Giáp Văn Dương - Đánh hay vun trồng?

  • Bởi Admin
    25/01/2014
    12 phản hồi

    Giáp Văn Dương


    Câu lạc bộ sư phạm – phụ huynh tự học cách dùng sách giáo khoa của nhóm Cánh Buồm

    Đầu năm, tôi viết bài này về giáo dục, với đầy rẫy sự băn khoăn về một cuộc cải cách giáo dục lớn, được kỳ vọng là toàn diện, triệt để đang được triển khai, với quan niệm như ‘một trận đánh lớn’. Vậy nội hàm của ‘trận đánh’ này là gì?

    Tư duy chiến dịch

    Việt Nam có một thời gian dài ở trong chiến tranh, nên ảnh hưởng của nó đến đời sống xã hội vẫn còn đậm nét. Có lẽ vì thế mà ‘tư duy chiến dịch’ đã trở thành một mô-típ tư duy điển hình. Điều này có thể nhìn thấy trong phát biểu của các nhà quản lý xã hội, và sâu xa hơn là trong việc lập kế hoạch, triển khai các chương trình phát triển, v.v.

    Chẳng hạn, khi được thành lập, các Tập đoàn kinh tế quốc doanh đã được gắn cho danh hiệu, và do đó là kỳ vọng trở thành, ‘quả đấm thép’ của nền kinh tế. Rõ ràng là một tư duy chiến tranh, chứ không phải là tư duy kiến tạo. Đối tượng của nó cũng không rõ ràng. Kết quả ra sao thì đến nay đã rõ, các ‘quả đấm thép’ ngập trong nợ nần, trở thành gánh nặng của nền kinh tế. Đối tượng của các quả đấm thép này từ vô hình, bỗng trở nên rất rõ ràng, là chính nhân dân, người nuôi dưỡng nó.

    Đến việc nhiều vị Bộ trưởng tự gọi mình, hoặc gọi nhau là tư lệnh ngành, cũng là biểu hiện của lối tư duy chiến dịch này. Chức danh tư lệnh gắn liền với quân đội. Khi chuyển sang dân sự, người ta không dùng chức danh này, trừ khi tư duy chiến tranh đã trở thành một vô thức ám ảnh.

    Những cuộc phát động các chiến dịch đủ thể loại, rầm rộ mà không mang lại kết quả bao nhiêu, mà vô cùng tốn kém, cũng là biểu hiện của lối tư duy này.

    Và gần đây nhất, trong kế hoạch cải cách giáo dục toàn diện, triệt để mà Bộ Giáo dục vừa khởi động, thì Bộ trưởng cũng cho rằng đây là một ‘trận đánh lớn’. Phải chăng, tư duy chiến tranh đã trở thành một phần tất yếu của mọi vận động trong xã hội?

    Nếu vậy thì rất nguy hiểm.Vì thời chiến đã qua đi. Tư duy thời chiến và thời bình khác nhau một trời một vực. Biểu hiện rõ nhất là một bên trọng sự phá, một bên trọng việc xây; một bên ngắn hạn, một bên dài hạn; một bên diễn ra trong những hoàn cảnh đặc biệt, cô lập, còn một bên trong bối cảnh bình thường, có hội nhập quốc tế.

    Vậy mang tư duy này vào giáo dục, liệu có hợp lý?

    Ai đánh?

    Khi coi giáo dục là một trận đánh lớn, thì câu hỏi đặt ra là “Ai đánh?”

    Câu trả lời hiển nhiên là các nhà quản lý và các giáo viên. Điều này hợp lý trên logic quản trị, nhưng không đảm bảo hợp lý trong logic giáo dục. Bằng cách cải cách giáo dục như một trận đánh lớn này đã một lần nữa đặt các nhà quản lý, nhà giáo và cả hệ thống hành chính của giáo dục vào trung tâm, mà bỏ qua chủ thể chính của giáo dục: các em học sinh.

    Thay vì gia công các em theo các chương trình hay trận đánh lớn của các nhà quản lý, sẽ tốt hơn nếu phát triển một chương trình giáo dục khai phóng, nhân bản, dựa trên thực tế về sự phát triển của các em và vì các em, thay vì các mục tiêu của nhà quản lý.

    Vì sao vậy? Vì học sinh thì không thể ra trận. Nếu có ra thì cũng lại chỉ theo đuôi, được trưng ra cho đủ đội hình, chứ không thể ở tuyến đầu được. Nên coi giáo dục là một trận đánh, thì hiển nhiên rằng, câu chuyện giáo dục này là của những người lớn, học trò không có chỗ tham dự.

    Nhưng các nhà quản lý có thể sẽ lập luận rằng: Chúng tôi đánh trận này là vì học sinh. Tuy học sinh không là quân chủ lực của trận đánh, nhưng chúng tôi đánh là vì các em.
    Lập luận này rất chính đáng. Nhưng liệu có hợp lý?

