Phan Châu Thành - Nước Nga sụp đổ vì không thể tiếp tục dối mình và dối người, thưa ông Lê Văn Cương!

  • Bởi Admin
    17/11/2013
    8 phản hồi

    Phan Châu Thành

    Đọc bài “Cận cảnh” nguyên nhân Liên xô tan rã của tướng công an Lê Văn Cương, tôi thấy có ba cảm giác khác nhau lẫn lộn: buồn cười cho cái nhìn cận cảnh của một nhà chiến lược công an (!), mừng và lo cho tương lai gần của đất nước đau thương này quá!

    Tại sao buồn cười?

    Buồn cười, là vì cách treo đầu dê bán thịt chó của bài viết. Nói là “cận cảnh nguyên nhân”, được hiểu là “nhìn cận cảnh” sự kiện để rút ra nguyên nhân của nó, nhưng lại chả có một bức tranh cận cảnh nào cả! Và vì thế, các nguyên nhân tướng Cương rút ra đều chung chung và là cái nhìn từ xa, cả về khảng cách và thời gian, theo cách nhìn xoi mói của một công an điều tra có nhiệm vụ phải tìm ra thủ phạm vụ án. Và tướng Cương có ngay kết luận chắc chắn: “À đây rồi! Thủ phạm chính là Gorbachov và Bộ chính trị đảng CSLX!” Và nguyên nhân là: “Suy thoái đạo đức!”, “Thiếu dân chủ trong đảng”, “Có thế lực thù địch!”… vẫn những bài ca cũ rất quen.

    Điều này làm chúng ta liên tưởng đến cách điều tra án mạng của công an Bắc Giang ở làng Me với thủ phạm được kết án là Nguyên Thanh Chấn!

    Để chứng minh Gorbachov và hàng chục triệu đảng viên đã chấp nhận giải thể đảng CSLX bị tương Cương “kết án oan”, tôi sẽ xin trình bầy một cái nhìn cận cảnh Liên xô những ngày sắp tan rã của tôi và xin đưa ra nguyên nhân sự đổ vỡ đó, theo quan điểm của cá nhân, ở phần sau.

    Tại sao mừng?

    Mừng, vì một vị tướng viện trưởng Viện Chiến lược Bộ công an và đã có đến 22 năm để suy ngẫm rồi, mà vẫn không thể nhìn ra một chút nào nguyên nhân thực sự làm Liên xô tan rã, thì chắc cả đảng cộng sản Việt nam hiện nay cũng vậy thôi? Tôi suy luận và hy vọng thế!

    Tại sao tôi lại mừng? Vì khi đảng CSVN không nhìn ra nguyên nhân Liên xô tan rã thì họ không học được bài học nào cho mình cả, và họ sẽ không chuẩn bị được gì cho ngày chết (à quên: tan rã) của mình. Kết quả là họ cũng sẽ tan rã nhanh và bất ngờ như đảng CSLX vậy! Và đó sẽ là sự kiện đáng mừng lớn lao cho cả dân tộc ta!

    Và tại sao lo?

    Tôi cũng rất lo. Lo, vì dù không nhìn ra các nguyên nhân sâu xa đích thực của sự kiện, ông Cương vẫn đưa ra ba nguyên nhân chính, theo ông, và dường như đó cũng là quan điểm chính thống của đảng CSVN. Điều đáng lo là từ đó. Các nguyên nhân trên đều tập trung đổ tội cho sai lầm của con người cộng sản (đạo đức và cách làm việc của họ), chứ không phải sai lầm trong hệ tư tưởng và cấu trúc hệ thống cộng sản. Điều đó có nghĩa là để giảm thiểu các nguyên nhân đó đảng ta sẽ tập trung “quyết liệt” vào việc kiểm soát con người.

    Và đó đúng là điều đảng đã và đang làm hiện nay, quyết liệt trong và ngoài đảng: các phong trào học tập đạo đức tư tưởng HCM liên miên, các đợt đấu tranh phê và tự phê của đảng, việc siết chặt “tự do” của công dân bằng luật pháp, vũ lực chống các “thế lực thù địch”, và cả cố gắng gia cố hiến pháp của đảng để kiểm soát dân chặt chẽ hơn.

