Nguyễn Thông - Ngày 21 tháng 6, chợt nhớ cụ Huỳnh

  • Bởi Admin
    27/06/2013
    2 phản hồi

    Nguyễn Thông

    Hơn tuần nay, nhà (blog) của tôi bị ai đó lấy mất chìa khóa nên chủ nhân không vào (đăng nhập) được. Bài vở tồn kho ngày càng nhiều, tiếc nhất là có những bài thể hiện quan điểm, suy nghĩ của mình không được đưa lên đúng lúc. Ví dụ như bài này, tôi viết về cụ Huỳnh Thúc Kháng, không phải về một chí sĩ, nhà cách mạng nổi tiếng như nhiều người đã tường tận mà về một nhà báo, người làm báo lừng lẫy một thời. Định đưa lên blog nhân ngày 21.6 báo chí cách mạng nhưng khổ nỗi nhà mình mà mình phải chịu đứng ngoài, mặc cho kẻ khác tha hồ phá phách. Bữa nay, bất chợt vào lại được (chắc kẻ trộm nó cũng thấy tôi chả giấu thuốc phiện, rượu lậu gì nên “tha cho thì cũng may đời”), tôi vội đưa bài về cụ Huỳnh lên, sau đó sẽ là một số bài khác nữa. Tôi xin nói lại cho các đồng chí tin tặc được rõ: Lời nói thẳng bao giờ cũng khó nghe, các cụ xưa chẳng bảo “trung ngôn nghịch nhĩ” đó sao, nhưng nên biết lắng nghe, hơn là thích ai đó rót cho những lời đường mật. Tôi chỉ có đá chứ không có đường, nhưng đá của tôi luôn để xây chứ không để ném. Tôi không chống đối ai cả, cũng không bất mãn với cái gì cả, tôi chỉ muốn góp tiếng nói khó nghe với mục đích làm cho cuộc sống tốt đẹp hơn.

    26.6.2013

    Ngày 21 tháng 6, chợt nhớ cụ Huỳnh

    Theo những gì tôi đã được dạy dỗ hồi đi học, cụ Huỳnh Thúc Kháng là cây đại thụ, một nhân cách lớn, nổi tiếng về tài năng, đức độ và lòng yêu nước trong đời sống xã hội Việt Nam nửa đầu thế kỷ 20. Cụ Huỳnh Thúc Kháng (1876-1947), tự Giới Sanh, hiệu Mính Viên (vườn chè) đôi khi được viết thành Minh Viên, là một chí sĩ yêu nước nổi tiếng. Cụ từng giữ chức Viện trưởng Viện Dân biểu Trung Kỳ thời thuộc Pháp, Bộ trưởng Nội vụ, quyền Chủ tịch Chính phủ Việt Nam dân chủ cộng hòa. Cụ Huỳnh quê làng Thạnh Bình, tổng Tiên Giang Thượng, huyện Tân Phước, phủ Tam Kỳ (nay thuộc xã Tiên Cảnh, huyện Tiên Phước), tỉnh Quảng Nam. Năm 1900, đậu Giải nguyên kỳ thi Hương năm Canh Tý 1900, được xưng tụng là một trong Thập Ngũ Phụng Tề Phi của xứ Quảng xưa. Năm Giáp Thìn 1904, cụ đỗ Hội nguyên Hoàng giáp (tức Tiến sĩ thủ khoa).

    Cùng với các cụ Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh, Trần Quý Cáp, cụ Huỳnh tham gia lãnh đạo phong trào Duy Tân; bị thực dân Pháp bắt năm 1908, đày ra Côn Đảo suốt 13 năm, mãi năm 1919 mới được trả tự do. Năm 1926, cụ đắc cử dân biểu rồi được cử làm Viện trưởng Viện Dân biểu Trung Kỳ. Trong 3 năm hoạt động trên cương vị này, cụ cương quyết tranh đấu chốn nghị trường, sau đó nhân việc chống lại Khâm sứ Pháp, cụ từ chức. Năm 1927, cụ Huỳnh sáng lập tờ báo Tiếng Dân - xuất bản tại Huế, bị đình bản năm 1943. Ngày 21.4.1947 cụ bệnh nặng và mất tại H.Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi. Cụ Hồ (chủ tịch nước) có thư chia buồn cảm động, đánh giá rằng “Cụ Huỳnh là người học hành rất rộng, chí khí rất bền, đạo đức rất cao. Vì lòng yêu nước mà cụ trước đây bị bọn thực dân làm tội, đày ra Côn Đảo. Mười mấy năm trường gian nan cực khổ, nhưng lòng son dạ sắt, yêu nước thương nòi của cụ chẳng những không sờn, mà lại thêm cương quyết. Cụ Huỳnh là người giàu sang không làm xiêu lòng, nghèo khó không làm nản chí, oai vũ không làm sờn gan. Cả đời cụ Huỳnh không cần danh vị, không cần lợi lộc, không thèm làm giàu. Cả đời cụ Huỳnh chỉ phấn đầu cho dân được tự do, nước được độc lập”.

