Phạm Minh Hoàng - Viết về một người bạn vừa ra đi

  • Bởi Admin
    04/04/2014
    14 phản hồi

    Phạm Minh Hoàng

    Ngày 3/4/2014, thầy giáo Đinh Đăng Định đã trút hơi thở cuối cùng.

    Mặc dù biết rằng hình ảnh u buồn này sẽ phải tới nhưng có lẽ tất cả đều đau khổ vì sự ra đi của thầy.

    Tôi chỉ biết thầy Định vào đầu năm 2012 vì khi thầy bị bắt (10/2011) tôi cũng đang nằm trong trại B34. Đến khi xử phúc thẩm y án 6 năm (tháng 11/2012) thì tôi nghĩ sẽ phải đợi thêm một quãng thời gian nữa để có dịp gặp thầy.

    Vào cuối năm 2013 tôi có may mắn làm quen với em Thảo, con gái lớn của thầy để biết được tình trạng sức khỏe cực kỳ bi quan của thầy. Thảo có chuyền cho tôi lời nhắn của bố Định: ”nhắn thầy Hoàng đi dạy tư đi, chúng nó không cho thầy trở lại giảng đường đâu”. Tôi thực sự ngỡ ngàng vì đang lúc thập tử nhất sinh vậy mà thầy Định còn nghĩ đến bạn bè, đến những người cùng chí hướng. Thảo nói thêm :

    - Thầy mà gặp bố con chắc có nhiều chuyện để nói lắm.

    Và cái ngày ấy đã đến khi thầy Định được đặc xá vào tháng 3/2014 nhưng trong một hoàn cảnh hoàn toàn khác với những gì tôi dự tính. Tôi đến gặp thầy trong một khách sạn, và cho dù đã chuẩn bị mọi tình huống để gặp một người ung thư giai đoạn 4 nhưng tôi cũng không tránh khỏi bối rối. Cầm lấy bàn tay yếu đuối, chúng tôi chỉ trao đổi được đúng ba câu thì thầy thổ ra hai chén máu. Và đó là những lời sau cùng tôi còn nghe được ở thầy Định. Hai ngày sau gia đình chuyền thầy về Dak-nông và hơn tuần sau thì thầy ra đi.

    “Thầy mà gặp bố con chắc có nhiều chuyện để nói lắm”. Cái câu ấy còn mãi ám ảnh trong đầu. Tôi sẽ chẳng còn dịp để nói với thầy. Đó là điều chắc chắn, nhưng có một điều chắc chắn khác là chúng tôi còn nhiều dịp để nói về thầy, vì ngoài việc đều là tù nhân lương tâm, chúng tôi còn là những đồng nghiệp.

    Tôi thiết nghĩ, đã là nhà giáo thì ít nhiều gì ai cũng có những suy nghĩ nhất định về đất nước, có thể bênh vực hoặc chỉ trích chế độ. Nhưng điều quan trọng là phải ít nhiều biểu lộ cảm nhận ấy ra cho người chung quanh và đặc biệt là cho học trò, cho sinh viên của mình. Tôi cẩn thận thêm chữ “ít nhiều” vì biết rằng chuyện này không phải dễ, đôi khi còn ảnh hưởng đến bản thân và gia đình như thầy Định.

    Đứng trên bục giảng, một người thầy không nhất thiết phải hô hào chém giết hận thù hoặc nịnh hót lố bịch kiểu Tố Hữu nhưng có thể lồng ghép nhiều thông điệp nói về lòng yêu nước, nói về những khó khăn của người dân, về sự tụt hậu của mình để nhắc nhở cho các em biết bổn phận của mình, là những rường cột tương lai của đất nước. Việc này ai cũng có thể làm được mà chẳng sợ bị chụp mũ là chống phá.

    Tôi còn nhớ có một dạo, trong giờ học môn Toán hình thức, tôi đặt cho các em một câu hỏi về GDP của Việt Nam và các nước trong vùng. Bài toán này là ứng dụng trực tiếp và kinh điển của phương trình vi phân bậc nhất – và có lẽ là bài học mang nặng “mầu sắc chính trị” nhất trong suốt những năm đứng lớp. Bài toán này lấy từ các dữ liệu báo chí trong nước để cho kết luận rằng với những nhịp độ phát triển hiện tại (2005), chúng ta sẽ đuổi kịp Thái Lan trong vòng 56 năm nữa !

