Phan Doãn Nam - Nguyễn Cơ Thạch: Kiến trúc sư của nền ngoại giao hiện đại

  • Bởi Hồ Gươm
    11/09/2013
    13 phản hồi

    Phan Doãn Nam[*]


    Nguyễn Cơ Thạch (1921-1998)

    Tôi có vinh dự được làm việc dưới trướng của anh Nguyễn Cơ Thạch ngay từ khi mới bước chân vào Bộ Ngoại giao. Nguyên là năm 1956, sau khi học xong lớp Phiên dịch tiếng Anh của Bộ, tôi cùng anh Nguyễn Dy Niên và anh Đặng Phong Hoàn được cử sang công tác ở Tổng Lãnh sự quán nước ta mới mở tại New Delhi, Ấn Độ. Anh Thạch đã sang làm Tổng Lãnh sự ở đó sáu tháng trước. Học xong lớp “Phiên dịch”, chúng tôi được trang bị khoảng trên dưới 3000 từ tiếng Anh. Sang Ấn Độ tôi được anh Lưu Đoàn Huynh, lúc bấy giờ là Chánh Văn phòng của Tổng Lãnh sự quán phân công làm thường trực. Khi phân công công tác cho tôi, anh ấy bảo: “Sếp Thạch sau này là người sẽ nắm toàn bộ Bộ Ngoại giao đấy. Ghê lắm đấy. Bây giờ ở đây ai muốn gặp sếp Thạch đều phải qua cậu. Cho nên công tác thường trực của cậu rất quan trọng. Cậu cố gắng lên”. Nghe bùi tai, tôi liền chấp nhận công việc vì thấy cũng rất “oai”. Mặt khác, tôi nghĩ rằng làm thường trực thì sẽ có nhiều thì giờ để học thêm tiếng Anh qua giao dịch với khách. Khi không có khách thì đem sách ra học. Không ngờ thủ trưởng Thạch thấy tôi lúc nào cũng cầm sách học nên luôn thăm hỏi và động viên thêm. Tổng Lãnh sự quán hồi ấy chỉ vẻn vẹn có trên dưới 10 người. Ba tháng sau, anh Huynh gặp lại tôi bảo “cậu không phải làm thường trực nữa. Việc này sẽ giao cho một nhân viên người Ấn làm. Cậu lên giúp anh Thạch làm thư ký riêng. Nhiệm vụ của cậu là báo cáo, nhắc nhở giờ giấc các hoạt động hàng ngày của anh Thạch và phiên dịch cho anh Thạch khi đi dự các cuộc chiêu đãi của Ngoại giao Đoàn". (Trong việc phân công nhiệm vụ này, chủ ý của anh Thạch là nhằm giảm bớt công việc cho anh Huynh, từ nay anh Huynh chỉ phải dịch trong các cuộc tiếp xúc quan trọng, đồng thời tạo điều kiện cho tôi thực hành tiếng Anh, và bản thân anh cũng có điều kiện để sử dụng vốn tiếng Pháp của mình). Tôi đã hết sức cố gắng ngày đêm để hoàn thành nhiệm vụ mới. Với cương vị công tác này, tôi đã đi theo phiên dịch cho anh Thạch dự trên 300 cuộc chiêu đãi. Công việc này là rất khó khăn vì trình độ Anh văn của tôi còn quá non, nhiều khi phải biến báo mới dịch được hết ý. Thường những chỗ nào bí thì tôi dịch vòng quanh. Chẳng hạn có hôm tôi không biết tiếng Anh gọi “con gà mái” là gì, tôi phải nói “vợ con gà trống”. Cũng may là thời gian ấy do còn "mù" tiếng Anh, nên khi thấy tôi dịch mọi người ồ ra cười thì anh Thạch lại khen tôi “dịch tốt”.

    Thấy tôi làm “tốt” công tác như vậy, chẳng bao lâu sau thủ trưởng Thạch bảo anh Huynh chuyển tôi sang làm công tác báo chí, phụ trách việc xuất bản Bản tin hàng tháng của Tổng lãnh sự quán và công tác vận động báo chí để chuẩn bị cho chuyến thăm Ấn Độ của Hồ Chủ Tịch (2/1958).

    Anh Thạch rất coi trọng chuyến thăm này của Hồ Chủ Tịch vì nó là chuyến thăm đầu tiên của Người sang một nước lớn không phải là XHCN. Hơn nữa, Ấn Độ là Chủ tịch Ủy ban Quốc tế Kiểm soát và Giám sát việc thi hành Hiệp định Geneve về Đông Dương. Cho nên trước chuyến thăm của Hồ Chủ tịch, Ấn Độ sẽ đón Ngô Đình Diệm để giữ thế cân bằng. Để chuẩn bị tốt cho chuyến thăm, anh Thạch bảo không những phải tranh thủ Ấn Độ đón tiếp thật trọng thể Hồ Chủ Tịch, mà còn phải làm cho chuyến đi trở thành một cột mốc đưa quan hệ hai nước nói chung và quan hệ giữa hai nhà lãnh đạo lên một tầm cao mới và trở thành nền tảng của tình hữu nghị đời đời giữa hai dân tộc. Với mục đích đó, anh Thạch chủ trương phải đi sâu nghiên cứu quan hệ giữa hai nước, hai dân tộc và lãnh tụ của hai nước. Do Tổng Lãnh sứ quán quá ít người, anh đã cho thuê một người Ấn Độ tiến bộ (do Đảng Cộng sản Ấn Độ giới thiệu) để sưu tầm tài liệu về quan hệ hai nước. Anh em Tổng Lãnh sự quán (trong đó có tôi) cũng được phân công đến các thư viện lớn của Ấn Độ để tìm tài liệu. Kết quả là đã sưu tầm được một số lượng lớn tài liệu. Lúc này vốn tiếng Anh của anh Thạch đã khá, nói chưa tốt, nhưng đọc rất tốt. Ngày đêm bản thân anh Thạch, tôi và anh Huynh chia nhau đọc. Kết quả thật khả quan, qua đợt nghiên cứu này, chúng tôi thấy được một số điểm rất hay, thiết thực phục vụ cho chuyến thăm của Hồ Chủ Tịch. Một là, quan hệ Việt Nam – Ấn Độ có từ rất lâu đời, có đến 1- 2 ngàn năm trước. Hai là, ảnh hưởng của Ấn Độ đối với Đông Nam Á nói chung và Việt Nam nói riêng là bằng con đường văn hóa, tôn giáo (đạo Phật). Ba là, bản thân gia đình của Thủ tướng Nehru là một gia đình trí thức tiến bộ. Thân sinh Thủ tướng Nehru là cụ Motilal Nehru, một chiến sĩ chống đế quốc và đã gặp Hồ Chủ Tịch tại Bussels năm 1927 tại Hội nghị Quốc tế đại biểu các dân tộc bị áp bức. Anh Thạch đã báo cáo những chi tiết này về nhà trình Hồ Chủ Tịch và đã được khen. Mặt khác, Tổng Lãnh sự quán cũng dùng những mối quan hệ lâu đời để vận động báo chí và các đoàn thể quần chúng trong tuyên truyền chuẩn bị cho chuyến thăm của Hồ Chủ Tịch. Kết quả chuyến thăm đã thành công quá sự mong đợi của ta. (Thật tình anh Thạch cũng không biết có phải do báo cáo của Tổng lãnh sự quán hay không mà khi gặp Nehru ra sân bay đón, Bác đã nói với Nehru là Bác có mang theo một vòng hoa để đến viếng mộ cụ Motilal. Việc làm này đã làm cho Thủ tướng Nehru hết sức xúc động và quan hệ giữa hai vị lãnh tụ trở nên hết sức thân mật ngay từ đầu chuyến thăm).

