Vũ Thị Phương Anh - Về nhóm Mở miệng và chủ nghĩa hậu hiện đại (postmodernism)

  • Bởi Admin
    24/07/2013
    9 phản hồi

    Vũ Thị Phương Anh

    Trước nay tôi không quan tâm đến chủ nghĩa hậu hiện đại (postmodernism), dù biết nó là một trào lưu tư tưởng quan trọng mà tất cả mọi người đều cần phải được biết qua, do tác động của nó đến lý thuyết của hầu hết các ngành Xã Hội-Nhân Văn. Sở dĩ không quan tâm là vì khoảng một thập niên trở lại đây lãnh vực hoạt động của tôi thiên về các hành vi đo đạc được, và những lý luận hay quan điểm triết lý vv chỉ còn ảnh hưởng vô cùng gián tiếp, vì tôi cần trả lời những câu hỏi what và how hơn là why, vốn là lãnh vực hoạt động chủ yếu của các ngành nhân văn như văn, triết, sử v.v..., và là lý do tồn tại của tất cả các chủ thuyết - tức những cái -isms trong tiếng Anh ấy.

    Nhưng vừa qua vụ om xòm về luận văn (LV) của Đỗ Thị Thoan (ĐTT) buộc tôi phải quan tâm trở lại đến hậu hiện đại - cụ thể là thơ hậu hiện đại và sự tồn tại của nó tại VN. Vì đây vừa là cơ sở lý luận cần thiết để hiểu lập luận của ĐTT trong luận văn, đồng thời cũng là tên gọi duy nhất đúng của một hiện tượng thơ đã xuất hiện ở VN trong vòng một thập niên trở lại đây, tạm gọi là thơ "ngoài luồng" vì nó không được (và cũng không nhắm đến việc sẽ được) dòng văn học chính thống tại VN chấp nhận. Một gương mặt tiêu biểu của hiện tượng này là nhóm Mở miệng, cũng là nhóm thơ "ngoài luồng" được ĐTT chọn ra để phân tích và lý giải trong luận văn của mình.

    Để có thể phán đoán được giá trị của lập luận của những người đang phê phán ĐTT (và qua đó là nhóm Mở miệng cùng các tác phẩm tạm gọi là thơ của họ), tôi đã bỏ ra 2 ngày trời để đọc những tiểu luận được ĐTT công bố trên damau.org dưới bút hiệu Nhã Thuyên. Không những thế, tôi cũng đọc thêm một số tác phẩm khác của nhóm Mở miệng và các nhà thơ hậu hiện đại VN được đăng trên tienve.org.

    Đọc xong thì tôi thấy muốn viết ra một số cảm nhận, có thể là hơi lan man, về thơ của nhóm Mở miệng (qua đó đôi chỗ có thể sẽ nhắc đến luận văn của ĐTT), và viết thêm ít dòng về hậu hiện đại để mọi người có thêm thông tin và rộng đường suy xét.

    1. Qua những gì tôi đọc được về văn chương hậu hiện đại (cả phần lý luận lẫn các tác phẩm của dòng văn học này) thì tôi có thể khẳng định nó không phải là gu thẩm mỹ của tôi, vốn đã được định hình với những kiểu mẫu cổ điển. Nếu hỏi tôi thích dòng văn chương nào, có lẽ tôi sẽ trả lời: văn học lãng mạn! Các nhà thơ tiêu biểu mà tôi thích là Longfellow của Mỹ hoặc Keats của Anh. Ở VN sẽ là các nhà thơ đầu thế kỷ 20 như Xuân Diệu, Huy Cận, Tế Hanh của thời tiền chiến.

    Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là tôi có quyền kỳ thị và chống lại các trào lưu văn học khác vốn không giống với gu thẩm mỹ của tôi. Tôi nghĩ, mỗi dòng văn học đều có những đại diện xuất sắc, và chỉ có tác phẩm hay hoặc tác phẩm dở, chứ không có trào lưu văn học hay và trào lưu văn học dở. Còn thích dòng văn học nào thì lại tùy thuộc vào thị hiếu thẩm mỹ và hoàn cảnh cụ thể của từng người. Mỗi trào lưu văn học đều có những lý do để ra đời, phát triển, và suy tàn rồi bị thay thế bằng những trào lưu khác. Đó là quy luật của cuộc sống - trong tất cả mọi lãnh vực, không chỉ văn học, mà còn là, hoặc đúng hơn là "nhất là", chính trị và khoa học.

