Thụy Khuê - Vì sao Phan Châu Trinh phó thác "đại sự" cho Phan Khôi?

  • Bởi Admin
    11/03/2014
    15 phản hồi

    Thụy Khuê


    Phan Châu Trinh

    Năm 1922, đối với nhóm Ngũ Long, có hai sự kiện quan trọng xẩy ra: Phan Châu Trinh gửi thư ngỏ cho Nguyễn Ái Quốc và ông gặp Nguyễn Văn Vĩnh và Phạm Quỳnh tại Pháp. Hai sự kiện này chứng tỏ Phan Châu Trinh sửa soạn về nước, đoạn tuyệt với Nguyễn Tất Thành, và tìm sự đồng thuận của những người chủ trương ôn hoà như Nguyễn Văn Vĩnh, Phạm Quỳnh. Về tới Sàigòn năm 1925, Phan Châu Trinh gửi gấm "đại sự" cho Phan Khôi.

    Năm 1922 là năm bản lề, đánh dấu ngõ quặt của nhóm Ngũ Long: Bắt đầu về nước tranh đấu. Người đầu tiên là Nguyễn An Ninh. Về bối cảnh chung, 1922 có một số sự kiện xẩy ra:

    - Hội chợ đấu xảo được tổ chức ở Marseille.

    - Đầu năm 1922, Phan Châu Trinh xuống Marseille để làm việc tại hội chợ. Nguyễn Văn Vĩnh, Phạm Quỳnh, Phạm Duy Tốn, đại diện các nhà văn nhà báo Bắc Kỳ sang dự đấu xảo.

    - Tháng 2/1922, Phan Châu Trinh gửi thư ngỏ cho Nguyễn Ái Quốc.

    - Tháng 5/ 1922, Phan Châu Trinh gặp gỡ các nhà trí thức sang Pháp dự hội chợ.

    - Tháng 6/1922, Vua Khải Định tới Pháp. Một phong trào bài kích nhà vua nổi lên với Thất điều thư của Phan Châu Trinh (kể bảy tội của vua Khải Định) với các bài báo và vở kịch Dragon de bambou (Rồng Tre) (1) ký tên Nguyễn Ái Quốc.

    Nhóm Ngũ Long đả kích vua Khải Định là lẽ tất nhiên, tuy lời lẽ có hơi quá đáng vì sự thực thì nhà vua cũng không còn quyền hành gì cả. Nhưng có hai sự kiện đáng chú ý hơn là việc:

    1- Phan Châu Trinh viết bức thư ngỏ gửi Nguyễn Ái Quốc đề ngày 18/2/1922.

    2- Phan Châu Trinh gặp gỡ Nguyễn Văn Vĩnh và Phạm Quỳnh.

    I- Lá thư ngỏ của Phan Châu Trinh gửi Nguyễn Ái Quốc

    Trước hết, tại sao Phan Châu Trinh lại gửi cho Nguyễn Ái Quốc, mà không gửi cho Nguyễn Tất Thành? Dù ông thừa biết Nguyễn Tất Thành không phải là tác giả những bài ký tên Nguyễn Ái Quốc.

    Lý do nằm trong nội dung lá thư: Phan Châu Trinh viết chung cho các tác giả ký tên Nguyễn Ái Quốc và có đoạn viết riêng cho Tất Thành, người chính thức nhận tên Nguyễn Ái Quốc.

    Khi nhắn các tác giả viết bài ký tên Nguyễn Ái Quốc, ông viết:
    "Thực trạng dân tình thế thái bên nhà, bọn mình biết rõ, bấy lâu nay, bọn mình ở bên này có đăng báo chương, hô hào các hạng người Pháp có lương tâm ngõ hầu giúp người An Nam đánh đổ cường quyền áp chế, nhưng kết quả chẳng được là bao. Cái khát vọng bình đẳng, tự do, bác ái mà ông Mạnh Đức Tư Cưu [Montesquieu], ông Lư Thoa [Rousseau] khởi xướng chẳng nhỏ được giọt nào trên đất An Nam mình" (Theo bản dịch của Hoàng Xuân Hãn, in trong cuốn Những hoạt động của Phan Châu Trinh tại Pháp 1911/1925 của Thu Trang, Đông Nam Á 1983 trang 135-140).

    Trong một đoạn khác, ông viết:

    "Bấy lâu nay, tôi cùng anh và Phan [Văn Trường] đàm đạo nhiều việc, mãi tới bây giờ anh cũng không ưa cái phương pháp khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh của tôi. Còn tôi thời lại không thích cái phương pháp ngọa ngọa chiêu hiền, đãi thời đột nội [ngồi ngoài đợi thời] của anh và cả cái dụng lý thuyết thâu nhân tâm của Phan. Bởi phương pháp bất hoà mà anh đã nói với anh Phan là tôi là hạng hủ nho, thủ cựu. Cái điều anh gán cho tôi đó, tôi chẳng giận tý nào cả, bởi vì suy ra thì tôi đã thấy rằng: Tôi đọc chữ Pháp bập bẹ, nên không am tường hết sách vở ở cái đất văn minh này. Cái đó tôi đã thua anh xa lắm, đừng nói gì đọ với anh Phan."

    Tuy Tây Hồ dùng chữ anh, nhưng lời nhắn vẫn hướng về cả ba người trẻ Ninh, Truyền và Thành (hai ông Phan cùng thế hệ), ông trách họ dám coi ông là hủ nho, thủ cựu, và hướng về Tất Thành, còn có ý mỉa mai: Tôi đọc chữ Pháp bập bẹ, nên không am tường hết sách vở ở cái đất văn minh này. Cái đó tôi đã thua anh xa lắm, đừng nói gì đọ với anh Phan."

    Rồi ông tiếp tục mắng mỏ lối viết báo tiếng Tây: "Tôi coi lối ấy phí công mà thôi. Bởi vì, quốc dân đồng bào mấy ai biết chữ Tây, chữ quốc ngữ, cầm tờ báo mà đọc nổi".

    Và ông kiên quyết trở về với chủ trương của mình: "Theo ý tôi thì mình mà học hỏi lý thuyết hay, phương pháp tốt, tóm thâu được chủ nghiã, có chí mưu cầu lợi quyền cho quốc dân, đồng bào thì đừng có dùng cái lối nương náu ngoại bang để rung chuông gõ trống, mà phải trở về ẩn náu trong thôn dã, hô hào quốc dân đồng bào, đồng tâm hiệp lực đánh đổ cường quyền áp chế, ắt là thành công. Anh không nghe lời tôi nói, anh ở hoài bên này, cứ cái lối đó thì tài năng của anh khác gì công dã tràng".

    Để nhắn riêng Nguyễn Tất Thành, ông nhấn mạnh những điểm sau đây:
    "Tôi biết anh hấp thụ được cái chủ nghiã của ông Mã Khắc Tư [Karl Marx] ông Lý Ninh [Lénine] nên tôi cũng đem chuyện hai ông ấy mà giảng dẫn cho anh rõ". Rồi ông kể lại việc cả Karl Marx lẫn Lénine đều có một thời bị đuổi ra nước ngoài, nhưng sau đó họ đều tìm cách trở về nước để tranh đấu và ông kết luận: "Cứ xem hai ông Mã, Lý mà anh tôn thờ chủ nghĩa, có ông nào dùng cái lối nương náu đất người mà làm quốc sự cho mình, như anh đâu? Bởi vậy, quả như anh tôn thờ lý thuyết hai ông ấy thì anh nghe tôi mà về quảng cáo cho quốc dân đồng bào."

    Rồi ông nói về những hình phạt dành cho đường lối bạo động: "Ông Đề Thám bị bêu đầu giữa chợ, Ông Phan Đình Phùng bị đào mả ném xuống sông, ông Hàm Nghi, Duy Tân, Thủ Khoa Huân bị đầy biệt xứ và nhiều không kể xiết sự đầu rơi máu chảy".

    Cuối cùng ông khuyên Tất Thành nên về nước để "mưu đồ đại sự".

    Lá thư ngỏ này, chắc Phan Châu Trinh đã đưa cho Nguyễn Văn Vĩnh một bản để dịch sang tiếng Pháp vì chúng tôi thấy bản tiếng Pháp và bản dịch ra quốc ngữ (từ bản tiếng Pháp) trong tập tài liệu tựa đề Kỷ niệm 115 ngày sinh ông Nguyễn Văn Vĩnh, do gia đình ấn hành năm 1997. Bản dịch được trích dẫn trên đây là bản dịch của Hoàng Xuân Hãn do Thu Trang tìm thấy trong hồ sơ mật thám, và theo Hoàng Xuân Hãn thì đây cũng chỉ là một bản chép lại.