    Câu trả lời của cá nhân tôi là không. Lý do: Trong trường hợp này, các nhà giáo dục đã mắc vào một lỗi điển hình: Giáo dục các em theo cách mình nghĩ, theo khuôn mình đúc, chứ không phải theo thực tế phát triển của các em.

    Đó mới là vấn đề nghiêm trọng.

    Hậu cần và triết lý

    Việc tranh luận xem ‘ai đánh’ có thể sẽ chỉ là chuyện bẻ chữ, vạch lá tìm sâu, vì ‘ý tại ngôn ngoại’. Gọi cuộc cải cách giáo dục này là ‘trận đánh lớn’ chỉ là cách ví von hình ảnh, để hình dung được tầm vóc của một sự chuẩn bị đòi hỏi nhiều nguồn lực. Nói cách khác là về ‘công tác hậu cần’.

    Trong cuộc cải cách giáo dục này, công tác hậu cần nào là quan trọng nhất?

    Hiển nhiên đó là tư duy mới và hiện đại về giáo dục, cụ thể là tư duy mới về con người, sản phẩm của nền giáo dục.

    Nói cách khác, đó là việc đi tìm một triết lý giáo dục đúng, thông qua việc trả lời câu hỏi: Hệ thống giáo dục này muốn tạo ra con người như thế nào, con người tự do hay con người công cụ?

    Vì sao vậy? Vì những bất cập hiện thời của hệ thống giáo dục được xây dựng trên một tư duy cũ về giáo dục và về con người được gia công theo các tiêu chí cứng nhắc định trước, và nhồi nhét những tri thức mà nhà quản lý cho là hữu ích đối với xã hội, mà không xét đến bản thân đặc điểm bẩm sinh, năng khiếu cá nhân và tiến trình phát triển tự nhiên của người học.

    Muôn người một khuôn, từ nội dung, chương trình, đến cách học, cách thi, cách nghĩ, cách sống, các cảm thức thẩm mỹ, đến các thang giá trị xã hội… đều đồng nhất và lạc hậu. Vì sao? Vì những chiếc khuôn này được xây dựng trong thời chiến, trong nền kinh tế quan liêu bao cấp, nên không còn phù hợp với thời bình và hội nhập quốc tế hiện thời.

    Bên cạnh những bất hợp lý trong hành chính, điển hình là chế độ lương giáo viên, thì đây chính là gốc gác của những yếu kém trong nền giáo dục hiện thời. Vậy nên, nếu không xác định và phát biểu được tường minh về một triết lý giáo dục mới, và xây dựng một kế hoạch hậu cần cho cuộc cải cách hiệu quả, thì cuộc cải cách này sẽ có rất ít cơ hội để thành công.

    Trong quan niệm đó, thì vun trồng và giáo dưỡng những con người tự do mới là cách đúng để cải cách giáo dục.

    Điều này không phải bây giờ mới đặt ra, mà đã được thảo luận từ 250 năm trước bởi Rousseau. Trong tác phẩm “Emile hay là về giáo dục”, Rousseau đã đặt lại quan niệm về giáo dục cổ truyền, theo đó thay vì nhào nặn trẻ em theo khuôn mẫu của người lớn, trẻ em được đặt ở vị trí trung tâm của giáo dục. Các nhà giáo thông qua việc tìm hiểu bản tính tự nhiên của trẻ em, tức nghiên cứu trẻ em trong từng giai đoạn phát triển, sẽ tiến hành công việc dạy học của mình.

    Theo quan niệm này, người thầy sẽ đóng vai trò như người quan sát và nghiên cứu các em, rồi từ đó đưa ra những chỉ dẫn phù hợp, để các em tự tìm tòi khám phá, tự tìm lấy tri thức cho mình và định hình tính cách bản thân mình. Mục tiêu là để các em phát triển được toàn bộ khả năng thiên bẩm của mình và làm chủ cuộc đời mình, với đầy ắp các giá trị nhân văn, một cách tự nhiên nhất.

    * * *

    Sản phẩm của giáo dục là học bây giờ chẳng hạn, thì phải mười năm nữa, hoặc hơn, các em mới vào đời. Liệu điều các nhà giáo dục nghĩ, các khuôn nhà quản lý giáo dục đúc ra bây giờ, thì mười năm nữa có còn phù hợp, khi mà theo thống kê, thời gian để gấp đôi lượng tri thức hiện thời đã dưới một năm. Trong một năm nữa, lượng tri thức đã tăng lên cỡ 1.000 lần. Liệu cái khuôn các nhà giáo dục đúc ra hiện nay, có thể chứa được một khối lượng phình ra như vậy cho 10 năm sau? Vậy nên thay vì gia công các em theo các chương trình hay trận đánh lớn của các nhà quản lý, sẽ tốt hơn nếu phát triển một chương trình giáo dục khai phóng, nhân bản, dựa trên thực tế về sự phát triển của các em và vì các em, thay vì các mục tiêu của nhà quản lý.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    12 phản hồi

    Nhật viết:
    "Phải thay đổi thể chế thì mới làm cho dân tiến bộ được hay là phải làm cho dân tiến bộ trước thì mới thay đổi được thể chế? Chắc bác cũng đã có câu trả lời.Chúng ta không còn chờ được nữa rồi"

    "

    Thay đổi cả hai cùng lúc là tốt nhất nhưng không được thì một cái có vẫn hơn không.