    2. Nhóm Mở miệng không phải là nhóm thơ mà tôi thích; lý do thì rõ ràng: quan điểm sáng tác của họ không trùng với quan điểm thẩm mỹ của tôi. Tuy nhiên, cũng vậy, tôi vẫn quan tâm đến họ như một phần của cuộc sống văn học tại VN hiện nay, và đánh giá cao nỗ lực tự thể hiện mình với tất cả những cái hay, cái dở của họ. Sự tồn tại của họ - đặc biệt là trong điều kiện không mấy thuận lợi ở VN, do quan điểm "chính thống" thống trị trên mọi mặt của cuộc sống không cho phép sự phát triển đầy đủ của những gì phi chính thống - đã góp phần làm tăng thêm sức sống và sự đa dạng cho văn học Việt đương đại, thoát khỏi sự nhàm chán, predictability của văn thơ chính thống hiện nay.

    Viết đến đây tôi chợt liên tưởng đến mấy câu thơ trong một bài thơ của Hồ Chủ tịch: "Thơ xưa yêu cảnh thiên nhiên đẹp/Mây gió trăng hoa tuyết núi sông"; một loại công thức nhàm chán của thơ ca thời đó. Chính vì vậy mà câu thơ liền sau đó thật xuất sắc: "Nay ở trong thơ nên có thép" - cái hay của câu thơ ấy là sự bất ngờ đầy sáng tạo và đầy sức sống. Giờ đây, ta cũng có thể bắt chước theo đó mà đặt ra hai câu thơ tương tự để tả tình trạng thơ cách mạng: Thơ nay ca ngợi quê hương đẹp/Yêu nước thương dân kính Bác ta", tức là làm thơ theo lối mòn, theo công thức có sẵn, không hề có một chút sáng tạo. ... Và cái đóng góp của nhóm Mở miệng chính là ở chỗ đã cố gắng thoát ra khỏi lối mòn và sự khuôn sáo đó.

    Tuy nhiên, do đặc điểm ngoài luồng, tức là phải tồn tại bên ngoài hệ thống - kể cả hệ thống in ấn, xuất bản, rồi khả năng tiếp cận với đa số độc giả - nên các tác phẩm của nhóm Mở miệng nói riêng và của văn học hậu hiện đại nói chung ít được biết đến, chứ đừng nói là được quan tâm nghiên cứu để hiểu và để chỉ ra những đóng góp hoặc những "phá hoại" - nếu có - của nó đối với nền văn học nước nhà (như ai đó đã lớn tiếng phê bình).

    Nếu xét theo quan điểm thuần khoa học - tức tìm cách giải thích mọi hiện tượng trong đời sống xã hội hoặc tự nhiên - thì LV của ĐTT đã có một đóng góp quan trọng: Tác giả đã chỉ ra được sự tồn tại của dòng thơ hậu hiện đại tại VN hiện nay, nêu ra được các đặc điểm cơ bản của nó, lý giải được nguyên nhân tồn tại của nó, và cuối cùng là đánh giá nó. Riêng phần đánh giá này thì có thể sẽ có những phán đoán khác nhau, tùy theo quan điểm và chỗ đứng của người đánh giá - ở đây, nếu muốn phê phán tác giả LV thì những người phê bình cần đưa ra những tiêu chí đánh giá cho một tác phẩm hậu hiện đại, rồi sau đó mới có thể kết luận là ĐTT đúng hay sai. Chứ không thể không có tiêu chí, hoặc lấy các tiêu chí đánh giá tác phẩm của dòng văn học này để áp vào đánh giá một tác phẩm thuộc dòng văn học khác được.

    Cuối cùng, hậu hiện đại là gì thế? Xin đọc phần giải thích ngắn gọn sau, lấy từ bài giảng tóm tắt về các trào lưu văn học, ở đây: http://www.marilenabeltramini.it/schoolwork1011/UserFiles/Admin_teacher/modernism_postmodernism..

