Phan Chu Trinh: Mười điều bi ai của Dân Tộc Việt Nam

  • Bởi Admin
    24/03/2013
    6 phản hồi

    Phan Chu Trinh

    <strong>Dân Luận:</strong> Xin thắp một nén hương kỷ niệm 87 năm ngày mất của cụ Phan Chu Trinh (24/3/1926 - 24/3/2013). Một con người tư tưởng vượt tầm thời đại. Một con người đã nhìn thấy trước cảnh "dịch chủ tái nô" (đổi chủ nhưng người dân vẫn làm NÔ LỆ) của nước Việt Nam. Một con người đã đánh giá đúng con đường dành độc lập - tự do cho Việt Nam phải bắt đầu từ "khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh".


    1. Trong khi người nước ngoài có chí cao, dám chết vì việc nghĩa, vì lợi dân ích nước; thì người nước mình tham sống sợ chết, chịu kiếp sống nhục nhã đoạ đày.

    2. Trong khi người ta dẫu sang hay hèn, nam hay nữ ai cũng lo học lấy một nghề; thì người mình chỉ biết ngồi không ăn bám.

    3. Trong khi họ có óc phiêu lưu mạo hiểm, dám đi khắp thế giới mở mang trí óc; thì ta suốt đời chỉ loanh quanh xó bếp, hú hí với vợ con.

    4. Trong khi họ có tinh thần đùm bọc, thương yêu giúp đỡ lẫn nhau; thì ta lại chỉ quen thói giành giật, lừa đảo nhau vì chữ lợi.

    5. Trong khi họ biết bỏ vốn lớn, giữ vững chữ tín trong kinh doanh làm cho tiền bạc lưu thông, đất nước ngày càng giàu có; thì ta quen thói bất nhân bất tín, cho vay cắt cổ, ăn quỵt vỗ nợ, để tiền bạc đất đai trở thành vô dụng.

    6. Trong khi họ biết tiết kiệm tang lễ, cư xử hợp nghĩa với người chết; thì ta lo làm ma chay cho lớn, đến nỗi nhiều gia đình bán hết ruộng hết trâu.

    7. Trong khi họ ra sức cải tiến phát minh, máy móc ngày càng tinh xảo; thì ta đầu óc thủ cựu, ếch ngồi đáy giếng, không có gan đua chen thực nghiệp.

    8. Trong khi họ giỏi tổ chức công việc, sắp xếp giờ nghỉ giờ làm hợp lý, thì ta chỉ biết chơi bời, rượu chè cờ bạc, bỏ bê công việc.

    9. Trong khi họ biết gắng gỏi tự lực tự cường, tin ở bản thân; thì ta chỉ mê tín nơi mồ mả, tướng số, việc gì cũng cầu trời khấn Phật.

    10. Trong khi họ làm việc quan cốt ích nước lợi dân, đúng là “đầy tớ” của dân, được dân tín nhiệm; thì ta lo xoay xở chức quan để no ấm gia đình, vênh vang hoang phí, vơ vét áp bức dân chúng, v.v...

    Theo FB BÙI QUANG MINH

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    6 phản hồi

    Mr HongLac viết:
    Có người nói “Nhân dân nào, chính quyến đó" là hoàn toàn sai. Phải nói “Chính quyền nào, nhân dân nấy”, “Cha nào, Con nấy”, Chính thể nào, (sinh ra) xã hội nấy”. Tóm lại, “con đường” VN ngày nay phải đi là “Khai quan trí, chấn dân khí, hậu dân sinh”.

    Bác HongLac lại suy nghĩ yếm thế rồi. Tôi nghĩ "Cha" ở đây phải là nhân dân, còn chính quyền luôn là "Con" của cha/nhân dân chứ. Vậy thì “Cha nào, Con nấy” trong trường hợp này có đúng ko? hoặc đúng và có trách nhiệm bao nhiêu %?

    M.X.Bách viết:
    Nếu như vậy thì các ông quan nước ngoài là tốt hơn quan trong nước ta rất nhiều(đặc biệt điều 10 cụ PCT cho ta thấy vậy), có nghĩa rằng nếu ta vẫn là thuộc địa của pháp thì ngày nay dân ta có "đầy tớ thật sự" chứ ko phải như bây giờ. Người VN có câu "làm tớ thằng khôn còn hơn làm thầy thằng dại".

    Sai bét!!! Hãy xem đoạn sau:

    Phan Chu trinh viết:
    1. Trong khi người nước ngoài có chí cao, dám chết vì việc nghĩa, vì lợi dân ích nước; thì người nước mình tham sống sợ chết, chịu kiếp sống nhục nhã đoạ đày.

