Vũ Thị Phương Anh - Tám câu hỏi về vụ luận văn thạc sĩ của Nhã Thuyên

  • Bởi Khách
    20/03/2014
    8 phản hồi

    Vũ Thị Phương Anh


    Nhã Thuyên - Đỗ Thị Thoan

    Qua thông tin trên mạng, tôi được biết luận văn thạc sĩ của cô Nhã Thuyên Đỗ Thị Thoan (từ đây sẽ gọi là Nhã Thuyên) đã được trường ĐHSP Hà Nội đánh giá lại. Và, trên cơ sở kết quả đánh giá, Nhã Thuyên đã bị tước bằng thạc sĩ.

    Vụ luận văn thạc sĩ của Nhã Thuyên không phải là việc mới. Cách đây hơn nửa năm, vụ này đã gây xôn xao dư luận, mà khởi đầu của nó là một loạt bài phê phán nặng nề nội dung cuốn luận văn đã hoàn tất trước đó 3 năm (và đạt điểm tuyệt đối 10/10) được đăng trên báo Văn Nghệ TP HCM. Dựa vào kinh nghiệm về những gì đã xảy ra từ trước tới nay, người ta lập tức đoán ngay rằng loạt bài ấy có lẽ nhằm mục đích chuẩn bị dư luận và là tiếng chuông báo hiệu một kết cuộc không lấy gì làm tốt đẹp cho tác giả của cuốn luận văn cũng như người hướng dẫn nó.

    Thật may (?), loạt bài ấy bộc lộ quá nhiều sơ hở trong lập luận nên hoàn toàn không thể thuyết phục được công chúng. Đã có những bài đáp trả lại những lập luận yếu kém của loạt bài tấn công, khiến cho công tác chuẩn bị dư luận của bài báo kia bị vô hiệu hóa. Theo những nguồn tin bên trong mà tôi được biết, ngay từ lúc ấy người ta đã có ý định thành lập lại hội đồng thẩm định lại luận văn và tước bằng thạc sĩ của Nhã Thuyên rồi. Nhưng có lẽ do hoàn cảnh bên ngoài không thuận lợi, nên người ta chỉ tố chức một buổi trao đổi về nội dung luận văn và sau đó Nhã Thuyên vẫn được (tạm thời) tiếp tục giữ tấm bằng thạc sĩ mà cô đã từng bảo vệ với số điểm tuyệt đối.

    Tôi là người cũng đã lên tiếng trong cuộc tranh luận lần trước, và theo dõi khá kỹ những gì đã xảy ra, dù việc của Nhã Thuyên không mấy liên quan đến tôi: Tôi không cùng ngành (văn hóa/văn học), không cùng trường (ĐH Sư phạm Hà Nội), cũng chẳng quen biết bất kỳ ai có liên quan đến luận văn này. Nhưng tôi quan tâm vì nó là một việc xảy ra trong giới đại học, và những ứng xử vô lý nếu có của giới có trách nhiệm cần phải được đem ra trao đổi và tranh luận để trước hết đem lại công bằng cho những người trong cuộc; sau nữa – và quan trọng hơn – là để tránh những trường hợp tương tự về sau. Vì vậy, tôi rất vui khi nghe tin Nhã Thuyên không bị tước bằng như những lời đồn đoán lúc ấy, và trong bụng mừng thầm vì như thế có nghĩa là những người có trách nhiệm đã cởi mở hơn, đã biết lắng nghe và tiếp thu những ý kiến hợp lý và hợp với thông lệ quốc tế.

    Câu chuyện tưởng dừng lại ở đó, nhưng giờ đây – nếu những thông tin mà tôi đọc được trên mạng là đúng – thì mọi điều đồn đoán trước đây vẫn cứ xảy ra, chỉ là lùi thời gian thực hiện lại thôi. Một kiểu hoãn binh. Vì sau một thời gian chờ cho dư luận lắng đọng, thì một hội đồng mới lại được lập ra để đánh giá lại luận văn của Nhã Thuyên, và trên cơ sở kết quả đánh giá lại này, cô thạc sĩ trẻ ấy đã bị tước bằng. Người hướng dẫn Nhã Thuyên thực hiện luận văn này là PGS TS Nguyễn Thị Bình thì bị chấm dứt hợp đồng ở tuổi 55, mặc dù với chức danh PGS, lẽ ra bà có thể tiếp tục được làm việc cho đến khi 60 tuổi.