    Chỉ vài trang, các bạn có thể tự đọc. Tôi xin dịch hầu các bạn đoạn có liên quan đến hậu hiện đại ở phần cuối của tài liệu. Những phần trong ngoặc đơn là phần nhận xét của tôi. Những phần trong ngoặc vuông ở đoạn dịch là lời tôi thêm vào để cho dễ đọc, vì nếu thiếu chúng thì bản dịch sẽ trở nên ngô nghê hoặc vô nghĩa. Lẽ ra thì tôi chép cả phần tiếng Anh vào cho mọi người theo dõi cho dễ, nhưng mới đọc ở trên trang Bà Đầm Xòe có đăng lại bài viết hôm trước của tôi, trong đó có người viết nhận xét mà mắng rằng tôi bày đặt tiếng nọ tiếng kia như là khoe mẽ, nên thôi!

    (Mà trời ơi, thì hậu hiện đại nó xuất phát từ phương Tây, vậy để hiểu nó thì phải đọc tiếng Tây chứ khoe mẽ cái gì đây không biết nữa??????)

    Từ hiện đại đến hậu hiện đại

    "Hậu hiện đại" là một thuật ngữ được sử dụng để chỉ văn học đương đại của nửa cuối thế kỷ 20. Nó khác với chủ nghĩa hiện đại ở một số khía cạnh quan trọng.

    Đặc điểm của hậu hiện đại trong văn học:

    1. Trong khi trào lưu hiện đại đặt niềm tin vào các tư tưởng, các giá trị, đức tin, văn hóa, và các chuẩn mực của văn minh phương Tây, trào lưu hậu hiện đại từ chối các giá trị phương Tây, xem chúng chỉ như chỉ một phần nhỏ của kinh nghiệm con người và thường từ chối các tư tưởng, các giá trị, đức tin, văn hóa, và các chuẩn mực như vậy.

    (Đây chính là sự "giải thiêng" được bị phê phán dữ dội trong các bài viết của những nhà phê bình "chính thống", những người đang kêu gọi đưa luận văn của Nhã Thuyên và qua đó là lên án nhóm Mở miệng cùng trào lưu văn học mà họ đại diện lên đoạn đầu đài.)

    2. Trong khi trào lưu hiện đại nỗ lực để tìm hiểu những chân lý sâu xa về kinh nghiệm và đời sống, thì chủ nghĩa hậu hiện đại lại nghi ngờ chính những điều được xem là "sâu xa" này, vì [họ cho rằng] những tư tưởng như vậy chỉ dựa trên một hệ thống giá trị phương Tây riêng biệt nào đó [mà loại trừ những cách hiểu và cách nghĩ khác].

    3. Trong khi chủ nghĩa hiện đại cố gắng kiếm tìm ý nghĩa sâu xa từ nội hàm bên dưới lớp vỏ bề mặt của các đối tượng và các sự kiện, thì chủ nghĩa hậu hiện đại thích dừng lại ở hình ảnh bên ngoài và tránh đưa ra những kết luận hoặc gợi ý về các ý nghĩa cơ bản bên trong của chúng.

    4. Trong khi CN hiện đại tập trung vào các chủ đề trung tâm và tuân theo một quan điểm thống nhất trong một tác phẩm văn học cụ thể, thì chủ nghĩa hậu hiện đại quan niệm rằng kinh nghiệm của con người là không ổn định, tự mâu thuẫn, không rõ ràng, bất phân thắng bại, không xác định, dở dang, bị phân mảnh, không liên tục, "xù xì thô ráp", và không có một thực tại nào cụ thể. Do đó, hậu hiện đại tập trung vào hình ảnh của một thế giới tự mâu thuẫn, bị phân mảnh, không rõ ràng, không xác định, chưa hoàn tất, và còn thô tháp.

    5. Trong khi các tác giả hiện đại hướng dẫn và kiểm soát phản ứng của người đọc đối với tác phẩm của họ, thì các nhà văn hậu hiện đại tạo ra một tác phẩm "mở", trong đó người đọc phải cung cấp những kết nối riêng của mình, tạo ra các hệ ý nghĩa thay thế, và cung cấp những diễn giải của riêng mình mà không cần ai hướng dẫn.

    (Như vậy, chủ nghĩa hậu hiện đại đã ra đời và tồn tại cả nửa thế kỷ nay, và là một trào lưu văn học mới, với nỗ lực đưa ra một cách nhìn và cách lý giải mới đối với cuộc sống. Điều này hoàn toàn không có liên quan gì đến việc chống cộng mà các nhà phê bình "chính thống" hiện nay đang cố gắng áp đặt lên ĐTT và nhóm Mở miệng. Mà đó chỉ là sự không hài lòng với cái nhìn chính thống (meanstream) và muốn đưa ra sự khẳng định của riêng mình, và cũng chỉ cho riêng mình mà thôi, chứ không có ý định lôi kéo hoặc kêu gọi ai.

