Hiệu Minh - Điều không thể lý giải về… Tư bản

  • Bởi Admin
    23/03/2014
    6 phản hồi

    Hiệu Minh


    CNTB đang ôm vai CNXH và khóc. Ảnh: HM

    Mấy hôm nay, truyền thông bình luận nhiều về 2 triệu người Crimea vui mừng trở về với nước Nga. 96% đồng ý là một tỷ lệ rất hiếm trong một cuộc trưng cầu dân ý.

    Câu hỏi ở đây là, tại sao nhiều nước Đông Âu tìm cách hội nhập với Tây Âu, thì riêng Crimea lại quay về với nước Nga. Đó là câu hỏi mà thời gian tìm câu trả lời đôi khi mất hàng thế kỷ.

    Nhớ cách mạng tháng 10 (1918), chủ nghĩa cộng sản đã lan truyền, kéo theo hơn một nửa nhân loại mơ ước về một trái đất không còn cảnh người bóc lột người, thế giới đại đồng. Nhưng từ giấc mơ của Marx và Lê Nin đến hiện thực, nhân loại cần 70 năm để chứng minh con đường đó là đúng hay sai.

    Bàn chuyện đúng sai thật khó. Nó đúng khi người đi trên con đường đó được hưởng lợi, nó sai khi kẻ đồng hành chẳng được gì. Vì thế chuyện Crimea về với Nga, Tây Ukraine hướng EU, sẽ không có hồi kết.

    CNTB thối tha nhưng hàng hóa thì không

    Thời trẻ tôi được học trong trường, CNTB (Chủ nghĩa tư bản) bóc lột người, thối tha, đưa lợi nhuận lên hàng đầu, giữa họ không có tình người.

    Từng ở XHCN Việt Nam từ lúc sinh ra, bên XHCN Ba Lan 7 năm, 3 năm cộng sản Bulgaria và 12 năm ở tư bản đế quốc cả Mỹ lẫn Anh, nhưng tôi không hiểu lắm về tư bản.

    Du học Ba Lan những năm 1970-1977, đám sinh viên nghèo từ các nước XHCN như Nga, Tiệp, Cuba, CHDC Đức, Hungary, Việt Nam và Lào, nhìn sinh viên Arap, Palestine, Tây Đức, Pháp với những đồng đô la xanh, quần Levis, nước hoa Cologne, mà thèm thuồng.

    Sau này khi hiểu chút về cuộc đời, tôi nhận ra, dù đến từ tư bản, những sinh viên này cũng nghèo, bởi cha mẹ hay chính phủ chỉ trợ cấp một phần học bổng, đủ cho họ ăn ở.


    Chim… xuân. Ảnh: HM

    Do chênh lệch tỷ giá giữa đồng nội tệ zloty và đô la quá lớn, nên sinh viên tư bản sống một cuộc đời đế vương trong khu ký túc xá. Gái gẩm, rượu whisky, thuốc lá Marlboro, Pall Mall đỏ chói, quần áo mốt thời thượng. Sự phân biệt của CNXH tươi đẹp không có gì và CNTB thực dụng xa hoa có thể thấy ngay trong đám sinh viên.

    Thời đó, giấc mơ của sinh viên Ba Lan là sang các nước tư bản để lao động phổ thông, kiếm tiền trong dịp 3 tháng hè. Sang Tây Đức hái táo, thu hoạch nho, đi London làm chạy bàn, đến Tây Ban Nha chẳng hiểu làm gì.

    Sinh viên Việt đi lao động trong nhà máy, công xưởng, làm cỏ khoai tây, giúp nông dân Ba Lan. Nhưng sứ quán cũng cấm, chỉ cho vài tuần, vì bọn trẻ mải kiếm tiền quên học. Được vài nghìn zloty (khoảng vài trăm USD) trong kỳ hè đã là ghê lắm.

    Tôi quen bạn Ba Lan sang Tây Đức, hỏi, sang đó làm nghề gì mà ra tiền, họ nháy mắt “bí mật quân sự”.