    Lá thư này rất quan trọng, vì nó xác định những điểm khác biệt tư tưởng trong nhóm Ngũ Long do chính ngòi bút của Phan Châu Trinh viết ra:

    1- Phan Châu Trinh không đồng ý với đường lối tranh đấu của nhóm Tây học: theo ông, việc viết các bài báo tiếng Pháp đả kích thực dân trên báo Pháp là vô ích. Tư tưởng của Rousseau và Montesquieu không thể đến được với dân Việt Nam.

    2- Ông xác định một lần nữa phương pháp tranh đấu của ông: khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh.

    3- Ông chống lại cách mạng bạo động và kêu gọi về nước tranh đấu bất bạo động.

    Xin nhắc lại: Con đường đấu tranh chung của nhóm Ngũ Long là đuổi Pháp, giành độc lập và dân chủ hoá đất nước. Nhưng họ khác nhau ở cách thực hiện các mục đích này:

    - Phan Văn Trường, Nguyễn An Ninh và Nguyễn Thế Truyền, chủ trương dùng ngòi bút (tiếng Pháp) để đấu tranh trên đất Pháp (và sau này trên đất Việt), vạch tội ác của chính quyền thực dân, đánh động người Pháp dân chủ, để họ bãi bỏ chế độ thuộc địa.

    - Phan Châu Trinh viết nhiều kiến nghị cho toàn quyền Albert Sarraut, yêu cầu thay đổi chính sách cai trị.

    - Nguyễn Tất Thành chủ trương cách mạng bạo động theo con đường cộng sản.

    Trong ba điểm chính mà Phan Châu Trinh nêu ra trong lá thư ngỏ gửi Nguyễn Ái Quốc, chỉ có điểm thứ nhất là hoàn toàn khác biệt với đường lối của nhóm Tây học: Họ chủ trương vạch tội ác của thực dân trên báo, tìm sự hưởng ứng của người Pháp dân chủ, để nước Pháp bãi bỏ chế độ thực dân; nhưng Phan Châu Trinh lại cho rằng cách ấy vô ích. Ngược lại Phan Văn Trường cho rằng việc Phan Châu Trinh viết thư yêu cầu toàn quyền và chính quyền thực dân thay đổi chính sách là vô ích.

    Còn hai điểm sau, khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh và về nước tranh đấu bất bạo động của Phan, đều được sự hưởng ứng của Trường, Ninh và Truyền. Có thể bốn người đã bàn bạc với nhau để thành lập kế hoạch "Ngũ Long tề khởi". Duy Nguyễn Tất Thành hành động khác.

    Phan Châu Trinh công bố thư ngỏ tháng 2/1922. Nguyễn An Ninh là người về nước đầu tiên, mùa thu 1922. Ra báo La cloche fêlée ngày 10/12/23. Phan Văn Trường về tới Sàigòn ngày 21/1/1924. Năm 1924, Ninh sang Pháp ở lại khoảng một năm và đón Phan Châu Trinh về nước tháng 6/1925. Năm 1927, Ninh lại sang Pháp, lo liệu mua vé tàu cho gia đình Nguyễn Thế Truyền về nước.

    Vậy chương trình "Ngũ Long tề khởi" mà Phan Châu Trinh đề xướng, đã được nhóm Tây học thực hiện. Dĩ nhiên là họ không làm theo cách của Tây Hồ mà làm theo cách của họ: Đem tư tưởng tự do dân chủ của Pháp về truyền bá tại Việt Nam và chống thực dân bằng báo tiếng Pháp trên đất Việt. Nguyễn An Ninh là người "theo sát" nguyện ước về nước tranh đấu trong lòng dân tộc của Phan Châu Trinh. Nguyễn Thế Truyền khi bỏ báo Le Paria để làm báo Việt Nam Hồn, có thể đã nghe lời Phan Châu Trinh.

    Các sự kiện này được Hồ Hữu Tường ghi lại trong hồi ký, như sau:

    "Theo lời cụ Phan Văn Trường thuật lại, thì năm 1922, khi Nguyễn An Ninh sắp sửa về nhà mà sáng lập tờ báo La Cloche fêlée, thì cụ Phan Châu Trinh có đưa ra một phân công, gọi là "ngũ long tề khởi". Tại quê nhà, bầu không khí thực dân và phong kiến còn quá nặng, Ninh lãnh sứ mạng đem tư tưởng dân quyền của Pháp ra mà "dĩ di diệt di". Nên chi báo của Ninh nêu lên đường lối là "cơ quan tuyên truyền cho tư tưởng Pháp" (organe de propagande des idées françaises).(...) Còn hai cụ Phan thì chờ Ninh xung phong, dọn dẹp chông gai bên nhà, hai cụ sẽ về góp sức mà tiến lên gây một phong trào dân chủ. Nhưng mà theo kế hoạch nầy, phân ra thì có, mà tụ lại thì chưa. Năm 1925, quả Ninh có rước hai cụ Phan về xứ. Nhưng sang năm 1926, cụ Tây Hồ lìa trần, Ninh lo tổ chức quần chúng, giao cho cụ Trường đứng mũi chịu sào tờ L'Annam. Rồi Ninh vào tù, cụ Trường ba chìm bẩy nổi, bị án tù, sang Paris chịu vào khám.Còn Tất Thành mang tên chung là Nguyễn Ái Quốc, theo cộng sản luôn, một đi không trở lại.

    Nguyễn Thế Truyền vào đảng cộng sản Pháp, mượn phương tiện mà thành lập Việt Nam Hồn, sau đổi lại là Hồn Việt nam, rồi Phục Quốc... " (Hồ Hữu Tường, 41 năm làm báo, Đông Nam Á, Paris, 1984, trang 24-25).

    II - Phan Châu Trinh gặp Nguyễn Văn Vĩnh và Phạm Quỳnh tại Pháp năm 1922

    Hội chợ đấu xảo ở Marseille là cơ hội để Phan Châu Trinh hành động. Ông xuống Marseille đầu năm 1922, để làm việc và cũng để tiếp xúc với những người Việt sang Pháp dự đấu xảo. Quan trọng nhất là những buổi gặp gỡ giữa Phan Châu Trinh và Nguyễn Văn Vĩnh, Phạm Quỳnh. Qua những tài liệu được biết, thì ít nhất có hai lần: một lần ở Marseille và một lần tại Paris.

    1- Theo một mật báo gửi về sở An Ninh Marseille ngày 11/5/1922, có cuộc gặp gỡ giữa ba người: Phan Châu Trinh, Nguyễn Văn Vĩnh và Phạm Quỳnh. Trong cuộc họp này, Phan Châu Trinh ngỏ ý muốn lật đổ Nam triều, lập Quốc hội An Nam với các dân biểu để cai trị cùng với chính phủ Pháp. Nhưng Nguyễn Văn Vĩnh khuyên không nên, vì người trí thức và người dân vẫn còn gắn bó với nền quân chủ. Vả lại vua nước Nam không giống như vua Louis 14 hay 16 của Pháp đã áp bức làm khổ dân; và người dân An Nam cũng chưa đủ trình độ để sử dụng quyền Quốc hội. Phải chờ. Phạm Quỳnh và Nguyễn Văn Vĩnh nói sẽ suy nghĩ xem có thể đóng góp gì cho chương trình hành động của Phan Châu Trinh. (Theo Thu Trang, Những hoạt động của Phan Châu Trinh tại Pháp 1911/1925, Đông Nam Á 1983, trang 160).

    2- Một buổi họp mặt khác, được ông Lê Thanh Cảnh ghi lại trong tập Ký ức về trường Quốc học (có lẽ đây là nội san của Hội Ái Hữu Cựu Học Sinh Quốc Học), và in lại trong tập tài liệu tựa đề Kỷ niệm 115 ngày sinh ông Nguyễn Văn Vĩnh, do gia đình ấn hành năm 1997, tập III, trang 21. Rất tiếc người biên tập không ghi rõ nguồn tham khảo: nội san số mấy, năm tháng nào v.v... Tuy nhiên, nếu dựa vào mấy chữ "câu chuyện năm mươi năm trước" mà tác giả ghi trong "Lời người viết", thì có thể đoán bài này được viết vào khoảng 1970-1975 ở trong Nam, vì tác giả dùng hai chữ "anh Quốc" rất tự nhiên.

