Phỏng vấn TS Nguyễn Quang A: Không thể trừ được tham nhũng một khi còn độc tài, độc đảng

  • Bởi Admin
    20/12/2013
    4 phản hồi

    Nhà báo Trần Quang Thành thực hiện

    Nhà báo Trần Quang Thành (TQT): Xin chào TS Nguyễn Quang A!

    Tiến sĩ Nguyễn Quang A (NQA): Chào anh!

    TQT: Thưa TS Nguyễn Quang A, vụ án Vinaline, Vinashine đã khép lại giai đoạn đầu với mức án là 2 người cầm đầu, một người là Tổng giám đốc, một người là Chủ tịch HĐQT đã lĩnh án tử hình. Qua vụ án này thì cũng nhiều dư luận khác nhau, nhận xét nhiều khía cạnh khác nhau. Riêng Tiến sĩ Nguyễn Quang A nhận xét gì về phiên tòa xử của vụ án này ạ?

    NQA: Thứ nhất, những bản án rất là nặng nề đã được phán xử. Cái việc đó nó có thể có một cái tác dụng răn đe nhất định và nó có một cái tác dụng để làm xoa dịu nỗi bức xúc của người dân. Và như tivi cũng đưa ra rất là nhiều người dân bình thường ở khắp nơi trong nước rất là hoan nghênh cái việc này. Cái chuyện mà để cho báo chí rồi người dân lên tiếng thì tôi nghĩ cũng không phải là một điều hay bởi vì nó biểu hiện một cái chuyện mà bên tư pháp chịu ảnh hưởng của dư luận rất là …

    TQT: Thưa tiến sĩ, trong phiên tòa này người ta để ý một điều tức là ông Dương Chí Dũng ông ý có khai ra cái việc là ai đã cho ông ý nguồn tin để mà ông ý chạy trốn, nhưng mà ông ý kiên quyết xin lỗi là ông ý không nói cái người đã cho nguồn tin đó. Người ta bảo “bóng đen” nào đó đã phủ lên cái vụ án này, tiến sĩ nghĩ sao về cái nhận xét này ạ?

    NQA: Cái đấy thì hoàn toàn đúng bởi vì cái người nào đấy mà báo tin cho ông ấy về cái chuyện bị bắt để ông ý bỏ trốn thì chắc chắn phải là một nhân vật rất là quan trọng ở trong cái ngạch điều tra đó. Cái đấy có lẽ sẽ là một vụ án khác mà người ta tách riêng ra cho nên cái vụ án này tuy rằng tòa có hỏi nhưng mà ông ý rất khoát là ông ý không nói ra. Tôi nghĩ rằng là cũng không phải là ngoan cố, chắc cũng không phải là bao che bởi vì ông ý nói là ông ý đã khai hết với cơ quan điều tra rồi. Có thể ông ý hy vọng ông ý không nói ra công khai thì người ta có giữ được cái đầu mối chẳng hạn thì ông ý sẽ có cơ được cứu trong thời gian thụ án trước khi thi hành bản án chẳng hạn. Thì cái đấy cũng có thể là một cái tính toán của ông ý. Nhưng cái đấy thì chỉ có ông ý biết thôi.

    TQT: Chính vì vậy cho nên người ta có bình luận rằng là có lẽ đây là một Xiêng Phênh của Việt Nam. Vì ngày xưa có một vụ án về ma túy thì Xiêng Phênh, một anh công dân Lào, trước khi bị hành quyết anh đã khai ra nhân vật chính trong cái vụ án đó là tay Trường ở Bộ công an. Và cuối cùng anh ta đã được xử án chung thân. Phải chăng đây cũng là cơ may lập công cuối cùng cho Dương Chí Dũng không thưa ông?

