Huy Đức - Chia tay nước Mỹ

  • Bởi Diên Vỹ
    16/06/2013
    9 phản hồi

    Khi khép cánh cửa 21 Shepard, nhận ra mình sẽ không còn quay lại căn nhà này, bàn tay của tôi hơi sững lại, cảm giác như khi chia tay một người thân mà biết rồi sẽ không gặp nhau.

    Thời tiết Cambridge đang ở thì đẹp nhất.

    Tôi đã ở đây một năm.

    Tháng 8-2005, tôi được một gia đình Mỹ ở vùng Washington, DC tình nguyện cho tạm trú trong nhà. Lúc đầu tưởng chỉ ở một tuần nhưng sau do việc bố trí nhà ở của trường có trục trặc nên tôi đã ở lại gia đình này ba tuần.

    Jeff, tên người chồng, là một đầu bếp. Anh rất hiếu khách, bữa thì Jeff làm cá hồi đút lò, bữa thì steak. Tôi ăn uống rất nhiệt tình và tự bảo đồ Mỹ không ngán như mình tưởng. Cho đến ngày Vicky, tên người vợ, chở tôi đến trường. Khi xe chạy qua một khu mua sắm nhỏ, tôi nhìn thấy... "Phở 75". Những bảng hiệu sặc sỡ khác bỗng chốc lu mờ. Bụng không đói mà tự nhiên cồn cào, tất cả các giác quan của tôi đều rạo rực. Tôi bảo Vicky dừng xe.

    Vicky ngồi đợi tôi. Chị lịch sự cầm tờ báo cao lên, dán mắt vào đó để tôi tự nhiên. Không biết chị có đọc được chữ nào trong khi tôi xì xoạp húp. Không phải bao giờ cũng có dịp để nhận ra, một giọt nước mắm cũng khiến ta nôn nao, một câu hát cũng có thể chạm vào nơi yếu nhất.

    Không như mấy thập niên trước, nước Mỹ bây giờ gần như vùng nào cũng có một cộng đồng Việt Nam, ở đâu cũng không quá khó khăn để kiếm phở và nước mắm. Anh Thái, một nhà báo ở khu quận Cam nói đùa: "Chỉ khi ra khỏi Mỹ tôi mới phải nói tiếng Anh".

    Đang chạy xe trên "freeway" anh Thái thừa nhận: "Mình cũng đã từng quay quắt làm đủ thứ để trở về nhưng ở đây 5 năm, 10 năm, 20 năm... rồi cũng quen, rồi yêu nó lúc nào không hay Huy Đức ạ". Tôi biết anh nói thực lòng. Không phải tự nhiên mà năm nào cũng có cả triệu người xếp hàng chờ thẻ xanh, nước Mỹ là một trong những nơi có nhiều người muốn đến.

    Thẻ xanh!

    Ngày nay, những người yêu Việt Nam không nhất thiết phải ở Việt Nam mà nên ở nơi họ cống hiến được nhiều hơn. Một nhà khoa học mà về Việt Nam có khi lại lãng phí hơn là ở lại nơi họ có môi trường để góp phần tạo ra những thành tựu mới cho khoa học. Chưa biết bao giờ Việt Nam trở thành quốc gia có thể đóng góp cho thế giới những giá trị mới. Nhưng người Việt trong nước vẫn đi lại bằng Airbus, Boeing và nhiều bạn trẻ vẫn có trên tay những chiếc I-phone gần như đồng thời với thanh niên Mỹ.

    Nhưng có những người được chuẩn bị để có thể tạo ra những giá trị toàn cầu trong khi nhiều người khác lại chỉ có thể làm những công việc hoàn toàn nội địa. Có những người muốn thay đổi thế giới trong khi có những người lại chỉ muốn chăm sóc vườn tược của mình. Có những người thích cầm ly Starbucks bước vào những building trong khi có người chỉ thấy thoải mái khi ngôi bệt bên hàng chè chén.

    Giữa thập niên 1990, anh Khanh, một người bạn, lần đầu về lại Sài Gòn, một trong những việc anh muốn làm là... ăn lại tô phở Quyền. Bạn bè tiếp nối bạn bè nên mãi đến khi trên đường ra sân bay anh mới có thời gian tạt vào quán phở. Nhưng, tô phở anh ăn không phải là tô phở mà anh chờ đợi. Trong suốt gần hai mươi năm rời Việt Nam, "phở Cali" đã xác lập chuẩn mực ẩm thực mới cho anh. Cho dù tô phở Quyền vẫn là phở Quyền nó cũng không thể khớp với tô "phở Quyền" của anh trong ký ức.

    Năm 1983, khi vào Sài Gòn, tôi giật mình thấy mấy phụ nữ lớn tuổi ở Xóm Mới khăn đóng, răng đen, "Bắc Kỳ" hơn những người phụ nữ cùng thế hệ đang sống trên miền Bắc. Nếu như những người ra đi thường nỗ lực để bảo tồn những giá trị văn hóa mà họ mang theo ngày rời quê hương thì những người ở lại khá hồn nhiên tiếp thu thêm nhiều cái mới, họ để cuộc sống tiếp diễn một cách sống động thay vì biến nó thành bảo tàng.

    Không chỉ có Việt Kiều ra đi mà cộng đồng trong nước cũng "đi". Đôi bên đã đi về những hướng rất xa và tới những vùng rất khác nhau. Người Việt ở nước ngoài không chỉ sống với phần Việt mang theo mà còn tiếp nhận những giá trị mới để "hội nhập" với con cháu mình và cộng đồng sở tại.