    Việc thay đổi tư duy, chính sách, phương pháp giáo dục VN đã bàn từ hồi có Đông kinh Nghĩa Thục. Hơn cả trăm năm nay, đi trễ hơn Nhật bổn 60-70 năm. Thế mà một nước có nền kinh tế với GDP đứng hàng 3 thế giới và một cường quốc châu Á. Còn ta? Bàn vẫn bàn!!!

    Khách Đỗ Đức Đần viết:
    Ta không học được vì một lý do rất đơn giản, dó là ta theo CNCS, tôn thờ hai ông Tây, một Đức một Nga với những lý thuyết lạc hậu đã có trên một thế kỷ, nay đã bị phá sản.

    Thể chế chính trị ảnh hưởng lớn đến xã hội, điều đó không sai. Nhưng nếu cứ coi chế độ hiện nay là nguyên nhân của mọi thứ thì đến bao giờ mới giải quyết được cái nguyên nhân đó?

    Phải thay đổi thể chế thì mới làm cho dân tiến bộ được hay là phải làm cho dân tiến bộ trước thì mới thay đổi được thể chế? Chắc bác cũng đã có câu trả lời.

    Chúng ta không còn chờ được nữa rồi.

    Khách Lưu Hồng viết:
    Đối với ông thày thì nhà trường chính là đời dạy học, còn đối với học sinh thì nhà trường chính là nơi nuôi dưỡng đời học sinh. Con người ta có mấy ai ngồi học trong nhà trường suốt đời đâu. Học xong là phải ra trường làm việc. Còn ông thầy thì làm việc ngay trong nhà trường cũng là cuộc đời.

    Bác này chỉ phán bừa. Cái câu người ta uyên thâm thế, bác hiểu ra được nghĩa như kia thì cũng thật là phục tài bác. "Đời học sinh" thì nó không phải là "life" à? Cũng như "làm việc" cũng là "life" vậy. Chả lẽ đối với bác, đi làm mới là cuộc sống, còn đi học chỉ là sự chuẩn bị cho cuộc sống sau này thôi ư? Vậy thì bác chính là một hình mẫu của những nhà giáo Việt Nam hiện tại rồi đó.

    Nói về người thầy, có những người mặc dù số lần họ đứng trên bục giảng đếm trên đầu ngón tay, nhưng họ vẫn là những nhà giáo dục vĩ đại. Còn có những người cả đời ở trong nhà trường nhưng cũng chỉ là những "thợ dạy" máy móc mà thôi.

    Trích dẫn:
    Cái khẩu hiệu này thì nay đã bị biến chất hầu như hoàn toàn, lễ chẳng ra lễ, văn chẳng ra văn. Giáo dục "trồng người" là một khoa học. Sở dĩ nước ta lạc hậu là do nền giáo dục của ta quá lạc hậu. Trong khi đó nền giáo dục của các nước tiến nhanh.

    Các ngành khoa học cơ bản nghiên cứu về não bộ (brain science), sinh lý học thần kinh (neurobiology), khoa học nhận thức (cognitive science), tâm lý học (psychology) là nền tảng cho sự tiến bộ của khoa học giáo dục. Việt lừa có cái nghiên cứu cơ bản gì trong các lĩnh vực trên mà nói thánh tướng, đòi đánh đấm này nọ, có chăng là thuộc các bài 'khoa học' của chủ nghĩa cộng sản khoa học.

    Đã dốt mà không chịu học thiên hạ đã đi trước cả trăm năm nay rồi. Bày vẽ vớ va vớ vẫn !

    Khách Đỗ Đức Đần viết:
    Mặc dù biết ông Giáp Văn Dương là TS nổi tiếng, nhưng tôi không bị cái học vị của ông làm lóe mắt, nên tôi xin phát biểu ngay: đây là bài bàn về giáo dục dở nhất trong những bài bàn về giáo dục mà tôi đã đọc. Ông này chẳng hiểu gì về giáo dục cả. Chẳng biết ông ta được đào tạo trong nước hay pr nước ngoài?
    Ông Dương phê phán nền giáo dục này nhưng chính ông lại bị ảnh hưởng rất nặng của chính cái nền giáo dục này. Xem cách ông viết thì rõ, ông cũng bị thu hút vào phong trào chung khi đưa ra cái "triết lý giáo dục" Vậy xin hỏi: "Triết lý giáo dục" của ta là cái gì? Như thế nào? Đúng là cái cách dùng từ thì kiểu nói "triết lý giáo dục" mới xuất hiện trong vài năm nay. Cách đay khoảng hơn hai năm thì tại TP Hồ Chí MInh có hội nghị bàn về "triết lý giáo dục" nhièu vị quan to mặt lớn tham dự, phát biểu tràng giang đại hải, nhưng rồi khi kết thúc hội nghị thì chẳng ai hiểu cái "triết lý giáo dục" của ta là cái quái cái quỷ gì.