    NQA: Tôi không dám bình luận về chuyện này bởi vì cũng có thể phỏng đoán được là như vậy, đến cái lúc… Một mặt ông ý nói là ông ý đã khai hết ra cho bên cảnh sát điều tra rồi. Thế thì như vậy ít ra ở bên cảnh sát điều tra họ đã biết rất kỹ đấy là ai rồi. Và tôi nghĩ rằng là các cơ quan cấp cao của Việt Nam như là Ban Nội chính TW của ĐCSVN chắc chắn là phải biết được thông tin đấy. Vấn đề tức là gì? Là đến khi giả sử mà người ta có thi hành bản án thì cái thi hành bản án ấy không phải là trước công chúng rất là rộng rãi và ông ấy có nói ra bởi vì ông ấy đã nói rồi là cái việc so sánh vụ của ông ý với vụ ma túy mà phát hiện ra Nguyễn Xuân Trường ý thì tôi nghĩ rằng cũng là một kiểu so sánh. Nhưng mà tôi nghĩ rằng là so sánh đấy cũng khập khiễng.

    TQT: Hiện nay đất nước ta đang trải qua một cái thời kỳ rất là nghèo, kinh tế thì suy thoái, bao nhiêu vụ tham nhũng rất là nặng nề nhưng mà dân chúng vẫn thấy chưa thỏa mãn với cách hành xử của Đảng và Nhà nước Việt Nam trong quá trình xét xử tham nhũng. Vẫn chưa thấy khúc đáy, giữa nào, khúc đầu vẫn chưa thấy xuất đầu lộ diện thì TS Nguyễn Quang A nghĩ gì về vấn đề này?

    NQA: Cái đấy thì hoàn toàn đúng thôi, nhưng mà tôi nghĩ rằng là ngay cả giả như Việt Nam cũng lại học theo kiểu ông Tập Cận Bình tức là đả cả hổ lẫn đả cả ruồi. Thì bây giờ Việt Nam đang đả ruồi và đả nhặng. Giả như có đả cả hổ đi chăng nữa thì cũng không giải quyết được về cơ bản cái chuyện tham nhũng.

    TQT: Ông nghĩ sao chuyện ông TBT Nguyễn Phú Trọng ông ý cứ nói lúng túng trong cái chuyện lấy lý do về cái chuyện xử lý vụ tham nhũng chưa nghiêm túc là vì lý do A, lý do B, rồi vấn đề ổn định chính trị. Phải chăng từ cái chỗ gọi tham nhũng là quốc nạn thì bây giờ tham nhũng không phải là quốc nạn nữa rồi thì đi đến đâu nữa thưa tiến sĩ?

    NQA: Tôi không muốn bình luận về những lời nói mà lúc thế này lúc thế kia, bất nhất, không nhất quán của ông Nguyễn Phú Trọng bởi vì không thể bình luận được, không còn có cái gì để mà bình luận.

    TQT: Theo TS Nguyễn Quang A, cái vụ mà xử Vinashine, Vinaline rồi cái vụ xử về Ngân hàng Nông nghiệp phát triển nông thôn mới đây có phải là những bước mở đầu đáng khích lệ về cái vụ chống tham nhũng hiện nay nó bước theo một gia đoạn mới không hay là nó chỉ là cái chuyện đâu lại vào đấy?

    NQA: Không, hoàn toàn không có cái gì để khích lệ cả. Như tôi đã nói người ta đưa ra một chục gọi là đại án nhằm để chứng tỏ rằng cái việc chống tham nhũng rất là quyết liệt. Cái việc xử các bản án rất là nặng nề cái vụ ở Ngân hàng Nông nghiệp cũng là 2 án tử hình, vụ này cũng là 2 án tử hình, tức là rất là ngặt nghèo. Có thể nó sẽ có một tác dụng răn đe gì đó nhưng mà bởi vì vấn đề tham nhũng không giải quyết ở tận gốc cho nên có 10 vụ đại án, 50 vụ án nếu mà có xử một ông thật là to đi chăng nữa cũng vẫn không giải quyết được vấn đề gì.

    TQT: Như vậy theo TS Nguyễn Quang A cái gốc của nó ở đâu, và muốn giải quyết cái gốc đó chúng ta phải làm gì?