    Vì sao Cụ Phan lại phải chiến đấu? Vì người VN dưới chế độ thực dân Pháp phải "chịu kiếp sống nhục nhã đoạ đày". Thái Lan phát triển có cần phải dưới sự đô hộ của Pháp hay Anh hay không?

    Chỉ vì ghét bỏ CS mà xét lại LS, coi thực dân Pháp là ân nhân thì thật có lỗi với hai cụ Phan, với các anh hùng liệt sĩ đã xả thân chống Pháp.

    M.X.Bách viết:
    Thưa nhân dân VN, thập kỷ trước nước Úc có đợt trưng cầu dân ý, và được kết quả là hầu hết người dân ko muốn độc lập mà muốn duy trì là thuộc địa của Anh!!! vậy đó, thuộc địa còn tốt hơn độc lập.

    Ông chủ thực sự của Úc lúc đó là ai? Là người Anh và người phương Tây khác! So sánh sự đô hộ của Pháp trên VN với chế độ quản trị của người Anh tại đất Úc (không phải là thuộc địa mà là đất nước mở rộng của Anh) thật là khập khiễng!

    Nói như vậy không phải là tôi muốn phủ định sạch trơn sự 'khai hóa' của Pháp. Họ thực sự đã xây dựng hệ thống đường sá. Nhưng đó là để dùng cho việc khai thác thuộc địa chứ không phải là để dành cho phúc lợi của người VN. Pháp đã mang nền văn minh tới VN. Nhưng đó là hậu quả tất yếu của quá trình khai thác thuộc địa, không phải là mục đích tối thượng của Pháp.

    (Thanh (khách viếng thăm) gửi lúc 02:01, 25/03/2013 ) Ô Thanh ! phê bình bài này là sai như ông thì ai mà chẳng biết, cần gì phải đợi Ô phân tích mổ xẻ sai đúng, ai có chút kiến thức cũng dễ dàng phân tích được như Ô, nhưng thiển nghỉ cụ Phan viết như thế để đánh thức niềm tự hào của dân tộc Việt, tự cường , tự canh tân mình bằng cách bỏ những cái dở của mình mà học lấy những cái hay của người khác ( kể cả cái hay của thực dân ), mục đích của cụ Phan là vậy chứ cụ Phan không phải là hạng hồ đồ như ô nghĩ đâu. Theo tôi bài này cũng có nhiều giá trị trong thời điểm hiện nay, những cái dở của người Việt mình đến nay vẫn sờ sờ ra đó, thế nên sự phát triển của nước nhà hiện nay không đáp ứng được cao vọng của các bậc tiền bối tâm huyết khi xưa.

    Trích dẫn:
    Có lẽ câu “Mười điều bi ai của Dân Tộc Việt Nam” là do tác giả hay biên tập viên bài nầy viết chớ không phải của cụ Phan Chu Trinh.

    "của Dân Tộc Việt Nam" cũng có lý nhưng chỉ nên hạn chế vào khoảng thời gian của bài viết, bởi vì một số điều không áp dụng cho cả chiều dài lịch sử VN (người ta thường có thói phát biểu quá đà, lời lẽ cực đoan để nhấn mạnh quan điểm của mình)

    1. Trong khi người nước ngoài có chí cao, dám chết vì việc nghĩa, vì lợi dân ích nước; thì người nước mình tham sống sợ chết, chịu kiếp sống nhục nhã đoạ đày.

    Không đúng cho mọi thời trong lịch sử.

    2. Trong khi người ta dẫu sang hay hèn, nam hay nữ ai cũng lo học lấy một nghề; thì người mình chỉ biết ngồi không ăn bám.

    Dùng từ "chỉ biết" là cực đoan. Nếu chỉ ăn bám thì bám vào ai, và ai làm ra của cải để phục vụ kẻ ăn bám?

    3. Trong khi họ có óc phiêu lưu mạo hiểm, dám đi khắp thế giới mở mang trí óc; thì ta suốt đời chỉ loanh quanh xó bếp, hú hí với vợ con.

    Không hoàn toàn đúng. Dân ta đã mở mang bờ cõi từ Bắc xuống Nam (và sang hướng Tây đến Miên, Lào) chứ không phải ngồi yên. Có thể không đến tầm mức thế giới vì không có điều kiện (kỹ thuật, phương tiện), nhưng ngày nay đã khác: người Việt có mặt khắp toàn cấu.

    4. Trong khi họ có tinh thần đùm bọc, thương yêu giúp đỡ lẫn nhau; thì ta lại chỉ quen thói giành giật, lừa đảo nhau vì chữ lợi.

    Không hoàn toàn đúng.