    Dưới tựa đề "Thử đi tìm một lập trường tranh đấu cho dân tộc Việt nam", trước hết ông Lê Thanh Cảnh thuật lại bối cảnh cuộc họp mặt: Nhân dịp phái đoàn Nam triều đi dự cuộc triển lãm do Pháp Quốc Sử Địa tổ chức tại Ba Lê "Ô. Trần Đức nói khẽ vào tai tôi, bảo hai anh em chúng mình mời bốn cụ Phạm Quỳnh, Nguyễn Văn Vĩnh, Trần Ngọc Thiện, Cao Văn Sến đến chiều hôm ấy dùng cơm tại khách sạn Montparnasse. Chúng tôi nhân mời thêm cụ Phan Tây Hồ, anh Quốc, vợ chồng Trần Hữu Thường và ông Hồ Đắc Ứng".

    Đáng chú ý nhất là đoạn tác giả ghi lại cuộc tranh luận giữa năm nhân vật: Phan Châu Trinh, Nguyễn Ái Quốc, Cao Văn Sến, Phạm Quỳnh và Nguyễn Văn Vĩnh. Chúng tôi trích lại những đoạn chính, lướt qua ý kiến Phan Châu Trinh (giống như những điều ông đã viết trong thư gửi NAQ) mà chú trọng vào ý kiến những người khác:
    "Cụ Tây Hồ bắt đầu nói: Tôi đã gặp Nguyễn Ái Quốc từ 10 năm trước đây mà tôi thấy anh chủ trương cách mệnh triệt để quá táo bạo nên tôi không thể theo anh được, và anh cũng không chấp nhận đường lối của tôi. (...)

    Anh Quốc tiếp lời: Mấy hôm nay anh Cảnh qua đây có tiếp xúc nhiều với tôi và có nói cho tôi một câu ước mơ của cụ Trần [Cao] Vân: Nếu cuộc khởi nghiã của vua Duy Tân thành công thì sau này việc đầu tiên của chúng ta sẽ làm là viết chữ Việt Nam không phải chữ "Tuất" một bên, mà phải viết chữ Việt là Phủ Việt, "Rìu Búa", mới kiện toàn được sự nghiệp cách mệnh. Sở dĩ tôi chủ trương cách mệnh triệt để là xưa nay muốn giành độc lập cho tổ quốc và dân tộc thì không thể nào ngã tay xin ai được mà phải dùng sức mạnh như cụ Trần Cao Vân đã nói là phải dùng BÚA RÌU.

    Ô. Nguyễn Văn Vĩnh cướp lời ngay, đã bênh vực chủ trương của mình và cũng để giác ngộ anh Quốc - Tôi đã từng đứng trong hàng ngũ Đông Kinh Nghiã Thục cùng các bậc tiền bối và rất đau đớn thấy hàng ngũ lần lượt tan rã và hầu hết phần tử ưu tú chiến sĩ quốc gia bị tiêu diệt: Hết phong trào Đông Kinh Nghiã Thục, đến chiến khu Yên Thế của Đề Thám ở Bắc, rồi đến vụ xin thuế ở miền Trung... (...) Bao nhiêu chiến sĩ đều gục ngã hoặc còn vất vưởng sống ở Côn Đảo, Thái Nguyên, Lao Bảo hay Banmêthuột. Bạo động như anh Quốc nói là thậm nguy! (...) Sở dĩ tôi theo lập trường TRỰC TRỊ (administration directe) là kinh nghiệm cho tôi thấy Nam Kỳ trực trị tiến bộ quá xa hơn Trung Bắc. Mà Bắc Kỳ nhờ chế độ mập mờ, nửa Bảo Hộ nửa Trực Trị (không công khai) mà còn hơn Trung Kỳ quá xa. (...). Cứ trực trị cái đã rồi sau khi được khai hoá theo đà tiến bộ thì tức khắc dân chúng tự có sức mạnh mà trồi đầu lên. Nói Trực trị tôi chẳng khi nào chịu giao nước Nam cho Tây đâu. Quá khứ đường lối tranh đấu của tôi, cuộc đời thiếu thốn của tôi đã hùng hồn bảo đảm cho lời nói của tôi hôm nay.

    Ô. Phạm Quỳnh tiếp: Có lẽ ngay trong tiệc này tôi đã thấy có rất nhiều lập trường tranh đấu chống lại chủ thuyết mà tôi hoài bão: "QUÂN CHỦ LẬP HIẾN". Nói đến quân chủ thì phần đông tỏ vẻ lo sợ chế độ chuyên chế. Nhưng xin đồng bào trương mắt nhìn hai nước Anh và Nhật. Với nền Quân chủ họ đã văn minh tột mức và dân chủ còn hơn các nền dân chủ cộng hoà khác nhiều lắm. (...) Vua chỉ là người đứng lên "thừa hành" bản hiến pháp mà chính nhân dân toàn quốc được triệu tập dự thảo và quyết định (...)"

    Sau lời Phạm Quỳnh biện hộ cho chế độ quân chủ lập hiến, đến lời Cao Văn Sến biện hộ cho việc dùng văn minh Tây phương để tiến hành dân chủ; và nhìn nhận rằng ở Nam Kỳ đồng bào tiến bộ hơn nên thực dân không dám ăn hiếp như ở Trung và Bắc. Ông Lê Thanh Cảnh viết tiếp:

    "Tôi khẩn khoản xin quý cụ là bậc tiền bối nên thảo luận ngay một kế hoạch hay hệ thống nào để làm việc cho có hiệu quả về sau.

    Anh Quốc nóng nẩy bảo ngay: Thì xin Chú nói ngay ý kiến của Chú ra.

    Tôi tiếp lời: Cũng như anh đã trả lời cho cụ Phan mấy hôm trước đây, tôi muốn nghe ngóng tất cả để sau này áp dụng một chủ nghiã thực tiễn, lấy Văn hóa Việt Nam làm gốc. Có thế mới hợp với tính tình dân tộc Việt Nam: Hành động gì bây giờ là thất bại ngay, mà cũng như cụ Phan Tây Hồ đã trịnh trọng cảnh cáo hai anh em chúng tôi mấy kỳ gặp gỡ trước đây, mà tôi rất bái phục: "Vô bạo động, bạo động tắc tử, vô vọng ngoại, vọng ngoại tắc ngu. Dư hữu nhất ngôn dĩ cáo ngộ đồng bào. Viết: Bất như "Học".

    Anh Quốc quát to tiếng: "Nầy cụ Tây Hồ, nếu Cụ qua làm Toàn Quyền Đông Dương thay mặt thực dân cũng chỉ nói như thế thôi. Bó tay mà chịu lầm than sao? Không được!

    Tôi sợ anh Quốc đi quá trớn, đứng lên thưa, ôn hoà: Tôi xin anh suy nghĩ thêm về lời khuyên của Cụ Tây Hồ. Nếu chúng ta khôn khéo thì "bất chiến tự nhiên thành".

    Anh Quốc lại quát lớn: "Lại thêm chú này nữa kìa!"

    Tôi được dịp kịch liệt bác bỏ luận điệu anh Quốc và bênh vực chủ thuyết của cụ Tây Hồ".

    Lời lẽ trong cuộc tranh luận này được ông Cảnh ghi lại theo trí nhớ, có thể không đúng nguyên văn, nhưng phản ảnh được không khí buổi họp và xác định một số thông tin sau đây:

    - Chủ trương trực trị của Nguyễn Văn Vĩnh dựa trên sự quan sát tình hình dân trí trong Nam cao hơn Bắc và Trung. Việc này được chứng minh qua tình hình báo chí mở rộng tại Nam Kỳ và những phong trào chống Pháp rất mạnh trên báo ở trong Nam do Nguyễn An Ninh, Phan Văn Trường, rồi nhóm Trốt kít... viết.

    - Nguyễn Tất Thành phản đối Phan Châu Trinh bằng lời lẽ nặng nề, khác hẳn cung cách "chú cháu" ngày trước, nhưng lại không có phản ứng gì đối với quan điểm của Nguyễn Văn Vĩnh, Phạm Quỳnh, Cao Văn Sến.

    - Để bảo vệ quan niệm bạo lực cách mạng, Nguyễn Tất Thành đưa ra biểu tượng Búa Rìu, của đảng cộng sản, nhưng lại giải thích bằng Hán tự và dùng ý nghiã Búa Rìu của Trần Cao Vân. Sau này Trần Huy Liệu cũng đề cao vai trò Trần Cao Vân nhưng bị Phan Khôi phản bác, Phan Khôi cho rằng Thái Phiên mới là người chủ chốt trong vụ vua Duy Tân, Trần Cao Vân chỉ là "nửa là nhà nho gàn, nửa là thầy bói kiêm thầy pháp". (Trong bài Địa vị của Thái Phiên và Trần Cao Vân trong cuộc biến ở Huế năm 1916, Sông Hương số 7, năm 1936).

