Nguyễn Hoa Lư - Về người chị ruột của Hồ Chí Minh

  • Bởi Diên Vỹ
    19/01/2014
    12 phản hồi

    1. Các nhà xã hội học kêu gào đến khản giọng về việc đạo đức xuống cấp nghiêm trọng, “ sự tử tế trở thành cụm từ sáo rỗng và xa xỉ!”[1]. Các vụ cướp giếp hếp ngày càng tàn bạo, cái sự đối xử của con người với con người ngày một lạnh lùng. Triều đình lo quá, vội vàng phát động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh. Đã dăm năm hơn, phong trào “sâu rộng đến mọi tầng lớp xã hội”, vậy mà xem chừng cái bức tranh đạo đức vẫn không sáng lên được chút nào.

    Khi việc học không có kết quả mong đợi, cần xem xét lại ba nhân tố quan trọng: nội dung học, phương pháp dạy của thầy và thái độ học của trò. Trong trường hợp này, ba yếu tố đó là: Tấm gương đã thực sự sáng không? Truyền thông có chiến lược tốt chưa? Tinh thần học tập của dân chúng ra sao? Yếu tố thứ nhất thì khỏi bàn, chủ tịch Hồ Chí Minh là vầng thái dương soi sáng đến muôn đời. Hai yếu tố sau là chuyện quốc gia đại sự, một thảo dân như mình không dám bàn.

    Mình xưa nay luôn có ý thức tu dưỡng theo gương cụ Hồ, khỏi cần triều đình phát động. Bao nhiêu sách viết về cụ mình đều mua về, thắp nến ngồi đọc rất mực thành kính. Và thấy cái đạo đức của riêng cá nhân mình được cải thiện đáng kể. Mình thường quan tâm chuyện nhỏ trước, ví như tình chị em giữa cụ Hồ và người chị ruột là bà Nguyễn Thị Thanh.

    2. Bà Thanh, tên thật là Nguyễn Thị Bạch Liên, sinh năm 1884. Cụ Nguyễn Sinh Sắc lấy hình ảnh bông sen trắng để đặt tên cho đứa con gái đầu lòng, chắc gửi gắm vào đó những ước mơ đẹp. Vậy nhưng bông sen trắng ấy ngay từ thuở nhỏ đã trải qua một cuộc đời nhiều đắng cay, bất hạnh.

    9 tuổi (năm 1893), cô chịu tang ông ngoại. (Ông Hoàng Đường nhận Nguyễn Sinh Sắc làm con nuôi, sau gả con gái cho. Cả gia đình Nguyễn Sinh Sắc sống cùng ông bà Hoàng Đường).

    10 tuổi (năm 1894), “cha đỗ cử nhân rồi đi Huế cùng mẹ và hai em”[2] cô ở lại nhà giúp đỡ bà ngoại.

    16 tuổi (năm 1901), mẹ là bà Hoàng Thị Loan mất ở Huế. Chưa đầy một năm sau, người em út Nguyễn Sinh Xin mất. Sau này, bà Thanh kể cho Sơn Tùng nghe: “Mẹ o mất sớm, o phải về quê thay cha, thay mẹ chăm sóc bà ngoại”[3].

    20 tuổi (năm 1904), chịu tang bà ngoại. Từ đó về sau, mọi việc trong gia đình họ tộc đều trông vào cô Thanh. Theo Nguyễn Sinh Mại[4], người gọi Nguyễn Sinh Sắc là chú ruột, “cô Thanh là phụ nữ đảm đang, dũng cảm, kiên nghị”. Cô Thanh dám gặp Tổng đốc và Công sứ Nghệ An đòi thả một người bạn trai ra khỏi tù về chịu tang cha, “nếu không thì cô sẽ ngồi tù thay”.

    22 tuổi (khoảng năm 1906), “Thanh vào Huế với cha lần đầu tiên cùng người đầy tớ gái. Nhưng cô không chịu nổi sự tàn bạo của người cha nghiện rượu, thường đánh đập cô. Năm sau cô trở về Kim Liên”.