    Phải chăng sự la hoảng lên của các nhà phê bình chính thống, đặc biệt là từ Hội nhà văn, là một biểu hiện của tâm lý tự tôn xen lẫn tự ti, hoảng sợ khi thấy cái nhìn của mình không còn được tất cả mọi người chấp nhận như cái nhìn duy nhất đúng nữa?)

    Cuối cùng, xin giới thiệu một bài thơ tiếng Anh làm ví dụ cho thơ hậu hiện đại. Không dịch được, mà cũng không cần dịch vì mỗi người sẽ hiểu theo cách của mình. Tôi chỉ muốn đưa ra một nhận xét: có thể thấy sự nghịch ngợm, phá phách của tác giả đối với ngôn ngữ - cái được quy ước - ngay ở cái tựa. Tiếng Anh chính thống có bao giờ viết thế này đâu. Nhưng đó mới là sáng tạo, well, sáng tạo theo kiểu hậu hiện đại.

    Cái tựa ấy, tôi tạm dịch sang tiếng Việt là "Cái ngôn ngữ" - Thing language.

    THING LANGUAGE by Jack Spicer
    This ocean, humiliating in its disguises
    Tougher than anything.
    No one listens to poetry. The ocean
    Does not mean to be listened to. A drop
    Or crash of water. It means
    Nothing.
    It
    Is bread and butter
    Pepper and salt. The death
    That young men hope for. Aimlessly
    It pounds the shore. White and aimless signals. No
    One listens to poetry.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    9 phản hồi

    Phương Anh Viết: "Hậu hiện đại" là một thuật ngữ được sử dụng để chỉ văn học đương đại của nửa cuối thế kỷ 20. Nó khác với chủ nghĩa hiện đại ở một số khía cạnh quan trọng."

    Sau đó kể ra 5 đặc điểm của hậu hiện đại trong văn học" toàn những khái niệm mà không có một dẫn chứng nào so sánh hiện đại và hậu hiện đại. Nếu như đưa cho cả nhóm Mở Miệng đọc những đặc điểm ấy thì chưa chắc họ đã biết và chắc ràng họ sẽ bất ngờ là không ngờ chúng mình lại vĩ đại đến thế, được đưa vòa lịch sử văn học VN thời hậu hiện đại. Đó là nhờ thạc sĩ Thoan và nhà văn (không biết gọi thế này có đúng không) Phương Anh.

    Ngay trong tiêu chí 1 thì đã có những khái niệm trừu tượng rồi
    1. Trong khi trào lưu hiện đại đặt niềm tin vào các tư tưởng, các giá trị, đức tin, văn hóa, và các chuẩn mực của văn minh phương Tây, trào lưu hậu hiện đại từ chối các giá trị phương Tây, xem chúng chỉ như chỉ một phần nhỏ của kinh nghiệm con người và thường từ chối các tư tưởng, các giá trị, đức tin, văn hóa, và các chuẩn mực như vậy.
    Trào lưu hậu hiện đại từ chối các giá trị phương Tây", vậy gía trị phương Tây như thế nào? Hậu hiện đại khác như thế nào? Viết thế này chỉ có Tây mới hiểu. Chắc gì Bùi Chát và Lý Đợi cũng như 2 thành viên khác đã hiểu.

    Đến tiêu chí . Trong khi chủ nghĩa hiện đại cố gắng kiếm tìm ý nghĩa sâu xa từ nội hàm bên dưới lớp vỏ bề mặt của các đối tượng và các sự kiện, thì chủ nghĩa hậu hiện đại thích dừng lại ở hình ảnh bên ngoài và tránh đưa ra những kết luận hoặc gợi ý về các ý nghĩa cơ bản bên trong của chúng.

