Đỗ Xuân Tê - Nghệ sĩ Kim Chi, bà là ai?

  • Bởi Admin
    27/04/2014
    2 phản hồi

    Đỗ Xuân Tê

    Hơn một tuần nay giới hay theo dõi tin tức ở ngoài này (không dùng từ hải ngoại nghe có vẻ ‘diễn biễn’ dễ chụp mũ), khá ngạc nhiên thấy tên nữ nghệ sĩ Kim Chi đến Mỹ khi được mời tham dự các buổi điều trần về tự do truyền thông ở xứ sở của bà. Công bằng mà nói, các vị dân cử Mỹ muốn hiểu tường tận việc này trong tinh thần khách quan và trung thực thì phải hỏi các ông Huỳnh Ngọc Chênh, Ts Phạm Chí Dũng, cô Phan Thanh Nghiên… , nhưng danh sách mời lại là một nữ nghệ sĩ cộng sản ‘chân chính’, một khuôn mặt chưa nổi về mặt truyền thông trong khi bề dày nghề ngiệp lại chuyên về phim ảnh & kịch nghệ, còn công trạng thì quá trình đã có những đóng góp đáng kể trong mười năm ‘vượt Trường Sơn đi đánh Mỹ’.

    Nhưng không phải ngẫu nhiên khi một dân biểu Quân Cam, bà Loretta Sanchez có sáng kiến đề nghị mời đích danh Kim Chi, trong khi về nữ lưu dấn thân cho nhân quyền ở Việt nam hiện nay không phải là hiếm. Cái chính theo nhiều người nghĩ là nhân cách của bà, một người dám làm, dám chịu và khi nói ra thì lại là những điều độc đáo, đánh thẳng vào đối tượng cần phải nói, không quanh co, không nể sợ, vì vững tin vào việc mình làm là cho nước cho dân chứ không phải để đánh bóng cho tên tuổi của mình lúc đã về chiều.

    Tôi và nhiều anh em, những người trạc tuổi bà và cũng có thể nhiều lần đã giáp mặt nhau trên dải Trường Sơn đã đọc lại nhiều lần bài phỏng vấn của Mặc Lâm được đăng trên nhiều trang mạng. Tôi khen ML không hiểu do quan hệ thế nào mà đã ‘khai thác’ khá thành công tâm tư tình cảm, suy nghĩ trăn trở của một nữ nghệ sĩ bậc thầy, do tình cờ của lịch sử lại dấn thân đi vào những ngõ ngách phức tạp của phạm trù chính trị, những chuyện quốc kế dân sinh mà trong thời điểm xã hội hiện nay dù thiện chí đến đâu cũng dễ bị hiểu lầm, xuyên tạc, chưa kể những bất trắc cho sinh mạng, gia đình và nghề nghiệp.

    Tôi không biết nhiều về tên tuổi của bà, tất nhiên sau 75 trải qua hơn chục năm gỡ lịch, lại định cư ở xứ người, nếu có nhớ thì Trà Giang cùng thế hệ bà vẫn là khuôn mặt nổi bật, cùng người chồng và người yêu đầu của bà là đạo diễn huyền thoại Hồng Sến. Mãi đến khi đọc lá thư có liên quan đến ông thủ tướng đương nhiệm, tôi mới sửng sốt sao lại có một nữ nghệ sĩ đẹp và được đào tạo bài bản như vậy mà công chúng miền Nam ít biết đến tên. Là người đã làm công tác văn nghệ nhiều năm dưới chế độ cũ, tôi đã tiếp cận với nhiều nghệ sĩ tên tuổi, nhưng nhìn hình và video Kim Chi lúc trẻ cho đến về già phải công nhận nữ nghệ sĩ này…dày dạn với tháng năm.