    Một cái nhìn cận cảnh Liên xô tháng 8 năm 1990, vài tháng trước khi tan rã

    Khoảng tháng 8 năm 1990 tôi có tham gia một đoàn doanh nhân đi công tác dài ngày một số nước Châu Âu (bao gồm cả Nga, Balan, Tây Đức, Pháp), liên quan một công trình dầu khí rất lớn trong nước. Chúng tôi ở Nga làm việc ba tuần với các đối tác. Cảm nhận của tôi khi quay trở lại nước Nga sau 10 năm (lần trước là 1980, trong thời gian Olimpics Moscow) thật là hoàn toàn trái ngược với những gì trước đó.

    Thứ nhất, chúng tôi được chứng kiến một nước Nga loạn lạc và mất an ninh khắp nơi. Chúng tôi được khuyến cáo không nên ra khỏi khách sạn buổi tối và không đi một mình, không đi qua công viên dù giữa ban ngày để tránh bị cướp bóc. Không có những buổi chiều đi dạo công viên Moscow với mùa thu Levital mà thời sinh viên tôi yêu thích nữa… Nhân viên khách sạn (người Nga) còn dặn chúng tôi đừng nói chuyện và tin bất kỳ người Nga ngoài phố bởi nếu không chúng tôi sẽ bị lừa hết sạch tiền bạc…

    Thứ hai, chúng tôi chứng kiến một nước Nga rất đói nghèo và khủng hoảng kinh tế trầm trọng. Đồng rúp mất giá hàng ngày (hôm nay nước Nga đã phái cắt đi ba bốn số không sau đồng Rúp cũ, từ những ngày lạm phát đó). Các siêu thị trống rỗng, một số nơi có hàng hóa trên kệ thì đó chỉ là hai thứ: rượu votka và dưa chuột muối. Mọi thứ đầu đắt đỏ và phải mua ở chợ giời – bằng tiền đô, có thể mua mọi thứ.

    Thứ ba, về văn hóa, tôi vô cùng ngạc nhiên vì chỉ sau 10 năm tôi đã thấy văn hóa và đạo đức người Nga xuống cấp khủng khiếp, không ai còn tin ai điều gì và tất cả chỉ có tiền mới giải quyết được. Một buổi chiều sẩm tối, một thanh niên Nga khôi ngô và một cô gái Nga trẻ măng và tuyệt đẹp, có lẽ chừng 16-17 tuổi, gõ cửa vào phòng tôi và sếp (chúng tôi ở phòng đôi). Vì cả tôi và sếp đều nói tiếng Nga tốt nên chúng tôi nói chuyện với họ vui vẻ xem họ cần gì. Tôi ngỡ ngàng khi biết mục đích viếng thăm của họ là: chúng tôi có muốn vui vẻ với cô gái đó không thì có bé sẽ “chiều” cả hai, hoặc anh chàng kia sẽ dẫn thêm cô gái khác nữa, và chúng tôi sẽ phải trả thêm tiền để họ được vào khách sạn… Tôi còn đang bàng hoàng vì sự thật phũ phàng về dân tộc Nga mà tôi vốn luôn thần tượng, thì sếp tôi trêu: “Thế nào, cậu có muốn trả thù dân tộc không?” Tôi chống chế: “Nhưng em có mối thù dân tộc nào với chúng nó đâu?!”

    Thứ tư, chúng tôi cùng chứng kiến một nước Nga vô cũng lạc hậu trong kinh doanh. Ở đó, giữa Moscow, cuối năm 1990, trong những tòa nhà thương mại to lớn của họ mà chúng tôi không tìm được một cái máy fax để liên lạc, hay máy tính nào để làm văn bản. Cả cơ quan chỉ có 1 máy tính để ở phòng riêng và chỉ sếp lớn mới có có chìa khóa. Sau 1 ngày mới mượn được khóa phòng đó thì khi mở ra chúng tôi thấy một chiếc thùng gỗ to rất đẹp như chiếc tủ lùn giữa phòng, có khóa kín. Lúc đó họ mới thú nhận không ai được dùng máy tính nên sếp cho đóng tủ khóa lại, và giờ không có cô thư ký… Còn Ngân hàng Narodnui Bank (NH Quốc gia LX) thì không có tiền để chúng tôi rút từ thẻ hay tài khoản quốc tế, và để có tiền sống và làm việc chúng tôi phải chuyển tiền qua ngân hàng Suez từ Pháp sang, có lẽ là ngân hàng hiếm hoi còn hoạt động chút ít…

