Nguyễn Văn Thạnh - Thói hư tật xấu người Việt là do lỗi hệ thống

  • Bởi Admin
    24/03/2013
    9 phản hồi

    Nguyễn Văn Thạnh

    untitled.png

    TÔI LÊN TIẾNG

    Kính gửi: quý bạn hữu

    Tôi là Nguyễn Văn Thạnh, hiện đang sống tại Tp Đà Nẵng.

    Là một người quan tâm đến tình hình của đất nước, tôi rất buồn cho hiện tình đất nước. Có chút hiểu biết về chính trị, xã hội, tôi có viết một số bài. Các bài thể hiện sự hiểu biết và chính kiến của tôi. Trong bài viết, tôi mong muốn mọi người thấy hiện tình đất nước để thay đổi chứ không nhằm mục đích xuyên tạc hay gây thù hằn.
    Là một người Việt Nam, không ai không muốn đất nước ta thịnh vượng, phát triển; không ai không muốn dân tộc ta văn minh với những đức tính quí, chứ không phải đầy thói hư tật xấu như báo chí đưa tin khắp nơi. Những thói hư tật xấu này không chỉ làm tổn thương lòng tự hào dân tộc của chúng ta mà còn làm cho chúng ta mệt mỏi trong cuộc sống. Chúng ta dệt nhau trong một tấm vải số phận nên cuộc sống không thể tách rời nhau.

    Tôi cũng trăn trở điều trên, luôn suy nghĩ mong tìm ra giải pháp nhằm cùng mọi người giải quyết. Suy cho cùng giải quyết vấn đề chung thì cũng là làm cho cuộc sống riêng tốt hơn.

    Từ suy nghĩ đó, sau thời gian trăn trở, tôi viết bài "Thói hư tật xấu người Việt là do lỗi hệ thống?". Bài viết kiến giải và cung cấp một góc nhìn mới về vấn đề lâu nay ta vẫn tranh luận mà chưa có giải pháp khoa học.

    Bài báo được báo mạng vietnamnet đăng, nhận được sự quan tâm thảo luận của rất nhiều độc giả, phần đông là đồng tình. Nhận đến 11 trang bình luận với rất nhiều like. Tôi rất phấn khởi và tin tưởng vào cơ quan ngôn luận của đất nước. Chỉ có cởi mở, bàn luận chúng ta mới có thể tìm ra giải pháp khoa học, hợp lý để giải quyết vấn đề.

    Thật đáng tiếc, sau ba ngày đưa tin, bài báo đã bị rút xuống, không một lý do giải thích. Tim tôi như bóp nghẹt, tôi cảm thấy như đất nước này có một thế lực nào đó muốn dân tộc ta mãi sống với những thói hư thật xấu, không muốn giải quyết nó.

    Để có thể tiếp tục cuộc tranh luận vấn đề trên, tôi mở blog này, đăng lại bài viết để rộng đường dư luận. Tôi biết việc này là rất nguy hiểm và rủi ro, tôi có thể bị sách nhiễu, bắt bớ, bỏ tù, nhưng tôi cố vượt qua nỗi sợ. Tôi lên tiếng vì muốn đất nước thay đổi tốt đẹp hơn. Thay đổi trong trật tự, hòa bình, thương yêu nhau.

    Nguyễn Văn Thạnh
    ĐT: 0984.973.376
    Email: [email protected]
    Blog: http://loihethong.blogspot.comhttp://toilentieng.blogspot.com

    Thói hư tật xấu người Việt là do lỗi hệ thống

    Bây giờ, câu chuyện là người Việt Nam chúng ta có một số thói hư tật xấu như: dựa dẫm, lười biếng, dựa uy, sính ngoại, ham nhậu, khoe khoang, dối trá, xả rác, ý thức công cộng kém, “ăn to, nói lớn”,… là chuyện gần như ai cũng thừa nhận. Thậm chí một góc trời cao quí như ngành giáo dục cũng bị một vị GS nổi tiếng cảnh báo là bị tha hóa.

    Dù nghe rất đau đớn như cái tát vào mặt mình nhưng chúng ta không thể bao biện hay chối bỏ. Là những người mong muốn dân tộc ta văn minh, chúng ta cần đối diện sự thật này để tìm cách giải quyết.