    Sinh viên Ba Lan đồn thổi, sang London thu thập những đồng 10 zloty kim loại sẽ có lợi. Sau mới biết, đồng 10 zloty này có thể cho vào máy tự động mua vé tầu điện, đồ ăn, tương đương với 1 pound (bảng Anh). Một bảng Anh lúc đó ăn cỡ 20-25 zloty (tôi không nhớ lắm), một cách đổi tiền rất lời cho cánh du lịch kèm lao động ít tiền.

    Mỗi lần đi lao động tư bản về lại giầu hơn, quần bò, máy cạo râu, bút parker, mua đồ cũ với giá vài đô, mang về Ba Lan cũng dùng được tốt chán, có khi bán lại giá gấp đôi gấp ba.

    Nhìn cu cậu nào vừa đi lao động tư bản về là biết ngay. Đồng hồ Rolex, thắt lưng mạ vàng, từ cái mũ Coca Cola đến cái áo phông quảng cáo Marlboro. Sau này sang phương tây tôi mới biết, đôi khi rolex là đồ rởm, mấy cái áo, cái mũ có được là do hãng phát không ở một triển lãm nào đó.

    Phim ảnh và văn hóa

    Thời đó, chả hiểu sao Ba Lan cho phép chiếu phim tư bản thoải mái. Từ Romeo Juliet đến Spartacus, rồi Cao bồi tìm vàng, Bố già Mafia, Động đất, rạp chật kín người, dù ít cảnh hở hang, nhưng xem thì hồi hộp từ đầu đến cuối.

    Trong khi ấy phim Ba Lan ế ẩm dù phim nào cũng có vài pha trần truồng, làm tình trên màn ảnh rộng. Sứ quán cấm sinh viên đi xem phim tư bản, nhưng không cấm xem phim Ba Lan.

    Bọn sinh viên thì thầm, cũng cảnh làm tình, nhưng bên phim tư bản có nội dung đưa đến việc trên giường, trong khi phim Ba Lan thì sống sượng, vừa đi làm về là nhảy vào quấn lấy nhau, trườn như lươn trên sofa, cả trong thang máy.

    Mỗi lần lên sứ quán họp, phổ biến chính sách, các em phải nhớ trung thành với CNXH, vì tư bản bóc lột người, thực dụng, toàn đi xâm lược các nước, mang của cải về nên mới giầu có như thế.

    Có lần mấy thằng rủ nhau đi xem trộm phim Mỹ. Chọn một rạp cách xa trung tâm Warsaw tới 30 km, tin rằng khó có người Việt nào tới đây. Chỉ là phim “Samuraj và Cao bồi”, kể về cuộc phiêu lưu của anh hiệp sỹ Nhật samuraj đi khắp nước Mỹ, dùng kiếm đấu với cao bồi có súng lục. Có vài phút một cảnh diễn viên nữ cởi truồng bên suối là lãng mạn chút.

    Mấy đứa chọn đèn trong rạp tắt mới vào để không ai nhìn thấy, phim gần hết thì ra trước, sẽ không gặp ai. Nhưng lần đó lại gặp mấy bác sứ quán cũng đi xem muộn và ra sớm. Cả hai cùng ngượng và cười trừ. Các bác còn nói, nghe nói tư bản bậy bạ, mà chẳng thấy bậy như phim Ba Lan.

    Hàng hóa tư bản lấn át XHCN

    Nhớ lần về phép (1973), đất nước còn chiến tranh, sinh viên về nước được đón như những người giầu có. Tôi mang về cái xe đạp Wilga (Ba Lan), cái đài National bán dẫn cũ của Nhật, một ít vải vóc của Ba Lan, sữa ong chúa mua bên Nga, vài củ sâm Trung Quốc. Thế mà cả huyện đã cho nhà tôi giầu nhất.