    Những sự kiện này, mới xem qua, gần như không đáng lưu ý, nhưng sự thực nó có tầm quan trọng: Việc đề cao Trần Cao Vân là để nâng cao biểu tượng Búa rìu của đảng cộng sản, gắn liền Búa Rìu với hình ảnh cách mạng của vua Duy Tân. Và có lẽ Phan Khôi đã thấy chủ đích ấy, ông thấy nó trái ngược với sự thật lịch sử nên ông phản bác lại bằng loạt bài trên báo Sông Hương năm 1936.

    Hai buổi họp mặt ở Marseille và Paris năm 1922, chứng tỏ Phan Châu Trinh sửa soạn con đường về nước, ông muốn chia sẻ quan điểm đấu tranh của mình và tìm sự hợp tác của Nguyễn Văn Vĩnh và Phạm Quỳnh.

    Lá thư của Phan Châu Trinh và sự phản bác kịch liệt Tây Hồ của Tất Thành ở Montparnasse, chứng tỏ sự đoạn tuyệt giữa Phan Châu Trinh và Nguyễn Tất Thành, từ 1922.

    Nguyễn Tất Thành, người (ban đầu) Phan thân nhất, coi như cháu, lại cùng chung một nền giáo dục nho học như ông, có thể Phan đã hy vọng Tất Thành sẽ "nối nghiệp", nhưng Tất Thành lại theo con đường trái ngược: chủ trương bạo động cách mạng và không về nước theo kế hoạnh "Ngũ Long tề khởi" do ông đề xướng.

    Năm 1925, Phan Châu Trinh về nước tìm người thừa kế. Một câu hỏi được đặt ra: Tại sao Tây Hồ không chọn Nguyễn An Ninh? Mặc dù, Nguyễn An Ninh là nhà cách mạng nổi tiếng từ thời niên thiếu mà thành tích chống Pháp đã trở thành huyền thoại: "Thi đậu bằng Brevet Elémentaire [tương đương với Trung học phổ thông], nhà ái quốc đi làm báo tiếng Pháp, do người Pháp điều khiển. Trong thời gian làm báo, dù chỉ là một cộng sự viên tầm thường, lượm tin chó cán, nhưng Ninh đã nổi tiếng rồi, vì sự bất khuất, hay đập lộn với người Pháp, hay chưởi người Pháp. Chính trong thời gian nầy, trong nước xẩy ra nhiều chuyện bạo động, nào Phan Xích Long khởi nghiã, Trần Cao Vân rước vua Duy Tân rời kinh thành Huế, Lương Ngọc Quyến bạo động ở Thái Nguyên. Dù những phong trào ấy bị thất bại, song gieo vào lòng người dân thời đó một mầm mống sâu đậm trong cõi lòng, trong số đó có nhà ái quốc thanh niên Nguyễn An Ninh" (Nhà cách mạng Nguyễn An Ninh, Phương Lan Bùi Thế Mỹ, trang 10) (2).

    Nhưng Nguyễn An Ninh Tây quá, sôi động quá. Phan Châu Trinh muốn một người nho học, điềm tĩnh, gần gụi với tư tưởng của ông hơn, và ông đã tìm thấy trong nhà nho Phan Khôi.

    III. Đám tang Phan Châu Trinh - Sự xuất hiện của Phan Khôi

    Phan Châu Trinh chủ trương "Ngũ Long tề khởi" từ năm 1922, nhưng đến tháng 6/1925, ông mới về được nước, và đến tháng 3/1926, ông mất.

    "Cụ Phan Châu Trinh về Sàigòn một lượt với Ninh, đương ở nhà Ninh tại Quán Tre, kẻ thăm, người viếng rần rần rộ rộ" (Lê Văn Thử, Hội kín Nguyễn An Ninh, trang 25).

    Nguyễn An Ninh bị bắt hôm trước (đêm 20/3/1926) thì hôm sau Phan Châu Trinh mất (24/3/1926). Phương Lan Bùi Thế Mỹ thuật lại như sau:

    "Chính Đặng Văn Ký, theo sự uỷ thác của Ninh, vào tù, lo săn sóc bịnh tình cụ Phan Châu Trinh. Khi cụ Phan bịnh nặng, Ký cùng với các bạn đem dời cụ Phan lên nhà cụ Nguyễn An Cư; chú ruột của Ninh trị bịnh rồi cụ Phan mất tại đấy. Đặng Văn Ký hợp với Huỳnh Đình Điển, Phan Khôi đem cụ Phan về khách sạn Bá Huê Lầu, đường Pellerin giờ là Pasteur do Huỳnh Đình Điển là chủ nhơn khách sạn, thành lập ủy ban làm quốc táng, Phan Khôi đảm nhận viết lời hiệu triệu quốc dân. Đặng Văn Ký nhóm Jeune Annam lo liên lạc tìm đất chôn". (Nhà cách mạng Nguyễn An Ninh, Phương Lan Bùi Thế Mỹ, trang 130). Bùi Thế Mỹ viết nhầm một chi tiết: Ninh uỷ thác cụ Phan cho Đặng Văn Ký từ trước, trước khi vào tù. Vì khi Ninh vào tù thì cụ Phan mất.

    "Lễ quốc táng của nhà chí sĩ Phan Châu Trinh được tổ chức châu đáo vĩ đại. Quàn xác gần một tuần, tại Bá Huê Lầu của Huỳnh Đình Điển, người chen chúc vô dâng hương nhà chí sĩ không biết bao nhiêu mà đếm. Nườm nượp ra vô cả ngày lẫn đêm. Ngày đưa đám thiên hạ trùng trùng điệp điệp từ bốn phương xa gần tụ họp tới. Sấp hàng từ đầu cầu Mống, cái cầu ở tận trên đường Thống Nhất. Câu đối, tràng hoa tiễn đưa vô số kể." (Phương Lan Bùi Thế Mỹ, trang 164).

    Sự thành công trong việc tổ chức đám tang vĩ đại của Phan Châu Trinh là do nhiều yếu tố hợp lại, chúng tôi sẽ bàn đến trong một dịp khác. Ở đây chỉ xin nhắc đến sự đóng góp của một người, ở hậu trường, đã nổi trội, có "công" hơn: Nhiều dấu hiệu cho thấy từ khi về nước, Phan Châu Trinh đã tìm Phan Khôi để gửi gấm "đại sự".
    Về việc này, Nguyễn Q. Thắng viết: "...năm 1925 khi về nước, Phan Châu Trinh đã cho vời Phan Khôi vào Sàigòn để viết một quyển sách về đời hoạt động và sách lược cứu nước của Tây Hồ. Phan Khôi đã viết xong bản thảo có tên "Phan Châu Trinh" nhưng bị phủ toàn quyền Đông Dương cấm in. Bản thảo đã thất lạc (theo "mật báo về tác phẩm Phan Châu Trinh của Phan Khôi" của sở mật thám Nam Kỳ, gởi thống đốc Nam Kỳ ký ngày 1/6/1926). Sách "Phan Châu Trinh" dày 94 trang đánh máy, do nhà in Xưa Nay của Nguyễn Háo Vĩnh xuất bản nhưng không phát hành được." (Nguyễn Q. Thắng, Phong Trào Duy Tân, những khuôn mặt tiêu biểu, trang 478).

    Vậy Phan Khôi là ai? Năm 1925, Phan Khôi chưa phải là một tên tuổi nổi trội trong giới báo chí tranh đấu như Nguyễn An Ninh, Phan Văn Trường. Nhưng Phan Khôi đã bắt đầu sự nghiệp làm báo với hai nhà báo lừng danh Nguyễn Văn Vĩnh và Phạm Quỳnh, những người mà Phan Châu Trinh tìm gặp năm 1922 ở Pháp.

    Phan Khôi được Phan Châu Trinh giao cho việc viết lại lịch sử đời mình.

    Từ trọng trách ấy, Phan Khôi đảm nhiệm viết lờiHiệu triệu quốc dân trong đám tang Phan Châu Trinh.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    15 phản hồi

    Phản hồi: 

    [quote=Khách mn][quote]Phiên Ngung viết:
    Nguyễn Tất Thành cho đến khi theo hẵn phe CS chắc chắn là người yêu nước.[/quote]

    Người thật sự yêu nước thường hành xử minh chánh, nhất quán và nhất là không ma đạo. Lịch sử cho thấy ông HCM không có những đặc điểm này. Hơn nữa, thời đó, người Việt Nam yêu nước có ... "hàng triệu", chứ đâu chỉ vài người? Hàng hà sa số đã là chiến sĩ vô danh.
    [/quote]

    Ở đây tôi chỉ đề cập tới tính logic trong lập luận của bác (để biết có nguỵ biện hay không):

    - "thường" tức là "không phải luôn luôn"; tức là: Người thật sự yêu nước có thể có một số ít hành xử không minh chánh, không nhất quán và nhất là .... ma đạo. Họ cũng yêu nước vậy. Luận điểm của bác là ... ba phải!

