Hai Con Người, Một Số Phận

  • Bởi Hồ Gươm
    14/11/2013
    3 phản hồi

    Tôi không biết bắt đầu entry này từ đâu. Quả thực trong lúc nhàn rỗi, tôi tình cờ lướt qua blog của ai đó, và bắt gặp hai con người, một số phận trong lăng kính của một sinh viên nước ngoài. Tôi dám chắc còn nhiều số phận như vậy, nhưng chúng ta không bao giờ nhận ra cho tới khi có ai đó đến và thức tỉnh chính chúng ta. Tò mò, tôi tìm kiếm trên google và có rất nhiều thông tin về câu chuyện này, câu chuyện của chàng sinh viên 23 tuổi cách chúng ta cả nửa vòng trái đất kể về cuộc đời hai mẹ con chị Mùi. Không nhiều lời lẽ nhưng những hình ảnh thực sự sống động khiến chúng ta phải chú ý, khiến chúng ta phải nhìn lại mình. Con mắt là để nhìn thật đấy, nhưng cậu sinh viên kia không chỉ nhìn bằng con mắt mà còn nhìn bằng cả tâm hồn và lòng trắc ẩn. Cảm ơn Justin Maxon vì một câu chuyện hay và nhiều ý nghĩa. Tôi xin phép được mượn những thông tin này để chia sẻ với mọi người.

    I don’t know how to start this entry. I accidently dropped in someone’s blog and met 2 persons in one fate on the lens of a foreign student. I bet there are lots of such fates, but we never can realize them until someone comes and wakens us up. Curiously I searched on google and found out cores of information about the story told by a 23 year-old student who comes here from another half of the earth. Obviously we see the life by our eyes. But the student I mentioned above doesn’t only see by his eyes but by his soul and compassion. Thanks Justin Maxon for an interesting and meaningful story.


    Justin Maxon (còn gọi là Max điên), Sinh viên khoa Nhiếp ảnh ĐH bang San Francisco, California, Hoa Kỳ.

    Tôi gặp chị Lê Thị Mùi và đứa con trai chị lang thang trên cầu Long Biên vào một chiều nọ. Tôi theo dõi họ từ rất xa, chị Mùi khoác tay nải trên vai, chẳng mặc gì ngoài một chiếc quần cộc, phía trước, thằng con trai chị đang lon ton chạy chân trần.

    Tôi đã đi theo hai mẹ con chị cả ngày hôm đó, từ lúc trên cầu đến khi hai người tới một bãi tắm ven sông Hồng, và đã chứng kiến tình mẫu tử tuyệt vời của họ.

    Tối hôm đó, sau khi lang thang cả ngày cùng mẹ con chị Mùi, tôi cảm thấy trong mình có cái gì đó thật khác lạ. Niềm hạnh phúc giản đơn của họ cứ luẩn quẩn trong tâm trí tôi và thôi thúc tôi tiếp tục tìm hiểu và cảm nhận cuộc sống của mẹ con chị.

    Thế rồi tôi đâm ra ngưỡng mộ cái tình mẫu tử ấy. Tôi lang thang theo họ suốt 2 tuần liên tục, cảm nhận mối liên kết giữa hai người, về ước mơ giản dị và tâm trạng ngập tràn niềm hy vọng của mẹ con chị.

    I met Le Tee Muy and her son walking over the Long Bien Bridge in Hanoi, Vietnam, one afternoon. I saw them from afar, Muy walking with her one bag of possessions, wearing nothing but a small pair shorts, and her son running barefoot ahead.

    I followed them that day as they walked across the bridge and down to their bathing spot on the Red River, witnessing their genuine care for each other.

    I left that night after spending the day with them feeling some how different inside. Their happiness had stirred something in me and while laying in bed that evening, I wanted nothing then but feel more of what I had felt around them.

    It was a major lesson in perspective for me. From that point on, I was infatuated with their relationship.

    I followed them everyday for two weeks, witnessing their connection, their need for simplicity, and their overwhelming sense of hope. I hope I was able to do justice to their relationship and to what I felt everyday that I was around them. Thank your for looking.