    Đảo chim. Ảnh: HM

    Cụ già thích nhất cái đài, tối nào cả xóm cũng tập trung nghe tin thời sự, ca nhạc, ngâm thơ. Đôi khi ông anh mang ra bụi tre, dò được cả đài BBC và VOA, mấy anh em trong xóm nghe trộm. Có lẽ tôi đã có lỗi tuyên truyền hàng tư bản về làng quê hồi đó.

    Tốt nghiệp đại học (1977), chúng tôi về nước đúng vào thời kỳ sau 1975, hàng hóa khuân từ Ba Lan thành vô duyên. Xe máy Honda Nhật, tivi National, đầu Akai và loa thùng, quạt Nhật…tràn từ Nam ra Bắc. Xe máy con muỗi (Komar), Java phè phè của Tiệp, ngay cả Simpson Đức cũng thể địch nổi. Đoàn xe lửa chở sinh viên từ nước ngoài về không được đón long trọng như đoàn cán bộ miền Nam ra.

    Sau vài năm, quan hệ Việt Nam dễ dàng hơn với Pháp, các đoàn công tác đi Tây Âu bắt đầu lục tục.

    Chuyện đi tư bản hay XHCN là câu chuyện nhà lầu xe hơi hay đi xe đạp và nhà cấp 4. Đi tư bản ba tháng bằng đi Liên Xô hay các nước XHCN ba năm. Chỉ cần một con xe DD (xe máy Nhật) đời mới có thể mua được một căn hộ Thành Công, hơn đứt một container bàn là, xe cuốc và vải vóc nhập từ Liên Xô.

    Giáo dục cũng không miễn dịch

    Thời tôi du học phải xét lý lịch ba đời, có cống hiến cho cách mạng, có anh em tham gia chiến trường. Tất nhiên phải học rất giỏi. Nhưng khó mà nghĩ đến chuyện đi tư bản.


    Capitalism vs Socialism. Ảnh: internet

    Thời toàn cầu hóa. có thể gặp sinh viên Việt Nam ở London, Paris, Rome, Tokyo. Họ du học khắp thế giới mà không bị trở ngại gì.

    Khi Việt Nam bình thường hóa với Mỹ thì việc lựa chọn giữa Mỹ và Pháp lại được đặt ra. Tiếng Anh thay dần tiếng Pháp. Khoa Nga chẳng còn ai muốn xin vào học. Khoa Pháp cũng ít dần đi.

    Sau 20 năm quan hệ Mỹ Việt bình thường, hiện đã có 16 ngàn sinh viên vào Mỹ du học, so với 7-8 ngàn sinh viên thời cao điểm nhất trong những năm 1970-1980 tại Liên Xô và các nước Đông Âu. Chưa tính hàng chục ngàn các em đi Anh, Pháp, Đức, Úc và nhiều nước khác.

    Con số đó nói lên, giáo dục tư bản cũng hấp dẫn không kém mấy món hàng xa xỉ.

    Vĩ thanh

    Hôm nay đi trên đường Hà Nội, Sài Gòn hay bất kỳ thành phố nào ở Việt Nam, thử tìm ra một chiếc xe hơi nào do XHCN sản xuất. Hàng rẻ tiền do Trung Quốc nhái của phương Tây. Cửa hàng sang trọng tràn ngập đồ tư bản. Có những cái túi giá mấy chục ngàn đô la nhưng không phải xuất xứ từ Nga hay Trung Quốc.

    Nhân vụ Ukraine, thấy trên mạng nhiều bạn lên án chủ nghĩa tư bản, xâm lược, bóc lột, xấu xa. Chẳng hiểu sao dân vẫn tranh nhau đi tư bản, mua hàng tư bản, gửi con học tư bản.

    Hồi công tác ở HN (1978), tôi quen một cô bé có bố là đại tá. Tới nhà chơi, bà mẹ đuổi khéo “Nhà này con gái lấy chồng phải duyệt lý lịch thông gia”.