    5. Trong khi họ biết bỏ vốn lớn, giữ vững chữ tín trong kinh doanh làm cho tiền bạc lưu thông, đất nước ngày càng giàu có; thì ta quen thói bất nhân bất tín, cho vay cắt cổ, ăn quỵt vỗ nợ, để tiền bạc đất đai trở thành vô dụng.

    Không hoàn toàn đúng (nói về bản chất người Việt), nhất là câu "để tiền bạc đất đai trở thành vô dụng". Vấn đề là đất nước nào cũng phải có luật pháp nghiêm minh ngăn chặn điều ác, và chính sách khôn ngoan khuyến khích hoạt động của nhân dân trong mọi lĩnh vực.

    7. Trong khi họ ra sức cải tiến phát minh, máy móc ngày càng tinh xảo; thì ta đầu óc thủ cựu, ếch ngồi đáy giếng, không có gan đua chen thực nghiệp.

    Không hoàn toàn đúng. Người Việt có thể thiếu óc sáng tạo, nhưng tài bắt chước và liều lĩnh không tê. Điều này cũng giống TQ và Nhật thôi. (tuy liều lĩnh của người Việt có lẽ do thiếu suy tính, "làm đại, tới đâu hay tới đó")

    9. Trong khi họ biết gắng gỏi tự lực tự cường, tin ở bản thân; thì ta chỉ mê tín nơi mồ mả, tướng số, việc gì cũng cầu trời khấn Phật.

    Người Phương Tây cũng cầu nguyện đến Thượng Đế, Chúa Trời đấy thôi.

    10. Trong khi họ làm việc quan cốt ích nước lợi dân, đúng là “đầy tớ” của dân, được dân tín nhiệm; thì ta lo xoay xở chức quan để no ấm gia đình, vênh vang hoang phí, vơ vét áp bức dân chúng, v.v...

    Cũng giống như điều 5. Nước nào cũng phải có luật pháp, chính sách tốt.

    Có lẽ câu “Mười điều bi ai của Dân Tộc Việt Nam” là do tác giả hay biên tập viên bài nầy viết chớ không phải của cụ Phan Chu Trinh. Nếu gọi là “của Dân Tộc Việt Nam” thì có thể hiểu đó là bản sắc hay văn hoá của người Việt Nam thì làm sao thay đổi được? Cụ Phan Chu Trinh sử dụng những từ như “người nước mình”, “ta”, thì không thể được hiểu là “dân tộc Việt Nam” được. Chính cụ Phan Chu Trinh thấy mười điều nầy và nhiều người Việt trong và ngoài nước cũng thấy điều nầy thì không thể gọi là “của Dân Tộc Việt Nam” được.

    Cụ Phan Chu Trinh đưa ra mười điều đó và muốn kêu gọi “Khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh” trong hoàn cảnh Việt Nam còn dưới sự cai trị của thực dân Pháp. Trớ trêu thay, đến ngày nay mười điều đó vấn còn đúng, nhưng dễ hiểu vì ngay sau khi thoát khỏi ách cai trị của thực dân Pháp thì đất nước Việt Nam lại bị sự thống trị độc tài độc đảng của CNCS thông qua ĐCSVN. Nói thế để thấy rằng dân tộc Việt Nam còn đường thoát, mười điều đó không phải là bản sắc “của Dân Tộc Việt Nam” mà là hệ quả của tiến trình sinh hoạt, sinh sống của xã hội trong một thời gian dài.

    “Khai dân trí” thời bị (Pháp) trị đã khó, thời độc đảng, độc tài toàn trị của ĐCSVN càng vô cùng khó khăn, có thể nói là vô vọng. Có người nói “Nhân dân nào, chính quyến đó" là hoàn toàn sai. Phải nói “Chính quyền nào, nhân dân nấy”, “Cha nào, Con nấy”, Chính thể nào, (sinh ra) xã hội nấy”. Tóm lại, “con đường” VN ngày nay phải đi là “Khai quan trí, chấn dân khí, hậu dân sinh”.

    Nếu như vậy thì các ông quan nước ngoài là tốt hơn quan trong nước ta rất nhiều(đặc biệt điều 10 cụ PCT cho ta thấy vậy), có nghĩa rằng nếu ta vẫn là thuộc địa của pháp thì ngày nay dân ta có "đầy tớ thật sự" chứ ko phải như bây giờ. Người VN có câu "làm tớ thằng khôn còn hơn làm thầy thằng dại". Thưa nhân dân VN, thập kỷ trước nước Úc có đợt trưng cầu dân ý, và được kết quả là hầu hết người dân ko muốn độc lập mà muốn duy trì là thuộc địa của Anh!!! vậy đó, thuộc địa còn tốt hơn độc lập.