    - "Lịch sử cho thấy ông HCM không có những đặc điểm này." .Bác nên đọc bài "Thói nguỵy biện của người Việt. Lỗi nguỵ biện của bác là lỗi số 10, 11 và 37. Một số người khác cũng có thể nguỵ biện như bác. ""Lịch sử cho thấy ông HCM đã xứng đáng trở thành một vị Cha Già, hơn thế nữa, một vị Anh Hùng Dân Tộc". Cả hai đều là nguỵ biện.

    - Hơn nữa, thời đó, người Việt Nam yêu nước có ... "hàng triệu", chứ đâu chỉ vài người? Hàng hà sa số đã là chiến sĩ vô danh.
    Thời đó, dân số VN khoảng 20-25 triệu người, tính 18 tuổi trở lên thì cỡ 15 triệu người. Theo bác, lúc ấy VN có chừng vài ba triệu người yêu nước (hàng triệu, Hàng hà sa số). Con số này thật đáng nể, nhưng bác lấy từ đâu ra vậy? Cũng y chang như thời VC chống Mỹ cứu nước, cứ ra ngõ là gặp anh hùng! Lỗi nguỵ biện số 10,13,14,24 (tài liệu đã dẫn)

    [quote="Khách mn"]HCM là người theo đuổi đấu tranh cách mạng vì các mục đích khác, nhưng giỏi che dấu (nghề của chàng mà).[/quote]

    Các bậc tiền bối hoạt động ai mà chẳng giữ bí mật, lộ ra cho giặc Pháp bắt à! Không riêng gì HCM, Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh, Nguyễn Thái Học,... trong từng giai đoạn, vẫn phải thường xuyên xử dụng "nghề của chàng". Bác định bôi nhọ các bậc tiền bối ấy chăng?

    [quote="Khách mn"]Có thể do hận thù thực dân Pháp, do tham vọng quyền lực, v.v... .[/quote]

    - Hận thù thực dân Pháp: đương nhiên, trừ loài cầm thú .

    - Tham vọng quyền lực: Bác viết hơi bị hề. Lúc ấy HCM chỉ có hai bàn tay trắng, còn lực lượng CS VN thì mãi 10 năm sau mới có một nhúm nhỏ người. Kể ra lúc ấy mà HCM đã nghĩ đến quyền lực, hoá ra bác đang nâng HCM lên bậc vĩ nhân!

    [quote="Khách mn"]Nhưng đặc điểm nhất về ông Hồ là mù quáng về một chủ nghĩa ngoại lai dã man cùng quỷ quyệt.[/quote]

    Bác ạ, thời điểm ấy, nhiều sĩ phu trong nước hướng ngoại lắm (cả Phan Chu Trinh, Phan Bội Châu). Như tôi đã viết, lúc ấy các nhà cách mạng tiền bối đang lúng túng tìm đường cứu nước và CNTB còn đang hoang dã . Rất nhiều trí thức trên thế giới hướng về CN Mác chứ không riêng gì HCM. Giá như bác được đẻ ra sớm hơn, cùng hoạt động với nhóm Ngũ Long, tôi tin chắc rằng một người giỏi giang như bác (biết nhận định các học thuyết là tốt hay xấu) sẽ dẫn dắt Nguyễn Tất Thành, Phan Chu Trinh ... nhanh chóng tìm đường ra con đường cứu nước.

    Tóm lại, "luận điểm" của bác, xin thật lòng phê bình, nghe ra còn tệ hơn mấy bác cán bộ ấp về làng họp nông dân phổ biến chủ trương, đường lối của chi bộ ấp, ê a nói thuội như nhai cơm nguội, rỗng tuếch. Xin lỗi bác, nhưng tôi đành nói thật ... vì ... Người thật sự yêu nước thường hành xử minh chánh, nhất quán và nhất là không ma đạo.

    Phản hồi: 

    [quote=Anh Ba SG]
    Sao lại biện minh cho một người chỉ bằng câu nói của người đó thế.
    [/quote]

    Thưa anh Ba,

    Bài biện minh của tôi có 5 đoạn: 1 đoạn mở đầu , 2 đoạn kế là thân bài (phần chính nằm ở đây), rồi đến đoạn kết, cuối cùng là phần tham khảo nói về CNTB để làm mạnh thêm đoạn kết. Một bức tranh và hai trích đoạn thơ thêm vào để minh hoạ cho sinh động, hấp dẫn.

    Anh Ba mới đọc đoạn mở đầu rồi STOP mà mở miệng phê bình thì hơi bị sớm đấy. Có thể anh Ba đã đọc hết toàn bộ ý kiến của tôi, nhưng anh chưa khái quát hoá được (do toi viết dở). Anh đọc lại một lần nữa xem sao, có thấm hơn không? :D

    Phản hồi: 

    [quote=Abcxyz123456]

    [quote="Phiên Ngung"]Tuy nhiên sau này, lòng yêu giai cấp nó lấn áp lòng yêu nước đơn thuần để Thành tiếp tục theo đuổi mục tiêu của Quốc tế CS mà làm hại quê hương.[/quote]

    Câu này phải xem lại!

    Giữa năm 1920, Nguyễn Ái Quốc đọc Sơ thảo lần thứ nhất những Luận cương về vấn đề dân tộc và thuộc địa của Lenin đăng trên báo L'Humanité, từ đó ông đi theo chủ nghĩa cộng sản. Sau này, ông thừa nhận: "Lúc đầu, chính là chủ nghĩa yêu nước chứ không phải chủ nghĩa cộng sản đã làm tôi tin theo Lênin, tin theo Quốc tế III"
    [/quote]
    Sao lại biện minh cho một người chỉ bằng câu nói của người đó thế. Khác nào người ta biện minh cho Bill Clinton không làm tình với Lewisky vì... ông ta từng nói "I didn´t have sex with that woman"?

    Thấy bài thơ của bác Abc mà tự nhiên nhớ đến tập thơ"Nhật Ký Trong Tù". Ông HCM yêu quê hương và dân tộc đến thế mà sao không có bài thơ nào trong đó viết về quê hương thế? Bác Abc có giả thuyết gì về vụ này không?

    Phản hồi: 

    [quote]Phiên Ngung viết:
    Nguyễn Tất Thành cho đến khi theo hẵn phe CS chắc chắn là người yêu nước.[/quote]

    Xin lỗi bác Phiên Ngung vì tôi thì không thấy "chắc chắn" lắm ở luận cứ này. Người thật sự yêu nước thường hành xử minh chánh, nhất quán và nhất là không ma đạo. Lịch sử cho thấy ông HCM không có những đặc điểm này. Hơn nữa, thời đó, người Việt Nam yêu nước có ... "hàng triệu", chứ đâu chỉ vài người? Hàng hà sa số đã là chiến sĩ vô danh.

    [quote]Phiên Ngung viết:
    Tuy nhiên sau này, lòng yêu giai cấp nó lấn áp lòng yêu nước đơn thuần để Thành tiếp tục theo đuổi mục tiêu của Quốc tế CS mà làm hại quê hương.[/quote]

    Phần này chứng minh được luận điểm của tôi. HCM là người theo đuổi đấu tranh cách mạng vì các mục đích khác, nhưng giỏi che dấu (nghề của chàng mà). Có thể do hận thù thực dân Pháp, do tham vọng quyền lực, v.v... . Nhưng đặc điểm nhất về ông Hồ là mù quáng về một chủ nghĩa ngoại lai dã man cùng quỷ quyệt.

    Cứ nhìn xem cái thành quả (hay hậu quả) của lòng "yêu nước" của ông Hồ và các học trò xuất sắc của ông trên đất nước VN suốt 6-7 thập kỷ qua thì có thể dánh giá chính xác bản chất con người và "sự nghiệp cách mạng" của ông. Nhất là đem so sánh đời sống chính trị/kinh tế/văn hóa/xã hội của VN với biết bao cựu thuộc địa Pháp/Anh ngày xưa và hiện nay thì thôi ... "cho em xin" cái lòng "yêu nước" tai hại này của ông Hồ.

