Hoàng Huy - Văn hóa xếp hàng

  • Bởi Mắt Bão
    07/10/2013
    6 phản hồi

    Hoàng Huy

    Nhân mới đây tôi tham gia một page: KHUYẾN HỌC - LUẬN & BÌNH - HỌC ĐỂ NƯỚC VIỆT VƯỢT NHẬT. Tôi không tán thành chữ "vượt Nhật", mong được ngang bằng họ về văn hóa ứng xử, văn hóa xếp hàng, văn hóa giáo dục con cái. chứ về kinh tế thì không bao giờ dám mơ tới sánh ngang họ, chứ đừng nói tới vượt họ.

    Chỉ một việc xếp hàng, người Nhật đã làm nên một phong cách, một bản sắc, một nét văn hóa rất hay rất đẹp. Không cần tốn nhiều tiền để quảng bá hình ảnh nước Nhật, và ai ai cũng có thể làm được điều này. Trong khi đó VN tổ chức quảng bá hình ảnh trên CNN tốn biết bao nhiêu mới có được những phút xuất hiện trên đó, biết bao nhiêu những cuộc phát động hình thức, mà hiệu quả lại như "Dã tràng xe cát", nhạt nhòa ngay sau mỗi sự kiện.

    Ý thức xếp hàng của người Nhật đã trở thành văn hóa và nó đã ăn sâu vào trong ý thức của mọi tầng lớp người dân Nhật.


    Không phải người nhật thừa thời gian (ảnh internet)

    Họ không thừa thời gian, và họ cũng không hoàn toàn thích xếp hàng chờ đợi. Nhưng xếp hàng đã là một thứ văn hóa ăn sâu vào nhận thức của họ, như là một hành động được "lập trình" trong tiềm thức. Giống như nhiều người dân VN, hành động chen lấn, xô đẩy, tranh cướp cũng như đã được "lập trình" sẵn vậy.


    Một Chương trình: Đổi mũ bảo hiểm miễn phí

    - Trận Sóng thần kinh hoàng nhất trong lịch sử của nước Nhật dường như không ảnh hưởng tới tính cách người dân nước này: luôn thể hiện sự quan tâm tới người khác ngay cả khi họ rơi vào những tình huống kém may mắn nhất

    Hình ảnh một chiếc xe chở hàng cứu trợ tại một sân vận động, và một hàng Người dài ngoằn ngoèo trên sân vận động xếp hàng chờ tới lượt mình, mà chưa biết đến lượt mình có còn hay hết hàng. Hình ảnh ấy thật đáng nể, nếu ở VN chắc xe hàng đã được vây kín. Người Nhật họ có ý thức ngay cả trong những Game online, hay nói chính xác hơn đó không còn là ý thức nữa mà là một sự hiển nhiên bình thường.


    Xếp hàng ngay cả trong Game ,như một sự hiển nhiên bình thường trong ý thức của Người nhật

    Xếp hàng, trong ý thức của người Nhật, là một điều tất nhiên, không cần ai chỉ bảo dạy giỗ nữa. Ngay cả các cháu nhỏ, cũng có thói quen này, vì chúng thấy điều này qua những người xung quanh chúng. Câu chuyện về bà Lara Bush, dù đã đến chân tượng đài Washington mấy lần và rất muốn leo lên đó, nhưng ngán phải xếp hàng lâu. VN ta thì sao, hãy nhìn ngày hôm qua xem hình ảnh phản ánh điều gì. Người dân thì từ khắp nơi đến viếng Đại tướng, xếp hàng dài hàng km, còn Ông phó thủ tướng trán cao miệng rộng, tướng vệ oai phong, có lẽ ông oai quá nên coi xung quanh dân tình "liệt vị" hết.


    Muốn... như ta... thì phấn đấu... đê

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    6 phản hồi

    Tác giả nhầm lẫn hai vẫn đề khác nhau: Văn hóa xếp hàng và nhận thức (của người dân) về quyền lực.

    Về vấn đề thứ nhất, mặc dù văn hóa xếp hàng của người VN rất tệ hại nhưng trong đợt viếng tướng Giáp vừa qua, người xếp hàng nhìn chung đã tỏ ra tôn trọng lẫn nhau, tôn trọng người đã khuất. Không xảy ra việc chen lấn hục hặc nhau. Vì vậy không dùng hình ảnh người Nhật xếp hàng để phê phán dân Việt Nam trong bài viết này được.

    Vấn đề thứ hai đáng nói hơn. Trong văn hóa chính trị của người Việt và nhiều nước châu Phi, đạo Hồi, châu Á (hay nói như các bác lề trái là các nước nghèo đói thiếu dân chủ), người ta chấp nhận việc kẻ nắm quyền sẽ có thêm nhiều đặc quyền. Ví dụ như được vượt mặt người khác khi xếp hàng, được dùng xe công vụ đi lễ chùa, được “một người làm quan cả họ được nhờ” v.v…

    Ở các nước Âu Mỹ đặc biệt là Bắc Âu, người dân không chấp nhận việc quyền lực bị phân chia bất bình đẳng. Công chức nhà nước chỉ được hưởng một số đặc quyền trong phạm vi công việc của mình, ngoài ra không được phép có thêm bất kỳ ưu tiên nào khác.