    Tôi ngưng giảng và quan sát nét mặt của từng em. Dĩ nhiên chỉ trong vài phút tôi không thể đánh giá được những gì hơn 60 em đang có trong đầu, nhưng cho dù cười nói, đăm chiêu hay dửng dưng, tôi nghĩ là các em cũng ít nhiều ngạc nhiên về con số này, vì 56 năm nữa, rất ít trong số những người có mặt trong lớp còn sống để kiểm chứng bài toán này.

    Mục đích của bài toán thuần túy khoa học này là cho các em một suy nghĩ về vị trí của đất nước so với cộng đồng nhân loại trong giai đoạn hiện tại và tôi kết luận: ”Nhiệm vụ của các em là rút ngắn cái thời gian đó lại”.

    Tôi nghĩ thầy Định cũng thế, chúng tôi chỉ là những nhà giáo có ưu tư về đất nước và ra sức trình bày trong điều kiện cho phép để đánh động nhũng tầng lớp kế thừa. Thầy Định còn tích cực hơn tôi ở điểm thầy đã đi thu thập hơn 3000 chữ ký để phản đối dự án bô-xít Tây nguyên cũng như phản đối điều 4 Hiến Pháp.

    Chính vì những dấn thân đó thầy và biết bao người khác phải chấp nhận tù đày và sau đó là mất việc. Tuy nhiên, trong nghề giáo, anh em chúng tôi còn phải chịu nhiều áp lực khác. Nét đặc thù của nghề giáo là tiếp xúc với nhiều người trong đó dĩ nhiên phải kể đến số đông là học trò, sinh viên. Theo em Thảo kể thì từ khi thầy bị bắt, chưa hề có em nào hoặc phụ huynh nào đến thăm hỏi. Chỉ vào những phút cuối đời, có một đồng nghiệp điện thoại tới hỏi thăm. Trường hợp đó cũng xảy ra đến với tôi. Suốt hơn hai năm quản chế, số sinh viên “dám” đến thăm thầy cũ không quá số ngón tay trên một bàn tay. Đồng nghiệp thì có ít hơn.

    Hỏi: có buồn không? Cũng hơi hơi. Nhưng tôi hoàn toàn thông cảm cho bạn bè. Cả cái đất nước 90 triệu người này đều tê liệt vì sợ chứ chẳng riêng ai. Tuy nhiên niềm an ủi là thầy Định cũng như chúng tôi đã được sự yêu thương và đồng cảm của hàng ngàn người khác. Và đó là những người dám ít nhiều công khai danh tính, chứ nếu kể đến “đa số thầm lặng” thì còn nhiều hơn nhiều lắm. Và nếu ai có hỏi: nếu biết trước được những mất mát này thì liệu anh có tiếp tục không? Thì tôi xin được trích lại lời của người quá cố là “tôi không hề hối tiếc việc đã làm”.

    Tôi còn nhớ trong một lần tình cờ gặp một đồng nghiệp ngoài phố, người ấy đã nói vào tai tôi: ”Cả trường đều đồng ý với thầy”. Tôi thì không lạc quan đến cỡ ấy nhưng với những gì mắt thấy tai nghe thì tôi tin đây không hẳn là lời xua nịnh hoặc nói để lấy lòng. Tóm lại, cho dù bị cô lập nhưng tôi vẫn giữ một niềm lạc quan ngay cả với những người đang (bắt buộc) phải xa lánh chúng tôi. Và tôi vẫn nghĩ rằng đó là những đóng góp trong khả năng của mình.

    Mà đã gọi là đóng góp thì kẻ ít người nhiều. Riêng đối với thầy Định thì đó là tính mạng. Thầy đã bỏ mình vì những ưu tư về đất nước, đặc biệt là vấn đề khai thác bô xít Tây nguyên.

    Đến ngày nay trắng đen đã rõ. Việc khai thác bô xít lỗ chỏng gọng, chưa kể đến những hậu quả trước mắt vè môi trường và xa hơn về an ninh. Tôi nghĩ nếu mình là thẩm phán của các phiên tòa xử thầy Định, có lẽ từ lâu tôi đã viết thư xin lỗi gia đình và cá nhân thầy. Báo chí trong những năm tháng gần đây đã liên tục nhắc nhở đến những sai sót của tòa án và đã có lần lên tiếng xin lỗi, nhưng chưa thấy ai xin lỗi thầy Định. Nhưng tôi hy vọng – đúng ra là tôi tin tưởng ngày ấy sớm muộn cũng sẽ phải tới.