    Còn từ hàng nghìn năm trước, các cụ đã đưa ra quan điểm giáo dục, hay ý tưởng giáo dục (mà nay "bác học hóa" từ ngữ gọi là "triết lý giáo dục". Vậy cái triết lý giáo dục đó nội dung là cái gì? Xin thưa ngay, đó chính là cái khẩu hiệu vẫn viết trên các nhà trường cấp phổ thông TIÊN HỌC LỄ, HẬU HỌC VĂN.
    Cái khẩu hiệu này thì nay đã bị biến chất hầu như hoàn toàn, lễ chẳng ra lễ, văn chẳng ra văn. Giáo dục "trồng người" là một khoa học. Sở dĩ nước ta lạc hậu là do nền giáo dục của ta quá lạc hậu. Trong khi đó nền giáo dục của các nước tiến nhanh.

    Có ý kiến đưa ra là ta khó học tập, bắt chước kinh nghiệm của các nước tiên tiến. Ta thì cái gì cũng có lý do. Tại sao các nước khác như Hàn Quốc, Singapore, Đài Loan... học được mà ta không học được? Ngay chế độ miền Nam trước kia cũng làm được. So sánh một người đõ tú tài ở miền Nam với một người tốt nghiệp cáp 3 trước kia (nay gọi là THPT) thì thấy một trời một vực. Đánh Mỹ phải đổ xương đổ máu thì ta làm được, giáo dục thì ta không học được. Ta cũng chẳng cần phải ra nước ngoài học tập mà có thể học ngay các trường của nước ngoài dang mở ra ngay trên đất nước ta. Ta không học được vì một lý do rất đơn giản, dó là ta theo CNCS, tôn thờ hai ông Tây, một Đức một Nga với những lý thuyết lạc hậu đã có trên một thế kỷ, nay đã bị phá sản.

    Có ý đúng là cải cahs giáo dục phải song song với cải cách xã hội. Cái nguyên lý giáo dục bất di bất dịch là "Học đi đôi với hành, lý thuyét gắn liền với thực tế, nhà trương gắn liền với xã hội". Ta thử xem trong hoàn cảnh xã hội đang diễn ra trước mắt có thấy những điều đó không? Cái có cái không, cái chính trị hóa giáo dục thì có. Cứ xem các học sinh nhỏ trong nhà trường mãu giáo cũng thấy chúng là hình ảnh phản chiếu của những chiến sĩ cách mạng tí hon. Nói chưa sõi đã "Ai yêu bác Hồ Chí Minh..." Nghĩa là giáo dục sùng bái cá nhân ngay với lứa tuổi nhỏ. Nếu thực sự muốn cải cách giáo dục thì phải dẹp bỏ ngay những điều này đi. Sùng bái cá nhân là ngu dân, là mất dân chủ chứ không phải là cách hay để hình thành nhân cách (lễ, cách đối xử, giao tiếp trong xã hội). Hãy xem những thằng công an côn đồ mất dạy thì thấy nhân cách của chúng ra sao? Được Đảng CS đào tạo thế nào? Đảng dã bién con người thành lũ súc vật. "Education is not preparation for life, education is life itself", giáo dục không phải là chuẩn bị cho cuộc đời mà chính bản thân nó cũng là cuộc đời". Trong các nhfa trường đào tạo ra những tên côn đồ ấy thì chính môi trường của nó, cuộc đời của nó (life itself) là thế hay sao? Một nhà trường hay một trại đào tạo của bọn phát xít? Lễ ở đâu? Văn ở đâu?

    Ngành giáo dục của ta cứ lao vào công cuộc "nghiên cứu" tìm tòi ra cái mới coi như một thành tích để báo cáo hàng năm, nhưng họ quên phương pháp giáo dục phải theo quy luật tự nhiên tuàn tự nhi tiến của con người.

    Muốn giáo dục tốt thì phải theo quy luật nhận thức của con người, tùy theo lứa tuổi, nhận thức từ dễ dến khó, từ đơn giản đến phức tạp, từ cụ thể đến trừu tượng. Ta làm ngược lại, học sinh tiểu học thì học như sinh viên đại học, sinh viên đại học thì học như học sinh tiểu học, không phát huy được độc lập tư duy và tính sáng tạo. "Giáo dục không phải học thuộc những dữ kiện, mà là để huấn luyện bộ óc cách suy nghĩ." Đây là lời dạy của Albert Einstein, đáng lẽ phải là cảm nang đối với những nhà giáo dục. Thế nhưng các nhà giáo dục CS thì chỉ biết hò hét "vừa hồng vừa chuyên" phục tùng Đảng CS. Hồng thế nào? Chuyên thế nào? Lấy gì làm chuẩn? Muốn cải cách giáo dục thì phải chuẩn hóa về chuyên môn, ngay từ những chuyện nhỏ nhất, tốt nghiệp đại học thì không được viết sai chính tả, không được viết sai ngữ pháp, phải sử dụng tối thiểu một ngoại ngữ. Có học vị tiến sĩ thì phải biết hai ngoại ngữ trở lên. Thử xem trình độ của lũ GSTS cộng sản có ai đủ trình độ thế không?