    001.bong_con1.jpg

    Chị Lê Thị Mùi, 42 tuổi, ôm hai chân đứa con trai 5 tuổi, Trần Văn Phả, đang cười như nắc nẻ đi lên từ một bãi tắm ven sông Hồng, sau khi hai mẹ con đã chơi đùa thỏa thích.

    Chị Mùi tâm sự, chị thích chơi với Phả bất cứ lúc nào có thể để giữ cho tâm hồn nó được thuần khiết; bởi vì hơn ai hết chị hiểu rằng cuộc sống không nhà cửa khó khăn như thế nào đối với thằng bé.

    Cuộc sống lang thang vô gia cư đã theo chị và đứa con trai suốt 5 năm nay vì chồng chị đã từ bỏ gia đình để chọn con đường hủy hoại mình bằng heroin để rồi chết vì căn bệnh thế kỷ AIDS 3 năm trước. Chị Mùi phải cùng lúc đấu tranh với cả căn bệnh tâm thần và HIV. Dù phải đối mặt với bao nhiêu thử thách hàng ngày, sợ công an bắt, sợ không thể tồn tại, chị và đứa con trai vẫn tràn ngập niềm hy vọng vào một ngày mai tươi sáng.

    After playing in the water of the Red River, in Hanoi, Vietnam, Le Tee Muy, 42, caries her son, Trun Van Pha, 5, out of the water by his feet, while Pha laughs with delight.

    Muy recognizes how difficult her son’s life is living without a home and said she likes to play with Pha as often as possible to keep his spirits high.

    For the last five years, Muy has been living homeless with her son Pha, because the father of her child was a heroin addict who died of AIDS three years ago and didn’t take care of his family. Muy deals both with a mental disorder and the reality of having HIV. Even though Muy faces many daily challenges, like the threat of being arrested by the police, and has very little means to survive, she and her son have an overwhelming sense of hope for the future.

    025.ben_song.jpg

    Hàng ngày, chị Mùi và con trai đi dạo trên cầu Long Biên và luôn dừng lại ở điểm này sau khi kết thúc bài thể dục buổi sáng. Chị thường ngồi ngắm nhìn dòng sông Hồng trong khi thằng Phả đưa bàn tay đẩy đẩy lưng mẹ. Chị Mùi có tiền sử bệnh tâm thần nên thỉnh thoảng có những hành động khá nguy hiểm như ngồi trên thành cầu.

    Every day, Le Tee Muy, 42, and her son, Trun Van Pha, walk across the Long Bien bridge, in Hanoi, Vietnam, always stopping at this spot to complete thier daily exercises. Muy takes a break from doing sit ups and looks out to the Red River, while Pha pushes her on the back. Muy has dealt with a mental disorder in the past and sometimes will do things that are dangerous like sit at the edge of the bridge.

    003.say_giac1.jpg

    Tối tối, hai mẹ con ngủ trên con phố gần Ga Long Biên. Khi đứa con đã yên giấc, chị vẫn còn thức rất khuya, thường là đến 12 giờ đêm để thu dọn đống giấy báo dùng làm mâm cho bữa tối.

    Every night, Muy and her son Pha sleep in the street close to the Ga Long Bien train station, in Hanoi Vietnam. While her son sleeps, Muy always stays up late, often till 12:00 am, to clean up the newspaper she uses as a place setting for her and her son’s dinner.

    002.man_troi_chieu_dat.jpg

    Chị Mùi lôi túi hoa quả xin được đêm trước, loại ra những trái hỏng, trong khi Phả dựa người vào lưng mẹ. Chị có rất ít của cải và luôn lôi ra khỏi cái chiếu cói để sắp xếp lại trước khi ra bờ sông. Nơi mẹ con chị Mùi sinh sống có hàng trăm người qua lại, vào ra ga. Chị không muốn lại bị bắt vì để đồ đạc lung tung ở khu vực này.