    26 tuổi (năm 1910) cha cô bị xử phạt 50 trượng, sau đổi thành án giáng 4 cấp và bị triệu hồi.

    Cũng trong năm này, trong một chuyến đi liên lạc với nghĩa quân chống Pháp, cô Thanh bị bắt, bị đánh đập dã man. Cô bị giam một thời gian. Ra tù, lại tiếp tục liên lạc với líh khố xanh, khố đỏ, mua súng giúp nghĩa quân.

    Ngày 23 tháng 1 năm 1920, trong thông tri mật của chánh mật thám Trung kỳ viết: “Chị Thanh không có chồng, 32 tuổi, bị buộc tội đồng lõa với những kẻ phản nghịch ở Nghệ Tĩnh… bị tòa án tỉnh Nghệ An kết án 9 năm khổ sai và hiện chịu hành phạt ở Quảng Ngãi”[5].

    Ra khỏi tù ở Quảng Ngãi (lúc này đã ngoài 35 tuổi), cô về quê tiếp tục hoạt động cách mạng. Bà Thanh kể cho Sơn Tùng: “Bọn Pháp theo dõi, đã mấy lần bắt o, chúng nó tra tấn o kinh khủng lắm, bắt o đeo gông rồi đày đi suốt 9 tỉnh miền Trung, đi vào đến Quảng Ngãi cháu ạ. Có lần Pháp tra tấn o dã man đến mức chúng nướng chiếc mâm đồng cho đỏ rồi bắt o ngồi lên đó. Chúng nó tra tấn kiểu như vậy làm cho những người phụ nữ như o bị “điếc” luôn, không còn khả năng sinh nở nữa”.

    38 tuổi (khoảng năm 1922), bà vào Huế đưa hài cốt mẹ về chôn sau vườn nhà.

    Năm bà 43 tuổi (tháng 8 năm 1927), cha bà ốm nặng tại chùa Linh Sơn, Sài Gòn. Dù đang bị thực dân Pháp an trí ở Huế, bà vào Sài Gòn thăm cha. “THấy cha quá ốm yếu, cô xin rước về Huế để nuôi dưỡng. Cụ Sắc nói: Thân con bị quản thúc, con lo còn chưa xong, làm sao lo cho cha được”. Cô khóc lóc năn nỉ mãi, sau đành một mình trở lại Huế”[6].

    Năm bà 45 tuổi (năm 1929), cha bà mất ở Cao Lãnh Đồng Tháp. Bà vào chịu tang cha.

    Năm bà khoảng 60 tuổi, theo lời của Nguyễn Sinh Định, gọi cụ Hồ là chú thúc bá: “vào một đêm trời tối như bưng, chú cả Khiêm cầm bó đuốc đi trước, bố tôi khiêng một đầu, tôi khiêng một đầu cái tiểu sành đựng hài cốt bà Loan đưa từ vườn nhà lên núi Đại Huệ chôn cất”. Lúc chôn cất mẹ xong, “chú cả Khiêm lẩm nhẩm khấn thành tiếng: “Mẹ ơi,,, em Côông, con của mẹ nhất định sẽ về…”. (Sau này, em Côn trở thành lãnh tụ kính yêu của dân tộc, về thăm quê hai lần. Trong kí ức người đương thời, không ai kể chuyện người con vĩ đại ấy lên thắp hương cho mẹ, anh chị![7]).

    Năm 1945, đất nước độc lập, bà Thanh 61 tuổi, “mặc quần áo nâu, đầu chít khăn nhung, miệng nhai trầu, tay xách hai con vịt và hai chục quả trứng gà đón xe Nam Đàn – Vinh, rồi lên tàu lửa ra Hà Nội”. Hai chị em gặp nhau, “chuyện trò được nửa giờ” thì cụ Hồ phải lo việc nước, bà Thanh về nhà người quen ở phố Hàng Nón nghỉ. Mấy hôm sau, cô về, “bác Hồ bận quá, phải nhờ người đến biếu cô mấy mét vải lĩnh…”.