    Vừa đẹp (với nhan sắc trời cho, đôi khi cũng là tai họa như một tờ báo công an có lần tán tụng), vừa mang tính cách người Nam bộ, nghĩ sao nói vậy, vừa có phần ngây thơ khi phát ngôn lý do ‘không muốn thấy chữ ký của ai đó trong phòng khách nhà mình’ để trở thành Nghệ sĩ Nhân dân, thì bảo sao không được cả triệu người ngưỡng mộ cả trong lẫn ngoài nuớc. Thật sự nếu ai đó cũng biểu lộ kiểu này thì chưa chắc đã gây ấn tượng, mà chỉ vì người ấy là Kim Chi, một người luôn tự nhận là ‘người cộng sản chân chính’ vẫn tự hào về quá trình đóng góp qua những năm tháng khó khăn trên quê hương mình.

    Quay lại chuyện của bà, với lợi thế vai nữ trong những người được mời từ trong nước sang, người ta kỳ vọng bà sẽ bày tỏ trung thực hiện tình dân chủ và truyền thông quốc nội, mạnh dạn đưa những đề xuất xây dựng nhằm cải thiện đường lối cởi trói cho truyền thông, góp phần tích cực cho chuyến đi.

    Cũng cần ghi nhận dù chưa có nhiều khinh nghiệm như các nhà văn nhà báo, nhưng nhờ mối giao lưu rộng rãi và thân tình với nhiều giới nhiều nguồn trong nước, nghệ sĩ Kim Chi thông qua những bài viết và phát ngôn một năm trở lại đây, người ta thấy những suy nghĩ và trăn trở của bà cũng rất sâu sắc, vừa không thách thức với nhà cầm quyền nhưng cũng đủ để những người có trách nhiệm không thể làm ngơ và coi nhẹ tiếng nói của bà mà nhiều khi ở tuổi này mới xuất thần và tỏa sáng.

    Cũng là điều may mắn (hơn một số nhà bất đồng chính kiến cùng thời không được xuất cảnh), bà Kim Chi đã tới được Mỹ và đối với dư luận trong ngoài nước đương kim thủ tuớng cũng có chút credit về điểm này sau khi đã thả tiến sĩ họ Cù là một trong hai ‘công dân’ dám đả động trực tiếp đến cá nhân ông với tư cách người đứng đầu hành pháp.

    Đỗ Xuân Tê

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    2 phản hồi

    Phản hồi: 

    Tôi hoàn toàn không biết bà Kim Chi cũng như những người trong giới văn nghệ sĩ, vì đối với tôi, những người đó quá xa vời, nhưng tôi hoàn toàn không ngỡ ngàng khi biết người nghệ sĩ này có tiếng nói khác tiếng nói chính thống. Vì sao ư? Xin thưa, thì trước đây chính những tiếng nói phản biện đều xuất phát từ đội ngũ trí thức và văn nghệ sĩ trong nhóm Nhân văn giai phẩm đấy thôi.

    Tôi đã đọc một số bài viết cuả bà Kim Chi, tôi thấy trân trọng bà mong bà có nhiều tiếng nói (lên tiếng hộ chúng tôi là những người lao động) góp phần đấu tranh cho nền dân chủ và nhân quyền của nước nhà. Mất dân chủ thì người bị thua thiệt nhất là người lao động, chỉ biết chịu đựng chứ không biết kêu ai.

    Phản hồi: 

    Bác Tề làm như ai nổi tiếng thì cũng phải được bác biết hết. Bác không biết Nghệ sĩ Kim Chi là ai (một cái tệ của bác Tề) thì cứ mạnh dạn, mày mò nhờ Chú Gồ là ra ngay! Dễ òm.

    Nghệ sĩ Kim Chi là diễn viên điện ảnh khóa I, cùng khóa với diễn viên Trà Giang, Lâm Tới... Kim Chi là người vợ đầu đời của đạo diễn quá cố nổi tiếng Hồng Sến, tác giả của bộ phim Cánh đồng hoang...

    Cách phản ứng của nữ diễn viên điện ảnh Kim Chi cũng là cách rất nghệ sĩ, rất điện ảnh, rất Nam Bộ...

    Trong thư từ chối khen thưởng của Thủ tướng NTD (28/12/2012, NSUT Kim Chi viết:

    ... Tôi không muốn trong nhà tôi có chữ ký của một kẻ đang làm nghèo đất nước, làm khổ nhân dân. Với tôi, đó là một điều rất tổn thương vì cảm giác của mình bị xúc phạm.