Quách Hoàng Lân - Bàn về niềm tin của Ban Biên Tập Cùng Viết Hiến Pháp

  • Bởi Mùa Quít
    07/04/2013
    4 phản hồi

    Quách Hoàng Lân

    Như vậy sau hơn hai tháng khởi xướng và đăng các ý kiến thảo luận, Ban Biên Tập trang Cùng Viết Hiến Pháp (CVHP) đã đưa ra đề xuất sửa đổi Hiến pháp của mình. Bỏ qua những quan điểm mà các trang mạng và các nhóm ý kiến khác cũng đã nêu, như là về quân đội, về sở hữu đất đai.., còn lại một quan điểm quan trọng mang tính “to be or not to be” đó là quan điểm về điều 4, thì Ban Biên Tập của CVHP cũng đã đưa ra khẳng định rất rõ ràng: Ủng hộ sự lãnh đạo của Đảng cộng sản, và ủng hộ việc hiến định nó trong hiến pháp. Lý do chính để Ban Biên Tập CVHP tiếp tục ủng hộ sự lãnh đạo duy nhất của Đảng CS là: “Chúng tôi cũng cho rằng trong hoàn cảnh hiện tại, việc bỏ Điều 4 có thể dẫn đến những hậu quả chưa thể lượng định đối với tiến trình phát triển trong ổn định của đất nước.”(xem Một số ý kiến về việc sửa đổi Hiến pháp

    Tóm lại, bản thân Ban Biên Tập CVHP cũng không thể lượng định được việc bỏ điều 4 sẽ dẫn đến những hậu quả gì. Câu hỏi mà một người bình thường có thể đặt ra là: Việc bỏ điều 4 có thể mang lại những ích lợi gì cho tiến trình phát triển của đất nước hay không? Đã là những Giáo sư có uy tín trong khoa học như những người đã khởi xướng trang CVHP, tất nhiên cũng sẽ đặt câu hỏi như vậy, vì đơn giản đó là hai mặt của cùng một vấn đề. Rất tiếc là ngay cả những thảo luận về sự cần thiết của việc bỏ điều 4 đã không được các thành viên Ban Biên Tập CVHP tham gia. Ban biên tập chỉ đăng những thảo luận của các tập thể hay cá nhân như là của 72 vị Trí thức, của GS Hoàng Xuân Phú, TS Nguyễn Thị Từ Huy, hay của bản thân tôi về việc cần thiết phải bỏ điều 4 ra khỏi hiến pháp nếu không muốn bản hiến pháp trở nên một văn bản tự mâu thuẫn. Tuy nhiên bản thân Ban Biên Tập lại không có ý kiến gì về tính logic của việc bỏ/giữ điều 4 cả. Ban Biên Tập chỉ thừa nhận việc giữ điều 4 như là một bảo đảm để xã hội có thể phát triển ổn định. Xin thưa với Ban Biên Tập CVHP, việc “giữ điều 4 như là một bảo đảm để xã hội có thể phát triển ổn định” chỉ là một niềm tin của Ban Biên Tập, nó (việc giữ điều 4) không được chứng minh bằng lập luận có cơ sở cũng như bằng kinh nghiệm từ các nước phát triển và các nước đang phát triển như ở Đông Âu hay Châu Á. Ngay cả bản khảo sát ý kiến độc giả của CVHP cũng cho thấy 86% là đồng ý bỏ điều 4 ra khỏi bản hiến pháp. Tôi muốn nói rằng, việc đưa ra những đề xuất chỉ dựa trên niềm tin là điều hoàn toàn không nên nhất là đối với các GS đã nổi danh trong khoa học như là các nhân vật đã khởi xướng CVHP.

    Tôi không hiểu vì sao các Giáo sư của trang CVHP lại có niềm tin rằng duy trì một chế độ chỉ cho phép duy nhất một Đảng cộng sản lãnh đạo thì đất nước sẽ phát triển ổn định. Chẳng lẽ các GS không nhận ra sự tha hóa khắp mọi ngõ ngách của đời sống tinh thần cũng như vật chất, kinh tế, giáo dục của đất nước. Chẳng lẽ các GS không nhận ra nguyên nhân cốt lõi của sự tha hóa đó? Chẳng lẽ các GS tin rằng hãy để cho duy nhất Đảng Cộng sản lãnh đạo thì sẽ khắc phục được sự tha hóa đó, trong lúc sự tha hóa mạnh mẽ nhất chính là sự tha hóa từ trong nội bộ Đảng Cộng sản, mà theo chủ tịch Trương Tấn Sang, đó là sự tha hóa của bầy sâu. Tôi nói thẳng, nếu các GS chưa nhận ra nguyên nhân chính của sự tha hóa đó thì hãy lên tiếng thảo luận cùng các bậc trí thức khác trước khi đưa ra đề xuất dựa trên niềm tin như vậy.