    NQA: Gốc của nó là ở cái chỗ độc quyền thì sẽ đẻ ra tham nhũng, càng tham nhũng nhiều hơn. Tham nhũng là nó đụng đến quyền lực, không thể tiệt trừ được tham nhũng mà chỉ có gọi là phòng ngừa giảm bớt mà thôi. Trong một cái chế độ mà không có cạnh tranh chính trị, không có minh bạch, không có tự do ngôn luận thì tham nhũng nó cứ thế sẽ sinh ra. Và muốn giảm được tham nhũng thì phải có dân chủ, phải có đa đảng, phải có cạnh tranh chính trị, phải có tự do ngôn luận, người dân phải được lên tiếng, báo chí phải được lên tiếng. Và trong trường hợp đấy thì tham nhũng sẽ bớt đi chứ không phải là được triệt tiêu.

    TQT: Trong những ngày gần đây, ở Việt nam những cái hoạt động về xã hội dân sự đã phát triển và ngày càng phát triển thì theo tiến sĩ những cái hoạt động xã hội dân sự đó nó có góp phần tác dụng tích cực thế nào về vấn đề sẽ dân chủ hóa, minh bạch hóa đất nước và có thể góp phần đẩy lùi tham nhũng được không thưa tiến sĩ?

    NQA: Chắc chắn là cái sự phát triển của xã hội dân sự trong thời gian vừa qua là một thí dụ đáng mừng. Và nếu mà xã hội dân sự phát triển một cách lành mạnh, tôi nói lại là lành mạnh bởi vì xã hội dân sự cũng có thể phát triển theo một kiểu không lành mạnh. Thì cái việc phát triển lành mạnh của xã hội dân sự chắc chắn nó sẽ góp phần rất là tích cực vào cái việc chuyển đổi đất nước sang thể chế dân chủ. Và như thế nó góp phần rất là tích cực vào cái việc chống tham nhũng.

    TQT: Người ta bảo rằng là hiện nay xã hội dân sự ở Việt Nam nó chưa góp phần vào cái việc như là một cái sự … đối với ĐCS ý, thì tiến sĩ muốn làm cho các phong trào xã hội dân sự, tổ chức xã hội dân sự phát triển mạnh thì ta phải làm như thế nào để trở thành một cái tiềm lực mạnh?

    NQA: Muốn cho xã hội dân sự phát triển lành mạnh thì người dân, bởi vì xã hội dân sự là việc của người dân. Nếu như người dân hiểu được cái quyền của mình, đòi được quyền của mình và thực hiện cái quyền của mình thì những cái quyền con người, quyền tự do của công dân, quyền của người dân không bao giờ chờ được ai ban phát cho mà phải đấu tranh giành lấy bằng cách tốt nhất những cái quyền tự nhiên ấy mình phải thực hiện và thảo luận gây sức ép đấu tranh với chính quyền để mình được thực hiện cái quyền hiến định đấy của mình. Và chỉ trong trường hợp đấy thì xã hội dân sự mới phát triển được một cách lành mạnh. Và muốn phát triển lành mạnh thì tất nhiên các tổ chức xã hội dân sự cũng như người dân cũng phải học được cách là xã hội dân sự nó là cái gì, nó hoạt động ra sao và thấm nhuần những cái phương pháp của xã hội dân sự cũng như là tích cực tham gia vào cái hoạt động đấy thì lúc đó cái xã hội dân sự mới có thể phát triển lên được.

    TQT: Xin cám ơn TS Nguyễn Quang A, xin chào ông ạ!

    NQA: Chào anh!

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    4 phản hồi

    Tiến sĩ nói chí phải. Ở ta tham nhũng gắn liền với công quyền (tham nhũng vật chất là hệ quả của tham nhũng quyền lực).