    Phản hồi: 

    [quote=Phiên Ngung]
    Nguyễn Tất Thành cho đến khi theo hẵn phe CS chắc chắn là người yêu nước. [/quote]

    Tuyệt ! Không thể nào đúng hơn!

    (Sau này cấm lẹo lưỡi nói ngược lại nhé! :D)

    Nói thêm: Nguyễn Tất Thành chính là Nguyễn Ái Quốc và là Hồ Chí Minh sau này.

    [quote="Phiên Ngung"]Tuy nhiên sau này, lòng yêu giai cấp nó lấn áp lòng yêu nước đơn thuần để Thành tiếp tục theo đuổi mục tiêu của Quốc tế CS mà làm hại quê hương.[/quote]

    Câu này phải xem lại!

    Giữa năm 1920, Nguyễn Ái Quốc đọc Sơ thảo lần thứ nhất những Luận cương về vấn đề dân tộc và thuộc địa của Lenin đăng trên báo L'Humanité, từ đó ông đi theo chủ nghĩa cộng sản. Sau này, ông thừa nhận: "Lúc đầu, chính là chủ nghĩa yêu nước chứ không phải chủ nghĩa cộng sản đã làm tôi tin theo Lênin, tin theo Quốc tế III"

    Rõ ràng trước khi đọc Luận cương về vấn đề dân tộc và thuộc địa của Lenin, dù rằng Nguyễn Tất Thành cũng đi từng đi làm thợ thuyền như một số cụ trong nhóm Ngũ Long, nhưng khó để mà nói rằng Nguyễn Tất Thành ý thức được mình thuộc giai cấp vô sản và ... yêu giai cấp vô sản.

    Dễ để hiểu rằng, chính khi tìm ra con đường cứu nước trong Luận cương của Lenin, Nguyễn Tất Thành mới bắt đầu tìm hiểu về giai cấp và về Quốc tế CS.

    Nói cách khác, lòng yêu nước sâu sắc và sự bế tắc về đường lối cứu nước của các sĩ phu thời đó (mà Thành biết rõ thông qua sinh hoạt nhóm Ngũ Long), Thành mới thấy được con đường cứu nước cứu dân sáng rực rỡ thông qua Luận Cương của Lenin.

    Đừng quên rằng, chủ nghĩa tư bản dạo ấy còn hoang dã lắm, tàn ác lắm, dã man lắm lắm và vì thế, không riêng gì Nguyễn Tất Thành mà có đến hàng triệu nhân sĩ trí thức nổi tiếng trên hoàn cầu hướng về CN Mác, xem như đó là con đường thoát khổ thoát nạn của nhân loại.

    [quote="TNDK"]

    Lao lung vì chẳng rõ đường ra
    Dẹp hết ma tâm, sach giống tà
    Cần kiệm thanh cao nuôi chí lớn
    Lòng thành trong sạch Nước Nam ta
    [/quote]

    ---------------------------------

    "...

    Có nhớ chăng, hỡi gió rét thành Ba Lê?
    Một viên gạch hồng, Bác chống lại cả một mùa băng giá
    Và sương mù thành Luân Đôn, ngươi có nhớ
    Giọt mồ hôi Người nhỏ giữa đêm khuya?

    Đời bồi tàu lênh đênh theo sóng bể
    Người đi hỏi khắp bóng cờ châu Mỹ, châu Phi
    Những đất tự do, những trời nô lệ
    Những con đường cách mạng đang tìm đi.

    ...

    Ngày mai dân ta sẽ sống sao đây?
    Sông Hồng chảy về đâu? Và lịch sử?
    Bao giờ dải Trường Sơn bừng giấc ngủ
    Cánh tay thần Phù Đổng sẽ vươn mây?

    Rồi cờ sẽ ra sao? Tiếng hát sẽ ra sao?
    Nụ cười sẽ ra sao?
    Ơi, độc lập!

    ...

    Kìa mặt trời Nga bừng chói ở phương Đông
    Cây cay đắng đã ra mùa quả ngọt
    Người cay đắng đã chia phần hạnh phúc
    Sao vàng bay theo liềm búa công nông.

    Luận cương đến với Bác Hồ. Và Người đã khóc
    Lệ Bác Hồ rơi trên chữ Lênin.
    Bốn bức tường im nghe Bác lật từng trang sách gấp
    Tưởng bên ngoài, đất nước đợi mong tin.

    Bác reo lên một mình như nói cùng dân tộc:
    “Cơm áo là đây! Hạnh phúc đây rồi!”

    ...

    Ôi! Đường đến với Lênin là đường về Tổ quốc
    Tuyết Matxcơva sáng ấy lạnh trăm lần
    Trong tuyết trắng như đọng nhiều nước mắt
    Lênin mất rồi! Nhưng Bác chẳng dừng chân.

    Luận cương của Lênin theo Người về quê Việt
    Biên giới còn xa. Nhưng Bác thấy đã đến rồi
    Kìa Bóng Bác đang hôn lên hòn đất
    Lắng nghe trong màu hồng, hình đất nước phôi thai.

    (Trích từ “Người đi tìm hình của nước” của Nhà thơ Chế Lan Viên )

    Phản hồi: 

    [quote=Abcxyz123456]Đọc được những tư liệu về Nhóm những người Viêt Nam yêu nước ở Pháp được mệnh danh là “Ngũ Long” (gồm Phan Chu Trinh, Phan Văn Trường, Nguyễn An Ninh, Nguyễn Thế Truyền và Nguyễn Tất Thành), chúng ta càng kính phục những bậc tiền bối nặng lòng vì dân vì nước, ngày đêm mày mò tìm đường cứu nước. Dẫu chỉ một Nguyễn Tất Thành (sau này chính là Chủ Tịch Hồ Chí Minh) thành công , khai sinh ra nước Việt Nam DCCH, nhưng tất thảy “Ngũ Long” đều đã thành NHÂN. Dù rằng họ đã không thể làm gì nhiều hơn cho dân tộc, dù rằng sau đó họ bất hoà/bất hợp tác với nhau trong khi nổ lực tìm cách đưa đất nước thoát khỏi cảnh nô lệ ... nhưng, tất thảy “Ngũ Long” đều đã trở thành những danh nhân, công thần của dân Việt.

    Nghĩ lại ngày nay, đa số "sĩ phu" hải ngoại (nhắc lại, chỉ ... đa số, chứ không phải tất cả) sau khi cày bừa để tậu nhà tậu xe xong, ngồi hưởng oe-phe an bình, rãnh rỗi lên mạng xả xì-trét, chém gió lung tung, nguyền rủa quá khứ, xuất chiêu nhồi sọ giới trẻ ... mà tắc lưỡi nghẹn ngào. Mình cũng rứa! Nhục...[/quote]

    Bên Pháp có anh hùng Trần Văn Bá, con của cựu thủ tướng VN cũng bỏ vinh hoa phú quí để về nước đấu tranh cho dân chủ tự do đó chứ.

    Gần đây thì có Nguyễn Tiến Trung, du sinh tại Pháp, đã về nước đấu tranh rồi bị bắt và cầm tù. Người hay đánh lén anh Trung nhất là tên Bạch Hùng, nghe nói là du học bên Mỹ, tiến sĩ toán nhưng lại ở lại để kiếm bơ thừa sữa cặn của tư bản Mỹ chứ chẳng dám về nước như anh Trung. Quái đán thế đấy. Người thứ ba từ Pháp về là giáo sư toán Phạm Minh Hoàng. Ông cũng bị tù vì muốn đem kiến thức toán học và văn minh dân chủ Pháp cho sinh viên Việt nam. Những người này tài năng có thể không bằng các bậc tiền bối nhưng lòng yêu nước thì các cụ chắc cũng phải nhìn nhận đón vào vị trí của họ.

    Nguyễn Tất Thành cho đến khi theo hẵn phe CS chắc chắn là người yêu nước. Gần mực thì đen gần người yêu nước như các cụ Trinh, Truyền, Long và Ninh thì chắc chắn Nguyễn Tất Thành cũng hấp thụ lòng yêu nước từ các cụ ấy. Hay có thể vì lòng yêu nước mà Thành tìm đến với các cụ. Tuy nhiên sau này, lòng yêu giai cấp nó lấn áp lòng yêu nước đơn thuần để Thành tiếp tục theo đuổi mục tiêu của Quốc tế CS mà làm hại quê hương.

    Đương thời HCM tâm đắc về câu diễn nôm vì lợi ích 100 trồng người của các danh gia bên Tàu. Hệ quả của 70 năm trồng người của HCM là thế hệ cháu ngoan bác Hồ ngày nay như tập thể ăn bẩn 3 triệu đảng viên CSVN đang phá nát gia sản tổ tiên ngàn đời để lại đó.