    3. Mình xem Tivi, thỉnh thoảng gặp chương trình biểu diễn của các võ sư phi phàm, với các tiết mục như nuốt than đỏ, đam kiếm sắc vào bụng, đặt một chồng gạch lên đầu rồi lấy búa đập gạch vỡ tan… Những người làm chương trình luôn cho chạy dòng chữ: “Người xem tuyệt đối không bắt chước, nguy hiểm đến tính mạng”.

    Sau 40 năm xa cách, với biết bao nhiêu biến cố đau thương của gia đình, hai chị em chỉ gặp nhau được 30 phút, vĩnh viễn không gặp lại nữa. Các nhà “Hồ Chí Minh học” luôn đưa ra hai bảo bối, nằm trong mấy chữ “bận trăm công ngàn việc” và “hy sinh cao cả” để biện minh.

    Cụ Hồ hai lần về thăm quê cũ, dân chúng cảm động rơi nước mắt, hàng chục năm sau vẫn còn nhắc đến những hình ảnh, cử chỉ, lời nói của cụ. Mình không thấy ai kể chuyện cụ lên núi Đại Huệ viếng mộ mẹ, không ai nhắc chuyện cụ thắp hương cho anh, cho chị, cho tổ tiên dòng họ??? Mong sao cái sự đọc của mình chưa đến nơi đến chốn.

    Mình nghĩ, chủ tịch Hồ Chí Minh cũng như một vị võ sư siêu phàm, người trần mắt thịt chúng ta khi “học tập” cần cẩn thận.

    ---------------

    [1] Đạo diễn Trần Văn Thủy, http://thethaovanhoa.vn/dien-dan-van-hoa/chung-ta-sung-tuc-len-chung-ta-bot-tu-te-hon–n20140117175213044.htm

    [2] TS Bùi Thị Thu Hà, Kể chuyện cụ phó bảng Nguyễn Sinh Sắc, NXB Bách khoa, 2009, trang 219.

    [3] Xem “Chuyện nhà văn Sơn Tùng gặp người chị ruột bác Hồ ở làng Sen”, http://www.cand.com.vn/News/PrintView.aspx?ID=130815

    [4] Chuyện với người cháu gần nhất của bác Hồ, NXB Thanh niên, 2007.

    [5] Kể chuyện cụ phó bảng… trang 210.

    [6] Trần Minh Siêu, Những người thân trong gia đình Bác Hồ, trang 50.

    [7] http://www.cand.com.vn/vi-VN/phongsu/2011/6/149578.cand, Chuyện bác Hồ hai lần về thăm quê.

    Chủ đề: Lịch sử

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    12 phản hồi

    Phúc Tâm viết:
    "Đi tắt đón đầu" là một quan điểm sai lầm. Người ta có thể rút ngắn giai đoạn chứ không thể đốt cháy bỏ qua giai đoạn.
    Mặc dù trong dạ con, từ lúc là tế bào đơn bào đến lúc đẻ ra con người chỉ có 9 tháng so với quá trình tiến hóa tự nhiên là hàng triệu năm, nhưng, vẫn phải trải qua các giai đoạn không khác gì tự nhiên (dù thời gian ngắn hơn rất nhiều). Trở lại vấn đề đạo đức, chúng ta chỉ có thể rút ngắn "thời đểu cáng" chứ không thể bỏ qua nó, có thể giảm mùi thối của phân bằng kỹ thuật hiện đại (chế phẩm vi sinh) nhưng không thể bỏ qua phân, giảm độ nồng hắc và độc hại (với người) của thuốc sâu nhưng không thể bỏ qua thuốc sâu. Để thành công trong chính trị, có thể che lấp sự đểu cáng, giảm tác hại của sự đểu cáng (lên người lương thiện) chứ không thể không đểu cáng.
    Thời ông Hồ, nếu không hành xử như thế thì sẽ chỉ thất bại mà thôi làm sao có thành công được! Bản thân chính trị là lừa dối (ít nhiều tùy trình độ văn hóa xã hội từng xứ sở), phần đông dân ta (nhiều người gọi là Lừa) lại không thích sự thật, không dám đối diện sự thật, chỉ thích hình thức sáo rỗng thì tất sinh ra những nhà chính trị lừa dối nặng hơn những xứ văn minh khác.
    Muốn cải tạo xã hội trước hết phải chấp nhận sự thật cuộc sống, sống trong sự thật ấy rồi mới cải tạo được cuộc sống. Con cháu chúng ta còn phải sống trong hơi thối dài dài, cho dù cách mạng dân chủ thành công, cầm quyền thay thế những người "cộng sản" (bảo thủ và tham nhũng) vì Việt Nam còn kém những nước phát triển hàng trăm năm và còn lý do nữa là DÂN CHỦ PHƯƠNG ĐÔNG KHÁC DÂN CHỦ PHƯƠNG TÂY (Ngô Đình Nhu).