    Thử đi tìm nguyên nhân

    Án Anh là một nhân vật lịch sử Trung Quốc cổ đại, sống và làm quan hai triều vua Tề Trang công và Tề Cảnh công thời Xuân Thu. Ông có dáng thấp nhỏ nhưng có trí tuệ thông minh và là một vị quan tài ba của nước Tề. Ông có tài xử thế và ngoại giao rất tốt.

    Khi Án Anh đi sứ nước Sở, Sở vương muốn làm mất mặt nước Tề nên đã bày nhiều trò để hạ nhục.

    Sở vương đang tiếp Án Anh thì có mấy tên lính dắt một tù binh đi ngang qua, Sở vương liền kêu lại hỏi người kia là người nước nào, bị tội gì, thì một tên lính cho biết người này nguyên là người nước Tề, bị bắt vì phạm tội ăn trộm ngựa. Sở vương cho lui rồi quay sang hỏi Án Anh: Người nước Tề hay trộm cắp vậy sao?

    Án Anh đáp: "Cây quít trồng ở phương bắc thường cho quả ngọt, trái sai, nhưng khi đem trồng ở phương Nam thì quả đã chua, lại còn ít nữa. Tại sao thế? Đó là do phong thổ vậy. Người nước Tề giữ đạo luân thường, xưa nay vốn không trộm cắp, nhưng khi sang làm dân nước Sở lại sanh tật xấu. Tại sao thế? Âu cũng là do phong thổ vậy".
    Đây là một điển tích về một con người thông minh, ứng đáp nhanh nhẹn trong xử thế. Tuy nhiên không chỉ ứng đáp nhanh mà cái lý ông đưa ra cũng rất logic.


    Ảnh minh họa

    Tìm hiểu lịch sử các đất nước văn minh như Mỹ, Nhật, Đức, Singapore,… không phải tự nhiên sinh ra là dân tộc họ văn minh lịch sự. Người Mỹ cũng có tính xấu chà đạp người khác để hưởng lợi, cố giữ quyền lợi đến mức phải đánh nhau to trong cuộc nội chiến mới giải quyết được, rồi nạn phân biệt chủng tộc, người da trắng phân biệt đối xử với người da đen. Không có chuyện tự nguyện nhường nhịn nhau, tôn trọng nhau mà phải làm một cuộc cách mạng dân quyền, biểu tình rầm rộ, bạo động chết người, quốc hội phải ra luật thì vấn đề mới được giải quyết.

    Người Nhật cũng có tính tự tôn dân tộc quá mức đi đè đầu cưỡi cổ dân tộc khác, bị thất bại ê chề rồi mới tỉnh ngộ, nhã nhặn, lịch sự. Người Singapore trước, phần lớn người gốc Hoa với thói quen khạc nhổ, “phun nước miếng như mưa”.

    Không có một dân tộc nào tự nhiên mang trong mình thuộc tính xấu, hay sinh ra đã là dân tộc lịch sự văn minh.

    Thiết chế xã hội ảnh hưởng lên con người rất lớn. Một đất nước mà liên tục cải cách thiết chế xã hội để phát triển thì dân tộc đó tiến đến văn minh, lịch sự.

    Ở bầu thì tròn, ở ống thì dài

    Con người vừa là chủ thể xã hội, vừa chịu tác động của xã hội. Mác đã đúc kết “con người là tổng hòa các mối quan hệ xã hội”. Xã hội là một hệ thống to lớn mà mỗi cá nhân là một chi tiết nhỏ. Dù muốn, dù không anh cũng phải phù hợp với hệ thống mới tồn tại được. Ở bầu thì tròn, ở ống thì dài là vì vậy.

    Giải pháp từ luật pháp

    Tôi đồng ý với tác giả Bùi Chung là ở các nước văn minh họ không chỉ nêu gương hay kêu gọi con người tự giác mà phải dùng luật pháp để chế tài. Luật rất nghiêm, phạt nặng và nhanh chóng cho bất cứ ai phạm luật gây ảnh hưởng đến cộng đồng. Qua Singapore mà vứt kẹo singum bừa bãi hay hút thuốc không đúng nơi là bị phạt ngay cả tiền lẫn đánh đòn như trẻ con.

