Ts Nguyễn Sĩ Dũng - Thị trường và dân chủ

  • Bởi Mắt Bão
    11/03/2014
    5 phản hồi

    Ts Nguyễn Sĩ Dũng


    Triết lý của thị trường là kẻ mạnh phải thắng. Triết lý của dân chủ là kẻ yếu phải có cơ hội. Thị trường là một cơ chế chọn lọc tự nhiên. Thiếu cơ chế này, tất cả các doanh nghiệp được thành lập đều trở thành bất tử. Các doanh nghiệp ăn nên, làm ra bất tử đã đành.

    Nhưng các doanh nghiệp làm ăn thua lỗ cũng “không chịu chết”. Và rủi ro là những doanh nghiệp “không chịu chết” lại ngày càng trở nên trùng trùng điệp điệp. Điều này làm cho “những tế bào ung thư” tích tụ lại quá nhiều trong nền kinh tế. Sự di căn tất yếu sẽ xảy ra. Ngoài ra, một nền kinh tế không được thay máu thường xuyên sẽ rất nhanh chóng trở nên trì trệ, già cỗi và sụp đổ trước những biến động lớn của thời cuộc.

    Nền kinh tế của Liên Xô cũ và các nước Đông Âu trước đây đã sụp đổ một phần cũng vì sự trì trệ. Với tư cách là cơ chế chọn lọc tư nhiên, thị trường sẽ bảo đảm cho nền kinh tế có được “những cá thể” giàu sức sống và năng động, “những cá thể” có thể chiếm lĩnh không gian kinh tế ngày càng rộng lớn hơn.

    Tất nhiên, thị trường là cạnh tranh. Những doanh nghiệp mạnh hơn sẽ chiến thắng. Để tiếp tục chiến thắng, tất cả các doanh nghiệp đều phải duy trì được sức sống mãnh liệt của mình, nghĩa là phải thường xuyên thay đổi để thích nghi với thời cuộc.

    Vẫn có những doanh nghiệp sẽ không thích nghi được. Và điều gì sẽ xảy ra thì chắc chúng ta đều đoán được. Nếu sự tuyệt chủng có thể xảy ra được với loài khủng long hùng mạnh thì tại sao lại không thể xảy ra được với những doanh nghiệp yếu kém? Điều này thật là tàn nhẫn.

    Tuy nhiên, áp lực liên tục về sự bắt buộc phải biến đổi để thích nghi thì vẫn nhân đạo hơn là sự yên bình giả tạo trước ngày “thảm họa băng hà” xảy ra. Dẫu sao chăng nữa, trong thế giới mà chúng ta đang sống, mọi sự bất tử đều trái với quy luật của tự nhiên.

    Khác với loài khủng long, con người sống thành xã hội. Và các quy luật xã hội chi phối hành vi của con người. Dân chủ là một quy luật và một thành tựu của phát triển. Từ góc độ kinh tế chính trị học, đây là cơ chế bảo đảm được sự công bằng về lợi ích.

    Về mặt lý thuyết, mọi công dân đều có quyền lực chính trị như nhau: Mỗi người một lá phiếu. Người dân có thể tác động lên chính sách, lên sự tái phân phối thu nhập thông qua lá phiếu của mình. Công bằng không có nghĩa là chia đều của cải, mà có nghĩa là chia đều cơ hội. Ai cũng có quyền trở nên giàu có là một chuyện. Ai cũng có cơ hội để trở nên giàu có là một chuyện khác.

    Và ai cũng có năng lực để trở nên giàu có lại là một chuyện khác nữa. Công bằng đòi hỏi chúng ta phải bảo đảm được hai chuyện đầu trong ba câu chuyện nói trên. Đồng thời, Nhà nước cần ưu tiên đầu tư cho giáo dục và y tế. Vì đây là những lĩnh vực có thể tác động sâu sắc đến câu chuyện thứ ba. Mà cụ thể là: Tạo ra được sự công bằng nhiều hơn về năng lực.

    Cơ hội cho những người nghèo là một vấn đề rất lớn của mọi chính sách phát triển. Sự bao cấp về kinh tế và điều kiện vật chất, không thay thế được cơ hội tham gia vào đời sống kinh tế và chính trị của đất nước. Một sự tham gia tích cực không chỉ làm cho những người nghèo trưởng thành hơn mà còn làm cho chính sách được đề ra đúng đắn hơn.