    Đồng ý với bác về cái tính đểu cáng thời ấy. Nhưng cái khó hiểu ở đây là đảng và nhà nước ta vẫn dùng cái chiêu bài mị dân "tấm gương đạo đức" trong thời đại này.

    Lập luận của bác về bản chất giai đoạn tất yếu của một xã hội chỉ đúng vào mấy mươi năm trước, khi các xã hội quốc gia còn tương đối đóng kín. Thời đại thế giới phẳng ngày nay với kỹ nghệ thông tin, con cháu chưa hẳn đã phải cam chịu như chúng ta bác ạ.

    "Đi tắt đón đầu" là một quan điểm sai lầm. Người ta có thể rút ngắn giai đoạn chứ không thể đốt cháy bỏ qua giai đoạn.
    Mặc dù trong dạ con, từ lúc là tế bào đơn bào đến lúc đẻ ra con người chỉ có 9 tháng so với quá trình tiến hóa tự nhiên là hàng triệu năm, nhưng, vẫn phải trải qua các giai đoạn không khác gì tự nhiên (dù thời gian ngắn hơn rất nhiều). Trở lại vấn đề đạo đức, chúng ta chỉ có thể rút ngắn "thời đểu cáng" chứ không thể bỏ qua nó, có thể giảm mùi thối của phân bằng kỹ thuật hiện đại (chế phẩm vi sinh) nhưng không thể bỏ qua phân, giảm độ nồng hắc và độc hại (với người) của thuốc sâu nhưng không thể bỏ qua thuốc sâu. Để thành công trong chính trị, có thể che lấp sự đểu cáng, giảm tác hại của sự đểu cáng (lên người lương thiện) chứ không thể không đểu cáng.
    Thời ông Hồ, nếu không hành xử như thế thì sẽ chỉ thất bại mà thôi làm sao có thành công được! Bản thân chính trị là lừa dối (ít nhiều tùy trình độ văn hóa xã hội từng xứ sở), phần đông dân ta (nhiều người gọi là Lừa) lại không thích sự thật, không dám đối diện sự thật, chỉ thích hình thức sáo rỗng thì tất sinh ra những nhà chính trị lừa dối nặng hơn những xứ văn minh khác.
    Muốn cải tạo xã hội trước hết phải chấp nhận sự thật cuộc sống, sống trong sự thật ấy rồi mới cải tạo được cuộc sống. Con cháu chúng ta còn phải sống trong hơi thối dài dài, cho dù cách mạng dân chủ thành công, cầm quyền thay thế những người "cộng sản" (bảo thủ và tham nhũng) vì Việt Nam còn kém những nước phát triển hàng trăm năm và còn lý do nữa là DÂN CHỦ PHƯƠNG ĐÔNG KHÁC DÂN CHỦ PHƯƠNG TÂY (Ngô Đình Nhu).

    Tiên sư bác, nhà bác cách Hà Nội có hai ba trăm cây số mà bác chả thèm nhớ, thế mà hồi đó có thằng nâng bi bịp bợm mần vè bảo "bác nhớ miền Nam nỗi nhớ nhà" rồi bắt chúng tớ học thuộc lòng, mà cũng có đứa tin!