    Sau khi hết nhiệm kỳ công tác ở Ấn Độ về nước, anh Thạch được đề bạt làm Thứ trưởng Bộ Ngoại giao. Tình hình ở Lào lúc đó rất phức tạp. Anh được Bộ Chính trị cử làm Phó Trưởng đoàn (và sau đó là Quyền Trưởng đoàn) tại Hội nghị Quốc tế Geneve về Lào. Đây là lần đầu tiên anh Thạch dự một hội nghị quốc tế có thành phần đủ cả các nước lớn, đặc biệt là Mỹ và Trung Quốc. Song với kiến thức về tình hình Lào do anh tự theo dõi nghiên cứu và bản lĩnh chính trị vững vàng của mình, với những lập luận sắc bén về luật pháp quốc tế mà anh đã tự học, anh Thạch đã thuyết phục được Hội nghị chấp nhận phương án giải quyết vấn đề Lào do Việt Nam đề xuất. Luật sư Trần Công Tường, một thành viên của Đoàn đã khen: "Qua Hội nghị này Nguyễn Cơ Thạch đã trở thành một luật sư thực thụ".

    Năm 1964, sau khi Mỹ mở rộng chiến tranh ra miền Bắc, anh Thạch được Bộ Chính trị giao nhiệm vụ phụ trách công tác đấu tranh chống Mỹ. Để thực hiện nhiệm vụ được giao, đồng thời xem đây là dịp tốt để tổ chức lại bộ máy nghiên cứu của Bộ Ngoại giao, anh Thạch đã thành lập ba vụ mới trong Bộ: Vụ I, chuyên theo dõi động thái hàng ngày của Mỹ; Vụ II, chuyên lo đối sách; và Vụ Nghiên cứu tư liệu, chuyên nghiên cứu cơ bản về Mỹ. Đồng thời, để thu hút các đơn vị trong Bộ tham gia công tác theo dõi âm mưu, ý đồ toàn cầu của Mỹ, anh Thạch đã chỉ thị tất cả các Vụ khu vực phải theo dõi hoạt động và ý đồ của Mỹ trong quan hệ song phương với các nước, đặc biệt với các nước lớn. Mặt khác, bản thân anh Thạch cũng đi sâu tìm hiểu, nghiên cứu chiến lược, chiến thuật, thủ đoạn ngoại giao của Mỹ, nhất là đối với Việt Nam. Anh đã chỉ thị cho các cơ quan đại diện của ta ở nước ngoài tìm mua sách báo nói về các vấn đề trên gửi về trong nước để anh tự nghiên cứu, hoặc phân công cho cán bộ giỏi ngoại ngữ đọc rồi báo cáo lại. Kết quả của công tác nghiên cứu này đã thường xuyên được báo cáo lên Bộ Chính trị, giúp Bộ Chính trị đề ra các bước đi thích hợp trong cuộc đấu tranh với Mỹ. Anh Thạch thường xuyên được trường Nguyễn Ái Quốc và các Học viện khác mời giảng về Mỹ. Bộ Chính trị rất tin tưởng anh và xem anh như là chuyên gia số 1 về Mỹ. Do đó trong thời kỳ đầu đàm phán Paris, anh Thạch đã được giữ lại ở nhà để giúp Bộ Chính trị theo dõi Hội nghị, chuyển ý kiến chỉ đạo của bộ Chính trị đến Đoàn đàm phán. Sau chiến thắng Xuân – Hè (1972), Bộ Chính trị chủ trương chuyển chiến lược đàm phán, từ chiến lược chiến tranh sang chiến lược hòa bình và chỉ thị cho Tiểu ban CP50 (được thành lập từ năm 1971) do anh phụ trách soạn thảo “dự thảo Hiệp định Paris về Việt Nam”. Suốt 3 tháng liền dưới sự chỉ đạo của anh Thạch, CP50 đã xây dựng xong dự thảo. Anh làm việc miệt mài suốt ngày đêm, cân nhắc, chỉnh sửa từng chữ, từng điều khoản và cuối cùng đã được Bộ Chính trị thông qua và ngày 8/10/1972 đồng chí Lê Đức Thọ đã chuyển cho phái đoàn Mỹ ở Paris.

    Để giúp thực hiện việc chuyển chiến lược này, Bộ Chính trị đồng thời cử anh Thạch sang Paris làm trợ lý cho đồng chí Lê Đức Thọ, kiêm Trưởng Đoàn chuyên viên của phái Đoàn ta. Trong buổi thông báo nội bộ của Đoàn, anh Phan Hiền, cũng là chuyên viên của Đoàn (sau Hội nghị Paris, anh Phan Hiền được bổ nhiệm làm Thứ trưởng Ngoại giao, sau đó làm Bộ trưởng Bộ Tư pháp) đã cho anh em biết: “Lần này anh Sáu (Lê Đức Thọ) sang có mang theo cả Pê-lê để chuyên làm bàn”. Anh em phấn khởi vỗ tay ầm lên. Đúng anh Thạch là “Pê-lê” thật. Là người chủ trì việc khởi thảo Dự thảo Hiệp định, anh Thạch thuộc lòng từng điều khoản, từng câu, từng chữ của dự thảo Hiệp định. Anh lại rất thông thạo về luật pháp quốc tế. Kissinger, người đối thoại chính của Cố vấn Lê Đức Thọ rất gờm anh Thạch đến mức y gợi ý với đồng chí Lê Đức Thọ là đừng để anh Thạch dự các cuộc họp hẹp giữa y với đồng chí vì “cứ mỗi lần chúng ta đi gần đến thỏa thuận thì ông Thạch lại viết giấy đưa cho ông Cố vấn” (Lời của Kissinger nói khi đi dạo riêng với đồng chí Lê Đức Thọ).

    Tuy trong đấu tranh trên bàn hội nghị rất nghiêm chỉnh, không nhân nhượng và kiên quyết bảo vệ lợi ích của dân tộc, đường lối của Đảng trong quan hệ với Mỹ, nhưng vốn là người có tầm nhìn chiến lược anh Thạch luôn luôn có thái độ thân mật, thậm chí, biết hài hước và không làm cho đối phương tự ái, mà vẫn đạt được mục đích của mình.

    Sau Hội nghị Paris, anh Nguyễn Cơ Thạch được bổ nhiệm làm Bộ Trưởng Ngoại giao. Lúc đó bối cảnh quốc tế của nước ta bị xấu đi nghiêm trọng. Các thế lực thù địch đã lợi dụng việc ta đưa quân vào Campuchia giúp nhân dân bạn đánh diệt bè lũ diệt chủng Pôn-Pốt để tiến hành bao vây cấm vận nhằm cô lập nước ta trên trường quốc tế. Tình hình đó đặt ra cho ngoại giao nước ta nhiệm vụ hết sức khó khăn và phức tạp.

