Phan Hải - Câu trả lời cho một câu hỏi “Vì sao?”

  • Bởi Khách
    08/05/2013
    2 phản hồi

    Phan Hải

    Dân Luận: Câu chuyện này là một bằng chứng sinh động rằng dân chủ sẽ đem lại dân trí...

    Trước đây, có lần mình đã chia sẻ một điều mà mình nhận thấy khi học ở đây, là: mình thua kém các bạn trong lớp rất nhiều, trong khi các bạn ấy có thể thao thao bất tuyệt về những chủ đề liên quan tới lí thuyết kinh tế, các sự kiện chính trị-xã hội, các chính sách, tôn giáo, chiến tranh, khủng bố, xung đột,..; họ tỏ ra am tường tác giả này, học giả kia, chính trị gia nọ, trong khi mình cứ lờ mờ, biết rất ít nên không tham gia thảo luận được nhiều (thật là bực mình lol). Nhưng câu trả lời cho câu hỏi “Vì sao lại có sự khác biệt này?” thì mình chưa từng có được cho tới mãi hôm qua, khi xem một chương trình Q&A trên đài ABC.

    Q&A đúng hơn là một series của đài ABC sản xuất hàng tuần ở những địa điểm khác nhau với những cử tọa khác nhau, những khách mời khác nhau. Chương trình mà mình đã xem tiến hành ở Sydney, với khách mời (để trả lời các câu hỏi mà cử tọa đưa ra) là đương kim thủ tướng Julia Gillard, còn cử tọa là 280 em học sinh trung học ở 42 trường của Sydney và các vùng phụ cận. Cần nói thêm là ở Úc, bậc học trung học gồm các lớp từ 8-12 (từ 2013 là 7-12). Cách thức chọn các em học sinh tham gia trong chương trình lần này là: ở các trường các em học sinh muốn tham gia sẽ lập thành một nhóm, làm ra một video clip ngắn gửi về cho đài mà nội dung trong đó có thể bất cứ thứ gì các em muốn song không thể thiếu phần bắt buộc là nói lên: theo các em thì vì sao trường mình lại nên được chọn tham gia chương trình ấy. Tiêu chí để chọn cử tọa của đài ABC là sao để cử tọa có tính đa dạng, có tính đại diện nhất. Chương trình sẽ có một người host (điều khiển), cử tọa đặt câu hỏi có tính challenging, Thủ tướng sẽ đứng ở cương vị người cầm quyền chính phủ để trả lời các em học sinh về những vấn đề các em quan tâm đặt câu hỏi. Chương trình được phát sóng trực tiếp trong thời lượng gần 2 tiếng đồng hồ.


    Những cô cậu thanh niên này sẽ chất vấn thủ tướng đương nhiệm trực tiếp trên truyền hình...

    Chương trình lần này lấy tên là “PM Julia Gillard and high school students: Showdown”. Mình tạm dịch là “Cuộc chiến tay đôi đối mặt giữa thủ tướng Julia Gillard và các học sinh trung học”. Điều khiến mình rất bất ngờ là các câu hỏi các em đưa ra, chúng đa dạng về chủ đề, và có rất nhiều câu rất hay, rất hóc. Từ vấn đề thổ dân, phân biệt giới tính trong trường học, tệ cưỡng dâm, người trẻ và chính trị, độ tuổi bầu cử, gánh nợ của chính phủ đương nhiệm dành cho các thế hệ tương lai, tăng thuế, chính sách Gonski cho giáo dục, bất bình đẳng về cơ hội, đến tình trạng đắt đỏ tại thành phố, sự thiên vị của Úc với Isarel, kỳ bầu cử rơi vào đúng lễ Kippur của người Do thái, khủng hoảng sản xuất, tệ cá cược, người tị nạn, bệnh thần kinh, phản biện của Thủ tướng đối với một số quan điểm sách lược của lãnh tụ đảng đối lập Tony Abbott… Nói thật, mình ngồi xem mà cứ rưng rưng trong lòng vì quá mừng khi thấy các em học sinh đã có thể quan tâm đến chính trị, xã hội có nhận thức chính trị ở mức độ ấy, vì sự tự tin của các em trong đặt câu hỏi, giơ tay xin hỏi thêm, vì tinh thần tôn trọng các em của một vị thủ tướng, vì tinh thần đối thoại thẳng thắn, không “kiêng dè”, “né tránh”,… Quá ấn tượng với 2 trong số những em đã đặt câu hỏi – 2 em chắc mới chỉ chừng học lớp 7 vì trông mặt còn rất non, nhưng 2 câu hỏi thì chẳng non chút nào, mà ngược lại còn được cả cử tọa vỗ tay và thủ tướng khen là “hay” và “tough”. Hãy thử xem một vài câu hỏi trong chương trình này xem các bạn nha:

    - “Trước khi chính phủ của đảng Lao động thắng cử, nước Úc có một lượng thặng dư lớn, rồi sau khi đã tiêu tốn vào nhiều dự án (trong thời gian chính phủ cầm quyền vừa qua) thì giờ đây chúng ta đang suy giảm nghiêm trọng ngân khố. Vậy câu hỏi của tôi là “thế hệ chúng tôi sẽ chịu những ảnh hưởng gì khi viễn cảnh phải tăng thuế má để trả gánh nặng nợ nần do chính phủ để lại?”

    - “… Làm sao mà chúng ta khuyến khích các thế hệ nữ giới kế tiếp dấn thân trên con đường chính trị khi mà họ vẫn là đối tượng của sự phân biệt giới tính hàng ngày ở từng khía cạnh?”

    - “… Với một nền chính trị gồm những chính trị gia bị cáo buộc là “thiếu khuyến khích người trẻ quan tâm tới chính trị” thì Thủ tướng có lo ngại về chất lượng của các chính phủ tương lai?”

    - … Bà Thủ tướng sẽ hành động như thế nào đối với bản báo cáo rằng tình trạnh kì thị chống lại những bạn có cha mẹ chọn trường Tư thục và trường Tư thục công giáo?”

    - “Tại sao trong khi Úc lớn tiếng thúc đẩy một bản hiệp ước hòa bình giữa Isarel và Palestine mà thái độ của chính phủ dường như “thiên vị” Isarel. Ví dụ, tại sao chính phủ Úc sẵn sàng áp đặt lệnh cấm vận trừng phạt lên Iran vì chương trình vũ khí hạt nhân của họ thì chẳng có gì được đả động đến những kho vũ khí đang hiện hữu của Isarel và các hành động xâm phạm quyền của người Palestine?”

    - …..