    Le Tee Muy, 42, goes through a bag of fruit that was given to her the night before, sorting out the rotten pieces, while her son, Trun Van Pha, leans on her for support. Muy owns very little and always pulls her possessions out on her bamboo mat, in order to organize herself before she leaves for her walk to the Red River. Where Muy and her son are living hundreds of Vietnamese walk each day to and from the train station and she does not like it when her stuff is not organized because she was arrested

    024.hiem_hoa.jpg

    Chị Mùi cầm trên tay 4 ống kim tiêm vừa nhặt được. Thằng Phả đứng cạnh mẹ. Sau ngày Hà Nội mừng Tết Nguyên Đán, hàng ngày mẹ con chị Mùi đi giữa đống kim tiêm cứ tăng dần lên dưới gầm cầu Long Biên. Chị bỏ hàng giờ nhặt cả trăm ống kim tiêm ra khỏi lối đi và xếp lại thành đống. Chị thường có thói quen nhặt rác xung quanh nơi chị đi qua. Chị là người tín Phật và tin rằng chị đang giúp mọi người xung quanh bằng cách đó.

    Le Tee Muy, 42, holds four heroin needles that she recently picked up, while her son, Trun Van Pha, 5, stands next to her. The day after the annual new years Tet celebration in Hanoi, Vietnam, there was an dramatic increase of around 70 heroin needles around where she walks every day under the Long Bien Bridge. Muy spent an hour barefoot picking upwards of hundred needles and placing them in one pile out of harms way. Every where Muy walks she habitually picks up the garbage around her. She is a practicing Buddhist and believes that by picking up garbage she is helping those around her.

    1550772548_5f0a185172_o.jpg

    Chị nắm tay con trai khi đi dạo trên đường cao tốc ở Hà Nội. Phả rất thích nắm tay mẹ, không lúc nào rời. Ngày ngày, hai mẹ con đi bộ gần 2 cây số quanh thành phố, thường thì ven bờ sông, nhưng đôi lúc Phả lại thích khám phá những con phố.

    Le Tee Muy, 42, holds the hand of her son as they walk next to the highway in Hanoi, Vietnam. Pha likes to keep a hold of his mother and will frequently reach for his mothers hand. Every day Muy and her son Pha walk up to 10 miles barefoot around the city, most often around the Red River, but sometimes just because Pha likes to explore the streets.

    005.hanh_khat.jpg

    Chị Mùi đem theo tất cả gia tài chị có trong một chiếc túi rảo bước phía trước cậu con trai trong khi thằng bé đang chạy theo để bắt kịp mẹ. Chị luôn để mắt tới Phả nhưng chị muốn để con trai được tự do chạy nhảy tới nơi nó muốn. Và thằng bé cứ hay phải chạy để đuổi kịp nhịp bước nhanh của mẹ như thế.

    Le Tee Muy, 42, caring all the valuable possessions she owns in one bag, walks head of her son, Trun Van Pha, 5, while he runs to catch up with her. Even though Muy always keeps an eye on her son, she likes to give him the freedom to walk where he wants and often he will have to run to catch up to his faster walking mother.

    018.ky_lung_cho_me.jpg

    Ngày nào cũng vậy, mẹ con chị Mùi lại kỳ cọ cho nhau dưới sông. Chị biết cuộc sống lang thang đường phố thật khó khăn với Phả, và chị muốn thằng bé được sạch sẽ để nó cảm thấy dễ chịu hơn.

    Every day, Trun Van Pha, 5, and her mother, Le Tee Muy, 42, help each other bath in the Red River. Muy said she knows how hard Pha’s life has been living in the streets and keeping him clean is something she can do make his life easier.

    019.cho_che.jpg

    Chị đứng bên bờ sông gọi thằng Phả đang còn nghịch nước, trong khi nó còn chưa muốn về. Ngày nào cũng vậy, hai mẹ con đùa nghịch cả 8 giờ đồng hồ bên khúc sông đã bị ô nhiễm nặng do rác thải từ thành phố.

    Le Tee Muy, 42, stands over her son on the bank of the Red River calling him in from the water, while Pha voices his displeasure with having to leave. Every day Muy and her son spend up to 8 hours beside the river, which is know for being polluted with the city’s sewage.

    010.tinh_mau_tu.jpg

    Hai mẹ con ngồi trên bãi cỏ ven sông Hồng ngắm trời mây bao la. Chị nói con trai chị là nguồn vui của chị, và hai mẹ con rất yêu thương nhau. Và họ vẫn là chỗ dựa cho nhau ngay cả khi phải sống trong thiếu thốn giữa những con đường, góc phố.