    Việc tháng 2/1979 Trung Quốc xua 60 vạn quân tiến đánh nước ta dưới danh nghĩa "dạy cho Việt Nam một bài học" đã biến quán hệ hai nước từ là đồng minh chuyển sang thù địch. Trong bối cảnh phức tạp đó, anh Nguyễn Cơ Thạch đã chỉ ra cho cán bộ nhân viên Bộ Ngoại giao thấy rằng "cuộc hành quân xâm lược của Trung Quốc chỉ là một cuộc phô trương lực lượng nhằm cổ vũ các nước ASEAN và phương Tây, đặc biệt là Mỹ tiếp tục chống ta về vấn đề Campuchia và sẽ sớm chấm dứt". Trước sau như một anh Thạch vẫn chủ trương giải quyết những bất đồng với Trung Quốc thông qua tiếp xúc và thương lượng hòa bình để bình thường hóa quan hệ giữa hai nước. Do đó, sau khi Trung Quốc tuyên bố rút quân khỏi 6 tỉnh biên giới, anh Thạch đã báo cáo với Bộ Chính trị cho đề nghị với Trung Quốc mở các cuộc đàm phán nhằm bình thường hóa quan hệ giữa hai nước. Các cuộc đàm phán với Trung Quốc đã được mở ra ở Hà Nội và Bắc Kinh. Tuy chưa đạt được kết quả gì, nhưng các cuộc đàm phán này đã làm cho các nước ASEAN và Mỹ thấy rằng Trung Quốc vẫn không có ý cắt đứt quan hệ với Việt Nam. Trong lúc chưa có thể nối lại các cuộc đàm phán trực tiếp và chính thức với Trung Quốc, anh Nguyễn Cơ Thạch đã tranh thủ tiếp xúc với Đại sứ của Trung Quốc ở Hà Nội và nhất là với Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc trong thời gian dự họp Đại Hội đồng Liên Hợp Quốc ở New York. Anh Thạch đã hai năm liền đến dự Lễ Quốc khánh của Trung Quốc tổ chức tại trụ sở của LHQ, do Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc mời. Mặt khác, để tỏ thiện chí với Trung Quốc và thay đổi nhận thức về Trung Quốc trong toàn đảng và toàn dân anh Thạch đã trình lên Bộ Chính trị (20/5/1987) kiến nghị của Bộ Ngoại giao bỏ câu "Trung Quốc là kẻ thù trực tiếp và nguy hiểm nhất" trong lời nói đàu của Hiến Pháp và Điều lệ Đảng và đã được trên đồng ý.

    Để chống lại âm mưu của các lực lượng thù địch nhằm bao vây cấm vận nước ta, anh Thạch đã nghĩ ngay đến việc làm dịu quan hệ với Mỹ. Nhằm mục đích này, anh Thạch đã đề nghị với Bộ Chính trị từng bước giải quyết vấn đề người Mỹ mất tích trong chiến tranh. Đã hai lần ta đón tiếp Tướng Vesey, đặc phái viên của Tổng thống Mỹ về người Mỹ mất tích (MIA – POW). Đồng thời anh Thạch đã kiến nghị Bộ Chính trị hủy bỏ việc đòi Mỹ bồi thường chiến tranh. (Anh đã nghiên cứu lại bức thư của Nixon gửi Thủ tướng Phạm Văn Đồng về việc Mỹ sẽ đóng góp để hàn gắn vết thương chiến tranh và phát hiện ra câu mà Kissinger đã thêm vào ở cuối thư là: “Hai bên sẽ nghiêm chỉnh thực hiện cam kết này theo đúng luật pháp của mỗi nước”). Như vậy là đã rõ. Điều này cho thấy không bao giờ ta có được sự bồi thường của Mỹ. Việc ta cứ tiếp tục đòi Nixon phải thực hiện điều y đã cam kết chỉ làm cho quan hệ hai nước càng khó được cải thiện. Dù Nixon có “thiện chí” muốn đóng góp thì Quốc hội Mỹ cũng phủ quyết. Mà Nixon thì không bao giờ có thiện chí đó. Những sáng kiến của Bộ Trưởng Nguyễn Cơ Thạch, như đã nói ở trên đã thúc đẩy một bước việc bình thường hóa quan hệ hai nước nước. Ngày 18/7/1990 Ngoại trưởng Mỹ James Baker tuyên bố Hoa Kỳ không ủng hộ ghế của Campuchia Dân chủ tại Liên hợp quốc và sẽ đàm phán trực tiếp với Việt Nam để tìm giải pháp cho vấn đề Campuchia. Tiếp đó, ngày 17/10/1990 Ngoại trưởng Mỹ đã chính thức mời Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch sang thăm thủ đô Hoa Kỳ. Qua những sự kiện này có thể thấy hoạt động của Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch đã giúp khởi động cho quá trình đi đến bình thường hóa quan hệ giữa hai nước, diễn ra 5 năm sau đó dưới thời Tổng thống Clinton. Sự chuyển động trong quan hệ giữa ta và Mỹ đã có tác động to lớn góp phần làm sụp đổ hàng rào bao vây cấm vận kéo dài 10 năm do các thế lực thù địch dựng lên chống ta chung quanh vấn đề Campuchia. Do thấy Mỹ liên tục cử đoàn, gồm các quan chức cấp cao của Chính phủ và Quốc hội vào ta, các nước phương Tây khác cũng bắt đầu cỉa thiện quan hệ với ta. Pháp ký Nghị định thư viện trợ cho ta (1982) và Ngoại trưởng Pháp thăm ta (1983). Tiếp sau đó Ngoại trưởng Phần Lan (1984) và Ngoại trưởng Thụy Điển (1985) thăm ta. Cũng trong thời gian này, EEC nối lại viện trợ lương thực cho ta để khắc phục thiên tại. Ngoain trưởng Tây Đức (1980) và Ngoại trưởng Nhật Bản (1984) đã đón Bộ trưởng Ngoại giao Nguyễn Cơ Thạch.

    Trong cuộc đấu tranh ngoại giao về vấn đề Campuchia, được sự ủy nhiệm của Bộ Chính trị anh Nguyễn Cơ Thạch hầu như được toàn quyền hoạt động (lúc cần thiết thì trao đổi ý kiến với Thủ tướng Phạm Văn Đồng và đồng chí Lê Đức Thọ). Theo sáng kiến của anh Thạch và được lãnh đạo Lào và Campuchia đồng ý, Hội nghị Ngoại trưởng 3 nước Việt Nam - Lào - Campuchia đã họp 6 tháng một lần, với địa điểm luân phiên giữa 3 nước. Sau mỗi lần họp, có một cuộc họp báo quốc tế để công bố những sáng kiến mới của 3 nước về giải pháp cho vấn đề Campuchia. Tại các cuộc họp báo này, Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch thường phải "đứng mũi chịu sào” và thật thú vị là hầu hết các phóng viên của các nước ASEAN và phương Tây tác nghiệp ở Thái Lan đã đến tham dự để nghe Bộ trưởng Thạch nói. Anh Thạch là người có tài hùng biện, rất có duyên với báo giới nên các cuộc họp báo này là những dịp rất tốt để giải thích chính sách của ta và qua các phóng viên (lại rất thích thú lắng nghe anh Thạch nói) giúp dư luận dần dần có nhận thức rõ hơn về sự thật cái gọi là “vấn đề Campuchia”, nhất là việc ta có quân ở Campuchia chỉ là nhằm giúp nhân dân Campuchia chống lại nạn diệt chủng Pôn Pốt.

    Hai là, anh Thạch với tư cách là Bộ trưởng Ngoại giao Việt nam hàng năm có sang trao đổi với Ngoại trưởng các nước ASEAN về vấn đề Campuchia. Các Ngoại trưởng ASEAN tuy không thể sang Việt Nam vì họ đang “bao vây cấm vận” Ta, nhưng họ rất muốn biết ý đồ thực sự của Ta cho nên họ đón tiếp Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch rất trọng thị và thân tình. Tuy lúc bấy giờ Thái Lan được các nước ASEAN xem như là “nước tiền tuyến” trong cuộc đối đầu với ba nước Đông Dương, nhưng tại Thái Lan nguyên Thủ tướng Kriengsak, đương kim Phó Thủ tướng Pichai Ratakul lại nhận anh Thạch làm anh em. Việc này đã ảnh hưởng đến thái độ của đương kim Ngoại trưởng Thái Lan Xa-vet Xila vốn có lập trường cứng rắn trong vấn đề Campuchia. Ở Philippine, Ngoại trưởng Alberto Gatmaitan Romulo, một chính khách nổi tiếng sống từ thời Chiến tranh Thế giới thứ 2 đã ra tận sân bay đón anh Thạch. Tổng thống Philippine Ferdinand Marcos đã cho máy bay riêng của ông ta chở Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch đi tham quan Viện lúa quốc tế IRRI. Đặc biệt thân tình là các cuộc làm việc ở Indonesia và Malaysia. Ở đây các nhà lãnh đạo đã nói với Ta là họ hoàn toàn hiểu sự lo ngại của ta về các thế lực thù địch, nhất là các lực lượng đứng sau Pôn Pốt. Việc ta đưa quân vào Campuchia để diệt bè lũ Pôn Pốt là đúng, nhưng không nên ở lâu quá gây ra một tiền lệ nguy hiểm ở Đông Nam Á.