    Vậy mà vẫn có kẻ còn u tối ngụp lặn trong hào quang của Hồ Chí Minh. Thế mới lạ!

    Phản hồi: 

    Đọc được những tư liệu về Nhóm những người Viêt Nam yêu nước ở Pháp được mệnh danh là “Ngũ Long” (gồm Phan Chu Trinh, Phan Văn Trường, Nguyễn An Ninh, Nguyễn Thế Truyền và Nguyễn Tất Thành), chúng ta càng kính phục những bậc tiền bối nặng lòng vì dân vì nước, ngày đêm mày mò tìm đường cứu nước. Dẫu chỉ một Nguyễn Tất Thành (sau này chính là Chủ Tịch Hồ Chí Minh) thành công , khai sinh ra nước Việt Nam DCCH, nhưng tất thảy “Ngũ Long” đều đã thành NHÂN. Dù rằng họ đã không thể làm gì nhiều hơn cho dân tộc, dù rằng sau đó họ bất hoà/bất hợp tác với nhau trong khi nổ lực tìm cách đưa đất nước thoát khỏi cảnh nô lệ ... nhưng, tất thảy “Ngũ Long” đều đã trở thành những danh nhân, công thần của dân Việt.

    Nghĩ lại ngày nay, đa số "sĩ phu" hải ngoại (nhắc lại, chỉ ... đa số, chứ không phải tất cả) sau khi cày bừa để tậu nhà tậu xe xong, ngồi hưởng oe-phe an bình, rãnh rỗi lên mạng xả xì-trét, chém gió lung tung, nguyền rủa quá khứ, xuất chiêu nhồi sọ giới trẻ ... mà tắc lưỡi nghẹn ngào. Mình cũng rứa! Nhục...

    Phản hồi: 

    [quote=VN2006A][quote=Phiên Ngung]

    Dữ kiện về nhóm những nhà tranh đấu dùng tên Nguyễn Ái Quốc chung để viết báo đã được chứng minh rõ ràng rồi. Chỉ cần chịu khó đọc ít tài liệu về nhóm Ngũ Long bên Pháp thì biết. Sau này, họ đồng ý để Nguyễn Tất Thành dùng bút hiệu đó một mình có lẽ vì Thành ít tiếng tăm nhất trong khi những vị khác đều đã có danh tiếng và đổ đạt.

    ...[/quote]

    Phiên Ngung lại chỉ nói có 1 nửa của sự thật rồi!!!

    Quả thật các cụ nhóm Ngũ Long có cố ý nhường bút hiệu Nguyễn Ái Quốc cho Nguyễn Tất Thành vì các cụ thấy Thành thanh niên mới lớn, mới ở xứ An Nam sang, mọi sự còn lóng ngóng!

    Thâm ý của các cụ là đánh lạc hướng điều tra của mật thám Pháp, để Pháp có bắt thì bắt Thành, chứ không bắt các cụ!!!

    Quả thật mật thám Pháp có bắt Thành, nhưng lại không phát hiện ra Thành không phải tác giả, chứng tỏ khả năng ngoại ngữ của Thành khá!

    Điều các cụ không ngờ tới là Thành có chân mạng Thiên Tử, khó khăn nào cũng vượt qua. Nhờ cái tên Nguyễn Ái Quốc lại càng nổi danh hơn nữa.

    Sau này Thành tìm học được Mác Lê chân kinh, trở nên "uy chấn càn khôn, Nam hạ giai kinh "(Uy danh lẫy lừng cả trời đất, nước Nam ai nấy đều muôn phần kinh sợ). Làm những kẻ như Ngung và bè đảng mất vía!!![/quote]

    Tôi thì cho rằng khi được nhóm cụ Phan Chu Trinh cưu mang và dạy dỗ, Nguyễn Tất Thành là đồng chí với họ và như thế đồng cam cộng khổ mà dùng tên hiệu chung là Nguyễn Ái Quốc chứ chẳng phải muốn Thành bị mật thám Pháp để ý thay cho họ. Anh VN đừng suy bụng mấy thằng Việt cộng chuyên bán rẽ thanh niên Việt nam yêu nước mà xúc phạm đến các vị như cụ Phan Châu Trinh và đồng chí như vậy. Có lẽ lý do khiến Thành bị mật thám bắt là vì liện hệ đến các phần tử Marxist và cứ xem những sự kiện Thành bị tố là án cụ Phan Bội Châu cho Pháp và bị chính đồng chí CS của mình nghi ngờ bán đứng thanh niên Việt nam yêu nước cho mật thám Pháp sau này thì lúc Thành bị bắt bên Pháp, có lẽ đã khai tên họ các thành viên của nhóm Ngũ Long cho Pháp. Thời đó, ở Việt nam thì có thể bị khốn đốn vì viết báo chống thực dân Pháp chứ tại Pháp thì chẳng phải là một vấn đề để mật thám bắt. Chứng cớ là cụ Phan và đồng chí sống ở đấy bao năm mà chẳng việc gì. Nhưng về Việt nam là chúng bắt liền.

    Phản hồi: 

    [quote=Phiên Ngung]

    Dữ kiện về nhóm những nhà tranh đấu dùng tên Nguyễn Ái Quốc chung để viết báo đã được chứng minh rõ ràng rồi. Chỉ cần chịu khó đọc ít tài liệu về nhóm Ngũ Long bên Pháp thì biết. Sau này, họ đồng ý để Nguyễn Tất Thành dùng bút hiệu đó một mình có lẽ vì Thành ít tiếng tăm nhất trong khi những vị khác đều đã có danh tiếng và đổ đạt.

    ...[/quote]

    Phiên Ngung lại chỉ nói có 1 nửa của sự thật rồi!!!

    Quả thật các cụ nhóm Ngũ Long có cố ý nhường bút hiệu Nguyễn Ái Quốc cho Nguyễn Tất Thành vì các cụ thấy Thành thanh niên mới lớn, mới ở xứ An Nam sang, mọi sự còn lóng ngóng!

    Thâm ý của các cụ là đánh lạc hướng điều tra của mật thám Pháp, để Pháp có bắt thì bắt Thành, chứ không bắt các cụ!!!

    Quả thật mật thám Pháp có bắt Thành, nhưng lại không phát hiện ra Thành không phải tác giả, chứng tỏ khả năng ngoại ngữ của Thành khá!

    Điều các cụ không ngờ tới là Thành có chân mạng Thiên Tử, khó khăn nào cũng vượt qua. Nhờ cái tên Nguyễn Ái Quốc lại càng nổi danh hơn nữa.

    Sau này Thành tìm học được Mác Lê chân kinh, trở nên "uy chấn càn khôn, Nam hạ giai kinh "(Uy danh lẫy lừng cả trời đất, nước Nam ai nấy đều muôn phần kinh sợ). Làm những kẻ như Ngung và bè đảng mất vía!!!

    Phản hồi: 

    [quote="Phiên Ngung"]Sau này, họ đồng ý để à dùng bút hiệu đó một mình có lẽ vì Thành ít tiếng tăm nhất trong khi những vị khác đều đã có danh tiếng và đổ đạt.[/quote]

    Có một lý do khác nữa là để đánh lạc hướng mật vụ Pháp. Trong một tài liệu của mật vụ Pháp trích dẫn trên blog Thụy Khuê, mật vụ Pháp cũng nghi ngờ Nguyễn Tất Thành không phải là tác giả của những bài viết ký tên Nguyễn Ái Quốc vì trình độ Nguyễn Tất Thành quá thấp.

    Phản hồi: 

    @ Tác giả Thụy Khuê,

    Đọc kỹ hết cả bài tôi vẫn chưa hiểu tại sao tác giả Thụy Khuê lại cho chữ đại sự vào ngoặc kép thành "đại sự"? Như thế, ý của tác giả là điều Cụ Phan ủy thác cho ông Phan Khôi không phải đại sự?

    Hay "đại sự" ở đây chỉ là chuyện đám tang của Cụ Phan? Nếu đó chỉ là chuyện tang lễ Cụ Phan thì người có công đầu chính là Nguyễn An Ninh, dù lúc đó ông đang bị giam trong tù.

    Chính uy tín lớn và tên tuổi lừng danh của Nguyễn An Ninh hồi đó (mà Nguyễn Tất Thành không hề có, còn Nguyễn Ái Quốc thì chưa được Tàu đánh bóng...) trong Ủy Ban Lễ tang Cụ Phan đã góp phần quan trọng qui tụ dân chúng cả nước làm lễ tang Cụ, vì Nguyến An Ninh có báo Tiếng Chuông Rè, có tổ chức Thanh Niên Cao vọng Hội và cùng sáng lập nhiều tổ chức yêu nước chống Pháp khác...