    Thực sự cho đến bây giờ tôi vẫn không rõ những gì tôi đã viết ở trên – dựa vào những gì đọc được trên mạng – có chính xác hay không. Vì, không giống như lần trước khi báo chí lề phải khua chiêng gõ trống ầm ĩ về luận văn của Nhã Thuyên, lần này tuyệt nhiên không có một lời nào trên báo. Nhưng dù đúng dù không, tôi nghĩ bây giờ là lúc những người có trách nhiệm lên tiếng chính thức. Nếu những gì tôi nghe được là sai (và tôi chỉ mong là nó sai) thì chỉ cần trường ĐHSP lên tiếng đính chính trên báo chí là đủ. Còn nếu những điều tôi đã nghe là đúng, tôi xin gửi đến những người có trách nhiệm trong việc này một số thắc mắc, mong sớm nhận được câu trả lời.

    Đúng ra, tôi muốn gọi những thắc mắc của tôi là những lời chất vấn, vì ĐHSP Hà Nội là một trường đại học công, có sử dụng tiền thuế của người dân (trong đó có tôi), và cũng là nơi có trách nhiệm đào tạo ra những thầy cô giáo để phục vụ trong nền giáo dục quốc dân mà con cái tôi sẽ được hưởng nếu nó tốt, hoặc phải chịu nếu nó không tốt.

    Những thắc mắc (đúng hơn là chất vấn) của tôi như sau:

    1. Dựa trên những căn cứ nào mà trường ĐHSP HN lại thành lập hội đồng chấm lại luận văn của Nhã Thuyên? Có phải là những bài báo phê phán đầy sơ hở (vd: bài viết của “nhà nghiên cứu” Nguyễn Văn Lưu, của GS Phong Lê …) mà dư luận đã chỉ ra cách đây hơn nửa năm chăng? Hay còn những căn cứ nào khác?

    2. Dựa trên những căn cứ nào mà hội đồng chấm lại luận văn lại đưa ra những kết luận trái ngược lại với hai hội đồng trước đó (hội đồng chấm luận văn và hội đồng tư vấn, cả hai đều bao gồm những chuyên gia hàng đầu)? Xin nhắc lại, kết quả luận văn của Nhã Thuyên trước đây đã đạt điểm tuyệt đối.

    3. Nếu cho rằng kết quả chấm lại mới chính xác và vì thế Nhã Thuyên đáng bị tước bằng, vậy có thể kết luận rằng hội đồng chấm lần trước, và cả người hướng dẫn, đã sai?

    4. Những sai lầm của luận văn Nhã Thuyên là sai lầm về khoa học, hay đó là những sai lầm về tư tưởng, đường lối? Trường ĐH Sư phạm HN có thể công khai thông báo tóm tắt kết luận của hội đồng cho mọi người cùng biết được không? Nếu đó là vấn đề tư tưởng, vậy những điều nào, hoặc những hiện tượng nào, là cấm kỵ không được nghiên cứu hoặc ủng hộ, liệu đã có quy định chưa? Nếu chưa có, thì Nhã Thuyên không thể sai và không thể xử lý, mà chỉ có thể rút kinh nghiệm. Nếu đã có, xin được nêu công khai rộng rãi, để những người sau không mắc phải những sai lầm tương tự.

    5. Nếu luận văn của Nhã Thuyên sai (nên Nhã Thuyên đã bị tước bằng), vậy những người đã hướng dẫn và thẩm định luận văn cũng phải có trách nhiệm, thậm chí là trách nhiệm chính. Tại sao trường ĐHSP Hà Nội lại chỉ “xử” một mình cô học trò là Nhã Thuyên, dù sao cũng chỉ là một sản phẩm đào tạo của trường? Hay ĐHSP Hà Nội sẽ có quyết định về “số phận” của những người này sau, và nếu vậy, thì bao giờ?

    6. Những người đã hướng dẫn và thẩm định luận văn Nhã Thuyên trước đây là những người có học hàm, học vị, và cả chức vụ quan trọng trong hệ thống. Nếu như họ sai, và sai nghiêm trọng đến như vậy, thì những người đã đào tạo, bổ nhiệm, và sử dụng những người ấy có phải truy cứu trách nhiệm không? Và sẽ xử lý ra sao?