    Tôi không muốn truy nguyên nguồn gốc của niềm tin đó của các GS, bởi vì việc tin vào cái gì là thuộc vào quyền của mỗi người. Mỗi người đều có một niềm tin của riêng mình. Ngay cả khi không tin gì cả thì cũng lấp ló một niềm tin đó là: tin là không thể tin được (I believe that I cannot believe). Tuy nhiên, tôi muốn nói rằng: việc đề xuất một vấn đề để cải tạo xã hội (như là đề xuất sửa đổi hiến pháp) thì phải dựa vào những quan sát khách quan, những trải nghiệm lịch sử và những lập luận có cơ sở, chứ hoàn toàn không nên dựa vào niềm tin.

    Điều cuối cùng tôi muốn nhắn tới các vị GS của trang CVHP là: Các vị là những người có uy tín trong khoa học cho nên niềm tin của quý vị có thể được một số không nhỏ những tầng lớp nhân dân xem như chân lý và vì thế sẽ dễ dàng bị những nhà cầm quyền mỵ dân lợi dụng, vì thế các vị hãy cân nhắc trước khi đưa ra những đề xuất chỉ dựa trên niềm tin như vậy. Tốt hơn hết, tôi muốn nhắc lại, là các vị hãy thảo luận với các bậc trí thức khác trước khi đưa ra những đề xuất dựa trên niềm tin của mình.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    4 phản hồi

    Đồng ý với các câu trả lời của bác VVH. Xin được góp thêm một ý nữa mà nhiều trí thức đã nhiều lần đề cập đến: ngay cả trong giai đoạn các đảng chính trị khác còn chưa đủ mạnh so với ĐCSVN thì sự tồn tại của các đảng phái chính trị đó cũng sẽ khiến ĐCSVN quyết tâm làm sạch chính họ. Tham nhũng sẽ ít hơn; họ sẽ chú trọng cử người có tài để lãnh đạo chứ không hoàn toàn cử người dựa vào lý lịch "con ông cháu cha"; họ sẽ chú trọng thu phục nhân tâm hơn là thu phục lòng anh bạn "vàng" phương bắc.... Sự cạnh tranh chính trị lành mạnh sẽ có rất nhiều lợi ích cho đất nước. Những lợi ích đó lớn hơn nhiều so với nỗi lo bất ổn có thể xảy ra mà một số người đưa ra để làm cái cớ hầu giữ sự độc quyền lãnh đạo của ĐCSVN. Tôi nghĩ những người thông minh như NBC phải hiểu rất rõ điều này.

    Tôi thử trả lời mấy câu hỏi của bạn Học Hỏi.

    1/ Việc bỏ điều 4, nếu được thông qua, có dẫn đến những kết quả thực tế hay không khi mà toàn bộ quyền lực hiện nay vẫn nằm trong tay Đảng CSVN?

    --> Không có gì đảm bảo là điều đó sẽ được thực thi ngay, nhưng ít ra nhân dân còn có cơ sở pháp lý để đấu tranh chống lại sự độc tài của ĐCS, và điều đó rõ ràng là có lợi cho cuộc đấu tranh vì một xã hội dân chủ ở VN. Còn giữ điều 4 thì cuộc đấu tranh chống độc tài CS ở VN vẫn bị coi là phi pháp, vi hiến, "phản động", và trong cuộc đấu tranh này, cơ sở pháp lý thuộc về ĐCS.

    2/Nếu thực sự đa nguyên, thì lực lượng chính trị nào (Đảng nào) sẽ là đối trọng với Đảng CSVN?

    ---> Có thể ban đầu sẽ chưa có lực lượng đối trọng ngay, nhưng việc bỏ điều 4 sẽ mở đường cho các khuynh hướng chính trị khác (ngoài ĐCS) hình thành và phát triển. Nếu còn điều 4 thì sẽ không bao giờ có được lực lượng đối trọng với ĐCS: mọi khuynh hướng chính trị khác ĐCS sẽ bị ĐCS bóp chết ngay từ trong trứng nước.