    Thứ năm, về thái độ chính trị của người dân. Nếu chúng tôi chỉ nói tiếng Anh với họ, họ sẽ tưởng chúng tôi đến từ các nước tư bản và họ sẽ vô cùng yêu quí, giúp đỡ (với hy vọng được bo tiền đô). Nếu chúng tôi nói mình là người Việt và biết tiếng Nga thì họ sẽ khinh rẻ, chửi rủa bỏ đi, và chửi rủa luôn cả hệ thống XHCN của Nga và Việt nam nữa. Khắp nơi, họ công khai chửi rủa cán bộ cộng sản tham nhũng, ăn cướp, công khai căm thù tất cả những gì là cộng sản kể cả khi họ chính là cộng sản!

    Tóm lại, cái nhìn cận cảnh nước Nga hay Liên xô của cá nhân tôi lúc đó là: đó là một cường quốc đã tự sụp đổ hoàn toàn về mọi mặt, chỉ còn cái xác vô hồn. Liên xô năm 1990 thua xa Việt Nam năm 1990 về mọi mặt, trừ kích cỡ. Tôi đã cảm thấy thương hại cho dân tộc khổng lồ một thời đang tan rã đó.

    Câu hỏi ở đây là, tại sao họ đã “xuống” nhanh thế?

    Và nguyên nhân đích thực làm Liên Xô tan rã

    Câu trả lời là: trước đó, những năm 1980, họ không phải là cường quốc kinh tế (chỉ mạnh về quân sự thôi). Nói Liên xô sụp đổ khi đang trên đỉnh cao tăng trưởng kinh tế là không chính xác! Họ đã thổi phồng và nói dối về tất cả mọi thành tựu “cường quốc kinh tế và chính trị” của mình - sự lừa dối tích tụ mấy chục năm. Và họ đã gồng mình lên mấy chục năm cho giống với hình ảnh cường quốc chính trị, kinh tế đó. Đến cuối những năm 80s, với những biến cố ở Đông Âu mà họ đã không thể làm gì được nữa (ngoài giải pháp can thiệp quân sự bị loại bỏ), họ đơn giản là buông xuôi và chấp nhận sự thật mình chỉ là con hổ giấy. Họ không lừa dối nhau và chính mình nữa, từ dân đến các đảng viên, đến lãnh đạo tối cao của đảng đều bắt đầu phải nhìn nhận sự thật. Họ là dân tộc có văn hóa, có liêm sỉ, có tự trọng, họ bắt đầu nhìn thẳng vào, nhìn kỹ lại hệ tư tưởng và thể chế chính trị cộng sản của mình…

    Chính hệ tư tưởng (Mác-Lenin) sai lầm từ trong giả thuyết sau 74 năm cố áp dụng đã làm đạo đức con người băng hoại, làm các dân tộc trong Liên bang Sô viết suy vong, làm cuôc sống người Nga bị bần cùng…

    Trong những ngày tháng 8/1990 tôi đã nghe được những phát biểu của công khai của Vasiliev, Elsin, Gorbachov…- các ủy viên Bộ chính trị đảng CSLX lúc đó – tất cả đều một tinh thần: “Đủ rồi! Khvachit! Chúng ta sống giả dối thế đủ rồi!” Khi người Nga đã nói “Khvachit! Đủ rồi!” đó là họ tuyên bố mạnh mẽ nhất rằng họ sẽ hành động thay đổi hay sẽ lật đổ, đánh đuổi ai đó hoàn toàn! Họ không chịu đựng được chế độ cộng sản nữa, cả dân tộc đã đồng thanh như thế…

    Trong bối cảnh như thế, họ chọn ra ban lãnh đạo đảng với Gorbachov đứng đầu. Trong bối cảnh đạo đức xã hội (thực sự hối cải) đó Gorbachov tuyên bố giải tán đảng cộng sản. Và trong bối cảnh đó hàng chục triệu đảng viên đảng CSLX đi đầu là Elsin chấp nhận tuyên bố giải tán đảng của TBT của mình như một điều nên làm và hợp lý nhất, đúng đắn nhất.