    3 thì lại khó hiểu hơn: "Trong khi chủ nghĩa hiện đại cố gắng kiếm tìm ý nghĩa sâu xa từ nội hàm bên dưới lớp vỏ bề mặt của các đối tượng và các sự kiện, thì chủ nghĩa hậu hiện đại thích dừng lại ở hình ảnh bên ngoài và tránh đưa ra những kết luận hoặc gợi ý về các ý nghĩa cơ bản bên trong của chúng." Chắc chính PA cũng không hiểu nên mới không cắt nghĩa và đưa dẫn chứng cho người khác hiểu. Có thể đây cũng là ảnh hưởng của nên giáo dục thụ động, không sáng tạo, thiếu đầu óc độc lập tư duy.
    Có lẽ lại phải nhờ Maile giải thích và đưa dãn chứng giùm.Viết cho người khác hiểu khó hơn mình viết cho mình hiểu, nhưng có viết cho người ta hiểu thì người ta mới đọc bài của mình. Bài viết thế này cũng có thể nói là thiéu tính khoa học, nếu có tính khoa học thì phải có dẫn chứng những lý thuyết đưa ra.

    Lạ kỳ (cái chuyện ở nước mình nó thế) người coi nghề văn là nghề chuyện nghiêp thì khi người ta hỏi về văn lại không trả lời, để người khác trả lơi hộ. Cũng may là vấn đề đã có sách viết rồi nên chỉ đọc sách rồi đem kiến thức đã đọc ra trả lời.

    Còn người ngành báo (viết báo, giảng dạy về cháo chí, chứ không phải bán báo đâu nhé) thì khi người ta hỏi về nghiệp vụ báo chí lại im thin thít. Người ta hỏi về cái vấn đề mấu chốt, căn bàn của nghề báo như sau: "Thế mào là một nền báo chí tiến bộ?" Chắc câu hỏi này nằm ngoài phạm vi sách đã viết nên không trả lời đã đành. Còn có câu hỏi về văn thì trước đây đã có trong sách giáo khoa rồi, mà sao không thấy trả lời? Hay là sách giáo khoa trước đây viết sai nên nay không còn thích hợp nữa? Nếu vậy thì caí nghề văn quả là phải có nhiều lưỡi. Vậy thì tranh luận về văn tới tết Công gô cũng chẳng xong.

    Người ta (Diệu Anh) hỏi Phương Anh thì Lemai trả lời hộ. Vậy mà Maile viết: "Nếu không muốn biết để đỡ phải théc méc sao bác lại đi đặt những câu hỏi làm chi, cho phí thời giờ của bác và phí thì giờ người khác cũng như của người trả lời. ..Cũng dzậy, tại sao chúng ta phải công nhận, phải tin vào những lời hứa hẹn của các chính trị gia, những nhà khoa học, những người muốn thay đổi, muốn làm xã hội tốt đẹp hơn Rằng: Xã hội sẽ tốt đẹp? Ai biết cái gì tốt hơn?...Chúng ta không thể mãi mãi đặt câu hỏi: Ai đúng, ai sai?"

    Đọc thì thấy còm của Maile đưa ra cũng khá nhiều câu hỏi. Maile lo hộ người ta "phí thời gian', thế Maile trả lời dài dằng dặc mà không sợ chính mình "phí thời gian" à? Mà Maile lại trả lời dài, "phí thời gian" hơn người hỏi.

    Người ta không biết thì người ta hỏi, đó là quyền của người ta trên Dân luân (là để trao đổi, chia sẻ, học hỏi lẫn nhau, giải trí...) còn trả lời hay không là quyền của mình, chẳng ai bắt buộc cả.

    Cái hay của Maile là Maile hiểu biết khá rõ về văn học hậu hiện đại, được biết nhiều thêm, bổ ích lắm.

    Merci.

    Khách Diệu Anh viết:
    Maile viết: "Chữ hiện đại và hậu hiện đại được sử dụng trong văn học không có ý nói hay bàn về thời gian, mà về một dòng tư duy phê bình những quan điểm, ý tưởng, ấn tượng, hình dung, tưởng tượng căn bản (được tiếp nhận) của tính hiện đại (modern), đưa ra những lựa chọn khác để (có thể) thay thế.
    Dòng tư duy hậu hiện đại (postmoderne Literatur) bắt đầu vào khoản năm 1970."

    "Không thính thời gian" nhưng mãi đến năm 1970 mới "bất đầu". Ôi kiểu tư duy gì lạ vậy? 1970 thì ở Việt Nam đang uýnh lộn tơi bời khói lửa và đói dài dạ đầy, chỉ tư duy uýnh Mỹ và tư duy lương thực thôi, chưa "tư duy hậu hiện đại (postmoderne Literatur)".