    Do kết quả của các cuộc đi thăm và trao đổi trực tiếp giữa Ngoại trưởng của các nước ASEAN (đặc biệt với Ngoại trưởng Indonesia) và nhất là việc Việt Nam hoàn thành việc rút quân tình nguyện ở Campuchia về nước tháng 9/1989, (anh Thạch là người đề xuất với Bộ Chính trị chủ trương này từ năm 1982) quan hệ đối thoại giữa 3 nước Việt Nam, Lào và Campuchia với các nước ASEAN được chính thức xác lập, tạo điều kiện thuận lợi cho thành công của Hội nghị Paris về Campuchia, thể hiện qua Hiệp định giải quyết vấn đề Campuchia (1991). Tuy rằng lúc này anh Thạch không còn là Bộ trưởng Ngoại giao của Việt Nam và Hiệp định Paris không diễn ra theo cách ta mong muốn, nhưng hai điểm cốt lõi của Hiệp định mà anh Thạch luôn luôn giữ vững trong các cuộc đối thoại với các nước ASEAN đã được thực hiện. Đó là: Loại trừ chủ nghĩa diệt chủng và sự liên hiệp giữa chính phủ Hunsen và Sihanouk (ít người biết rằng chính Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch đã bàn và khuyến khích ông Hunsen sang Pháp gặp Hoàng thân Sihanouk từ năm 1983).

    Lãnh đạo các nước rất khâm phục và quý mến anh Nguyễn Cơ Thạch. Anh là Bộ trưởng Việt Nam không những được giới học giả, báo chí thế giới yêu mến và kính trọng, mà còn được rất nhiều bạn đồng nghiệp ở các nước ASEAN, các nước xã hội chủ nghĩa và một số nước phương Tây khâm phục.

    Sẽ là một thiếu sót lớn khi nói đến công lao của Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch nếu không đề cập đến đóng góp của anh trong việc xây dựng Bộ Ngoại giao trưởng thành như ngày nay. Sau khi đất nước được thống nhất và Bộ Ngoại giao của Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam được sáp nhập vào Bộ Ngoại giao của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch nhận thấy cần phải tổ chức lại Bộ Ngoại giao cả về cơ cấu tổ chức bộ máy lãnh đạo, lẫn nội dung hoạt động và công tác đào tạo cán bộ.

    Anh Thạch coi đây là nhiệm vụ hết sức quan trọng phải làm với phương châm là "tiến hành từng bước và việc gì cần làm trước thì làm trước”.

    Việc đầu tiên mà Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch triển khai ngay sau năm 1975 là tổ chức lại công tác nghiên cứu của Bộ. Dưới sự chỉ đạo của anh Thạch, công tác nghiên cứu cơ bản và dự báo chiến lược của Bộ đã được đầu tư thích đáng cả về trí tuệ lẫn vật chất, từ đó Bộ Ngoại giao đã làm tốt chức năng tham mưu cho Lãnh đạo Đảng và Nhà nước, góp phần đề xuất nhiều chủ trương đường lối, cũng như biện pháp cụ thể trong việc triển khai đường lối chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước trong thời kỳ mới. Để đẩy mạnh công tác nghiên cứu của toàn Ngành, nhằm nắm vững tình hình thế giới, về mặt tổ chức anh Thạch đã quyết định: Đưa tổ Động thái thuộc Vụ I lên Văn phòng Bộ để ra Bản tin A và thông báo tin tức cho toàn Bộ mỗi buổi sáng; thành lập Vụ Bắc Mỹ trên cơ sở sáp nhập Vụ I và Vụ II; và thành lập Viện Quan hệ Quốc tế trên cơ sở sáp nhập Trường Đại học Ngoại giao và Vụ Nghiên cứu tư liệu. Đồng thời, anh Thạch chỉ thị tất cả các Vụ trong Bộ phải có các công trình nghiên cứu cấp Vụ về các vấn đề cơ bản liên quan đến nước hoặc khu vực mình phụ trách. Trong phạm vi Bộ, Đồng chí chỉ thị hàng tháng, 6 tháng và hàng năm phải có sơ kết, tổng kết tình hình thế giới và khu vực, công tác đối ngoại của ta trong thời gian đó. Hàng ngày vào đầu giờ làm việc, Bộ đã thực hiện đều đặn họp giao ban và cập nhật thông tin cho đội ngũ cán bộ quản lý, lãnh đạo của Bộ từ cấp Phòng trở lên.

    Để giúp anh em có thể làm tốt công tác nghiên cứu, anh Thạch đã đích thân giảng về phương pháp nghiên cứu ngoại giao, kết hợp phân tích chi tiết và đánh giá tổng hợp để tìm ra chân lý và rút ra kết luận cần thiết về các vấn đề nghiên cứu. Công tác nghiên cứu của Bộ có nề nếp như hiện nay là nhờ sự khởi động này của Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch. Anh Thạch còn trực tiếp chỉ đạo nhóm xây dựng chiến lược của Mỹ, Trung Quốc, Liên Xô, Nhật Bản, Tây Âu. Nhóm này gồm các đồng chí Vụ trưởng, chuyên gia lão thành của Bộ, được tập trung thời gian ba năm để xây dựng các chiến lược nhằm tham mưu cho Bộ Chính trị đưa ra các quyết sách đúng đắn với các nước lớn nói trên.

    Việc thứ hai mà anh Thạch khởi xướng là ngoại giao Kinh tế. Đây là công việc rất mới mẻ đối với nước ta, nên lúc đầu khi triển khai đã gặp nhiều khó khăn và trở ngại, nhất là về quan điểm (Bộ Ngoại giao có nên làm nhiệm vụ ngoại giao kinh tế hay không). Nhiều người, trong đó có cả những cán bộ được điều động tham gia không tán thành quan điểm của anh Thạch với lý do là sẽ chồng chéo lên nhiệm vụ của các bộ, ngành kinh tế khác. Để vượt qua khó khăn này, bản thân anh Thạch đã ngày đêm học tập qua sách vở, qua các chuyên gia kinh tế trong nước và nước ngoài để có cơ sở lập luận, thuyết phục mọi người. Đồng thời với việc truyền đạt các kiến thức học được cho anh em cán bộ, anh Thạch còn chỉ đạo dịch các tài liệu và sách giáo khoa về kinh tế học của các chuyên gia tầm cỡ quốc tế người Mỹ, Anh, Pháp…và các tổ chức quốc tế như IMF, WB…để cán bộ nghiên cứu trong Bộ tham khảo. Về mặt tổ chức, anh Thạch đã cho thành lập Vụ chuyên trách gọi là Vụ Tổng hợp Kinh tế - Văn hóa. Về sau nhiều cán bộ của Vụ này đã trở thành các cán bộ lãnh đạo của nhiều cơ quan kinh tế trong nước như Văn phòng Thủ tướng, Bộ Thương mại, Tổng cục Du lịch…

    Việc thứ ba anh Thạch thực hiện là cải tổ cách quản lý của Lãnh đạo Bộ Ngoại giao. Trước đó mỗi thành viên Lãnh đạo Bộ được phân công phụ trách một khu vực hoặc lĩnh vực. Tình hình này làm cho Lãnh đạo Bộ không có được cái nhìn tổng thể, ảnh hưởng đến công tác chung của Bộ, nảy sinh tư tưởng “cục bộ”, “vương quốc”, không ai muốn bị người khác lấn sân trong phạm vi khu vực mình phụ trách. Để khắc phục tình trạng này và giúp Lãnh đạo Bộ có cái nhìn bao quát chung về nội bộ cũng như đối ngoại, anh Thạch đã cho thành lập hai đơn vị mới là Vụ Tổng hợp đối ngoại và Vụ Tổng hợp đối nội. Thực tiễn cho thấy đây là một chủ trương hết sức đúng đắn. Một mặt giúp cho Lãnh đạo Bộ có thời gian tập trung vào các vấn đề lớn hơn của Bộ mà vẫn nắm được diễn biến hàng ngày do có hai trợ thủ đắc lực là hai Vụ nêu trên. Mặt khác, thông qua hai Vụ này, như là một nơi thích hợp nhất để lựa chọn, rèn luyện và bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo kế cận của Bộ.