    Trong lịch sử báo chí xứ ta, cụ Huỳnh Thúc Kháng không phải người mở đường tự do ngôn luận bằng báo chí nhưng chỉ với những bài trên báo Tiếng Dân suốt 16 năm tồn tại, nhà báo Huỳnh Thúc Kháng đã để lại dấu ấn khó phai mờ. Điều dễ nhận ra nhất là ở bản lĩnh của người làm báo trong cụ. Lời mở đầu của Tiếng Dân số 1 được xem như bản tuyên ngôn về tự do ngôn luận, về cái đích vươn tới của người lĩnh trọng trách cầm bút. Cụ viết "nếu không có quyền nói tất cả những điều mình muốn nói, thì ít ra cũng giữ cái quyền không nói những điều người ta ép buộc nói”. Đó là quyền tự do không ai được phép cấm đoán, nhưng không phải người cầm bút nào cũng xác định được như thế. Cũng trên Tiếng Dân ra ngày 1.5.1929, nhà báo Huỳnh Thúc Kháng tiếp tục khẳng định “Tôi là nhà cách mạng công khai, tôi đấu tranh cho quyền lợi của dân tộc Việt Nam một cách công khai. Vì đất nước Việt Nam có biên cương và lãnh thổ công khai trên bản đồ thế giới. Cho nên, tôi cũng công khai nói lên tiếng nói của người Việt Nam yêu chuộng hòa bình, độc lập, tự do và tự chủ. Do đó, tôi thách đố mọi trừng phạt và hiểm nguy đến với cá nhân tôi”.

    Đó là khí phách của người làm báo chân chính, nói như cụ Hồ, là của người cầm đuốc soi đường cho quốc dân đi. Khí phách ấy chỉ có ở những bậc trượng phu, dám coi tấm thân ngàn vàng của mình nhẹ như cái lông hồng, xem khinh mọi lợi danh, vượt trên những ràng buộc đời thường, thách đố mọi sự trừng phạt. Tất cả chỉ dồn cho mục đích cao đẹp: nói lên tiếng nói chân thực, vạch trần sự giả dối, tham lam, hủ lậu, hướng tới một cuộc sống tốt đẹp hơn.

    Cụ ra đi đã 66 năm. Nhớ đến ký giả Huỳnh Thúc Kháng, càng băn khoăn về đội ngũ những người làm báo đông đảo hiện thời. Đành rằng làm báo giờ đây đã khác trước, đã được xem là một nghề, như một cách mưu sinh (ai chẳng phải lo cơm áo gạo tiền, cho mình và cha mẹ, vợ con), nhưng viết gì, viết sao cho đừng thẹn với đời với người, không phải ai cũng có niềm trăn trở. Than ôi, chỉ cần làm được một phần của cụ Huỳnh Thúc Kháng là đã thỏa mãn lắm rồi.

    20.6.2013
    Nguyễn Thông

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    2 phản hồi

    Phản hồi: 

    Thi thoảng tôi có ghé qua núi Thiên Ấn mỗi đợt công tác, nơi có mộ cụ Huỳnh. Nơi đây địa thế thật đẹp và thoáng đãng, nhưng dễ chịu nhất là có ông cụ 80 tuổi làm cái việc mỗi tuần đôi ba lần leo núi lên đây để dọn dẹp vệ sinh, thắp nhang cho cụ Huỳnh, chăm lo cho mộ Cụ suốt mấy năm nay không công không chế độ. Tên cụ là Nguyễn Thông, nói thế để ai có dịp qua thì biết và động viên ủng hộ cụ, một người tận tụy đáng kính.

    Phản hồi: 

    Nguyễn Thông viết: “Cụ (HTK) từng giữ chức Viện trưởng Viện Dân biểu Trung Kỳ thời thuộc Pháp, Bộ trưởng Nội vụ, quyền Chủ tịch Chính phủ Việt Nam dân chủ cộng hòa.”

    Chẳng biết cụ Huỳnh Thúc Kháng giữ chức Bộ trưởng Nội vụ từ năm nào đến năm nào? Cụ chết năm 1947, nhưng cũng theo sử sách thì sau CM tháng 8-1945, cụ Võ Nguyên Giáp giữ chức Bộ trưởng Nội vụ kiêm phó bộ trưởng (thứ trưởng) Bộ quốc phòng.

    Cần nói rõ thời gian để đỡ bị hiểu nhầm sau CM 8-1945 ta có hai Bộ trưởng Nội vụ, đó là cụ Huỳnh và cụ Võ.