    7. Từ những chất vấn phía trên, có thể thấy suy cho cùng, nếu luận văn Nhã Thuyên là sai, thì đó là lỗi hệ thống chứ không phải là lỗi của riêng cá nhân nào. Như thế, các sản phẩm đào tạo của hệ thống ấy hẳn đã sai hàng loạt. Vậy chúng ta có cần thành lập hội đồng để xem xét lại tất cả các luận văn, luận án trước đây của hệ thống này hay không, hay chỉ khoanh vùng một trường hợp này thôi? Tại sao?

    8. Cuối cùng, trước khi bị lôi ra đả phá trên báo chí chính thống thì luận văn của Nhã Thuyên (cũng như nhiều luận văn, luận án khác) vẫn được xem là làm đúng quy trình, quy định và đảm bảo các yêu cầu về tính khoa học. Thậm chí, với điểm đạt tuyệt đối, nó còn là một ví dụ mẫu mực của một luận văn của trường ĐHSP Hà Nội. Thế mà chỉ vì có ai đó tình cờ đọc và đem ra phê phán thì kết quả thẩm định trước đó đã bị đảo ngược, trong khi những trường hợp tương tự có thể có nhưng không bị ai moi ra thì vẫn an toàn. Như thế, có công bằng với Nhã Thuyên hay không? Và có thể nghi ngờ rằng đây chỉ là một việc mạo danh khoa học mà tấn công cá nhân – cá nhân Nhã Thuyên, và cá nhân người hướng dẫn của Nhã Thuyên mà giờ đây đang bị đối xử bất công mà không có lý do chính thức nào – hay không?

    Dù ai đúng, ai sai thì điều này cũng làm cho uy tín khoa học của trường ĐHSP Hà Nội bị giảm sút nghiêm trọng, nếu không có những lý giải hợp lý về việc đã xảy ra, và quan trọng hơn, sự phân tích nguyên nhân và đề xuất các biện pháp để ngăn ngừa những trường hợp tương tự trong tương lai. Một trường đại học sư phạm lớn với bề dày truyền thống như ĐHSP Hà Nội mà để xảy ra tình trạng như vậy rõ ràng là không thể chấp nhận được.

    Rất mong những thắc mắc (chất vấn?) của tôi được những người có trách nhiệm hiện nay của trường ĐHSP Hà Nội quan tâm trả lời. Vì nếu không, tôi bắt buộc phải kết luận rằng trường ĐHSP Hà Nội đã ứng xử tùy tiện, thiếu khoa học, thiếu trách nhiệm với các sinh viên và cán bộ, giảng viên của mình, và hơn hết, là thiếu trách nhiệm trong việc sử dụng nguồn đầu tư của nhà nước mà vốn là tiền thuế của người dân, trong đó có tôi. Ngoài ra, tôi cũng mong báo chí, đặc biệt là những tờ báo đã moi ra vụ này, tiếp tục vào cuộc để làm rõ vấn đề, để thuyết phục người đọc rằng những gì đang diễn ra là minh bạch, công tâm, và khoa học, chứ không phải là những việc làm lén lút, ném đá giấu tay, mượn những tấm bình phong to tát như khoa học hoặc tư tưởng để trả thù cá nhân, vì hiện nay đang có những dư luận không tốt như vậy.

    Trân trọng.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    8 phản hồi

    Tôi có đọc một số bài thơ của nhóm MỞ miệng, thấy cũng có nét mới, thể hiên tư tưởng dân chủ, đòi quyền tự do ngôn luận, đó là những điều tốt, tiến bộ hợp thời đại, nhưng bên cạnh cái tố thì có một số bài quá dung tục, không đáng có trên văn học nói chung và thơ ca nói riêng. Trong cái tục của truyện cười dân gian và trong thơ Hồ Xuân Hương thì có cái đẹp. Còn cái tục trần xì trong thơ nhón Mở Miệng thì quá thô thiển.

    Nhìn chung thì thơ của nhóm Mở miệng, có snags tạo, không đi vào con đường mòn, nhưng cũng chưa xứng đáng để nghiên cứu làm luận án thạc sĩ, trừ khi cả nền văn học của ta cho đến nay không có gì để nghiên cứu làm luận án Thạc sĩ.

    Còn nói về truyện hài hước hiện đại thì quá tầm nghiên cứu của tất cả các GS TS văn học của cả nước cũng như của Viện Văn học Vịêt Nam. Đây là điều có thật trong thực tế. Nếu đội ngũ GS TS văn học đã làm được thì họ làm rồi, chứ không phải nói khích gì đâu. Đúng là khả năng độc lập tư duy của các nhà khoa học nước ta kém cỏi, đó là do phương pháp giáo dục. Đáng lẽ nhà trường dạy cho con người khả năng độc lập sáng tạo thì lại rèn cho con người thành thứ nhai lại.