    Bây giờ, trên Miền Yên Vui, xin thầy cầu nguyện cho chúng tôi, đặc biệt là các đồng nghiệp của mình vượt qua sợ hãi để tiếp tục và hoàn tất ý nguyện của thầy – và cũng là ước vọng của tất cả chúng ta.

    Phạm Minh Hoàng
    (4/04/2014)

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    14 phản hồi

    NGT viết:

    Bác Cẩn hoặc bác nào đến viếng tang thày Định, nhớ chụp hình, viết ít chữ, gởi đăng Dân Luận

    Mình đến viếng lần đầu khoảng 9h tối ngày 5-4 . Quái, khu vực được thông báo là thầy Định được quàn ở đường Hoàng Sa ...tối thui, ko thấy ai cả . Mình lật đất chạy đến dòng Cứu Thế thì cũng đã hơn 9h , cửa đóng im ỉm , hỏi bảo vệ thì được câu trả lời ngắn gọn : Tui ko biết gì hết !!

    Chã nhẽ có sự tình rối rắm gì ở đây , dù đi về được nửa đoạn đường mình cũng quay lại . Lần này thì bảo vệ giả nhời nhẹ nhàng rằng mai anh đến . Nhà dòng cẩn thận quá !!

    Tối qua mình đến thì gặp hết , ngồi nói chuyện với Thảo, còn gái thầy Định 5-10 p thì biết rằng khu vực bên Hoàng Sa bị quậy quá nên nhà dòng quyết định quàn luôn trong khu vưc nhà thờ , bên cạnh văn phòng Công Lý và Hòa Bình .Mặc dù là tối chủ Nhật nhưng cũng còn nhiều người đến viếng, mình xin phép chụp 2 tấm :


    Chèn_tiêu_đề_của_ảnh_vào_đây

    Khổ quá, chụp bằng DT, cũng đã save vào máy tính, nhưng chã biết đăng lên làm sao ??

    Sống chết là lẽ thường tình. Ai mà không phải chết?

    Nhưng chết như thầy Đinh đăng Định là cái chết tuyệt vời, vô giá. Thầy chết khi tranh đầu cho dân tộc được sống tốt hơn. Chấp nhận mất mát cá nhân để nghĩ tới đại cuộc, đó không phải anh hùng là gì?

    Kính cẩn nghiêng mình!

    Khách Vũ Như Cẩn viết:
    Đọc bài viết chân thành của thầy Phạm Minh Hoàng , lại được biết thầy Định được quàn tại Sài Gòn vào hôm nay, mình sẽ thu xếp đến viếng .

    Dân Luận của chú Ku nên có 1 vòng hoa , gọi là ...

    Tên Mọi viết:
    Đối với những người lao động hàng ngày phải đối mặt với hai bữa ăn và trình độ có hạn thì nhiều khi không còn hơi sức đâu nghĩ đến những chuyện to lớn hơn, ngay cả trách nhiệm đối với đất nước. Còn đối với đội ngũ trí thức, họ hiểu nhiều biết rộng, có tầm nhìn xa hơn thì nghĩ được những vấn đề lớn hơn. Khốn thay những người trí thức không chết vì dại mà chết vì khôn, không chết vì ngu si mà chết vì hiểu biết, không chết vì bất lương mà chết vì lương thiện, không chết vì tội bán nước mà chết vì yêu nước, có trách nhiệm với dân tộc.

    Tên Mọi càng ngày càng hay, mỗ kết quá !