    Đó là kết thúc tất yếu của cái xấu được giả dối thành cái tốt. Hệ tư tưởng sai có thể đánh lừa được một vài, được hàng chục dân tộc, kể cả dân tộc vĩ đại như dân tộc Nga, và sự lừa dối có thể kéo dài đến gần cả thế kỷ - như 74 năm cộng sản của nước Nga, nhưng không thể lừa tất cả mọi người hoặc lừa người Nga mãi mãi.

    Đảng CSLX đã nhận ra sai lầm của mình, và dừng “thí nghiệm XHCN” lại từ 22 năm trước, vì dân tộc họ.

    Nhưng đến hôm nay dường như đảng cộng sản VN vẫn cố tình không được bài học Nước Nga đó, và vẫn đang cố ép buộc dân tộc Việt Nam đi theo con đường sai lầm đó.

    Cố tình ép buộc nhân dân đi theo con đường sai lầm là tội ác đối với dân tộc, độc ác hơn nhiều khi 68 năm trước đảng vô tình dẫn dân tộc vào con đường bế tắc này.

    PCT

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    8 phản hồi

    TM1111 viết:
    Khi Leon Aron đưa ra lý do sụp đổ của LX là vấn đề đạo đức thì điều đó cũng cho thấy đó là lòng chán ngán, sự mất niềm tin của người dân đã lan rộng khắp đất nước chứ không phải là vấn đề kém tổ chức trong nội bộ ĐCS như LVC đã nhận diện.

    Bác TM1111 thật tinh tường. Đấy mới là cái ý chính của ông Leon Aron.

    Một thực thể vô đạo đức thì tồn tại lâu để làm gì ? Chỉ gây thêm nghiệp chướng, sống mãi thế nào được ? Thế nhưng nếu cải tạo cộng sản để cho thành có đạo đức thì còn gì là cộng sản. Do đó, chính cộng sản đã nuôi sẵn trong mình nó cái mầm diệt vong !

    Nước Nga không sụp đổ chỉ có Liên xô và đảng cộng sản liên xô và các nước trong liên xô là sập tiệm.

    Đặt cái tiêu đề trật lất như thế làm người ta nghĩ Nga bây giờ kém hơn Liên xô thời ấy.

    Bây giờ cho dẫu bị tên độc tài Putin thao túng, nhưng nước Nga nhìn chung vẫn khá hơn thời bị cộng sản cai trị.

    Anh Anh viết:
    Bài viết của Phan Châu Thành là một minh hoạ thực tế "có giá" cho bài viết nặng về lý luận của Lê Văn Cương (chứ không phải là "hai cái nhìn ngược nhau "). Bài viết của Lê Văn Cương chưa hẳn là đã đúng và đủ nhưng nó đã phân tích khá toàn diện những sai lầm từ trong nội bộ Đảng CS Liên Xô. Bài viết của "du khách" Phan Châu Thành thì khó cho ta nhìn được một bức tranh toàn cảnh. Tất nhiên, một bài viềt nặng về lý luận thì khó "xơi" và ít hấp dẫn hơn một bài viết thiên về một vài hiện tượng thực tế. Theo tôi, cả hai bài đều đáng đọc và đáng ... khen!

    Tôi nhận xét bài viết của Lê văn Cương và Phan châu Thành ngược nhau vì LVC cho rằng Liên xô sụp đổ vì ĐCS LX yếu kém. Vào thời điểm ấy, LVC cho thấy kinh tế LX đang ở đỉnh, và những vấn đề khó khăn khác cũng không trầm trọng gì hơn những thời trưóc. Vậy mà ĐCS vì thiếu dân chủ, thiếu thông tin, không biết lãnh đạo, để đảng viên tha hóa, TBT "lộng quyền", nên đã tự làm mất quyền lãnh đạo và khai tử mình một cách sai lầm oan uổng.