    Công việc thứ tư mà anh Thạch quan tâm thực hiện là công tác đào tạo cán bộ và xây dựng bồi dưỡng đội ngũ kế cận. Cán bộ là khâu quyết định nhất trong việc hoàn thành nhiệm vụ chính trị mà cấp trên giao phó. Do đó, anh Thạch trăn trở rất nhiều về vấn đề đào tạo đội ngũ cán bộ khi tiếp nhận quyền lãnh đạo Bộ Ngoại giao. Đội ngũ cán bộ ngoại giao lúc đó là đội ngũ cán bộ thuộc thế hệ trước, bên cạnh các thế mạnh (như: lập trường vững vàng, kinh nghiệm thực tiễn, ý thức tổ chức kỷ luật, tinh thần trách nhiệm cao...) cũng có những hạn chế nhất định về nghiệp vụ và ngoại ngữ. Ngoài việc khuyến khích cán bộ học ngoại ngữ, nhất là tiếng Anh, anh Thạch thấy cần phải cách mạng hóa khâu đào tạo, bồi dưỡng cán bộ. Chính trong công việc này, anh Thạch đã có nhiều sáng kiến, đổi mới nhất.

    Một là, về việc đào tạo cán bộ ngoại giao trẻ, anh Thạch đã đề nghị và được Ban Bí thư, Hội đồng Bộ trưởng, Ban Tổ chức Trung ương và Bộ Đại học ưu tiên cho Bộ Ngoại giao tuyển chọn những học sinh thi đại học đỗ điểm cao nhất, có đạo đức tốt và quan điểm chính trị vững vàng vào học Ngành Ngoại giao ở trường Đại học Ngoại giao trong nước trực thuộc Bộ Ngoại giao và ở các trường Đại học nước ngoài.

    Hai là, đổi mới nội dung, chương trình giảng dạy của trường Đại học Ngoại giao. Trước đó giáo trình giảng dạy tại trường được biên soạn chủ yếu dựa vào tài liệu của Liên Xô và Trung Quốc. Anh Thạch đã chỉ đạo các giáo viên của trường viết lại giáo trình, trước hết là giáo trình về lịch sử quan hệ quốc và chính sách đối ngoại của Việt Nam…theo quan điểm của Đảng và Nhà nước ta.

    Ba là, về công tác lựa chọn, bồi dưỡng và đề bạt cán bộ quản lý trong Bộ. Thay vì chế độ “sống lâu lên lão làng”, Đồng chí cho thi hành chế độ “tập sự cấp Vụ”. Theo Quy chế này, các đơn vị trong Bộ lựa chọn những cán bộ trẻ và có năng lực theo tiêu chí đề ra của Bộ, có tính cả kết quả học tập chính trị, chuyên môn và bỏ phiếu tín nhiệm ở đơn vị để Lãnh đạo Bộ xem xét đưa vào danh sách "thực tập cấp Vụ". Thời kỳ đầu Bộ đã mở lớp "Bồi dưỡng tập sự cấp Vụ" tập trung có thi cử hẳn hoi để lấy kết quả trình Lãnh đạo Bộ xét duyệt đề bạt cán bộ, về sau khi công tác bồi dưỡng cán bộ trở thành nhiệm vụ thường xuyên Bộ chủ trương cho cán bộ được lựa chọn được dự lớp bồi dưỡng viết chuyên đề và tập sự cấp vụ trong 2 năm tại đơn vị mình công tác. Hết thời hạn tập sự, Lãnh đạo Bộ căn cứ vào nhận xét và bỏ phiếu của đơn vị chủ quản để quyết định việc đề bạt. Nếu được đề bạt, sẽ giữ chức Phó Vụ trưởng. Chế độ này đã giúp Bộ tuyển chọn được một đội ngũ cán bộ quản lý cấp vụ trẻ dưới 40 tuổi, có năng lực, trình độ về chuyên môn, nghiệp vụ và ngoại ngữ, và có tư cách đạo đức, năng nổ trong công tác. Cách lựa chọn và đào tạo cán bộ quản lý này đã thành nếp của Bộ Ngoại giao. Rất lý thú là nhiều Bộ, ngành khác cũng học tập và vận dụng cách làm này của Bộ Ngoại giao.

    Bốn là, sau thành công của việc bồi dưỡng cán bộ cấp vụ trẻ, anh Thạch đã chỉ đạo cho thi hành chế độ "Tập sự cấp Bộ" nhằm xây dựng đội ngũ lãnh đạo Bộ kế cận, vừa trẻ, có năng lực, vừa được đào tạo một cách cơ bản. Số cán bộ tập sự cấp Bộ được lựa chọn từ các Vụ trưởng của Bộ, thông qua việc bỏ phiếu tín nhiệm của tất cả cán bộ cấp Vụ, Phòng và chuyên viên cao cấp, chuyên viên chính trong Bộ, sau đó trình Lãnh đạo Bộ xem xét. Các cán bộ tập sự cấp Bộ, về đối ngoại được mang chức danh Trợ lý Bộ trưởng và điều hành công việc của Bộ như một Thứ trưởng. Sau 2 năm tập sự sẽ tiến hành bỏ phiếu tín nhiệm để trình lên Thủ tướng xem xét đề bạt Thứ trưởng.

    Năm là, tổ chức các lớp học tập nâng cao trình độ chuyên môn và nghiệp vụ cho cán bộ. Theo đó, sau một thời gian công tác nhất định tất cả cán bộ, bao gồm cả cấp Vụ đều phải tham gia các lớp bồi dưỡng kiến thức ngoại giao của Bộ. Kết thúc các lớp học này, nếu cán bộ nào không đạt yêu cầu thì phải học lại và không được xét đi công tác luân chuyển nước ngoài.

    Sáu là, chú trọng học tập nâng cao trình độ ngoại ngữ. Trong thời gian anh Thạch làm Bộ trưởng, Bộ đã áp dụng nhiều biện pháp nhằm nâng cao trình độ ngoại ngữ cho đội ngũ cán bộ, như: Cử đi học ở nước ngoài, mở lớp học trong nước, quy định biết ngoại ngữ là điều kiện bắt buộc để tuyển chọn, bồi dưỡng và đề bạt, cũng như xét đi công tác luận chuyển nước ngoài và khen thưởng đối với cán bộ... Đặc biệt, Anh Thạch đã cho ban hành Quy chế đi công tác luân chuyển nước ngoài, trong đó quy định trình độ ngoại ngữ mà mỗi loại cán bộ phải đáp ứng (thông qua các đợt kiểm tra do trường Đại học Ngoại giao, sau đó là Viện Quan hệ Quốc tế tổ chức). Nếu không đạt thì không được đi công tác.