    Vậy cho nên, tại sao phải có ngoặc kép ở đây?

    PCT

    Phản hồi: 

    @ Tác giả Thụy Khuê,

    Đọc kỹ hết cả bài tôi vẫn chưa hiểu tại sao tác giả Thụy Khuê lại cho chữ đại sự vào ngoặc kép thành "đại sự"? Như thế, ý của tác giả là điều Cụ Phan ủy thác cho ông Phan Khôi không phải đại sự?

    Hay "đại sự" ở đây chỉ là chuyện đám tang của Cụ Phan? Nếu đó chỉ là chuyện tang lễ Cụ Phan thì người có công đầu chính là Nguyễn An Ninh, dù lúc đó ông đang bị giam trong tù.

    Chính uy tín lớn và tên tuổi lừng danh của Nguyễn An Ninh hồi đó (mà Nguyễn Tất Thành không hề có, còn Nguyễn Ái Quốc thì chưa được Tàu đánh bóng...) trong Ủy Ban Lễ tang Cụ Phan đã góp phần quan trọng qui tụ dân chúng cả nước làm lễ tang Cụ, vì Nguyến An Ninh có báo Tiếng Chuông Rè, có tổ chức Thanh Niên Cao vọng Hội và cùng sáng lập nhiều tổ chức yêu nước chống Pháp khác...

    Vậy cho nên, tại sao phải có ngoặc kép ở đây?

    PCT

    Phản hồi: 

    @ Visitor,

    Giả thuyết về lá thư viết cho Phan Văn Trường có vẻ đúng hơn, như bác Visitor nói, vì có nhiều tài liệu khác cũng nói thế.

    Tuy nhiên, câu "Hãy cho Nguyễn Ai Quốc và Nguyễn Thế Truyền xem bức thư này" lại có vẻ không ổn, do người sau đã sửa lại.

    Lý do?

    Cụ Phan đánh giá rất thấp Nguyễn Tất Thành và không ưa sự kém cỏi nhất nhưng lại bốc đồng nhất của Thành trong những người trẻ xung quanh Cụ, chưa kể tư tưởng bạo động mà Cụ rất phản đối. Ngay cả với Cụ Phan Bội Châu vì có tư tưởng và đường lối dùng bạo động Cụ cũng phê phán thẳng. Vì thế, trước mặt và sau lưng, hay trên thư riêng Cụ chỉ gọi Nguyễn Tất Thành là Thành, "anh Thành" là một cách gọi rất khách sáo và để giữ xã giao dù không ưa ai đó của người Việt ta với lớp con cháu.

    Cụ Phan coi thường và thậm chí còn mỉa mai trình độ học vấn kém cỏi của Nguyễn Tất Thành (Nho học bằng không, và Tây học thì vỡ lòng thua xa Nguyến Thế Truyền và Nguyễn An Ninh là hai người cùng lứa...) thì tại sao lại có thể gọi Thành là Nguyến Ái Quốc khi ai cũng hiểu nghĩa thiêng liêng của tên NAQ đó mà nếu ai được gọi theo tên đó là một cách tôn sùng và công nhận họ chính thức của người gọi, rất mâu thuẫn với thái độ luôn coi thường Thành của Cụ Phan?

    Vì thế, nói Cụ Phan gọi Thành là Nguyễn Ái Quốc là mâu thuẫn về suy luận, ảo tưởng (không khách quan) và hấp tấp (không có bằng chúng lịch sử).

    Tôi tin việc này cũng sẽ được sảng tỏ ngay sau khi (và rất tiếc là chỉ sau khi) chế độ CSVN sụp đổ và không bưng bít thông tin, nhất là các tại liệu sử, được nữa.

    PCT

    Phản hồi: 

    [quote=visitor][quote=Thuỵ Khuê]
    Trước hết, tại sao Phan Châu Trinh lại gửi cho Nguyễn Ái Quốc, mà không gửi cho Nguyễn Tất Thành? Dù ông thừa biết Nguyễn Tất Thành không phải là tác giả những bài ký tên Nguyễn Ái Quốc.

    Lý do nằm trong nội dung lá thư: Phan Châu Trinh viết chung cho các tác giả ký tên Nguyễn Ái Quốc và có đoạn viết riêng cho Tất Thành, người chính thức nhận tên Nguyễn Ái Quốc.
    [/quote]

    Cố tình lí giải theo chủ quan của mình. Bạn nghĩ thế nào về đoạn trích sau đây:

    [quote]
    (Sau khi phân tích dài về những bất đồng của ông với các nhận xét của Nguyễn Ái Quốc và Nguyễn Thế Truyền, Phan Chu Trinh đã kết thúc bằng câu)

    Hãy cho Nguyễn Ái Quốc và Nguyễn Thế Truyền xem bức thư này.
    [/quote]
    https://danluan.org/tin-tuc/20130917/buc-thu-phan-chau-trinh-gui-phan-va...

    (Thực ra bức thư này Phan Chu Trinh chỉ gửi cho Phan Văn Trường, nhân tiện cụ nhờ Phan Văn Trường đưa bức thư này cho Nguyễn Ái Quốc và Nguyễn Thế Truyền xem cùng. Nếu Nguyễn Ái Quốc là tên của cả nhóm hà cớ gì cụ Phan lại phải nói 'Nguyễn Ái Quốc và Nguyễn Thế Truyền'?[/quote]

    Dữ kiện về nhóm những nhà tranh đấu dùng tên Nguyễn Ái Quốc chung để viết báo đã được chứng minh rõ ràng rồi. Chỉ cần chịu khó đọc ít tài liệu về nhóm Ngũ Long bên Pháp thì biết. Sau này, họ đồng ý để Nguyễn Tất Thành dùng bút hiệu đó một mình có lẽ vì Thành ít tiếng tăm nhất trong khi những vị khác đều đã có danh tiếng và đổ đạt.

    Điều quan trọng là từ khi cậu ấm Thành được ánh nắng cộng sản dọi vào tâm hồn lạnh lẽo của mình, Thành dùng hết tâm trí, tài năng, mưu mô và thủ đoạn để đạt được mục đích của CS quốc tế: Giải phóng giai cấp công nông. Tức là suốt đời của Thành từ lúc này là cống hiến thân xác cho chủ nghĩa quốc tế cộng sản đại đồng.

    Hậu sinh cứ khoác lên mình Hồ Chí Minh cái áo dân tộc chủ nghĩa là phản bội lại tâm ý của cậu ấm Nguyễn Tất Thành.

    HCM không quan tâm đến họ hàng thân thuộc vì muốn làm một tấm gương của người cộng sản quốc tế kiên trung. Hãy để cho ông ta vinh dự được nhìn nhận như một nhân vật quốc tế cộng sản kiệt xuất của hong trào CS quốc tế.

    Phản hồi: 

    [quote=Thuỵ Khuê]
    Trước hết, tại sao Phan Châu Trinh lại gửi cho Nguyễn Ái Quốc, mà không gửi cho Nguyễn Tất Thành? Dù ông thừa biết Nguyễn Tất Thành không phải là tác giả những bài ký tên Nguyễn Ái Quốc.

    Lý do nằm trong nội dung lá thư: Phan Châu Trinh viết chung cho các tác giả ký tên Nguyễn Ái Quốc và có đoạn viết riêng cho Tất Thành, người chính thức nhận tên Nguyễn Ái Quốc.
    [/quote]

    Cố tình lí giải theo chủ quan của mình. Bạn nghĩ thế nào về đoạn trích sau đây:

    [quote]
    (Sau khi phân tích dài về những bất đồng của ông với các nhận xét của Nguyễn Ái Quốc và Nguyễn Thế Truyền, Phan Chu Trinh đã kết thúc bằng câu)

    Hãy cho Nguyễn Ái Quốc và Nguyễn Thế Truyền xem bức thư này.
    [/quote]
    https://danluan.org/tin-tuc/20130917/buc-thu-phan-chau-trinh-gui-phan-va...

    (Thực ra bức thư này Phan Chu Trinh chỉ gửi cho Phan Văn Trường, nhân tiện cụ nhờ Phan Văn Trường đưa bức thư này cho Nguyễn Ái Quốc và Nguyễn Thế Truyền xem cùng. Nếu Nguyễn Ái Quốc là tên của cả nhóm hà cớ gì cụ Phan lại phải nói 'Nguyễn Ái Quốc và Nguyễn Thế Truyền'?