    Ngày nay, con cái các vị lãnh đạo cao cấp cưới tây là chuyện thường, không ai tìm nguồn gốc. Con gái một vị rất cao còn lấy người Mỹ hẳn hoi, và anh còn giúp đưa McDonald vào xứ Việt.

    Sau gần 40 năm kể từ hồi du học, tôi vẫn không thể lý giải nổi sự lạ lùng của Tư bản. Dẫu vậy, nước ta có một phần nhỏ có thể thay đổi được. Theo CNXH thì cứ theo thôi, nhưng hàng hóa sản xuất thì phải có qui trình và chất lượng tư bản mới mong tồn tại trong thế giới phẳng.

    HM. 22-03-2014


    Hoa anh đào sắp nở. Ảnh: HM

    Mấy ảnh trong bài do Tổng Cua chụp ở DC, gửi bà con xem cho vui mắt, không có tính minh họa. Bên FB mọi người like ầm ầm: )

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    6 phản hồi

    Mèo trắng Mèo đen viết:
    Hiệu Minh viết:
    Sau gần 40 năm kể từ hồi du học, tôi vẫn không thể lý giải nổi sự lạ lùng của Tư bản. Dẫu vậy, nước ta có một phần nhỏ có thể thay đổi được. Theo CNXH thì cứ theo thôi, nhưng hàng hóa sản xuất thì phải có qui trình và chất lượng tư bản mới mong tồn tại trong thế giới phẳng.

    Có gì là khó hiểu và khó giải thích đâu. Rất đơn giản chỉ là vì CNTB gần với bản chất tự nhiên của con người hơn CNXH do đó giỏi thoả mãn bản năng và nhu cầu của con người hơn, mà đã là con người (vẫn là Con nhé) thì phần nhiều đều sống theo bản năng và nhu cầu - mọi thứ lý tưởng, đạo đức chỉ là tấm lá nho che đậy hay là lớp sơn son thếp vàng hào nhoáng nguỵ trang bên ngoài mà thôi.

    Còn CNXH thì lại nhấn mạnh và đề cao phần người (có lý tưởng, lý trí đạo đức vị tha và luôn lao động và hoạt động tốt trong xã hội- không khác gì một robot đã được lập trình hoàn hảo như con người mới xhcn)- nên không coi trọng và không biết cách thoả mãn bản năng và nhu cầu của con người. Do đó dần mất hấp lực và sức sống nên đã bị loại bỏ và thủ tiêu từ 1/4 thế kỷ nay.

    Khái quát là :

    - CNTB vì Con (bản năng và nhu cầu) do đó tôn trọng sở hữu tư nhân (có ai khoái chia sẻ tài sản,tiền bạc, vợ hay chồng cho người khác đâu) Tự do Đa nguyên.

    - CNXH vì Người (đã được lập trình giống robot) nên đề cao sở hữu cộng đồng cùng Chuyên chính Nhất nguyên.

    Đồng tình với lý giải của bạn @Mèo... nhưng muốn nhấn mạnh thêm ý mấu chốt của mọi vấn đề nằm ở hai khái niệm Đa nguyên Nhất nguyên. Có thể diễn giải bằng 2 ví dụ sau :

    - Nếu trong một vườn hoa mà có cả trăm loài hoa được đua nở cùng toả hương khoe sắc thì sẽ đẹp hơn, rực rỡ muôn màu hơn, hấp dẫn hơn là một vườn hoa mà chỉ có một loài hoa được nở toả hương khoe sắc còn 99 loài hoa khác suốt đời chỉ được là cái búp cái nụ cái nhuỵ cho đến lúc úa tàn.

    - Nếu trong một vườn chim mà có cả ngàn loài chim được tự do ca hát véo von thì sẽ hay hơn, thánh thót hơn, tuyệt diệu hơn, rộn rã tâm hồn và trái tim hơn là một vườn chim mà chỉ có một loài chim được phép ca hát véo von còn cả 999 loài còn lại phải quắp mỏ nhắm mắt rụt cổ giả câm giả điếc.