    Le Tee Muy, 42, and her son, Trun Van Pha, 5, sit in the grass next to the Red River enjoying a break in the clouds. Muy said her son makes her very happy and that she and her son love each other dearly. Even though they live with little on the streets, they have each other for support.

    Thêm một vài bức ảnh nữa của Maxon về mẹ con chị Mùi

    020.danh_rang.jpg

    Đánh răng bên sông

    017.cat_toc.jpg

    Cắt tóc

    016.te_.jpg

    Tè nào con trai

    015.lieu_xieu_bong_nho.jpg

    Liêu xiêu bóng nhỏ

    014.xin_an.jpg

    Xin hoa quả ở chợ

    011.vui_con_nhe.jpg

    Vui con nhé!

    013.me_yeu_con.jpg

    Chăm con

    012.qua_khu.jpg

    Người Mẹ

    009.vien_gach_vo.jpg

    Viên gạch vỡ

    008.hanh_phuc_gian_don.jpg

    Hạnh phúc thật giản đơn

    007.con_la_le_song.jpg

    Mẹ và con

    006.phut_giay_hanh_phuc.jpg

    Phút giây hạnh phúc

    004.hon_doi.jpg

    Hờn dỗi

    021.dem_toi.jpg

    Nhà

    022.got_rua_bui_doi.jpg

    Gột rửa bụi đời

    023.dam_chieu.jpg

    Đăm chiêu

    Dưới đây là nguyên văn bài báo trên tuoitreonline:

    Max “điên” và dự án ảnh về người điên:
    Hạnh phúc của bốn bàn tay trắng


    Justin Maxon

    TT - Có hai bóng hình nhỏ, một mẹ, một con, sống trên cầu Long Biên bắc qua sông Hồng nối Hà Nội với quận Long Biên. Họ tha thẩn ăn uống, ngủ, chơi trên cầu và trên bãi đất giữa sông. Chẳng ai thèm chú ý tới họ, đơn giản vì người ta cho rằng đó là hai mẹ con người điên. Vậy mà có một người chụp ảnh trẻ tuổi đến từ bên kia Trái đất đã thay đổi quan điểm sống từ câu chuyện của hai mẹ con.

    Những tấm ảnh đẹp về cuộc sống tràn đầy tình mẫu tử ấy đang ở trên trang web có tên Hiệp hội Báo chí thế giới (World Press Association), một địa chỉ Internet có thể được truy cập từ bất kỳ đâu trên thế giới.

    Cuộc sống là thế

    Hãy xem qua những tấm ảnh của hai mẹ con nhà nọ. Tác giả những tấm ảnh là Justin Maxon, sinh viên nhiếp ảnh báo chí Trường đại học San Francisco. Người phụ nữ được chụp ảnh tên Lê Thị Mùi, sinh năm 1965, con trai chị 5 tuổi, tên là Phả.

    Dưới đây là một đoạn trong câu chuyện của chị Mùi mà Justin thu âm được, phóng viên đã chép lại bằng văn bản, trung thực với cách phát âm của chị: “đến khi có cháu Phả thì tôi quyết tâm nà không có tiền chồng cho, nhà chồng không cưu mang giúp đỡ, tôi cũng quyết tâm đẻ cho chồng tôi một cháu trai nữa, và tất cả đã được như ý nguyện. Thế nhưng mà nói chung nà mẹ con để dành dụm được một triệu bạc thì đi thuê nhà ở Quảng Ninh nghỉ đẻ đấy, thuê nhà thì bà cụ cũng nấy rẻ, bốn chục nghìn một tháng thôi, thế nhưng mà đến khi vừa tiền đi đẻ ở bệnh viện này, vừa tiền ăn, tiền trọ các thứ, đến được hai tháng rưỡi nà hết sạch. Anh chồng chết rồi chứ, anh chồng bố thằng Phả đấy, nghiện...”.