    Bảy là, anh Thạch luôn luôn nhắc nhở cán bộ ngoại giao phải thường xuyên tu dưỡng phẩm chất chính trị đạo đức và rèn luyện sức khỏe. Anh thường nói với mọi người muốn làm tốt công tác trong Ngành mỗi cán bộ, ngoài phẩm chất chính trị vững vàng ra phải có sức khỏe tốt. Anh rất quan tâm chỉ đạo Đảng ủy Bộ, Công đoàn, Nữ công chú ý chăm lo sức khỏe cho anh, chị, em.

    Anh Nguyễn Cơ Thạch thôi giữ chức Bộ trưởng Ngoại giao đã hơn 20 năm, nhưng Bộ máy Bộ Ngoại giao do anh thiết lập đến nay vẫn vận hành tốt, đã giúp hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ chính trị mà trên giao phó cho Bộ. Đội ngũ cán bộ của Bộ ngày càng trưởng thành và chuyên nghiệp hơn, vững vàng về chính trị, kiên định về lập trường, có trình độ về chuyên môn, nghiệp vụ và ngoại ngữ, đáp ứng được những yêu cầu và đòi hỏi của nhiệm vụ đặt ra. Nhìn tổng thể có thể nói cán bộ Ngoại giao Việt Nam ngày nay không thua kém gì cán bộ Ngoại giao các nước. Một phần lớn công lao này thuộc về cố Bộ trưởng Ngoại giao Nguyễn Cơ Thạch với tư cách là kiến trúc sư của nền Ngoại giao Việt Nam hiện đại ./.

    _________________________________________________

    [*] Nguyên Trợ lý Bộ trưởng Ngoại giao.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    13 phản hồi

    Phản hồi: 

    Bài này viết kể cũng hay (về văn chương). Cái gì thuộc lĩnh vực trí tuệ thì xin các bố cộng sản chớ có khoe tài khoe giỏi. Ngoại giao thuộc lĩnh vực trí tuệ. Nhiều khi cuộc đấu trí trên bàn đàm phán còn căng thẳng trên chiến trường.

    Thế nhưng con người kể cũng bất công, chỉ thấy các anh hùng trên mặt trạn chiến đấu, huân huy chương nhuộm máu bao người, còn trên mặt trận ngoại giao lại chảng thấy có ai là anh hùng. Thực chất chỉ 3 tấc lưỡi của các nhà thuyết khách mà tránh đổ máu của bao nhiêu người thì chính những nhà ngoại giao mới là anh hùng. Đó là

    ANH HÙNG CỨU NHÂN ĐỘ THẾ.

    Nay Độn tôi xin làm một phép so sánh giữa Việt Nam và Triều tiên, hai đất nước có hoàn cảnh giống nhau, cùng có cuộc chiến tranh Nam-Bắc hồi giữa thế kỷ trước. Sau hội nghị Bàn Môn Điếm thì hai miền Triều tiên ngừng bắn và hòa bình, đất nước chia đôi vào năm 1953, tránh được đổ máu của biết bao sinh mạng người cùng một nước. Còn sau Hội nghị Paris thì nhân dân ta chết bao người cả Nam lẫn Bắc. Tiếp sau đó thì đất nước rơi vào thảm cảnh, chưa thống nhất thì nửa nước khổ, thống nhất rồi thì cả nước khổ. Cái tài ngoại giao của các bố cộng bị chỉ đạo của BCT và bị chi phối bởi ngoại bang hai phe, có tài cán gì đâu mà kể công kể cán.

    Nếu thực sự các nhà ngoại giao có tài thì dùng ba tấc lưỡi đòi lại Hoàng Sa và Trường Sa (một phần bị Trung quốc cướp trắng) xem sao. Quân sự thì "thử kêu đốt xịt". Ngoại giao thì chưa thử đã xịt mẹ nó rồi.

    Còn cái tài "Nội giao" thì dùng thủ đoạn lừa bịp, đổi trắng thay đen tráo trở, chỉ có tác dụng khi trình độ dân trí thấp mà thôi. Nay thời đại @, thế giới phẳng, internet len lỏi khắp ngõ ngách từ thành thị đến nông thôn. Đéo lừa được ai nữa đâu. Thế là các bố cộng thăng tướng hàng loạt để rồi xuất hiện anh hùng tướng cướp, chuẩn bị có anh hùng lập chiến công trong việc giết tróc, đàn áp đồng bào đấy.

    Phản hồi: 

    Đường lối ngoại giao của ta trước kia thì tài đến nỗi phải giải quyết vấn đề bằng chiến tranh, đó là thời ông Thạch, còn nay đến thời con ông Thạch thì không thấy có chiến tranh, đó là do tài ngoại giao của "con hơn cha là nhà có phúc", thế nhưng ta toàn bị DAO NGOẠI cắt đất biên giới và cắt biển đảo ngoài biển Đông. Điều này lại có phần đóng góp của NGOẠI DAO, tức là dùng dao ngoại giúp ngoại bang cắt đất, biển đảo của Tổ quốc. Cũng phải kể công lao của NỘI DAO mà biểu hiện rõ nhất là lời tuyên bố của Tướng Vịnh (con tướng Thanh) "không để xẩy ra biểu tình tiếp điễn". Tổ quốc ta bị DAO NGOẠI CỨA, lại còn bị DAO NỘI cắt. Ôi thôi, chủ trương của Đảng và nhà nước!!!

    Phản hồi: 

    Đường lối ngoại giao của ta trước kia thì tài đến nỗi phải giải quyết vấn đề bằng chiến tranh, đó là thời ông Thạch, còn nay đến thời con ông Thạch thì không thấy có chiến tranh, đó là do tài ngoại giao của "con hơn cha là nhà có phúc", thế nhưng ta toàn bị DAO NGOẠI cắt đất biên giới và cắt biển đảo ngoài biển Đông. Điều này lại có phần đóng góp của NGOẠI DAO, tức là dùng dao ngoại giúp ngoại bang cắt đất, biển đảo của Tổ quốc. Cũng phải kể công lao của NỘI DAO mà biểu hiện rõ nhất là lời tuyên bố của Tướng Vịnh (con tướng Thanh) "không để xẩy ra biểu tình tiếp điễn". Tổ quốc ta bị DAO NGOẠI CỨA, lại còn bị DAO NỘI cắt. Ôi thôi, chủ trương của Đảng và nhà nước!!!

    Phản hồi: 

    Ông Phan Doãn Nam viết một bài có tác dụng "hai trong một" vừa khen ông Thạch, vừa khoe mình cũng có thể là khen mình. Ông không thấy mấu chốt của ngoại giao mà các ông thực hiện là ĐƯỜNG LỐI CHÍNH SÁCH của Đảng, các ông ở nước ngoài nhưng bị điều khiển từ xa tức BCT ở trong nước.

    Nếu ngoại giao khôn khéo, thông minh thì không bao giờ có chiến tranh, không phải đổ xương máu mà giải quyết mọi vấn đề trên bàn đàm phán. Tài ngoại giao của các ông đi đến bao mạng đồng bào ta phải đổ ngã trên chiến trường. Nói lên điều này, tôi chẳng có ý trách hay đổ tội cho các ông đâu, vì tôi hiểu rằng các ông chỉ là những con tốt trên bàn cờ, còn điều khiển từ xa là Bộ CT, còn vừa điều khiển từ xa, vừa phối hợp gần là Matxcơva.

    Phản hồi: 

    Bài nâng bi thối tha như thế mà cũng có người khen rất hay.

    Cả cái bộ ngoại giao ở trong nước và các cơ quan ở nước ngoài là các sứ quán và lãnh sự đã làm gì, thời ông Thạch cũng như bây giờ, cho nhân dân và cho đất nước.