    PCT thì cho rằng mọi sự đã mục ruỗng tận cùng, không còn gì vớt vát được nữa. Tất cả mọi tầng lớp dân chúng trong xã hội LX đã sẵn sàng khai tử ĐCS vì "đã đủ quá rồi!". Lãnh đạo LX không còn cách nào khác. Chính PCT cũng đã cho rằng LVC kết oán oan Gorbachev và ĐCS LX, nguyên nhân sụp đổ to lớn hơn những nhân vật mà LVC kết tội.

    Khi Leon Aron đưa ra lý do sụp đổ của LX là vấn đề đạo đức thì điều đó cũng cho thấy đó là lòng chán ngán, sự mất niềm tin của người dân đã lan rộng khắp đất nước chứ không phải là vấn đề kém tổ chức trong nội bộ ĐCS như LVC đã nhận diện.

    Tôi đã có đọc, ngân sách quốc phòng của Liên Xô 16% tổng sản lượng, thời đó rất cao so với Mỹ 6.5%
    Chiến tranh mà Liên Xô duy trì ở Afghanistan từ 1979 - 1989

    Điều này tạo gánh nặng cho kinh tế Liên Xô

    Đọc để ngẫm nghĩ:

    Phan Châu Thành viết:
    Câu hỏi ở đây là, tại sao họ đã “xuống” nhanh thế?

    Và nguyên nhân đích thực làm Liên Xô tan rã

    Câu trả lời là: trước đó, những năm 1980, họ không phải là cường quốc kinh tế (chỉ mạnh về quân sự thôi). Nói Liên xô sụp đổ khi đang trên đỉnh cao tăng trưởng kinh tế là không chính xác! Họ đã thổi phồng và nói dối về tất cả mọi thành tựu “cường quốc kinh tế và chính trị” của mình - sự lừa dối tích tụ mấy chục năm. Và họ đã gồng mình lên mấy chục năm cho giống với hình ảnh cường quốc chính trị, kinh tế đó. Đến cuối những năm 80s, với những biến cố ở Đông Âu mà họ đã không thể làm gì được nữa (ngoài giải pháp can thiệp quân sự bị loại bỏ), họ đơn giản là buông xuôi và chấp nhận sự thật mình chỉ là con hổ giấy.

    Và ở một bài viết khác, theo cách lý giải của Tiến sĩ Leon Aron, Giám đốc Ban Nga học tại Viện Nghiên cứu Chính sách American Enterprise Institute, Liên Xô sụp đổ chủ yếu vì những lý do đạo lý hơn là kinh tế và quân sự:

    Leon Aron (Trần Ngọc Cư dịch từ Foreign Policy, July/August 2011) viết:
    Thật vậy, vào năm 1985 Liên Xô gần như vẫn có đủ nguồn lực thiên nhiên và nhân sự của 10 năm về trước. Chắc chắn là, mức sống tại đây còn thấp hơn tại Đông Âu khá xa, nói chi đến phương Tây. Tình trạng thiếu hụt hàng hoá, hạn chế lương thực, những hàng người dài trước các quầy hàng, và nạn nghèo khổ khắc nghiệt diễn ra đều khắp xã hội. Nhưng Liên Xô đã từng trải qua nhiều đại họa to lớn hơn thế và đã có thể đối phó mà không hề mất một mảy may quyền kiểm soát của nhà nước đối với xã hội và nền kinh tế, lại càng không hề từ bỏ quyền lực này.

    Không có một thước đo thành tích kinh tế chủ yếu nào trước năm 1985 cho thấy một thảm họa đang lù lù xốc tới. Từ năm 1981 đến năm 1985 mức tăng trưởng GDP của Liên Xô, mặc dù có chậm lại so với thập niên 1960 và thập niên 1970, nhưng cũng đạt được 1,9% một năm. Chính cùng một mô hình dù suy yếu nhưng không đến nỗi thảm khốc này còn kéo dài cho đến hết năm 1989. Nạn thiếu hụt ngân sách, một yếu tố kể từ thời Cách mạng Pháp được coi là tín hiệu quan trọng cho một cuộc khủng hoảng có thể đưa đến cách mạng, chưa lên tới 2% GDP vào năm 1985. Mặc dù có gia tăng nhanh chóng, nạn thâm thủng ngân sách vẫn ở dưới mức 9% GDP cho đến hết năm 1989 – một con số mà hầu hết các nhà kinh tế cho là hoàn toàn có thể xoay trở được (manageable).