    Bàn về giáo dục thì còn rất nhiều điều muốn nói, nhưng thôi chỉ xin kết lại Đảng ta lạc hậu lại lãnh đạo toàn điện nên nước ta lạc hậu toàn diện, trong đó có giáo dục lạc hậu. Muốn nước ta tiến lên , muốn giáo dục tiên tiến thì phải xóa bỏ cái lạc hậu, cũng đồng thời là cái gây ra nguyên nhân các thứ lạc hậu khác.

    Đọc comment của bác tôi đoán bác là người có tuổi. Bác vội chê người khác khi không hiểu hết điều người khác muốn nói. Tôi cũng đoán bác chưa có cơ hội sống ở nước ngoài, đến các trường học phổ thông ở các nước tiên tiến như Úc, Anh, Mỹ và Canada xem họ dạy trẻ em như thế nào. Bác không hiểu được ông Giáp Văn Dương viết gì cũng phải thôi. Họ không cần triết lý giáo dục gì đao to búa lớn. Họ cũng chẳng cần phải trương cái khẩu hiệu lỗi thời hủ nho "Tiên học lễ, hậu học văn" như ta mà giáo dục vẫn tốt. Nói thực cái khẩu hiệu này chỉ có hại chứ chẳng có gì tích cực cả (người khác đã phân tích rồi, nếu quan tâm, bác chịu khó tìm đọc trên mạng).

    Bộ giáo dục đào tạo đã cử bao nhiêu chuyên viên ra nước ngoài nghiên cứu hệ thống giáo dục ở các nước tiên tiến từ mấy chục năm nay, tại sao giáo dục của VN càng ngày càng tệ? Không phải họ không biết phải làm như thế nào, đơn giản là họ không làm nổi. Không có nguồn nhân lực, không có tiền thì có thể khắc phục dần dần. Nhưng thay đổi hệ thống giáo dục như các nước tiên tiến, tôn trọng sự phát triển độc lập của học sinh và đề cao những giá trị nhân bản sẽ là sự đe doạ tới sự tồn vong của chế độ cộng sản, thì đời nào ĐCSVN chấp nhận. Bàn về triết lý giáo dục lúc này khi mà chế độ độc tài, công an trị vẫn ngang nhiên tung hoành gây tội ác là một điều nhảm nhí.

    Mặc dù biết ông Giáp Văn Dương là TS nổi tiếng, nhưng tôi không bị cái học vị của ông làm lóe mắt, nên tôi xin phát biểu ngay: đây là bài bàn về giáo dục dở nhất trong những bài bàn về giáo dục mà tôi đã đọc. Ông này chẳng hiểu gì về giáo dục cả. Chẳng biết ông ta được đào tạo trong nước hay pr nước ngoài?
    Ông Dương phê phán nền giáo dục này nhưng chính ông lại bị ảnh hưởng rất nặng của chính cái nền giáo dục này. Xem cách ông viết thì rõ, ông cũng bị thu hút vào phong trào chung khi đưa ra cái "triết lý giáo dục" Vậy xin hỏi: "Triết lý giáo dục" của ta là cái gì? Như thế nào? Đúng là cái cách dùng từ thì kiểu nói "triết lý giáo dục" mới xuất hiện trong vài năm nay. Cách đay khoảng hơn hai năm thì tại TP Hồ Chí MInh có hội nghị bàn về "triết lý giáo dục" nhièu vị quan to mặt lớn tham dự, phát biểu tràng giang đại hải, nhưng rồi khi kết thúc hội nghị thì chẳng ai hiểu cái "triết lý giáo dục" của ta là cái quái cái quỷ gì.

    Còn từ hàng nghìn năm trước, các cụ đã đưa ra quan điểm giáo dục, hay ý tưởng giáo dục (mà nay "bác học hóa" từ ngữ gọi là "triết lý giáo dục". Vậy cái triết lý giáo dục đó nội dung là cái gì? Xin thưa ngay, đó chính là cái khẩu hiệu vẫn viết trên các nhà trường cấp phổ thông TIÊN HỌC LỄ, HẬU HỌC VĂN.
    Cái khẩu hiệu này thì nay đã bị biến chất hầu như hoàn toàn, lễ chẳng ra lễ, văn chẳng ra văn. Giáo dục "trồng người" là một khoa học. Sở dĩ nước ta lạc hậu là do nền giáo dục của ta quá lạc hậu. Trong khi đó nền giáo dục của các nước tiến nhanh.

