc hội khóa này chưa kịp nhậm chức thì cuộc đảo chánh lật đổ tổng thống Ngô Đình Diệm xảy ra.

    (Theo Wikipedia)