    Như vậy, bỏ điều 4 chính là một trong những cách thức chuẩn bị cho việc chuyển giao quyền lực giữa các đảng phái diễn ra một cách hòa bình. Khi ĐCS VN vẫn là lực lượng chính trị mạnh nhất, không có đối trọng, thì họ vẫn có thể nắm quyền lãnh đạo đất nước một cách hoàn toàn hợp hiến (nếu chiếm được đa số phiếu bầu). Nhưng sau một thời gian được hiến pháp cho phép hình thành và phát triển, các đảng phái khác có thể sẽ mạnh lên và giành được sự tín nhiệm của nhân dân hơn là ĐCS - họ sẽ lên nắm chính quyền nhờ vào phiếu bầu của dân, chứ không phải bằng cách thức bạo lực "cướp chính quyền" như ĐCS đã làm trước đây.

    3/ Việc nội bộ Đảng CSVN có sự "tự chuyển biến" thì sẽ là một con đường có lợi nhất cho dân tộc?

    ---> ĐCS VN có thể "tự chuyển biến" được không khi toàn thể nhân dân, kể cả những trí thức uy tín nhất, đều công nhận sự lãnh đạo độc tôn của họ? Khi họ không có bất cứ một đối thủ cạnh tranh nào? Khi sự cầm quyền của họ, dù tồi tệ đến mấy, cũng đã được hiến pháp đảm bảo? Trong những điều kiện trên, vì lẽ gì mà họ phải "tự chuyển biến" ?

    thưa bác Lân và các thành viên Dân Luận:
    - đọc bài của bác và bài của tg Lê Đá Trẻ https://danluan.org/tin-tuc/20130407/le-da-tre-ve-phan-tich-ket-qua-khao-sat-cua-nhom-cung-viet-hien-phap góp ý với nhóm CVHP, cháu đồng ý là nhóm CVHP có một số điểm chưa đc logic, trong đó tg LĐT đã trình bày khá rõ: nếu Đảng lãnh đạo mà ko thành viên nào của Đảng được bầu vào CP thì lãnh đạo ntn...
    - tuy nhiên nếu nhìn vấn đề theo một hướng khác: ví dụ hiện nay có nhiều điều được qui định trong hiến pháp nhưng vẫn bị vi phạm trên thực tế, thì việc bỏ điều 4, nếu được thông qua, có dẫn đến những kết quả thực tế hay không khi mà toàn bộ quyền lực hiện nay vẫn nằm trong tay Đảng CSVN?
    - nếu thực sự đa nguyên, thì lực lượng chính trị nào (Đảng nào) sẽ là đối trọng với Đảng CSVN? và bằng cách nào họ sẽ có khả năng nắm được quyền lực (hoặc một phần quyền lực nhà nước)? việc chuyển giao quyền lực sẽ diễn ra hòa bình hay lại một lần nữa gây chia rẽ dân tộc?

    cháu thấy mọi người bàn rất nhiều về điều 4 như hình như chưa có vị nào bàn (hoặc dám bàn) về quá trình phía sau nó, nếu điều 4 thực sự bị bãi bỏ. cho nên cháu, ở một phương diện nào đó vẫn tán đồng với quan điểm của nhóm CVHP, rằng việc nội bộ Đảng CSVN có sự "tự chuyển biến" (cái này là từ của TBT NPT) thì sẽ là một con đường có lợi nhất cho dân tộc.

    trên đây chỉ là những suy nghĩ thô thiển của cháu.
    Học hỏi.

    Tôi hoàn toàn đồng ý với ý kiến của tác giả. Khi tôi đọc bản HP do nhóm các GS này đề ra để xem có nên cùng ký sưa đổi ko, và cuối cùng tôi đã quyết định không ký. Và điều đó làm tôi hạnh phúc là tôi đã chọn lựa đúng đắn khi ký vào bản Kiến nghị 72. Nhưng đâu phải ai cũng ngồi đọc và phân tích kỹ được đâu, bời ko ít người sẽ sẵn sàng ký vào bản CVHP này vì họ hoàn toàn tin tưởng vào nhóm GS nổi tiếng này. Chúng ta hãy sử dụng cái đầu của mình và sức nóng của mình một cách thông minh nhất. Xin chân thành cảm ơn bài viết. (một tiến sỹ về sinh thái môi trường đang làm việc tại CHLBĐ)