    Xem các bài viết của mấy vị quanh cái đề tài văn học nhân văn thì thấy nhai lại quá nhiều.

    Nói đi thì phải nói lại, tôi không hioểu vì lý do gì mà Đỗ thị Thoan lại chọn cái đề tài thơ của nhóm Mở miện để làm luận án thạc sĩ? Chẳng lẽ văn học ngày nay không còn đề tai nào khác nữa hay sao. Còn nếu xét các thể loại văn học htif tôi thấy văn học hiện nay tiến bộ hơn hẳn các thời đại trước, điều này có lý do của nó. Khi mà một xã hội lộn tùng phèo, kỷ cương phép nước không còn, luật pháp như nước đổ lá khoai thì các truyẹn hài hước châm biếm hài hước xuất hiện nở rộ, vừa là để cân bằng cácquan niệm xã hội, vừa là để xả nỗi bất bình. Chưa thời kỳ nào xuát hiện truyện hài hước cham biếm lại nở rộ như hiện nay, đến nỗi Ban tuyên giáo TƯ phải ra lệnh phanh lại. Có nhiều truyện hài hước đả kích rất sâu cay, tham thúy, uyên thâm, trí tuệ, vượt cả truyện hài hước nước ngoài, ngay trên DL cũng lác đác có một vài bài.

    Sao nhiều người không lấy đề tài truyện hài hước làm luận án thạc sĩ ahy tiến sĩ? Có lẽ vì khó quá, vượt tầm của mình hay sao? Điều này chứng tổ khả năng tư duy độc lập của đội ngũ trí thức của ta rất kém, khi nghiên cứu thì chỉ tìm tài liệu có sẵn rồi sao chép lại chứ không có khả năng phát hiện sáng tạo.

    Vũ Thị Phương Anh, Từ Huy và cả NHã Thuyên thử lên tiếng về hiện tượng này xem sao? Liệu có trình độ lên tiếng không? Nhiều khi thấy các vị viết bài khoe khoang kiến thức vô tích sự mà chán, cái người ta cần thì không có, cái người ta cần thì không biết.

    Nhã Thuyên ạ.
    Thật không ngờ dư luận và đặc biệt là cái thể chế cà là thầu này tự nhiên đánh bóng, mạ kền cho Nhã Thuyên. Ít nhất trong nghi án văn chương sau này sẽ có một Nhã Thuyên đường đường trên cả những con rối đang bị những thằng hèn giật dây.
    Cách đây 84 năm chính cái Đảng này đã "đào" tận gốc trí thức chứ có phải bây giờ mới có hành vi này đâu. Vì vậy cháu cũng đừng buồn. Còn chế độ này thì không ai có thể biết trước được Nhã Thuyên ạ.
    Hãy quên đi và tiếp tục viết cho mai sau, lịch sử và nhân dân sẽ không quên những đóng góp giá trị đích thực cho công chúng.
    Thân ái chào cháu.

    TRƯỚC HẾT, cần có chứng cứ xác thực hơn, thay vì chỉ (ảnh chụp) một phần của một trang từ một công văn không biết số, biết ngày; hoặc CHÍNH Đỗ Thị Thoan phải lên tiếng xác nhận đã bị tước bằng, cho dù bằng văn bản hay bằng thông báo miệng (của ai).

    KHủng hoảng kinh tế thì đã rõ, khủng hoảng chính trị cũng thấy rõ hơn, nay cái sự việc tước văn bằng hay học vị gì đó của Nhã Thuyên thì lại tháy khủng hoảng hiáo dục mà lại ở Trường ĐH Sư Phạm Hà Nội là cái máy cái của ngành giáo dục, như thế nó sẽ chi phối cả hệ thống giáo dục mất thôi. Sao việ làm tùy tiện thế? Lúc đạt 10/10, lúc thì sổ toẹt đòi lại bằng, điều này dựa trên quy chế nào? Luạt nào? Luật của nhà nước hay của trường ĐGSP tùy tiện đề ra.

    Phương Anh đã đưa ra câu hỏi và đã tự trả lời rồi đó. Vụ này chìm xuồng thôi, cứ để thời gian xóa nhòa thôi, chẳng ai lên tiếng trả lời chất vấn đâu.