    Nay nhờ có VTPA mới biết khái niệm này. Maile có thích thơ của nhóm Mở Miệng không? Đã đọc bài nào chưa? Nếu đọc rồi thì thích nhất bài nào? Cám ơn Maile đã trả lời hộ Phương Anh. Còn mình chỉ từng chui vô hầm trú ẩn thôi chẳng thích chui vào đại học đâu, để không biết đỡ phải théc méc.

    Còn câu hỏi về "các dòng văn học" và các tác phẩm hiện nay có phải thuộc dòng căn học XHCN không?" thì chờ Phương Anh trả lời.

    Năm 1970 ở VN là chiến tranh uýnh nhau chết hầm bà lằng, nhưng trên thế giới đã phát sinh ra dòng văn học hậu hiện đại này.

    Em miễn trả lời những câu hỏi cá nhân, bác cảm phiền vậy nhé.

    Bác Phương Anh giải thích tương đối rõ về văn học hiện đại và văn học hậu hiện đại là cái giống gì.
    Nếu bác chịu khó đọc và chịu khó vận dụng suy nghĩ sẽ hiểu được phần nào vấn đề nhóm mở miệng muốn đặt ra.
    Nếu không muốn biết để đỡ phải théc méc sao bác lại đi đặt những câu hỏi làm chi, cho phí thời giờ của bác và phí thì giờ người khác cũng như của người trả lời.

    Dưới đây là một cách giải thích về văn học HĐ và VH hậu HĐ mà em đã có cơ hội đọc qua:

    moderne Literatur và postmoderne Literatur. Từ modern dịch ra tiếng Việt là hiện đại, nhưng em đả bẩu nó không bàn về, không nói về thời gian..
    Dịch rộng ra hiện thực của thời đại, của thế kỷ. Hậu là sau, ở đây là " nó " được sinh ra sau khi đã có cái " của nợ " kia! Chứ ho o ỏng phải là sau như ta thường biết sau là sau. Cũng ho ỏng phải là " miền Nam đi trước dzề sau "....

    Những hiện thực trong văn học của thế kỷ 19 là sự sản sinh ra các loại chủ nghĩa: chủ nghĩa duy lý, chủ nghĩa nhân văn, chủ nghĩa Mác, chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa phát xít, chủ nghĩa tự do, chủ nghĩa tư bản, chủ nghĩa dân tộc .... tất cả các chủ nghĩa này, cho rằng thực tế có thể được giải thích thỏa đáng và được sắp xếp trong một khía cạnh nào đó.

    Văn học hậu hiện đại ( VH hậu HĐ) nói về một cách suy nghĩ mới: Đó là:

    Phê bình, thách thức sự lạc quan, tính hợp lý, thống nhất và mục tiêu của văn học hiện đại.
    VH hậu HĐ kết luận rằng tất cả chỉ là "công trình được xây dựng". Trong thực tế hoàn toàn khác: là tan nát, vỡ vụn, mâu thuẫn, chủ quan, hỗn loạn..... VH hậu HĐ tìm cách " giải toả những cấu trúc" của các giả định mặc nhiên trong văn học hiện đại, của tính hiện đại, tỷ như: Tại sao con người phải là một tổng thể, là một đơn vị? Tại sao chúng ta cần phải cố gắng, nổ lực cho mục tiêu chung, khi kỳ nghỉ phép thường niên đang dần đến?
    Ngay chính Brecht đã phán:: " thực phẩm (ăn) đứng trước (trên) đạo đức" cơ mà.....
    Cũng dzậy, tại sao chúng ta phải công nhận, phải tin vào những lời hứa hẹn của các chính trị gia, những nhà khoa học, những người muốn thay đổi, muốn làm xã hội tốt đẹp hơn Rằng: Xã hội sẽ tốt đẹp? Ai biết cái gì tốt hơn?

    Văn học HĐ chưa trả lời đươc câu hỏi này!

    Dòng tư duy của VH hậu HĐ đưa ra một giải pháp khác, một đức tính:

    Mỗi một người trong chúng ta cần phải, nên, được quyền tự quyết định những gì tốt, phù hợp cho anh (chị) ta trong tất cả mọi lúc.

    Trong một thế giới " toàn cầu hoá " với hàng chục nền văn hoá khác nhau, được chúng ta luân chuyển, trao đổi với nhau thì một nền văn hoá không thể chỉ có một câu trả lời duy nhất có giá trị.

    Chúng ta không thể mãi mãi đặt câu hỏi: Ai đúng, ai sai?