    Chị Mùi trông hệt như những người điên vẫn thường lang thang không áo quần. Chị cùng con trai lững thững trên cầu, cúi nhặt rác rưởi, vừa để dọn sạch lối đi, vừa tập thể dục. Đến bữa, họ đi xin ăn. Đêm tối, họ ngủ trên manh chiếu ở một góc cầu Long Biên. Hãy nghe câu chuyện của họ:

    “Hàng ngày cuộc sống của hai mẹ con thì mẹ ăn thế nào cũng được, còn cháu thì có khi nà cũng phải đi xin cho cháu ăn. Cháu ăn sạch hơn mẹ một tí. Bây giờ hàng ngày đi xin thì cũng muốn dạy cho cháu một cái nễ phép, để cho cháu sau này được ngoan ngoãn hơn. Hàng ngày muốn cháu được ngoan ngoãn thì mẹ không được nói năng những câu thô tục quá để cháu tự hấp thụ vào. Mẹ cũng phải tự rèn mẹ để cho con nó học tập thôi chứ còn không bắt buộc cháu điều gì cả. Cháu rất yêu và quí mẹ”.

    Mẹ con chị Mùi đã làm tôi thay đổi

    Justin Maxon đến VN cách đây ba tháng bằng số tiền tiết kiệm được sau khi thực hiện một số dự án ảnh ở quê nhà về người vô gia cư và cuộc sống ở New Orleans một năm sau cơn bão Katrina. Anh còn là thành viên của photoworld.com.vn, một website nhiếp ảnh qui tụ nhiều phóng viên ảnh VN dưới cái tên MadMax (tức Max “điên”).

    Anh đi lang thang khắp Hà Nội để tìm kiếm đề tài chụp ảnh, rồi bất chợt nhìn thấy mẹ con chị Mùi.

    Max, 24 tuổi, kể: “Tôi trông thấy một người phụ nữ và đứa trẻ trên cầu Long Biên. Chị mặc độc chiếc quần soọc. Trong vòng hai tuần ở Hà Nội, tôi chưa bao giờ nhìn thấy điều gì giống thế. Đó là điều vô cùng lạ lẫm ở đất nước tôi. Tôi bắt đầu đi theo họ và khám phá mối liên hệ mẫu tử giữa họ. Từ đó, có một điều gì đó thẳm sâu trong tâm hồn cứ kéo tôi đi theo hai mẹ con.

    Tôi từng cảm thấy lạc lõng khi phải sống ở một đất nước mới với những trải nghiệm mới. Hai mẹ con chị có vẻ lẻ loi giống tôi. Có một điều kỳ lạ ở họ đã làm tôi thay đổi, đó là việc tìm thấy hạnh phúc từ nội tại. Ở Mỹ, bạn được cho là hạnh phúc khi bạn sở hữu một tài sản. Nhưng ở đây, hai mẹ con chị hoàn toàn tay trắng. Chị ấy thậm chí còn thích cuộc sống không nhà cửa hơn là bị nhốt trong một trung tâm xã hội. Chị ấy theo đạo Phật. Chị ấy bị đặt bên lề xã hội. Chị ấy cho tôi thấy tất cả chúng ta đều là con người với tất cả ý nghĩa nhân bản của từ này”.

    Max đã chụp ảnh mẹ con chị Mùi trong cuộc sống hằng ngày, những tấm ảnh chân thực, tự nhiên và tình cảm, đúng như những gì anh cảm thấy. Max đi theo hai mẹ con từ sáng tới đêm trong mười ngày đầu tiên. Trong những ngày đó, luôn có một đám đông đi theo anh, người tò mò, người chê cười, người dọa nạt anh không được ghi lại “hình ảnh xấu của VN”, người can ngăn anh vì cho đó là một việc vô tích sự.

    Max cảm thấy khó khăn khi mình và mẹ con chị Mùi bị bao vây hằng ngày như vậy. Anh giả vờ lảng đi, rồi quay lại với mẹ con chị Mùi cứ ba ngày một lần để hoàn thành những tấm ảnh cuối cùng trong dự án. Cứ như vậy sau ba tuần, 24 bức ảnh đẹp nhất về cuộc sống hằng ngày của mẹ con chị Mùi ra đời.