    Nhưng nếu chúng ta cứ dùng luật pháp để siết, coi chừng lại sai. Chúng ta cần quan tâm đến tính hệ thống của xã hội. Một xã hội vận hành trên hệ thống sai thì nó sinh ra nhiều hệ quả xấu. Từ hệ quả này lại tác động đến con người làm cho chúng ta phải “xấu” mới thích nghi được.

    Tôi có thể lấy dữ liệu để chứng minh luận điểm này. Thời bao cấp hẳn nhiều người còn nhớ. Chúng ta phải nuôi lợn trong chung cư để sống. GS Văn Như Cương để lại câu nói nổi tiếng khi bị buộc tội nuôi lợn bất hợp pháp là “lợn nuôi giáo sư Văn Như Cương”. Rồi nạn buôn bán “lậu”, vận chuyển hành hóa bất hợp pháp, đút lót cán bộ ở các trạm gác, tranh giành nhau trong xếp hàng mua bán,... Nếu chúng ta cứ nhằm một mục tiêu là dùng luật để siết để dẹp hết các “thói xấu” nhằm đưa xã hội vào trật tự buôn bán trong các cửa hàng mậu dịch thì hẳn giờ này chúng ta phải sống ngất ngư.

    Nếu chịu khó chiêm nghiệm và suy luận logic, chúng ta thấy rằng rất nhiều thói hư tật xấu của người Việt là hệ quả tất yếu của “lỗi hệ thống”. Nhiều tín hiệu bất ổn cho ta thấy rằng chúng ta đang vận hành xã hội trên một hệ thống sai. Trong hệ thống này buộc con người phải biến đổi để thích nghi.


    Ảnh minh họa

    Lịch sử kinh tế chúng ta đi từ bao cấp sang quốc doanh chủ đạo, trong hệ thống kinh tế này sản phẩm làm ra kém chất lượng. Những cục xà bông chảy nước, những chiếc lốp xe mau bục,… là nỗi niềm ngao ngán của người tiêu dùng, do vậy họ sính hàng ngoại có chất lượng tốt hơn là điều dễ hiểu.

    Nền kinh tế quốc doanh, nền chính trị thiếu cạnh tranh làm cho con người tiến thân nhiều khi không phải vì tài năng mà vì biết cách làm đẹp lòng cấp trên, tạo ấn tượng tốt. Chính điều này lại nảy sinh tệ nhậu nhẹt, khoe đô cao, khả năng chơi tới bến.

    Chính những tấm gương chơi tới bến này thành công, có doanh nghiệp riêng, có nhà cao cửa rộng lại tạo hiệu ứng bắt chước của người đi sau. Con đường làm theo người thành công đi trước luôn hiệu quả hơn là mở lối đi riêng trong chông gai.

    Vì không có cạnh tranh dẫn đến nhân viên công lực yếu kém. Hệ quả chúng ta có một nền luật pháp không nghiêm, lừa đảo không bị trừng phạt nhanh gọn nên tệ gian dối phát triển.

    Chúng ta duy trì một hệ thống ngân hàng mà ngân hàng quốc doanh chiếm chủ đạo, động lực cho vay nhiều khi không phải vì lợi nhuận, vì hiệu quả dự án kinh doanh mà nhiều lúc đến từ mối quan hệ cấp trên giới thiệu hoặc đến từ mệnh lệnh hành chính. Hệ thống đánh giá tín dụng không minh bạch, không khoa học nên người ta cần phải có nhu cầu khoe giàu để dễ vay mượn, dễ thu hút vốn làm ăn.

    Tương tự như vậy chúng ta có thể rút ra được nhiều logic dẫn đến thói xấu buộc phải có để “tiến lên, giàu sang”.