    Suy rộng ra, trong một xã hội loài người nếu có đa nguyên sở hữu đa nguyên trí tuệ cùng tự do thì sẽ có đa nguyên sáng tạo và sáng kiến do đó mọi hàng hoá dịch vụ, chất lượng cuộc sống, phong cách con người sẽ đẹp hơn, tốt hơn, phong phú hơn, đa dạng hơn, hấp dẫn hơn là những thứ tương tự của một xã hội nhất nguyên sở hữu nhất nguyên trí tuệ với chuyên chính cản trở và làm thui chột mọi cố gắng sáng tạo và sáng kiến.

    Có thể nói không ngoa, quá trình Đổi mới (cũ) của VN chính là quá trình từng bước phá vỡ và xoá bỏ Nhất nguyên để khôi phục củng cố rồi phát triển Đa nguyên theo xu thế tất yếu của Nhân loại Tiến bộ.

    Thất bại kinh tế trong các chế độ xhcn là quyền tự do làm ăn của người dân bị tước đoat. Cả nước từ cây kim sợi chỉ đều bị Nhà nước qui hoạch. Chỉ có mấy trự tại Bộ Chính trị ngồi phòng lạnh, đi xe con, xa dân làm sao nắm vững cung cầu mà hoạch với định?

    Ngoài ra nếu dân thành công kinh tế, có chút tiền dư, thì NN đổi tiền, cướp hết. Vàng bạc tư trang hay đất đai hôm nay của mình, mai một chữ ký bốc hơi của thành mây khói! Ai muốn hăng hái làm ăn cho người khác ăn cướp.

    Chót cùng tri thức, nguồn vốn không thể lưu thông trong khối xhcn như trong khối tư bản. Dốt, nghèo ôm lấy nhau cứ dốt nghèo tiếp.

    Đơn sơ như thế đó. Hiệu Minh hiểu rồi chứ nhỉ?

    Tuan34344 viết:
    Quan niệm của Mèo trắng Mèo (ở dưới) đen về căn bản triết lý XHCN đề cao tính người (người máy thì đúng hơn) và lợi ích tập thể chỉ là việc phân tích dựa vào học thuyết của Mác mà thôi. Trên thực tế sở dĩ CNXH không hữu hiệu bằng CNTB trong việc cung ứng vật chất, an toàn và hạnh phúc cho con người là vì các chế độ "cộng sản" thật ra chỉ quan tâm hàng đầu tới việc duy trì quyền lực của Đảng, đào tạo ra con người trung thành với Đảng và bộ máy an ninh/quân sự phục vụ cho Đảng, còn mọi chuyện còn lại chỉ là tép ria. Như vậy làm sao mà cái TV của CNXH cạnh tranh lại được với hàng của Sony hay Samsung? Đây không phải là một điều bí ẩn khó giải thích như nguồn gốc của năng lượng tối trong vật lý hay nguồn gốc sự sống trong sinh vật học :)

    Hai bác Tuan34344 và gravity (?) có lẽ có nhiều kiến thức về vật lý vũ trụ. Các bác viết tổng hợp vài bài về năng lượng đen và vật chất đen. Tương lai vũ trụ dự đoán ra sao ? Ở trước thời điểm bùng nổ vũ trụ big bang, là cái gì ? Cách đây 17 tỉ năm, vũ trụ ở dạng gì ? Co thắt dữ dội big crunch ?

    Không rõ CNXH và XHCN nó khác nhau ra sao nhưng CNXH của CS Mac-Le hoàn toàn khác các đảng XH châu Âu trong cách thực hành.

    Mục đích chính của các đảng XH là phân phối công bằng của cải để không có quá cách biệt giàu nghèo. Theo nguyên tắc, họ không có vocation lợi tức, lợi nhuận trong sản xuất.