    Không biết các bạn sẽ có cảm nhận gì khi xem chương trình này, hoặc nghĩ gì sau khi đọc mấy dòng mình viết; riêng mình thì quá vui khi câu trả lời cho câu hỏi “Vì sao” bên trên đã được tìm thấy trong chương trình này đấy các bạn ạ. Thì ra, ngay khi còn ngồi trên ghế nhà trường trung học, trong trường cũng như ngoài cuộc sống chung các em học sinh đã được “hít thở” bầu không khí chính trị như một phần không tách rời cuộc sống của mỗi người. Giờ mình đã hiểu thêm một câu nói của thầy giáo rằng “Chính trị không phải chỉ ở Canberra (thủ đô của Úc, nơi đặt các cơ quan chính phủ, quốc hội, tòa án,..) mà còn ở ngay đây, giữa tôi và bạn đây này (và thầy làm động tác đưa tay qua lại, chỉ xuống chỗ này, chỗ kia). Và cũng hiểu hơn những gì mà mấy ngày trước, tình cờ mình được một bà mẹ kể về đứa con gái 9 tuổi của bà: Chả là cô nàng hồi đầu năm học còn hỏi: “Julia Gillard là ai hả mẹ?”, mà đến gần đây đã biết đến cả về Tony Abbott, đến ông Daniel Andrews (ứng viên tranh chức thủ hiến bang trong cuộc bầu cử mãi năm 2014 mới tiến hành), hay cả ông Antony của đảng Xanh nữa (mà mình đoán là cô nàng này chắc không chỉ biết tên không thôi mà còn biết thêm những thứ khác nữa về các nhân vật nói trên). Rồi chuyện trong năm học cô nàng cùng 3 bạn khác đã đọc sách, sưu tầm được những bức ảnh, làm thành một phần trình bày ppt về chính sách của các chính phủ tiền nhiệm trước đây liên quan tới “thế hệ bị đánh cắp” ở Úc. Hay như cô chị học lớp 5 đã được dạy cách đọc phải biết tìm “ẩn ý” đằng sau câu chữ, bản văn,… Nói thật là lúc nghe bà mẹ ấy kể mình cứ ồ ề mắt chữ a mồm chữ o mà chẳng thể tưởng tượng được hết ở trường bọn trẻ được học, được làm những gì nữa. Nhưng mình biết chắc là mình thuộc “đối tượng thiệt thòi” so với các bạn nhỏ Úc các bạn ạ.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    2 phản hồi

    Giá như các ngài ủy viên BCT biết đặt ra câu hỏi "vì sao" như những học sinh trung học của Úc thì hay biết mấy, vì như thế tức là ý thức được mình trăn trở với những vấn đề của đất nước. Ví dụ như các ngài đặt ra các câu hỏi "vì sao" sau đây:
    - Vì sao dân lại mất lòng tin trầm trọng đối với Đảng như thế?
    - Vì sao Đảng ta (chứ không phải dân ta có nhiều kẻ thù ("các thế lực thù địch") đến thế?
    - Vì sao ta chống mãi mà tệ nạn tham nhũng vẫn không giảm mà cứ tăng?

    Còn bản thân tôi có một câu hỏi "vì sao" sau đây rất sát sườn đến cuộc sống, bác nào biết, xin trả lời giúp: "Tôi đã mua một căn hộ của nhà nước 13 năm, từ trước đến nay tôi không phải nộp tiền thuế đất, nhưng mới đây thôi không hiểu VÌ SAO nhận được thông báo là phải nộp thuế đất hàng năm. Căn hộ của tôi ở tầng 5 mà phải nộp thuế đất, vậy những căn nhà nhiều tầng của tư nhân thì mỗi tầng có phải nộp thuế đất hay không? Vì sao?
    Ai có câu hỏi "vì sao" thì post lên các trang mạng của chính phủ để các ngài Bộ trưởng để cá ngài Bộ trưởng ...im lặng, không trả lời. Vì sao các ngài Bộ trưởng lại im lặng, không trả lời?

    Hình như quan niệm về chính trị của người Úc (và nhiều nước khác văn minh) khác quan niệm chính trị mà Đảng dạy cho học sinh nói riêng và cho toàn dân nói chung có khác nhau. Mình vẫn thường lu loa "chính trị là thống soái" thế nhưng nước ngoài (cụ thể là mấy nước tư bản phương Tây) lại nhận xét dân mình "thiếu giác ngộ chính trị" (có lẽ họ tránh từ "ngu"). Họ quan tâm đến chính trị là làm cho người dân hiểu về tình hình đất nước, còn chính trị kiểu mình là nhồi nhét một mớ lý luận mác xít, lênin nít, "nhờ ơn đảng nhờ ơn chính phủ".
    Theo như họ thì học sinh của mình "sướng", hồn nhiên và ngây thơ hơn, mọi việc "đã có Đảng và nhà nước lo", cứ việc là fan của sao nọ sao kia, đỡ phải bận tâm hỏi "Vì sao?"