    Giá dầu lửa rơi cực nhanh, từ 66 đôla một thùng năm 1980 xuống 20 đôla một thùng năm 1986 (trong số 2000 giá cả) chắc chắn là một đòn nặng nề đánh vào tài chính Xô-viết. Tuy vậy, nếu điều chỉnh theo nạn lạm phát, thì vào năm 1985 giá dầu lửa trên thị trường thế giới vẫn cao hơn năm 1972, và chỉ thấp hơn toàn thập niên 1970 một phần ba mà thôi. Nhưng đồng thời, mức thu nhập của người dân Xô-viết gia tăng hơn 2% vào năm 1985, và sau khi điều chỉnh lạm phát, đồng lương của họ còn tiếp tục gia tăng trong 5 năm liền cho đến hết năm 1990 ở mức độ trung bình trên 7% mỗi năm.

    Vâng, tình trạng đình đốn kinh tế của Liên Xô là hiển nhiên và đáng lo ngại. Nhưng, như Giáo sư Đại học Wesleyan, ông Peter Rutland, đã chỉ rõ, “Dẫu sao, những chứng bệnh kinh niên của Liên Xô không nhất thiết đe dọa sinh mệnh của nước này”. Ngay cả nhà nghiên cứu hàng đầu về các nguyên nhân kinh tế của cuộc cách mạng này, ông Anders Aslund, cũng ghi nhận rằng từ năm 1985 đến năm 1987, tình hình “là không mảy may sôi động”.

    Nguồn

    The American Enterprise Institute for Public Policy Research (AEI) is an American think tank founded in 1938. AEI is an independent nonprofit organization supported primarily by grants and contributions from foundations, corporations, and individuals. It is headquartered in Washington, D.C. Some AEI scholars are considered to be some of the leading architects of the second Bush administration's public policy. (trích từ wiki)

    TM1111 viết:
    Thật là một bài "đối điểm" (*) 180 độ ngược lại với bài của Lê Văn Cương! Ta thấy bài nào có sức thuyết phục hơn?

    Tôi đồng ý với một số quan điểm của tác giả, nhưng thật tình mà nói, bài viết này không có sức thuyết phục vì nó chỉ phản ảnh một góc nhìn của một cá nhân trong một bối cảnh hạn hẹp ở một thời điểm hạn hẹp. Khó so sánh bài viết này với bài viết của Lê Văn Cương (về mặt lý luận, bài của LVC có "độ sâu" và "độ rộng" lớn hơn) vì hai bài viết phản ảnh hai góc nhìn khác nhau (ở hai vị trí quan sát khác nhau: một đảng viên CS cao cấp và một du khách có quan tâm nhiều tới chính trị) . Bài viết của Phan Châu Thành là một minh hoạ thực tế "có giá" cho bài viết nặng về lý luận của Lê Văn Cương (chứ không phải là "hai cái nhìn ngược nhau "). Bài viết của Lê Văn Cương chưa hẳn là đã đúng và đủ nhưng nó đã phân tích khá toàn diện những sai lầm từ trong nội bộ Đảng CS Liên Xô. Bài viết của "du khách" Phan Châu Thành thì khó cho ta nhìn được một bức tranh toàn cảnh. Tất nhiên, một bài viềt nặng về lý luận thì khó "xơi" và ít hấp dẫn hơn một bài viết thiên về một vài hiện tượng thực tế. Theo tôi, cả hai bài đều đáng đọc và đáng ... khen!

    Thật là một bài "đối điểm" (*) 180 độ ngược lại với bài của Lê Văn Cương! Ta thấy bài nào có sức thuyết phục hơn?

    (Thật ra tôi vẫn nghĩ tác giả Lê Văn Cương viết bài để "nhắn nhe" với Bộ Chính Trị VN nhiều hơn là phân tích lịch sử sụp đổ của Liên Xô.) :)

    (*) Trong bình luận bằng tiếng Anh người ta hay có mục Điểm/Đối Điểm (Point/Counter Point) đưa ra song song hai cái nhìn ngược nhau về một vấn đề gây tranh cãi nào đó.