    Có ý kiến đưa ra là ta khó học tập, bắt chước kinh nghiệm của các nước tiên tiến. Ta thì cái gì cũng có lý do. Tại sao các nước khác như Hàn Quốc, Singapore, Đài Loan... học được mà ta không học được? Ngay chế độ miền Nam trước kia cũng làm được. So sánh một người đõ tú tài ở miền Nam với một người tốt nghiệp cáp 3 trước kia (nay gọi là THPT) thì thấy một trời một vực. Đánh Mỹ phải đổ xương đổ máu thì ta làm được, giáo dục thì ta không học được. Ta cũng chẳng cần phải ra nước ngoài học tập mà có thể học ngay các trường của nước ngoài dang mở ra ngay trên đất nước ta. Ta không học được vì một lý do rất đơn giản, dó là ta theo CNCS, tôn thờ hai ông Tây, một Đức một Nga với những lý thuyết lạc hậu đã có trên một thế kỷ, nay đã bị phá sản.

    Có ý đúng là cải cahs giáo dục phải song song với cải cách xã hội. Cái nguyên lý giáo dục bất di bất dịch là "Học đi đôi với hành, lý thuyét gắn liền với thực tế, nhà trương gắn liền với xã hội". Ta thử xem trong hoàn cảnh xã hội đang diễn ra trước mắt có thấy những điều đó không? Cái có cái không, cái chính trị hóa giáo dục thì có. Cứ xem các học sinh nhỏ trong nhà trường mãu giáo cũng thấy chúng là hình ảnh phản chiếu của những chiến sĩ cách mạng tí hon. Nói chưa sõi đã "Ai yêu bác Hồ Chí Minh..." Nghĩa là giáo dục sùng bái cá nhân ngay với lứa tuổi nhỏ. Nếu thực sự muốn cải cách giáo dục thì phải dẹp bỏ ngay những điều này đi. Sùng bái cá nhân là ngu dân, là mất dân chủ chứ không phải là cách hay để hình thành nhân cách (lễ, cách đối xử, giao tiếp trong xã hội). Hãy xem những thằng công an côn đồ mất dạy thì thấy nhân cách của chúng ra sao? Được Đảng CS đào tạo thế nào? Đảng dã bién con người thành lũ súc vật. "Education is not preparation for life, education is life itself", giáo dục không phải là chuẩn bị cho cuộc đời mà chính bản thân nó cũng là cuộc đời". Trong các nhfa trường đào tạo ra những tên côn đồ ấy thì chính môi trường của nó, cuộc đời của nó (life itself) là thế hay sao? Một nhà trường hay một trại đào tạo của bọn phát xít? Lễ ở đâu? Văn ở đâu?

    Ngành giáo dục của ta cứ lao vào công cuộc "nghiên cứu" tìm tòi ra cái mới coi như một thành tích để báo cáo hàng năm, nhưng họ quên phương pháp giáo dục phải theo quy luật tự nhiên tuàn tự nhi tiến của con người.

    Muốn giáo dục tốt thì phải theo quy luật nhận thức của con người, tùy theo lứa tuổi, nhận thức từ dễ dến khó, từ đơn giản đến phức tạp, từ cụ thể đến trừu tượng. Ta làm ngược lại, học sinh tiểu học thì học như sinh viên đại học, sinh viên đại học thì học như học sinh tiểu học, không phát huy được độc lập tư duy và tính sáng tạo. "Giáo dục không phải học thuộc những dữ kiện, mà là để huấn luyện bộ óc cách suy nghĩ." Đây là lời dạy của Albert Einstein, đáng lẽ phải là cảm nang đối với những nhà giáo dục. Thế nhưng các nhà giáo dục CS thì chỉ biết hò hét "vừa hồng vừa chuyên" phục tùng Đảng CS. Hồng thế nào? Chuyên thế nào? Lấy gì làm chuẩn? Muốn cải cách giáo dục thì phải chuẩn hóa về chuyên môn, ngay từ những chuyện nhỏ nhất, tốt nghiệp đại học thì không được viết sai chính tả, không được viết sai ngữ pháp, phải sử dụng tối thiểu một ngoại ngữ. Có học vị tiến sĩ thì phải biết hai ngoại ngữ trở lên. Thử xem trình độ của lũ GSTS cộng sản có ai đủ trình độ thế không?

    Bàn về giáo dục thì còn rất nhiều điều muốn nói, nhưng thôi chỉ xin kết lại Đảng ta lạc hậu lại lãnh đạo toàn điện nên nước ta lạc hậu toàn diện, trong đó có giáo dục lạc hậu. Muốn nước ta tiến lên , muốn giáo dục tiên tiến thì phải xóa bỏ cái lạc hậu, cũng đồng thời là cái gây ra nguyên nhân các thứ lạc hậu khác.