    Trên đây là vài ý về tổ chức hành chính thôi, còn về thơ của nhóm Mở Miệng thì theo tôi cũng nên xem xét lại. Tiến thơ là tiếng lòng. NHững bài thơ của Bùi Chát và Đợi liệu đã đi vào lòng người chưa? Điều này thì thời gian trả lời. Nhã Thuyên có vội vnagf nghiên cứu để tìm ra cía mới hay vì bí đề tài mà phải nhờ vào thơ nhóm Mở Miệng? Hay là làm luận án về những ván đề mà chính thày cũng không biết thì thày không phê phán được và đành cho điểm 10?

    NHìn chung nhìn hiện tượng này chỉ thấy chán và thấy ngành giáo dục của ta mất uy tín thôi. "Bản thân người làm trong ngành giáo dục phải được giáo dục trước" (Mác) Các thầy các cô ở trương ĐHSP nghĩ sao về câu nói trên?

    Vấn đề cơ bản ở đây là:

    (1) nhóm Mở Miệng dám SGĐ (Sờ Giái Đảng, Touch Party's Penises - TPP), tiến đến BGĐ (Bóp Giái Đảng, Pinch Party's Penises - PPP), dám giải thiêng lãnh đạo tối cao/giáo chủ của chi nhánh thần học Marx-Lenin, chi nhánh mở tại Việt nam.

    (2) cô Nhã Thuyên Đỗ Thị Thoan làm nghiên cứu, luận văn về nhóm Mở Miệng, nhưng lại nhìn theo góc độ khác, không theo góc độ thần học Marx-Lenin.

    (3) nhóm giáo sĩ (giáo sư - tiến sĩ) Marx-Lenin ngủ dậy trễ, khi nghe tin, bèn họp hội đồng đánh tập thể Nhã Thuyên Đỗ Thị Thoan.

    So với thời của Nhân Văn Giai Phẩm (1955-1956), người ta có thể nhận thấy rằng:

    (4) nhóm Mở Miệng không bị đánh tập thể, chưa bị giẫm nát, chưa bị tù tội, chưa bị tập trung học tập. Đây có thể được coi là Đảng và Nhà nước ta có dấu hiệu tiến bộ.

    (5) Nhưng có hai nạn nhân trúng đạn thù lạc huớng: không đánh được nhóm Mở Miệng, Đảng trút thù hận lên Nhã Thuyên Đỗ Thị Thoan và giáo sư hướng dẫn.

    (6) Sự trả thù cho thấy Đảng và Nhà nước ta vẫn chưa thoát khỏi não trạng bệnh hoạn của thần học Marx-Lenin bắt đầu từ thời Nhân văn Giai Phẩm, bệnh chính trị muốn thống trị tất cả, kể cả giáo dục, các ngành học thuật, mặc dù bây giờ đã là thế kỷ 21. Đây không phải là điều lạ lùng gì.

    (7) Một vài đóng góp của Nhã Thuyên Đỗ Thị Thoan là:

    (7.1) không phải thạc sĩ nào đào tạo ở Việt nam cũng nâng bi (kiss ass) cho Đảng và Nhà nước,

    (7.2) chỉ ra rằng vào năm 2014, Đảng và Nhà nước ta vẫn chưa thoát khỏi não trạng bệnh hoạn của thần học Marx-Lenin bắt đầu từ thời Nhân văn Giai Phẩm, bệnh chính trị muốn thống trị tất cả, kể cả giáo dục, các ngành học thuật.

    Trường hợp này, cũng như là Nhân Văn Giai Phẩm, sẽ đi vào lịch sử giáo dục, học thuật nước ta, cho các thế hệ ngàn đời về sau suy ngẫm, nghiên cứu.

    Khổ ghê, cái cô Nhã Thuyên này học hành gì thế nào mà chỉ có cái luận văn thạc sĩ quèn còn bị quật lên quật xuống ?

    Hai mươi mấy ngàn Tiến Sĩ ở nước ta, đâu có thấy ông bà nào bị luận văn đem ra xoi mói thế này đâu. Học thế mới là học !

    Cái mà những nhà làm văn hóa tư tưởng của đảng ra sức xóa bỏ là cái bọn Mở Miệng. Âm thanh phát ra từ những cái miệng "Hậu hiện đại" này làm các nhà văn hóa chính thống vừa ghét vừa sợ nên Nhã Thuyên và luận văn của cô không thể nào tồn tại trong nền văn hóa "siêu hiện đại" của ta được!