    Văn học hậu HĐ đặt ra mệnh đề : Những gì tôi đã được tiếp cận, học hỏi (sẽ) giúp cho tôi có câu trả lời tốt nhất?

    Đối tượng quan trọng hơn vật thể.

    ......vưn vưn và vưn vưn........

    Một " chân lý " mới:

    Những mâu thuẫn (trong văn học HĐ) đã được những người có tư duy theo VH hậu HĐ " tiếp thu " với chừng mực nhất định. Chính xác, hay hợp lý (logik) không còn là tiêu chuẩn duy nhất cho sự thật. Nghịch lý được ước tính như là một phần của thực tế và những điểm tương đồng được nhấn mạnh chứ không phải là những điều dị biệt.

    voila?

    Nói tục là một cách khiến người khác phải chú ý đến mình (dẫu bất đắc dĩ), nhóm Mở miệng đã làm được điều này. Thông điệp của họ đúng là có vấn đề, bàn luận là bổ ích. Riêng về văn chương, theo tôi không cứ tục hay thanh, đạt đến cái hay sẽ được gìn giữ. Tỷ như mấy câu thơ dân gian:
    Chồng người buôn ngược bán xuôi
    Chồng em ngồi bếp thò buồi chấm tro...
    Hoài lồn mà lấy thợ cưa
    Được hai hòn dái đong đưa suốt ngày...

    Maile viết: "Chữ hiện đại và hậu hiện đại được sử dụng trong văn học không có ý nói hay bàn về thời gian, mà về một dòng tư duy phê bình những quan điểm, ý tưởng, ấn tượng, hình dung, tưởng tượng căn bản (được tiếp nhận) của tính hiện đại (modern), đưa ra những lựa chọn khác để (có thể) thay thế.
    Dòng tư duy hậu hiện đại (postmoderne Literatur) bắt đầu vào khoản năm 1970."

    "Không thính thời gian" nhưng mãi đến năm 1970 mới "bất đầu". Ôi kiểu tư duy gì lạ vậy? 1970 thì ở Việt Nam đang uýnh lộn tơi bời khói lửa và đói dài dạ đầy, chỉ tư duy uýnh Mỹ và tư duy lương thực thôi, chưa "tư duy hậu hiện đại (postmoderne Literatur)".

    Nay nhờ có VTPA mới biết khái niệm này. Maile có thích thơ của nhóm Mở Miệng không? Đã đọc bài nào chưa? Nếu đọc rồi thì thích nhất bài nào? Cám ơn Maile đã trả lời hộ Phương Anh. Còn mình chỉ từng chui vô hầm trú ẩn thôi chẳng thích chui vào đại học đâu, để không biết đỡ phải théc méc.

    Còn câu hỏi về "các dòng văn học" và các tác phẩm hiện nay có phải thuộc dòng căn học XHCN không?" thì chờ Phương Anh trả lời.

    Khách Diệu Anh viết:

    Ta chưa sống ở thời hiện đại mà nay đã nói chuyện sau thời hiện đại thì quần chúng khó hiểu là điều dễ hiểu. Có lẽ phải chờ thời kỳ sau hiện đại thì có thể ý kiến PA mới được hoan nghênh và có thể cho PA là người vĩ đạo đi trước thời đại. Nhưng cũng xin nhớ từ cái vĩ đại đến cái gàn dở cũng chỉ cách nhau sợi tóc. Còn nói chuyện văn với các nhà văn bây giờ, giá cắt chữ V ở đầu đi thì thực tế hơn, có khi hấp dẫn với nhiều người hơn. Viết còm nhom kiểu này thì chưa chắc đã được hiển thị cũng nên.

    Chữ hiện đại và hậu hiện đại được sử dụng trong văn học không có ý nói hay bàn về thời gian, mà về một dòng tư duy phê bình những quan điểm, ý tưởng, ấn tượng, hình dung, tưởng tượng căn bản (được tiếp nhận) của tính hiện đại (modern), đưa ra những lựa chọn khác để (có thể) thay thế.
    Dòng tư duy hậu hiện đại (postmoderne Literatur) bắt đầu vào khoản năm 1970.
    Những khác biệt của 2 dòng văn học, tư duy này thì, hi hi, tràn giang đại hải, phải chui vào khoa Văn (học Thế giới) của đại học Văn Khoa thì may ra biết được.