    Phần còm đang trống không, ông khách Mọi vừa "mở hàng" thì có ngay vài người lên tiếng.

    Nhật viết: "Dewey có câu: "education is not preparation for life, education is life itself", vậy mà bạn nói "trường học là chuẩn bị cho trường đời"? Chuẩn bị cái gì? Chuẩn bị đến bao giờ? Chuẩn bị bao nhiêu thì đủ?"

    Đối với ông thày thì nhà trường chính là đời dạy học, còn đối với học sinh thì nhà trường chính là nơi nuôi dưỡng đời học sinh. Con người ta có mấy ai ngồi học trong nhà trường suốt đời đâu. Học xong là phải ra trường làm việc. Còn ông thầy thì làm việc ngay trong nhà trường cũng là cuộc đời.

    Nhật lại còn hỏi: "Chuẩn bị cái gì? Chuẩn bị đến bao giờ? Chuẩn bị bao nhiêu thì đủ?" Nhật học caí gì tức là chuẩn bị cái đó, ví dụ Nhật học ngoại ngữ để sau này ra làm phiên dịch thì là nhà trường chuẩn bị cho Nhật vốn ngoại ngữ. Hiểu chưa? Nhật học bao nhiêu năm thì tức là nhà trường chuân bị cho Nhật vốn ngàn ấy năm, chuẩn bị cho đến hết khóa học phải ra trường. Hiểu chửa? Nhật ơi. Thế Nhật chưa đi học bao giờ hay sao mà không biết?

    Còn bàn về cái nên giáo dục của ta thì lắm vấn đề lắm, nhưng cái cốt lõi của giáo dục là làm cho con người ta hiểu biết thêm, khô ra, thông minh hơn, tốt hơn. Nhưng trong nền giáo dục CS nói chung thì nhiều khi giáo dục làm cho con người ta ngu đi (để dễ trị), sai đi, xấu đi. Có người chưa đi học thì còn tốt, đi học xong thì bị nhồi nhét thế là giáo điều, cứng nhắc, thầy phán, trò nghe, thắc mắc không được hỏi. Có khi hỏi cũng nguy hiểm vì trái ý thầy thì lại bị gán cho mắc bệnh tư tưởng. Cái trường cao nhát đất nước thì là cài lò đào tạo ra những đầu óc thủ đoạn và giáo điều, càng học càng ngu. Ví dụ cụ thể nhé: co ông suốt ngày, suốt năm, suốt tháng rao giảng về đảng; có người hỏi "Đagnr là cái gì?" Vậy mà ông ta không biết trả lời ra sao. Ông ta chỉ ca ngời Đảng CS hết lời. Đến luc người học bảo "Tôi hỏi đảng là danh từ chung cơ mà, ví dụ Đảng Đầu lâu, Đảng Rồng đen... thì đảng là cái gì?" Ông thầy tịt mít. Ngay tổng trọng và Đinh thế Huynh cũng chẳng biết đảng là cái gì.

    Ông TS dạy ngành báo chí (là phân viện của Học viện HCM), khi có người hỏi: "Thế nào là một nền báo chí tiến bộ?" Ông này cũng tịt nốt.

    Có thể nói tóm tắt, còn cái nền giáo dục ưu tiên người có "công" với cách mang thì còn hỏng. Ra đời thì xã hội "nhất hậu duệ, nhì quan hệ, ba tiền tệ, cuối cùng mới đến trí tuệ" thì chẳng ai muốn học. Người ta phấn đấu bằng con đường khác.

    Muốn biết trình độ quan chức của mình thế nào thì cứ nhìn hoàn cảnh xã hội và những con người quan chức thì biết các lò đào tạo là nhà trường như thế nào. Gàn đây nhất là những "tấm gương" Dương Chí Dũng, Phạm Quý Ngọ, Dương Tự Trọng. Lại mới nghe nói ngành công an đang có phong trào học tập Phạm Quý Ngọ và Dương Tự Trong, toàn những cán bộ cao cấp của Đảng CS.

    Bạn này mới là người ít hiểu biết về giáo dục. Dewey có câu: "education is not preparation for life, education is life itself", vậy mà bạn nói "trường học là chuẩn bị cho trường đời"? Chuẩn bị cái gì? Chuẩn bị đến bao giờ? Chuẩn bị bao nhiêu thì đủ?
    Những từ ngữ mà bạn cho là "mới xuất hiện vài ba năm gần đây" thì xin thưa bạn là người ta đã bàn cách đây trên dưới trăm năm rồi. Không tin bạn cứ tìm "Emile hay là về giáo dục", "Dân chủ và giáo dục", "Kinh nghiệm và giáo dục",... mà đọc.
    Bạn nói như việc bắt chước người ta là dễ lắm ấy. Bắt chước giáo dục thì lại càng khó hơn bạn ạ.
    Việt Nam mình vẫn có những người có tâm và có tầm trong giáo dục. Chỉ tiếc tiếng nói chưa đến được với nhiều người, đành phải làm từ từ thôi. LÀM chứ không phải ngồi CHỬI ĐỔNG.