    Giải pháp mang tính hệ thống

    Có hai con đường để thay đổi: từng chi tiết đồng loạt thay đổi dẫn đến hệ thống thay đổi, hoặc hệ thống thay đổi dẫn đến các chi tiết phải thay đổi. Phương án nào khả thi? Kinh nghiệm và lý luận cho thấy rằng thay đổi hệ thống, thay đổi luật chơi để từng chi tiết phải thay đổi cho phù hợp là khả thi hơn. Kinh nghiệm này được rút ra qua thời bao cấp. Chúng ta không thể yêu cầu mọi người phải nhiệt tình, vui vẻ, lịch sự trong mua bán để phục vụ xã hội cho tốt được, chúng ta thay đổi hệ thống bao cấp, cửa hàng mậu dịch quốc doanh sang hệ thống thương mại tự do, cạnh tranh, xây dựng thương hiệu. Cũng cô nhân viên mậu dịch đó nhưng nay lại rất khác, đon đả mời khách, chăm sóc khách đến tận tay. Cô phải như vậy mới bán được hàng, mới giữ được mối.

    Lỗi hệ thống là một vấn đề lớn hiện nay dân tộc ta mắc phải. Sửa được cái này thì mọi cái còn lại theo nhau tốt. Né tránh điều này đi sửa những chi tiết vụn vặt thì tình hình ngày càng tồi tệ.

    Hệ thống đúng là gì? Tôi xin đề xuất: nền kinh tế cạnh tranh sòng phẳng, nền chính trị liêm chính và một nền luật pháp nghiêm minh.

    Mong nhận được tranh luận từ phía quý độc giả. Tranh luận đưa chúng ta gần đến giải pháp khoa học hơn. Tất cả vì mục tiêu duy nhất là dân tộc phú cường, văn minh.

    Nguyễn Văn Thạnh

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    9 phản hồi

    Khách mua dâm bị truy sát vì trả giá 'bèo'
    Thấy khách mặc cả chỉ bằng một phần ba giá tiền phát ra, chủ quán cà phê tát, ném dép đuổi đi. Theo lệnh bà chủ, hai nhân viên trong quán cà phê trá hình lao ra đuổi đánh, đâm chết ông khách đến mua dâm này.

    http://vnexpress.net/gl/phap-luat/2013/03/khach-mua-dam-bi-truy-sat-vi-tra-gia-beo/

    Mua dâm. Giá rao: 600.000. Trả giá: 200.000. Mua bán không thành. Rượt, đánh, đâm, chết: 1, đi tù: 2, một án 20 năm và một án 13 năm, bồi thường 100 triệu. Hết! :( Hổng hiểu nổi "dân mình"!!!

    Rất thiện chí và chân thành , cảm ơn tác giả NVT. Bài viết đã vén lên một số "thói hư tật xấu" từ một góc nhỏ của xã hội và đời sống VN đương đại, để nhằm hướng tới góc độ rộng lớn hơn - lỗi hệ thống chính trị VN. Điều này cựu chủ tịch quốc hội Nguyễn Văn An cũng đã từng hơn một lần nói tới.Nhưng để sửa được lỗi hệ thống lại cần hội đủ những điều kiện tiên quyết. Hiện nay, nhà nước đang hô hào nhân dân góp ý sửa đổi HP 1992, nhưng xem ra Nhà nước cũng không muốn sửa đổi gì, những vấn đề căn bản có thể cải cách sửa đổi lỗi hệ thống vẫn sẽ "nhu cữ". Như Pascal từng nói"Nếu luật pháp mà không theo sự tất yếu mà sửa đổi thì quốc gia sẽ nguy hiểm" , đó là tình trạng chính trị VN hiện tại. Thực tế mây chiêu trò trên VTV, báo QĐND, ND, TN, tạp chí cộng sản...đã nói lên điều đó. Chính phủ hiện nay là có cho đảng CSVN chứ không phải có cho quốc gia, cho dân tộc và nhân dân.