    Phúc Tâm viết:
    Bác Diên Vỹ mới chỉ nhìn văn minh của các nước phát triển ngày hôm nay mà quên một điều rằng xã hội của họ cũng đã phải trải qua một thời đểu cáng, hay gọi là "tư bản dã man".
    Mặc dù đã được hưởng nhiều thành tựu văn minh (ô tô, xe máy, điện thoại di động, máy tính ...) nhưng nền tảng cơ bản kinh tế văn hóa xã hội của ta chỉ tương đương châu Âu thế kỷ 17 - 18 (chuyển từ phong kiến suy tàn sang tư bản).
    Trước khi có mùa vàng thì không nên mơ màng hương thơm lúa chín mà hãy chấp nhận mùi phân thối và có khi cả mùi thuốc sâu nhức đầu độc hại đến buồn nôn.

    Ha, tức là chúng ta cũng phải "tiệm tiến" trải qua cái quá khứ xấu xa đểu cáng của những xã hội văn minh dù đã thấy được cái gương tày liếp của chúng? Triền thống "đi tắt đón đầu" của ta đâu cả rồi?

    Thế hệ chúng ta đã đành nhưng tối về ta có can đảm dạy con cháu chúng ta rằng chúng cũng phải quẩn quanh bì bõm trong đống phân thối ấy trước khi được gánh lúa về làng?

    Bác Diên Vỹ mới chỉ nhìn văn minh của các nước phát triển ngày hôm nay mà quên một điều rằng xã hội của họ cũng đã phải trải qua một thời đểu cáng, hay gọi là "tư bản dã man".
    Mặc dù đã được hưởng nhiều thành tựu văn minh (ô tô, xe máy, điện thoại di động, máy tính ...) nhưng nền tảng cơ bản kinh tế văn hóa xã hội của ta chỉ tương đương châu Âu thế kỷ 17 - 18 (chuyển từ phong kiến suy tàn sang tư bản).
    Trước khi có mùa vàng thì không nên mơ màng hương thơm lúa chín mà hãy chấp nhận mùi phân thối và có khi cả mùi thuốc sâu nhức đầu độc hại đến buồn nôn.

    Phúc Tâm viết:
    Tác giả viết "Mong sao cái sự đọc của mình chưa đến nơi đến chốn.". Đúng là chưa tìm hiểu kỹ.
    Ngoài lá thư viết khi ông Khiêm mất, cũng còn những ghi chép về hoạt động thường nhật của Hồ chủ tịch, trong đó có cả đoạn viết về việc ông Hồ gửi điện chia buồn với một người chú cùng dòng tộc.
    Trung Hiếu vốn rất khó vẹn cả đôi đường, đặc biệt trong hoàn cảnh đa phần dân chúng ghét cay ghét đắng tệ gia đình trị cha truyền con nối. Trong hoàn cảnh ấy, người lãnh đạo phải là một tấm gương "vì nước quên thân, vì dân phục vụ".
    Một trong những lý do quan trọng khiến lực lượng dân chủ thua những người cộng sản là các bác quá đề cao tình cảm và luân lý đạo đức thường tình. "Bình xử cát loạn dụng hung", lúc nước sôi lửa bỏng thì Lưu Bang sẽ thắng chứ không phải là Hạng Vũ, mặc dù các nhà sử học đều thừa nhận Vũ có tâm tính tốt hơn Bang. Đã làm chính trị thì ít bàn đến đạo đức. Thích đạo đức thì nên đi tu chớ đừng quan tâm hay tham gia chính trị.

    Đúng! Trừ những người cộng sản, những nhà chính trị trên thế giới đều gần gũi với dân bằng cách lấy gia đình - nền tảng cơ bản của xã hội - làm trọng.

    "Đã làm chính trị thì ít bàn đến đạo đức. Thích đạo đức thì nên đi tu chớ đừng quan tâm hay tham gia chính trị." Tức là nên dẹp bỏ đạo đức luân lý thường tình. Ti nhiên, toàn dân lại cứ phải buộc học tập tấm gương đạo đức của Người. Nhẽ ra phải học tập tấm gương chính trị của Người mới đúng.

    Thế mới tài.