    Tôi nằm trong số những người được sinh ra để làm những việc "local", những người biết hương vị Starbucks nhưng đã quá thân quen với hàng chè chén.

    Tôi không muốn bắt đầu một hành trình có thể đẩy mình đi quá xa với nơi mà mình yêu thương.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    9 phản hồi

    Thật ra, phải có 1 thời gian nữa, có thể khá dài, mới (tạm) xác định
    được Huy Đức là ai. Một con người khá thú vị (interesting).

    Tôi tin rằng anh Huy Đức chở về VN chỉ một điều đơn giản Anh đã quyết :DẤN THÂN . Rất hy vọng Anh sẽ góp phần làm thay đổi XH VN hiện nay. Tôi không biết chúc Anh như thế nào , tôi chỉ cầu mong Anh hãy KIÊN ĐỊNH theo con đường Anh đã chọn.

    Tôi không biết nhà báo Huy Đức chia tay nước Mỹ để về thẳng VN hay sẽ về lại một nước nào đó ở Đông Âu.

    Nếu anh trở về VN lúc này, tôi nghĩ là một hành động hơi vượt quá sự dũng cảm. Nếu anh bị bắt giữ vì một điều luật nào đó trong bộ luật Hình sự của đảng và nhà nước ta, thì mọi sự cũng tương đối dễ hiểu. Nhược bằng, anh không hề hấn gì, sẽ va phải muôn trùng lập luận từ các netter với các giả thiết, phán đoán (không cần chứng cứ)...

    Bề nào cũng khó xử. Ở trường hợp của anh, khác với Nguyễn Tiến Trung dạo nào ở khá nhiều điểm...

    Người VN khắp năm châu có nên cùng gom tiền đi mua một mảnh đất (hoặc hòn đảo) để thành lập ra một nhà nước Việt nam mới cho những người tự do ,muốn tránh xa CQ toàn trị cs. Như vậy chúng ta sẽ tìm cách tránh thuế từ thu bọn toàn trị mà góp mua tương lai cho dân VN

    Một bài viết rất giàu cảm súc, giữa những người ra đi và ở lại, giữa người ra đi trở về và người ở lại muốn (định) ra đi. Rất hay. Nó gợi nên nhiều suy tư về nhân tình thế thái, vật đổi sao dời trong một sự chớp mắt của đời người có những ba chìm bảy nổi.

    Nghe và Ngó viết:
    Không thể 1 chân trên bè 1 chân trên bờ đâu.

    Tại sao không?

    "Chân ướt chân ráo" đâu phải là phát minh gì mới!

    Chia tay nước Mỹ làm chi
    Sao không ở lại thầm thì nhỏ to
    Bà con cô bác đừng lo
    Nước ta rồi sẽ lần mò tiến lên
    Nhờ Bên Thắng Cuộc cho nên
    Nước nhà Độc Lập, Tự Do êm đềm
    Chẳng qua nay Đảng ngủ quên
    Hào quang chiến thắng gây nên thế này
    Rồi đây Đảng tỉnh cơn say
    Mọi điều sẽ được sữa sai dễ dàng
    Dân ta sẽ tới Thiên Đàng
    “Bác” Hồ đã chọn sẵn sàng cho ta.

    1 năm, đủ để 1 người có cái nhìn tinh tế như HĐ có những nhận xét tưởng đơn giản nhưng sắc bén.
    Nhiều năm trước, về VN, bạn em dẫn lên thượng tầng KS Continental ăn kem và ngắm phố. Ly kem nhạt thếch. Em thèm ngồi lại ở quán cóc bên Hồ Con Rùa ăn bò bía hơn (mà nó bảo không vệ sinh).
    Nhớ cảnh Trần Minh vinh qui bái tổ, mua rượu ở quán nghèo để mừng bạn tương tri, còn rượu lạt trạng nguyên thì chỉ xin dám uống 1 mình. Ở đây em không muốn nói em & bạn em, ai là Trần Minh, ai là Nhuận Điền (nếu phải so sánh, chắc mình là NĐ rồi :D), mà là giá trị vật chất & giá trị kỷ niệm. Với người trong nước, sống ở đó là 1 chuỗi liên tục, với người xa xứ trở về, kỷ niệm và hồi ức vốn đóng băng và bảo tồn từ ngày họ ra đi. Dù có về bao nhiêu lần, những hình ảnh, hương vị... cập nhật cỡ nào, cũng không thể xóa và rõ nét bằng kỷ niệm & hồi ức. Mỗi người, lăn vào những vòng xoay khác nhau.

    Nếu như những người ra đi thường nỗ lực để bảo tồn những giá trị văn hóa mà họ mang theo ngày rời quê hương thì những người ở lại khá hồn nhiên tiếp thu thêm nhiều cái mới, họ để cuộc sống tiếp diễn một cách sống động thay vì biến nó thành bảo tàng.

    Không chỉ có Việt Kiều ra đi mà cộng đồng trong nước cũng "đi". Đôi bên đã đi về những hướng rất xa và tới những vùng rất khác nhau. Người Việt ở nước ngoài không chỉ sống với phần Việt mang theo mà còn tiếp nhận những giá trị mới để "hội nhập" với con cháu mình và cộng đồng sở tại.