    Bác Cẩn hoặc bác nào đến viếng tang thày Định, nhớ chụp hình, viết ít chữ, gởi đăng Dân Luận

    Xin một phút mặc niệm tưởng nhớ những chiến công của thầy Định. Dù những chiến công này không được công nhận bởi những người đang có quyền có thế của nước Việt Nam. Mong vong linh của thầy được siêu thoát. Mong ý nghĩ của thầy Hoàng được thực hiện (dù biết rằng điều này không thể được). Vì CS không biết xin lỗi ai đâu, nếu có thì cũng làm cho lấy lệ thôi. Giết người rồi xin lỗi thì có chấp nhận được không? Hiện tại họ cũng biết là mình sai rồi đó. Nhưng nếu quay lại thì xấu hỗ, biết ăn nói làm sao với các anh hùng đã chống đối điều này. Đã phóng lao thi phải theo lao thôi. Đến lúc nào đó không thể quay đầu lại nữa là được. Không thể thả những anh hùng hiện đang bị bắt được.

    Đọc bài viết chân thành của thầy Phạm Minh Hoàng , lại được biết thầy Định được quàn tại Sài Gòn vào hôm nay, mình sẽ thu xếp đến viếng .

    Dân Luận của chú Ku nên có 1 vòng hoa , gọi là ...

    Tên Mọi viết:
    Đối với những người lao động hàng ngày phải đối mặt với hai bữa ăn và trình độ có hạn thì nhiều khi không còn hơi sức đâu nghĩ đến những chuyện to lớn hơn, ngay cả trách nhiệm đối với đất nước. Còn đối với đội ngũ trí thức, họ hiểu nhiều biết rộng, có tầm nhìn xa hơn thì nghĩ được những vấn đề lớn hơn. Khốn thay những người trí thức không chết vì dại mà chết vì khôn, không chết vì ngu si mà chết vì hiểu biết, không chết vì bất lương mà chết vì lương thiện, không chết vì tội bán nước mà chết vì yêu nước, có trách nhiệm với dân tộc.

    Tên Mọi càng ngày càng hay, mỗ kết quá !

    Trước cái chết của một con người, của đồng bào đồng loại thì đã cảm thấy buồn. Trước cái chết oan uổng và đau đớn của một trí thức, một người thày như ông Định thì nỗi buồn đau tăng lên gấp bội.

    Đối với những người lao động hàng ngày phải đối mặt với hai bữa ăn và trình độ có hạn thì nhiều khi không còn hơi sức đâu nghĩ đến những chuyện to lớn hơn, ngay cả trách nhiệm đối với đất nước. Còn đối với đội ngũ trí thức, họ hiểu nhiều biết rộng, có tầm nhìn xa hơn thì nghĩ được những vấn đề lớn hơn. Khốn thay những người trí thức không chết vì dại mà chết vì khôn, không chết vì ngu si mà chết vì hiểu biết, không chết vì bất lương mà chết vì lương thiện, không chết vì tội bán nước mà chết vì yêu nước, có trách nhiệm với dân tộc. Thầy Định cũng nằm trong dạng này. Vị đại tướng tài ba như một huyền thọai cũng phản đối việc khai thác bâu xít, vị tiến sĩ Cù Huy Hà Vũ cũng đề nghị xóa bỏ điều 4 hiến pháp. Đảng là cái vì mà đòi lãnh đạo muôn thuở? Ý của thày Định cũng giống như ý kiến của nhiều trí thức khác, rồi đi đến kết quả cuối cùng là thầy bị vào tù và phải chết oan uổng.
    Nếu còn điều 4 hiến pháp thì chắc chắn còn có nhiều trí thức phải chết oan như thầy Định. Bao giờ Đảng mới sáng mắt ra để đỡ mắc thêm tội ác đối với dân với nước?

    Trước cảnh đau buồn vì cái chết của thấy Định, chỉ còn biết nghiêng mình kính cẩn trước vong linh của thầy và gửi lời chia buồn cùng quý quyến. Cầu mong thấy yên nghỉ nơi vĩnh hằng.

    Lâu rồi mơi đọc được bài viết trong sáng, mạch lạc, chân thành như ri. Đọc rất dễ chịu, tràn đầy cảm xúc.

    Tưởng nhớ thầy Định. Cám ơn thầy Hoàng.

    Xin đốt một nén hương lòng cho thầy Đinh Đăng Định.
    Xin chia buồn cùng gia đình thầy.
    Những người yêu chuộng tự do và lẻ phải sẽ không bao giờ quên anh.

    Xin thành kính phân ưu và chia sẽ đau buồn cùng gia quyến. Không quen nhưng cảm phục một tấm lòng và con người bất khuất. Cám ơn thầy Minh Hoàng đã chia sẽ tâm tư.