    Mục đích chính của các đảng theo tư bản là đặt lợi nhuận làm động lực thúc đẩy. Hiện nay 2 vấn đề lớn của CNTB là luôn thúc đẩy tăng trưởng (ngày càng khó thực hiện lợi nhuận) và đầu cơ speculation (thị trường chứng khoán)

    CNXH kiểu Mac-Le chủ yếu dùng bạo lực để cướp chính quyền. Mấy cái đảng CS Mac-Le ở Á châu, trong thực tế chả có đảng nào theo XHCN cả. Rặt một bọn tư bản thân hữu và quân phiệt chia chác quyền lực trong đảng. Đảng CS Pháp không theo Mac-Le

    Hiệu Minh viết:
    Mấy đứa chọn đèn trong rạp tắt mới vào để không ai nhìn thấy, phim gần hết thì ra trước, sẽ không gặp ai. Nhưng lần đó lại gặp mấy bác sứ quán cũng đi xem muộn và ra sớm. Cả hai cùng ngượng và cười trừ. Các bác còn nói, nghe nói tư bản bậy bạ, mà chẳng thấy bậy như phim Ba Lan.

    Giai thoại ngắn ở trên cho thấy: vấn đề của người cộng sản hiện nay không phải là ở ý thức hệ, mà là họ không chịu sống thật với chính mình.

    Quan niệm của Mèo trắng Mèo (ở dưới) đen về căn bản triết lý XHCN đề cao tính người (người máy thì đúng hơn) và lợi ích tập thể chỉ là việc phân tích dựa vào học thuyết của Mác mà thôi. Trên thực tế sở dĩ CNXH không hữu hiệu bằng CNTB trong việc cung ứng vật chất, an toàn và hạnh phúc cho con người là vì các chế độ "cộng sản" thật ra chỉ quan tâm hàng đầu tới việc duy trì quyền lực của Đảng, đào tạo ra con người trung thành với Đảng và bộ máy an ninh/quân sự phục vụ cho Đảng, còn mọi chuyện còn lại chỉ là tép ria. Như vậy làm sao mà cái TV của CNXH cạnh tranh lại được với hàng của Sony hay Samsung? Đây không phải là một điều bí ẩn khó giải thích như nguồn gốc của năng lượng tối trong vật lý hay nguồn gốc sự sống trong sinh vật học :)

    Hiệu Minh viết:
    Sau gần 40 năm kể từ hồi du học, tôi vẫn không thể lý giải nổi sự lạ lùng của Tư bản. Dẫu vậy, nước ta có một phần nhỏ có thể thay đổi được. Theo CNXH thì cứ theo thôi, nhưng hàng hóa sản xuất thì phải có qui trình và chất lượng tư bản mới mong tồn tại trong thế giới phẳng.

    Có gì là khó hiểu và khó giải thích đâu. Rất đơn giản chỉ là vì CNTB gần với bản chất tự nhiên của con người hơn CNXH do đó giỏi thoả mãn bản năng và nhu cầu của con người hơn, mà đã là con người (vẫn là Con nhé) thì phần nhiều đều sống theo bản năng và nhu cầu - mọi thứ lý tưởng, đạo đức chỉ là tấm lá nho che đậy hay là lớp sơn son thếp vàng hào nhoáng nguỵ trang bên ngoài mà thôi.

    Còn CNXH thì lại nhấn mạnh và đề cao phần người (có lý tưởng, lý trí đạo đức vị tha và luôn lao động và hoạt động tốt trong xã hội- không khác gì một robot đã được lập trình hoàn hảo như con người mới xhcn)- nên không coi trọng và không biết cách thoả mãn bản năng và nhu cầu của con người. Do đó dần mất hấp lực và sức sống nên đã bị loại bỏ và thủ tiêu từ 1/4 thế kỷ nay.

    Khái quát là :

    - CNTB vì Con (bản năng và nhu cầu) do đó tôn trọng sở hữu tư nhân (có ai khoái chia sẻ tài sản,tiền bạc, vợ hay chồng cho người khác đâu) Tự do Đa nguyên.

    - CNXH vì Người (đã được lập trình giống robot) nên đề cao sở hữu cộng đồng cùng Chuyên chính Nhất nguyên.