    Cấu trúc xã hội thế nào thì chất lượng xã hội ấy. Người ta muốn có cá ăn thì người ta phải tạo lên nước đục để bắt cá, tức là người ta phải làm cho nước đục ngầu lên để kiếm cá, nước trong thì làm gì có nhiều cá để họ bắt họ kiếm.Đây là kiểu kiếm ăn cơ hội kiếm trác khi tự dưng có môi trường thuận lợi giành cho những đối tượng thích kiếm chác kiểu này.Vậy để phòng tránh , sẽ có hai biện pháp, biện pháp 1 là trong nước không có cá nữa, hoặc là không để có nước nữa.còn biện pháp thứ 3 là không tạo ra môi trường thuận lợi để đối tượng khuấy nước bắt cá nữa, nhưng biện pháp này tôi thấy bây giờ không khả thi, vì ai là người thực hiện biện pháp thứ 3 này?

    Chỉ khi chó hết ăn kít thì con người mới hết tham tiền. Nhưng sự tham lam hay ham muốn cũng là động lực thúc đẩy tiến bộ của XH, trong đó có kinh tế. Nhưng điều tham lam thường bị chỉ trích là do kiếm được một cách không chính đáng, như lạm dụng chức vụ để đòi hối lộ hay để ăn cắp tài sản của QG, điền hình là bán đất công cho các cơ sở kinh doanh ngoại quốc để bỏ túi, mà được gọi chung là tham nhũng.

    Dưới chế độc độc tài và độc đảng như tai nước ta hiện nay, có luật lệ chống tham nhũng cũng bằng thừa khi không có một sự kiểm soát có hiệu lực, khi cơ quan kiểm soát tham nhũng không dám "sờ dế" các quan lớn hay con cháu các cụ.

    Hy vọng với "đạo đức bác Hồ" thì CB sẽ bớt tham nhũng là một hy vọng hão huyền vì chó không bao giờ hết ăn kít.

    Dưới chế độ TD-DC việc tham nhũng vẫn có thể có nhưng không ở mức độ quốc nạn như tại VN hiện nay vì dưới nhiều sự kiểm soát khá hữu hiệu:

    1. Qua sự phân quyền và đa đảng, chính trị gia nào bị tố cáo là tham nhũng thì coi như không thể nào hoạt động trong CQ được nữa, vì dân sẽ không bầu cho tay đó, chưa kể sẽ bị truy tố thẳng thừng và ngồi tù.
    2. Dưới sự bới lông tìm vết của các đảng phái đối lập, thì các việc làm tham nhũng không chóng thì chầy cũng bị phanh phui ra ánh sáng.
    3. Dưới một chế độ tự do báo chí và tự do ngôn luận, giới truyền thông sẽ bới lông tìm vết các quan chức trong CQ vì có những tin tức loại sì căng đan sẽ làm họ nổi tiếng và nhiều người xem hơn.
    4. Qua một chính sách nhân dụng không phân biệt chính kiến hay đảng phái, các nhân viên trong CQ có thể tố cáo các hành vi tham nhũng của cấp trên mà không sợ bị trừng phạt.
    5. Các luật lệ về rửa tiền và lợi tức gian rất khắt khe. Chẳng hạn nếu một công dân trong năm đó có một sự tăng gia tài sản hay tiền mặt nhiều lần lớn hơn số lương, thì người đó sẽ phải trình bày với sở thuế là từ đâu mà có.

    "Không thể trừ được tham nhũng một khi còn độc tài, độc đảng"

    Tham nhũng, nếu không trị được nó cứ lan sâu, rộng và mạnh bạo, lộ liễu hơn - khiến lòng dân càng oán hận. Và phần chắc tình trạng như vậy sẽ dẫn đến sụp đổ thể chế như lịch sử nhiều thời đại đã chứng minh. Đám độc tài sụp đổ sẽ nảy sinh ra một thể chế khác; vấn đề là hệ thống mới này có khá hơn cái cũ hay không.

    Nhân dân đã từng kinh qua một thời đại độc tài, độc đảng kinh hoàng thì chắc chắn sẽ không chấp nhận lề lối cũ quay trở lại.