    Trong mỗi xã hội, khi đã sinh ra lớn lên với nhận thức đó, người ta có xu hướng coi đó là hiển nhiên. Người dân Bắc Âu hẳn sẽ bị sốc khi thấy phó thủ tướng của mình chen lấn không xếp hàng vào tang lễ. Còn người Việt Nam, dù phàn nàn nhưng nếu có ai đứng lên yêu cầu phó thủ tướng từ chức vì hành động trên, chắc sẽ bị coi là điên khùng. Tuy nhiên điều đó rồi sẽ thay đổi, khi người Việt Nam ngày càng chịu ảnh hưởng bởi cách ứng xử được coi là “dân chủ, văn minh” của thế giới.

    Thái độ với quyền lực được nghiên cứu và đo bằng một chỉ số gọi là Power Distance Index. Nhật Bản ngoài văn hóa xếp hàng tuyệt vời ra, cũng là nước có chỉ số PDI trung bình, gần với Mỹ và bỏ cách các nước đang phát triển ở châu Á như Việt Nam. Cộng cả văn hóa xếp hàng và văn hóa dân chủ lại, mới có một Laura Bush như tác giả dẫn chứng trong bài viết.

    Kết lại, tôi chỉ muốn nói tác giả đã đánh trật mục tiêu khi chỉ trích văn hóa xếp hàng của người Việt trong tình huống này. Cái thói tự cho mình quyền được ưu tiên của các quan chức nhà nước mới là điều đáng chê trách.

    Bác Gấu đen ơi, bác để ý chữ "xếp hàng" tôi để trong ngoặc kép đấy, có nghĩa tôi mỉa mai cái xã hội xếp hàng của ta đã có "sáng kiến" xếp hàng bẳng rổ giá, nón mê... Người Nhật xếp hàng bằng người, chắc chắn không học cách xếp hàng bằng rổ giá, gạch, nón mê...

    Nói thêm thế này để bác Gấu đen rõ nhé: Lịch sử dân tộc Việt Nam trải 4.000 năm văn hiến thì 83 ĐẢNG CS VN LÊN CẦM QUYỀN thì có "thành tích" đáng ghi vào lịch sử là 30 năm có tem phiếu, người dân phải xếp hàng qua đêm chờ đong gạo, mặc dù nước ta là nước nông nghiệp. Khi nền kinh tế thị trường ra đời thì "khách hàng là thượng đế", có ai phải xếp hàng chờ đong gạo mậu dịch đâu.

    Bác Lê Văn Mọi: Ngay cái việc bác bảo ngưòi Nhật nên học người Việt ở cách xếp hàng, và đưa ra cái sang kiến xếp hàng bằng rổ gia, gạch, báo nón mê của người Việt đã đủ biết bác chưa hiểu kỹ về phong cách xếp hàng của người Nhật.

    Ông tác giả naỳ chắc không sống ở thời bao cấp thì phải.? Nếu còn thời bao cấp thì người Nhật phải học người Việt về cách xếp hàng cơ đấy. Người Việt hồi bao cấp còn xếp hàng qua đêm cơ, lại có sáng kiến dùng rổ giá, gạch, báo, nón mê... "xếp hàng" hộ.

    Cái nếp sống văn hóa, xếp hàng của mình như thế, kém gì Nhật, nhưng mình vẫn lẹt đẹt đủ mọi thứ. Đâu phải cứ biết nhẫn nhục xếp hàng thì có đủ mọi thứ.

    Theo một nghiên cứu gần đây của ĐH Chicago thì xếp hàng tốt cho con người:

    Queuing is actually GOOD for us: How waiting in line helps to increase our sense of reward and improves financial discipline

    Nghiên cứu cho thấy rằng nhưng ai chịu xếp hàng thì có tính kiên nhẫn hơn (Duh!), có được những quyết định tài chính tốt hơn và cảm nhận được giá trị thành quả nhiều hơn khi đến lượt mình.

    Các nhà khoa học khám phá ra rằng những người xếp hàng luôn đặt giá trị của món hàng hoặc kết quả mà họ đang xếp hàng để đợi cao hơn những người không chịu xếp hàng. Vì họ cho rằng nó có giá trị cao tương đương với lòng kiên nhẫn và họ không phí hoài thời gian đứng đợi.

    Căn cứ kết quả nghiên cứu trên để phân tích bức ảnh cuối cùng của bài, ta có thể rút ra kết lựn rằng thì là cụ Phó Thủ tướng nhà ta không có lòng tôn trọng, quí mến và thành kính đối với đại tướng qua đời bằng những người đang đứng xếp hàng đợi thăm viếng ông :)

    tôi có một lần gặp bác phó thủ tướng Phúc , là khi tôi đang đi cầu thang máy từ tầng 5 xuống tầng trệt, xuống đến tâng 2 thì cửa mở , một anh yêu cầu bọn tôi ra ngoài để có người muốn đi lên, chúng tôi chưa kip phản ứng thì thấy ông Phúc xuất hiện, thế là cả đám buộc phải nhường và lắc đầu bảo nhau: họ đang làm việc và học tập theo gương Bác Hồ, mặt bác Phúc lúc đó đỏ gay vì mới nhậu ở k/s đó. Còn bọn tôi thấy cũng thấy hèn hạ vì chẳng dám phản đối gì , chỉ có ánh mắt biết nói thôi, mà da mặt các bác dày lắm , ánh mắt xuyên xao thấu