    Ngay từ thời ông Thạch, các sứ quán VN ở nước ngoài là những ổ buôn lậu .Những việc chuyên môn thì làm qua loa, những bản báo cáo tình hình quốc tế thì còn kém xa bản tin đặc biệt của TTXVN.Các sứ quán hiện nay dưới sự quản lí của ông Minh, con ông Thạch , thì là những ổ tham nhũng tiền bạc của những người đến làm thủ tục giấy tờ, nhất là của kiều bào ta.Ví dụ gia hạn hộ chiếu thị tực dài hạn bộ Tài chính qui định là 10 Euro lại lấy là 40 Euro, không hoá đơn chứng từ...
    Ngay từ thời kháng chiến chống Mỹ, cán bộ chiến sĩ trong nước đói khổ mà bộ ngoại giao lập quĩ đen bằng đô la tự tiện chia nhau , có lúc lên đến 16 triệu đô la Mỹ.

    Đấy là chuyện nhỏ, còn chuyện lớn thì sao?.

    Là cơ quan ngoại giao , tai mắt của Trung ương và chính phủ đối với tình hình thế giới mà luôn luôn báo cáo sai diễn biến tình hình nước bạn gửi vê ̀nước làm ở nhà luôn bị động.

    Còn tầm nhìn của ông Thạch thì sao ?Khi Kissinger sang thăm Bắc kinh và ngay cả khi Nixon đã bắt tay Mao trạch Đông mà ông Thạch vẫn mù quáng không nhìn ra gió trên trường ngoại giao đã đổi chiều, vẫn khăng khăng nhìn vào trục Liên Xô Và tất nhiên là không nhìn ra được vai trò của Trung Quốc thời kì sau chiến tranh lạnh , vẫn mơ hồ về chính sách của Mỹ sau khi họ quyết định rút quân khỏi VN.Do đó bị loại ra khỏi BCT.Chuyện dài không có thời gian viết tiếp..

    Còn ông Minh con ông Thạch thì cũng không khá hơn.Chính sách ngoại giao vn hiện nay rối mù , ởm ờ chưa một lần khẳng định rõ ràng qun điển lập trường của ta , ngau cả vấn đề hệ trọng nhất là tranh chấp trên biển Đông..

    Phản hồi: 

    [quote=Tác giả Phan Doãn Nam]

    Đồng thời anh Thạch đã kiến nghị Bộ Chính trị hủy bỏ việc đòi Mỹ bồi thường chiến tranh. (Anh đã nghiên cứu lại bức thư của Nixon gửi Thủ tướng Phạm Văn Đồng về việc Mỹ sẽ đóng góp để hàn gắn vết thương chiến tranh và phát hiện ra câu mà Kissinger đã thêm vào ở cuối thư là: “Hai bên sẽ nghiêm chỉnh thực hiện cam kết này theo đúng luật pháp của mỗi nước”). Như vậy là đã rõ. Điều này cho thấy không bao giờ ta có được sự bồi thường của Mỹ. Việc ta cứ tiếp tục đòi Nixon phải thực hiện điều y đã cam kết chỉ làm cho quan hệ hai nước càng khó được cải thiện.[/quote]

    Đúng là không có việc Mỹ phải bối thường chiến tranh. Thư mà cựu TT Mỹ Nixon gởi cho cựu Th.T Phạm Văn Đồng ngày 1 tháng 2 năm 1973 sau khi Hiệp định Paris 1973 (27/1/1973) đã được ký kết chỉ là một “message”, “a suggestion” không nằm trong Hiệp định (mở đầu thư Nixon viết: The President wishes to inform the Democratic Republic of Vietnam of the principles which will govern United States participation in the postwar reconstruction of North Vietnam. As indicated in Article 21 of The Agreement on Ending the War and Restoring Peace in Vietnam signed in Paris on January 27, 1973, the United States undertakes this participation in accordance with its traditional policies).

    Do đó có nhiều điều kiện kèm theo phải được thực hiện trước khi việc tái thiết miền Bắc VN (reconstruction of North Vietnam) được bàn đến (một kiểu "dụ khị" Bắc Việt thi hành Hiệp định Paris 1973!):

    1. Tái thiết miền Bắc VN (North Vietnam) chứ không phải tái thiết Việt Nam, tức North Vietnam phải triệt để thi hành Hiệp Định Paris 1973 thì việc tái thiết mới bàn đến.

    2. North Viêt Nam tức nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà (VNDCCH) phải chấp nhận việc thành lập Ủy ban Hổn hợp Kinh tế Hoa Kỳ - Bắc Việt (United States – North Vietnam Joint Economic Commission). Việc nầy có nghiã là Mỹ sẽ có mặt và làm việc ở miền Bắc VN (nếu hình thành!).

    3. Ủy ban nầy (với chi tiết chương trình tái thiết) phải được Quốc Hội Mỹ chấp thuận.

    Nói tóm lại đây chỉ là "cây gậy và củ cà rốt"!

    http://www.miafacts.org/nixon_letter.htm

    Phản hồi: 

    [quote=Nguyễn Thiện]Trích:
    "Đồng thời anh Thạch đã kiến nghị Bộ Chính trị hủy bỏ việc đòi Mỹ bồi thường chiến tranh. (Anh đã nghiên cứu lại bức thư của Nixon gửi Thủ tướng Phạm Văn Đồng về việc Mỹ sẽ đóng góp để hàn gắn vết thương chiến tranh và phát hiện ra câu mà Kissinger đã thêm vào ở cuối thư là: “Hai bên sẽ nghiêm chỉnh thực hiện cam kết này theo đúng luật pháp của mỗi nước”). Như vậy là đã rõ. Điều này cho thấy không bao giờ ta có được sự bồi thường của Mỹ. Việc ta cứ tiếp tục đòi Nixon phải thực hiện điều y đã cam kết chỉ làm cho quan hệ hai nước càng khó được cải thiện. Dù Nixon có “thiện chí” muốn đóng góp thì Quốc hội Mỹ cũng phủ quyết. Mà Nixon thì không bao giờ có thiện chí đó."

    Đoạn trên đây cho thấy ông Phạm Doãn Nam nhận định về chuyện bồi thường chiến tranh rất lủng củng. Miền Bắc đã vi phạm Hiệp Định Paris (tấn công chiếm Miền Nam 1975) thì làm sao mà Mỹ thi hành viện trợ tái thiết cho VN sau khi chiến tranh chấm dứt ngày 27-1-1973.
    TT Nixon đã rời khỏi chức vụ từ tháng 8 năm 1974 nên đoạn văn trên của ông PDN làm cho nhiều người hiểu lầm.[/quote]

    Vấb đề mấu chốt là BCT không hiểu văn hoá cũng như quy cách vận hành của xã hội, chính trị...của Hoa Kỳ. Ngay cả đến bây giờ cũng vậy. Theo tui là thế.

    Chuyện đòi bồi thường chiến tranh là dở hơi. Nếu như Việt Nam đến nước Mỹ, đánh Mỹ, và Mỹ thua thì có lý..của kẻ thắng. Đằng này nó đến đánh mình, nó bỏ chạy, mình còn sống mà đòi nó bồi thường.

    Đó là chưa kể việc vi phạm Hiệp định Paris. Nếu phía Việt Nam cherry-pick Hiệp định không lẽ phía Hoa Kỳ không cherry-pick được?

    => Bế tắc!!!