    Lê Văn Mọi viết:
    Bài này bàn về giáo dục, nhưng xem ra tác giả ít hiểu biết về giáo dục thì phải, phê thì nhiều, lại lam man sang cả vấn đề kinh tế, nhưng trọng tâm là giáo dục thì nói quá sơ sài, đề ra phương hướng giáo dục như thế nào thì quá ít. Bên cạnh đó lại dùng những từ ngữ mới xuất hiện mà chẳng biết có đúng không? Triết lý giáo dục là cái gì? Cái từ ngữ này chỉ xuất hiện vài ba năm nay. Trước kia ta không có "triết lý giáo dục" nhưng nền giáo dục không đến nỗi lạc hậu như hiện nay (so với thế giới).

    Ờ, thì chẳng phải ông này cũng là sản phẩm 'thành quả' của biết bao 'trận đánh lớn' 'trận đánh đẹp' của nền giáo dục xhcn nước ta đấy sao ?

    Thế mới là khốn đốn, khốn khổ, khốn lịn cho các em học sinh sinh viên yêu quí !

    Sống và làm việc dưới chế độ cộng sản mấy chục năm, tôi nhận thấy rằng không thể cải cách được nền giáo dục VN khi vẫn còn ĐCSVN thống trị. Ở bậc đại học, sau mấy chục năm vẫn nhồi nhét cho sinh viên học chủ nghĩa Mác-Lê Nin. Rồi đoàn TNCS tổ chức sinh viên các trường ĐH ra lăng HCM làm lễ báo công với Bác. Thật là một trò nhảm nhí. Giáo dục phụ thuộc vào chế độ chính trị và kinh tế, nhất là chính trị. Trong một chế độ chính trị mà quan lại chỉ muốn vơ vét cho đầy túi tham, dối trá và chỉ muốn ngu dân để dễ trị thì làm sao giáo dục có thể phát triển được. Muốn phát triển được giáo dục thì trước hết phải dẹp cái đảng cộng sản, để người dân thoát khỏi vũng bùn đen tối đó rồi bắt đầu lại từ đầu. Phải mất nhiều thế hệ mới có thể tẩy hết độc của cộng sản.

    Bài này bàn về giáo dục, nhưng xem ra tác giả ít hiểu biết về giáo dục thì phải, phê thì nhiều, lại lam man sang cả vấn đề kinh tế, nhưng trọng tâm là giáo dục thì nói quá sơ sài, đề ra phương hướng giáo dục như thế nào thì quá ít. Bên cạnh đó lại dùng những từ ngữ mới xuất hiện mà chẳng biết có đúng không? Triết lý giáo dục là cái gì? Cái từ ngữ này chỉ xuất hiện vài ba năm nay. Trước kia ta không có "triết lý giáo dục" nhưng nền giáo dục không đến nỗi lạc hậu như hiện nay (so với thế giới).

    Lại còn đưa ra một khẩu hiệu to đùng: "Thay vì gia công các em theo các chương trình hay trận đánh lớn của các nhà quản lý, sẽ tốt hơn nếu phát triển một chương trình giáo dục khai phóng, nhân bản, dựa trên thực tế về sự phát triển của các em và vì các em, thay vì các mục tiêu của nhà quản lý." Chương trình giáo dục khai phóng" là như thế nào? "Nhân bản" là như thế nào?

    Hiện nay trên thế giới có nhiều nền giáo dục tiên tiến, các quan chức đều gửi con cái sang các nước đó học tập. Sao ta không học tập họ, bắt chước họ, rồi áp dụng vào nước ta, đỡ phải ngồi trong phòng lạnh mà thảo luận, tranh luận với nhau mà chẳng ra làm sao cả, chỉ tốn thời gian và tiền bạc.

    Nói chung trường học là chuản bị cho trường đời. Nên giáo dục của ta hỏng rồi, ra đời thì nên kinh tế hỏng (điều này ai cũng biết) đến pháp luật cũng hỏng nốt (điều này càng rõ ràng hơn). Trước kia các nhà lãnh đạo của ta quản lý nửa đất nước còn chẳng nổi, cái fgif cũng phải hỏi Liên xô Trung quốc. Từ sau ngày thống nhất, rồi Liên xô sụp đổ, một thời gian dài không dựa vào Trung quốc, nhà nước lại phải quản lý cả đất nước thì làm sao nổi. Tất cả đổ lỗi cho suy thoái toàn cầu.

    Cải cách giáo dục phải song song với cải cách xã hội. Nếu cái cơ chế xã hội thế này (cái đéo gì cũng "trung với Đảng", thờ hai ông Tây ngoại bang dị tộc thì có cải cách trời cải cách biển cũng bằng đổ xuống sông.