    VTPA viết: "Tôi nghĩ, mỗi dòng văn học đều có những đại diện xuất sắc, và chỉ có tác phẩm hay hoặc tác phẩm dở, chứ không có trào lưu văn học hay và trào lưu văn học dở."
    PA có nói đến các dòng văn học, trước kia thì các nhà lý luận chia ra ở ta có các đòng văn học lãnh mạn, văn học hiện thực, văn học hiện thưc phê phán và văn học cách mạng, rồi lại có dòng văn học hiện thức XHCN.

    Vậy xin hỏi: những tác phẩm thời nay như "Cánh đồng bấy tận của" Nguyễn Ngọc Tư. "I am đang bà" của Y Ban và những truyện ngắn cũng như các bài thơ đăng trên các báo thì thuộc dòng văn học nào? Mong PA trả lời.

    Đọc bài viết của PA thì hóa ra muốn hiểu giá trị và cái hay của thơ nhóm Mở Miệng thì phải đọc lý luận văn học thời hậu hiện đại mới hiểu được hay sao? PA viết: “Tuy nhiên, cũng vậy, tôi vẫn quan tâm đến họ như một phần của cuộc sống văn học tại VN hiện nay, và đánh giá cao nỗ lực tự thể hiện mình với tất cả những cái hay, cái dở của họ”. Văn học là món ăn tinh thần, nó giống món ăn vật chất là cứ ăn rồi tự biết nó ngon hay không chứ lại phải chờ người ta cắt nghĩa xem nó con ngon hay không mới được khen hay chê hay sao? Còn các tác phảm văn học nếu nó sống thì nó sống trong lòng người đọc chứ không phải nó sống nhờ các nhà lý luận cho nó có đúng tiêu chí này nọ hay không mới sống. Vậy theo PA thì “cái hay” của thơ nhóm Mở Miệng là gì? “Cái dở” trong thơ nhóm Mở Miệng là gì?

    PA viết: "Nếu xét theo quan điểm thuần khoa học - tức tìm cách giải thích mọi hiện tượng trong đời sống xã hội hoặc tự nhiên - thì LV của ĐTT đã có một đóng góp quan trọng: Tác giả đã chỉ ra được sự tồn tại của dòng thơ hậu hiện đại tại VN hiện nay, nêu ra được các đặc điểm cơ bản của nó, lý giải được nguyên nhân tồn tại của nó, và cuối cùng là đánh giá nó." Liệu nói như vậy có đề cao thơ của nhóm Mở Miệng và LV của ĐTT quá mức hay không?

    Còn về phương diện chống cộng thì lý luận thì không chống cộng, nhưng rõ ràng thơ của nhóm Mở Miệng có chống cộng. Điều này làm cho nhiều người thích, tôi cũng thích những bài viết chống cộng (xin nói thẳng), nhưng tôi ghét những câu thơ tục tĩu của nhóm Mở Miệng.

    Ta chưa sống ở thời hiện đại mà nay đã nói chuyện sau thời hiện đại thì quần chúng khó hiểu là điều dễ hiểu. Có lẽ phải chờ thời kỳ sau hiện đại thì có thể ý kiến PA mới được hoan nghênh và có thể cho PA là người vĩ đạo đi trước thời đại. Nhưng cũng xin nhớ từ cái vĩ đại đến cái gàn dở cũng chỉ cách nhau sợi tóc. Còn nói chuyện văn với các nhà văn bây giờ, giá cắt chữ V ở đầu đi thì thực tế hơn, có khi hấp dẫn với nhiều người hơn. Viết còm nhom kiểu này thì chưa chắc đã được hiển thị cũng nên.

    Con người có cái miệng để ăn hay để nói...????

    - cả hai.

    Sao lúc ra đời không biết nói chỉ biết ăn...????

    - phải tập nói mới biết nói chứ!

    Người đầu tiên sao biết nói mà tập....???

    - ?????

    Vậy cái miệng chỉ để ăn thôi, sao biết nói...???

    - Tại nó phát ra âm thanh, nên nói được.

    Cái lỗ đít cũng phát ra âm thanh sao nói không được...???

    - nó không có cái lưỡi thò thè, thủ thỉ.

    Có người có lưỡi sao không nói được...???

    - lỗ tai người đó không nghe được

    Người đầu tiên sao biết nói mà nghe...???

    - ??????

    Vậy cái miệng chỉ để ăn, cái gì nói...???

    - cái làm ra con người nói

    Cái gì làm ra con người...???

    - GOD…??? …….dawm it…..!!!!!!!