    Tác giả viết "Mong sao cái sự đọc của mình chưa đến nơi đến chốn.". Đúng là chưa tìm hiểu kỹ.
    Ngoài lá thư viết khi ông Khiêm mất, cũng còn những ghi chép về hoạt động thường nhật của Hồ chủ tịch, trong đó có cả đoạn viết về việc ông Hồ gửi điện chia buồn với một người chú cùng dòng tộc.
    Trung Hiếu vốn rất khó vẹn cả đôi đường, đặc biệt trong hoàn cảnh đa phần dân chúng ghét cay ghét đắng tệ gia đình trị cha truyền con nối. Trong hoàn cảnh ấy, người lãnh đạo phải là một tấm gương "vì nước quên thân, vì dân phục vụ".
    Một trong những lý do quan trọng khiến lực lượng dân chủ thua những người cộng sản là các bác quá đề cao tình cảm và luân lý đạo đức thường tình. "Bình xử cát loạn dụng hung", lúc nước sôi lửa bỏng thì Lưu Bang sẽ thắng chứ không phải là Hạng Vũ, mặc dù các nhà sử học đều thừa nhận Vũ có tâm tính tốt hơn Bang. Đã làm chính trị thì ít bàn đến đạo đức. Thích đạo đức thì nên đi tu chớ đừng quan tâm hay tham gia chính trị.

    Người xua dạy : "Tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ", đọc bài này xong , liệu còn gì để học tập "tấm gương đạo đức HCM.." ?.

    Có lần Pháp tra tấn o dã man đến mức chúng nướng chiếc mâm đồng cho đỏ rồi bắt o ngồi lên đó. Chúng nó tra tấn kiểu như vậy làm cho những người phụ nữ như o bị “điếc” luôn, không còn khả năng sinh nở nữa”.

    Câu này của người chị ruột của Hồ Chí Minh, khó tin, thêu dệt và không có chứng cứ !
    Phải có khám nghiệm chính xác của bác sĩ sản khoa để biết bị cháy bỏng da và ..., nếu không chỉ là lời bịa đặt hoang tưởng.
    Bà chị ruột của Hồ Chí Minh chỉ cần nói "không còn khả năng sinh nở nữa" là đủ. Thêm câu "o bị “điếc” luôn", có thể đánh giá tư cách

    Cái nước mình kể cũng lạ. Cả nước phấn đấu đi lên CNXH, nhưng chẳng ai biết CNXH nó như thế nào. Nay cả nước nói học tập tư tưởng đạo đức HCM, nhưng trong thực tế thì cả nước chẳng ai học. Vì sao? Lý do thì như tác giả bài này đã nêu. Học cái gì (tấm gương)? Ai dạy (tuyên truyền)? Còn yếu tố thứ ba thì tôi chịu, chẳng biết hàng ngày dân lo hai bữa ăn đã mướt mồ, hôi, còn hơi sức đâu mà học Hồ với ao.

    Bàn về yếu tố thứ nhất, nếu người ta biết rõ cuộc đời thật của lão Hồ thì người ta phỉ nhổ chứ đéo ai thèm học. Hiếu thảo lễ nghiã ư? Đéo có. Lại còn là tay sai cho Tàu và tàn sát dân mình.

    Yếu tố thứ hai là truyền thông (tức vai trò của báo chí) thì có đưa ra buổi học nào của Bộ chính trị đéo đâu. Bảo người ta học, nhưng bản thân mình có học đéo đâu.
    NÓi chung đưa ra học tập tấm gương HCM chỉ là trò lừa bịp. Phải vạch trần bộ mặt lừa đảo của Đinh thế Hunyh, Nguyền Phú Trọng và những quan ủy viên BCT cho toàn dân biết. Nếu họ có học thì sao họ để cái đất nước này xuống cấp nhanh như vậy. Loan nước, loạn nhà, loạn đường, loạn phố, loạn giá, loạn lương...loạn đủ mọi đường vì phường CS.

    Bài này nếu bổ sung thêm bức thư của Hồ gửi về quê nhân dịp ông cả Khiêm mất, thì vừa thêm sự đầy đủ, lại thêm chút khách quan.

    Thư của Hồ (nói trên) rất dễ kiếm để đăng thêm vào bài này.