    Tạm biệt chị Mùi và bé Phả, Max “điên” vào Quảng Trị, Đà Nẵng để chụp ảnh về những nạn nhân bị nghi nhiễm chất độc da cam. Sau ba tuần cùng sống, cùng ăn, cùng ở với một gia đình ở Đông Hà, Quảng Trị, Max đã hoàn tất dự án ảnh thứ hai ở VN. Trước khi lên đường về Mỹ, Max nói: “Tôi sẽ tìm cách quay trở lại đây trong khoảng một năm tới, sau khi tốt nghiệp”.

    Justin Maxon bắt đầu làm quen với nghề báo từ năm 14 tuổi. Nhưng anh chỉ thật sự bắt đầu với ảnh báo chí hơn một năm qua và đã kịp thực hiện tổng cộng sáu dự án nhiếp ảnh hướng tới những số phận hẩm hiu, bé nhỏ của xã hội. Max theo đuổi nghề báo với lý tưởng nghề nghiệp, cho rằng công việc anh đang làm sẽ góp phần đem lại những đổi thay tích cực, hoặc chí ít cũng giúp được một ai đó.

    Anh nói: “Tất cả đề tài của tôi đều có tâm hồn và trái tim tôi trong đó. Những chủ thể mà tôi chụp là một phần của cá nhân tôi. Trong hầu hết các dự án, tôi gắng bỏ ra càng nhiều thời gian càng tốt, từ vài tuần cho tới nửa năm. Đó là một việc cần thiết để có được sự thật về chủ thể qua cái nhìn trung thực và khách quan nhất”.

    UYÊN LY

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    3 phản hồi

    Câu chuyện và những hình ảnh này đã xảy ra mấy năm trước đây. Hiện bà Mùi đã có nhà và lập gia đình, có con. Chẳng hiểu vì sao cộng đồng mạng mấy hôm nay lại phát sốt lên với nó, cứ như nó vừa xảy ra ngày hôm qua. Ôi thoai bài viết được truyền tải mọi nơi với không biết bao nhiêu là comments chia xẻ quãng đời bất hạnh của hai mẹ con, một số còn triết lý nhân sinh về cuộc sống đơn giản nhưng đầy hạnh phúc của họ, hehe. Thử sống như họ một ngày thoai xem hạnh phúc dường nầu.

    Hai mẹ con không tự trên giời xuống, họ sống dưới chiếc cầu ấy đã lâu, ít nhất là vài năm. Ngày ngày các liền anh liền chị dung dẻ qua cầu, ông đi qua bà đi lại có ai để mắt đến họ? Thế tại sao phải đợi đến những bức ảnh của một ông Tây tự nửa vòng trái đất thì quí đồng bào của hai mẹ con này mới phát sốt lên với những comments đầy thương cảm trên mạng? Điều buồn cười hơn nữa là cơn sốt này đợi đến vài năm sau khi ông ấy đăng tải bài và ảnh của mình mới chịu bộc phát.

    Thực tế tí quí anh chị ạ. Đừng dùng lòng trắc ẩn như một thứ thời trang, đâu cần đến những bức ảnh nghệ thuật mới đánh thức được nó.

    Đúng ra MadMax (hay Justin Maxon (San Francisco State University)) nên gặp bà (phó) Doan và dí những bức hình này vào mặt bà ấy để xem có đúng ra là 'dân chủ' ở VN hơn vạn lần 'dân chủ' ở các nước tư bổn 'dẫy chết' hay không? bởi vì điều này cũng có thể suy ra rằng cái 'hạnh phúc' của 'Hai Con Người, Một Số Phận' ở xứ này sẽ vạn lần hơn các số phận (nói chung) ở cái xứ cờ hoa nơi Max điên sống !!!

    PS: Có thể đó là lựa chọn một cách sống của 'Hai Con Người, Một Số Phận', nhưng đó là sự lựa chọn bất đắc dĩ, một lựa chọn khốn cùng, một lựa chọn mà lương tâm của những kẻ còn lại phải chăng nên tự vấn và 'thổn thức' !!!

    Việt Nam biết bao nhiêu cảnh đau thương mà khi xem ai chả phải nhỏ lệ như vậy. Biết làm sao bây giờ? Cứ mỗi lần thấy trẻ con đáng thương là mình lại muốn khóc mà lòng thấy bất lực quá.