    Phản hồi: 

    [quote=Hồ Gươm]Bác Nam đã tốt nghiệp khóa học làm phiên dịch tiếng Anh của bộ Ngoại Giao và được cử đi công tác ở đại sứ quán mà trình còn non nhể? :)

    [quote= Phan Doãn Nam]Với cương vị công tác này, tôi đã đi theo phiên dịch cho anh Thạch dự trên 300 cuộc chiêu đãi. Công việc này là rất khó khăn vì trình độ Anh văn của tôi còn quá non, nhiều khi phải biến báo mới dịch được hết ý. Thường những chỗ nào bí thì tôi dịch vòng quanh. Chẳng hạn có hôm tôi không biết tiếng Anh gọi “con gà mái” là gì, tôi phải nói “vợ con gà trống”. Cũng may là thời gian ấy do còn "mù" tiếng Anh, nên khi thấy tôi dịch mọi người ồ ra cười thì anh Thạch lại khen tôi “dịch tốt”.[/quote][/quote]

    Bác Gươm này lại làm khó dễ cán bộ nhà em. Người ta dân ngoại giao ăn nói toàn những từ ngữ trong trò chơi lớn chứ ai lại để ý những từ ngữ trong...trò chơi nhỏ dân gian. Không nhẽ biết nhiều trong dân gian để làm ngoại giao nhân dân sao?

    ---oOo---

    Có vẻ như bây giờ nhà nước Việt Nam có phong trào hoài niệm. Nostalgie?

    Phản hồi: 

    Trích:
    "Đồng thời anh Thạch đã kiến nghị Bộ Chính trị hủy bỏ việc đòi Mỹ bồi thường chiến tranh. (Anh đã nghiên cứu lại bức thư của Nixon gửi Thủ tướng Phạm Văn Đồng về việc Mỹ sẽ đóng góp để hàn gắn vết thương chiến tranh và phát hiện ra câu mà Kissinger đã thêm vào ở cuối thư là: “Hai bên sẽ nghiêm chỉnh thực hiện cam kết này theo đúng luật pháp của mỗi nước”). Như vậy là đã rõ. Điều này cho thấy không bao giờ ta có được sự bồi thường của Mỹ. Việc ta cứ tiếp tục đòi Nixon phải thực hiện điều y đã cam kết chỉ làm cho quan hệ hai nước càng khó được cải thiện. Dù Nixon có “thiện chí” muốn đóng góp thì Quốc hội Mỹ cũng phủ quyết. Mà Nixon thì không bao giờ có thiện chí đó."

    Đoạn trên đây cho thấy ông Phạm Doãn Nam nhận định về chuyện bồi thường chiến tranh rất lủng củng. Miền Bắc đã vi phạm Hiệp Định Paris (tấn công chiếm Miền Nam 1975) thì làm sao mà Mỹ thi hành viện trợ tái thiết cho VN sau khi chiến tranh chấm dứt ngày 27-1-1973.
    TT Nixon đã rời khỏi chức vụ từ tháng 8 năm 1974 nên đoạn văn trên của ông PDN làm cho nhiều người hiểu lầm.

    Phản hồi: 

    [quote=Khácho]Đỉnh cao chói lọi của nền ngoại giao hiện đại mà bác Nguyễn Cơ Thạch đã lập nền móng là hội nghị Thành Đô . ...

    [/quote]
    Tôi không nghĩ Nguyễn Cơ Thạch là người đã lập nền móng cho đỉnh cao chói lọi Thành Đô, mà chính tại hội nghị này ông đã bị hạ bệ, chấm dứt sự nghiệp ngọai giao, và tương truyền đã chắt lưỡi than trời rằng 1000 năm Bắc thuộc nữa lại bắt đầu.

    [quote= Tướng Nguyễn Trọng Vĩnh] Tôi cũng chỉ biết được đến thế thôi còn tỉ mỉ hơn thì tôi không biết. Trung Quốc rất ghét Nguyễn Cơ Thạch cho nên nó mới ép phái đoàn của ta tại Thành Đô phải nhận điều đó. Phải gạt bỏ Nguyễn Cơ Thạch thì nó mới bình thường hóa quan hệ. Phái đoàn của ta lúc bấy giờ chả hiểu các ông ấy như thế nào mà lại chấp nhận cái điều kiện ấy của nó.[/quote]

    http://www.rfa.org/vietnamese/vietnam/chinh-tri/consequence-after-thanh-...

    Phản hồi: 

    Đỉnh cao chói lọi của nền ngoại giao hiện đại mà bác Nguyễn Cơ Thạch đã lập nền móng là hội nghị Thành Đô . Ở hội nghị đó, chúng ta nối tiếp lại mối giao hảo với Trung Quốc dựa trên lý tưởng Xã Hội Chủ Nghĩa . Cho tới bây giờ mối quan hệ sâu sắc đó càng ngày càng chặt chẽ hơn qua bô xít, qua các công trình với nhà thầu nước bạn khắp hang cùng ngõ hẻm của ta, và ngày hôm nay, dưới sự hướng dẫn của nước bạn, chúng ta đã tự sản xuất được chất độc thực phẩm . Trong tương lai, những quan hệ giữa ta và Trung Quốc càng ngày càng đi vào chiều sâu, Trung Quốc càng đi vào chiều sâu, ta càng mở rộng tạo mọi điều kiện và khuyến khích mối quan hệ cho tới khi quyện chặt, tan chảy, cháy bỏng, vươn mình lên những điểm cao mới tới lúc không thể phân biệt được ta và bạn, trên tinh thần "Bên kia biến giới là mình, bên đây biên giới cũng là thân ta".

    Chỉ có bọn phản động và ngư dân không hiểu ra nên cố tình phá hoại mà thôi .

    Phản hồi: 

    Ngoại giao thì tài, tài đến thế là cùng! Còn "nội giao" thì ôi thôi, sao mà tệ thế. Hóa ta ra có truyền thống coi ngoại hơn nội, khác hẳn người Tàu, coi "tề gia trị quốc" trước, rồi mới đến "bình thiên hạ". Hồi đó còn có phe XHCN, ông này quên không nhắc tới tiếng nói hậu thuẫn của ta là Liên xô. Hồi ấy trong dân thì có những nhận xét "Y tế thì có ông Tôn Thất Đức làm bộ trưởng, còn ngoại giao thì có ông Tôn Thất Thố làm bộ trưởng, ông Tôn Thất Sách làm thứ trưởng". Cái quy luật chung anh nghèo đi đến đâu cũng chẳng được ai tôn trọng. Hồi ấy cán bộ ta được đi ra nước ngoài thì như là đi lên thiên đường, không cần mang phiếu gạo và được đến Bộ ngoại giao mượn quần áo và cả va li, nếu không thì nhếch nhác như cu li, mà nhớ câu các cụ đã dạy "quen sợ dạ, lạ sợ áo".

    Ông này làm ở Bộ ngoại giao lâu năm mà còn viết: "Thân sinh Thủ tướng Nehru là cụ Motilal Nehru, một chiến sĩ chống đế quốc và đã gặp Hồ Chủ Tịch tại Bussels năm 1927 tại Hội nghị Quốc tế đại biểu các dân tộc bị áp bức.” Bussels là ở nước nào? Hay là BRussels ở Bỉ?

    Phản hồi: 

    Bác Nam đã tốt nghiệp khóa học làm phiên dịch tiếng Anh của bộ Ngoại Giao và được cử đi công tác ở đại sứ quán mà trình còn non nhể? :)

    [quote= Phan Doãn Nam]Với cương vị công tác này, tôi đã đi theo phiên dịch cho anh Thạch dự trên 300 cuộc chiêu đãi. Công việc này là rất khó khăn vì trình độ Anh văn của tôi còn quá non, nhiều khi phải biến báo mới dịch được hết ý. Thường những chỗ nào bí thì tôi dịch vòng quanh. Chẳng hạn có hôm tôi không biết tiếng Anh gọi “con gà mái” là gì, tôi phải nói “vợ con gà trống”. Cũng may là thời gian ấy do còn "mù" tiếng Anh, nên khi thấy tôi dịch mọi người ồ ra cười thì anh Thạch lại khen tôi “dịch tốt”.[/quote]