    Thị trường có thể làm cho kinh tế phát triển, nhưng dân chủ mới có thể làm cho sự phát triển đó trở nên bền vững.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    5 phản hồi

    Kinh tế thị trường không thể nẩy nở thăng hoa khi tự do cùa người dân bị hạn chế trong các thể chế độc tài.

    Chỉ có một Nhà nuớc do chính dân chọn, làm việc vì dân và chịu trách nhiệm việc làm của mình đối với dân trong thể chế dân chủ mới bảo đảm cơ hội đồng đều cho mọi người.

    Mọi thể chế chính trị khác chỉ giành tự do cho người chủ nô, sống và hưởng thụ trên lao động người khác.

    Kinh tế thị trường không thể nẩy nở thăng hoa khi tự do cùa người dân bị hạn chế trong các thể chế độc tài.

    Chỉ có một Nhà nuớc do chính dân chọn, làm việc vì dân và chịu trách nhiệm việc làm của mình đối với dân trong thể chế dân chủ mới bảo đảm cơ hội đồng đều cho mọi người.

    Mọi thể chế chính trị khác chỉ giành tự do cho người chủ nô, sống và hưởng thụ trên lao động người khác.

    Trích dẫn:
    Công bằng không có nghĩa là chia đều của cải, mà có nghĩa là chia đều cơ hội. Ai cũng có quyền trở nên giàu có là một chuyện. Ai cũng có cơ hội để trở nên giàu có là một chuyện khác.

    Cơ hội đã công bằng thì dễ gì đánh quả nhớn được, sao nhanh thành đại gia được. Phải lùng nhùng, tù mù, nhấp nháy, chớp giật, u u minh minh kiểu Phong Thần như hiện nay thì mới dễ làm ăn to chứ đồng chí Dũng.

    Tiếc một nỗi là dân đen xứ Lừa đa số lại không thích cơ hội công bằng, đứa đéo nào cũng chỉ thích 'tranh thủ', 'chạy', 'lách', 'chèn' nhau từng tí một. Sống rất khổ nhục nhưng vẫn hạnh phúc, toe toét như thường :))

    Bài viết ngắn nhưng đủ và hấp dẫn. Đồng ý là 3 cái ( Quyền chính trị , công bằng, năng lực) là điều kiện để phát triển và Dân chủ là điều kiện sự bền vững của kinh tế. Nhưng, ai có quyền làm và có trách nhiệm cho kinh tế thị trường phát triển, quyền chính trị, công bằng.. của người dân được bảo đảm trên thực tế? . ĐCSVN đang là tổ chức chính trị duy nhất độc quyền nắm Nhà nước. Họ vẫn lấy CN Marx -Lenil làm kim chỉ đường đi lên CNXH .. không tưởng. Cái bóng ma nhà nước XHCN ở Liên xô và các nước XHCN đồng Âu đã chết từ 1991, họ đang dựng lên để dọa và lòe nhân dân. Nếu không dùng sức mạnh vạch trần và lật đổ họ thì cũng chỉ là "duy vật biện chứng kiểu ông Trọng" ?!!

    viết:
    ...Và ai cũng có năng lực để trở nên giàu có lại là một chuyện khác nữa. Công bằng đòi hỏi chúng ta phải bảo đảm được hai chuyện đầu trong ba câu chuyện nói trên. Đồng thời, Nhà nước cần ưu tiên đầu tư cho giáo dục và y tế. Vì đây là những lĩnh vực có thể tác động sâu sắc đến câu chuyện thứ ba. Mà cụ thể là: Tạo ra được sự công bằng nhiều hơn về năng lực.

    Tác giả nói sai rồi. Ở VN hiện nay cái bộ cần cải cách nhất là Bộ chính trị. Nếu BCT muốn ngu dân thì 2 bộ kia làm gì được. Tiếp tục cải lương, hề chèo à! Bảo người ta cải cách mà tước đoạt hết các công cụ.. rồi bảo cứ chạy bộ đi sẽ có ngày tới Mặt Trăng thì hóa là.. điên rồ à!