    Thực ra thì dân tộc nào cũng có điều tốt, điều xấu, người tốt, người xấu. Thế nhưng xét tổng thể thì từ khi những người CS lên cầm quyền thì dân tộc ta mất đi nhiều điều tốt mà nẩy sinh nhiều tính xấu. Trước kia thì nhà nước bao cấp về kinh tế, dẫn đến bao cấp về tư tưởng và bao cấp cả về đạo đức và lối sống. Cụ thể nhất là có cái khẩu hiệu "Yêu nước là yêu CNXH" !!! Rồi một ngươ]ì yêu Lien xô Trung quốc thì cả nước yêu Lien xô Trung quốc (yêu CNXH)!!! Hóa ra trước kia dân ta chưa biết CNXH thì không có ai yêu nước hay sao?? Cái hồi bao cấp về tư tưởng thì một người nói giống cả triệu người, cả triệu người nói giống một người. Vì thế cho nên một người ngu giống cả triệu người ngu, triệu người ngu giống một người ngu. Hồi ấy ai hiểu biết phát hiện ra những cái sai của nhà nước mà mở miệng nói ra thì bị quy kết là lạc hậu hoặc phản động (như nhóm Nhân văn giai phẩm toàn những trí thức). Chính quyền dùng bạo lực bắt ép người ta phải thừa nhận cái sai là đúng, một người sai thì cả nước sai, cuộc chiến tranh Nam -Bắc thì cứ phải thừa nhận là cuộc "chiến tranh giải phóng dân tộc", "chống Mỹ cứu nước". Mỹ và nhiều nước khác đóng quân ở miền Nam thì bảo Mỹ xâm lược miền Nam, còn quân Trung cộng đóng quân ở miền Bắc thì bảo Trung quốc giúp ta đánh Mỹ. Trong khi đó, cùng thời điểm đó Mỹ đóng quân ở Hàn quốc, Nhật Bản thì người Hàn, người Nhật không bảo Mỹ xâm lược nước họ. Rõ ràng ta đem quân vào đánh nhau ở miền Nam thì chối bai bải, "đoàn tàu không số" thì mãi sau nầy mới công nhận và công bố ghi công. Nói tóm lại ta sai, ta trái, không biết lẽ phải mà cứ cãi chày cãi cối, cãi lấy được. Có lẽ AQ của Lỗ Tấn và Chí Phèo của Nam Cao là những nhân vật được những người CS tôn thờ hay sao ấy, nên họ nói giọng điệu rất AQ, rất Chí Phèo. Bộ máy tuyên giáo, bộ máy tuyên truyền toàn một giọng AQ, Chí Phèo thì đó là hệ thống quốc doanh AQ, Chí Phèo rồi. Nay xem các quan chức vẫn còn nói theo giọng điệu này, nhất là khi các ngài gân cổ lên nói về điều 4 Hiến pháp, khẳng định sự lãnh đạo của Đảng. Đảng lãnh đạo hay người lãnh đạo? Hệ thống chính quyền thì ít nhiều bị lưu manh hóa, từ xã phường đến cơ quan trung ương đều một duộc cả thôi. Mà những cái thủ đoạn của chính quyền lại cứ bổ vào đầu người dân tức nội bộ dân tộc. Ta không thi đua với các nước để tiến lên mà cứ "chuyên chính" với dân tộc mình để "ổn định chính trị" tức giữ vững ghế của các quan chức nhân danh chế độ XHCN. Cái sai tổng thể chi phối cái sai của cá nhân hay dẫn đến cái sai của từng người là hiệu ứng của lỗi hệ thống. Nếu không sớm sửa (mà phải có ý thức sửa) thì những cái "lỗi" đó truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác sẽ biến thành tính dân tộc hay bản sắc dân tộc thì quá nguy hiểm. Cả một dân tộc không phân biệt được đúng sai, phải trái thì đất nước chỉ có lụn bại và sẽ bị dân tộc khác đè đầu cưỡi cổ.

    Cám ơn bài viết của bạn. Tôi nghĩ sự dối trá mà được việc, ném đá dấu tay mà không bị phát hiện, đổi trắng thay đen, đánh lận con đen, trù vập, ém nhẹm, xuyên tạc sự thật mà không có phản biện, tất cả đã diễn ra quá lâu. Nó dần hình thành lối ứng xử của người Việt (những người có thói quen kể trên). Nếu nói văn hoá là thói quen đã ăn sâu vào não trạng thì đó chính là lỗi của hệ thống vì từ lâu nay hệ thống này đã chấp nhận và vung đấp nó (hoặc không phát hiện thói quen đó và đồng loã với nó).
    Tại sao Lance Armstrong rất có lợi cho hình ảnh nước Mỹ mà người Mỹ vẫn phơi bày ra ánh sáng vụ Lance Armstrong. Tôi nghĩ họ tin rằng thượng tôn luật pháp tốt hơn lợi lộc. Bạn thử nghĩ nếu vụ việc Lance Armstrong là của Việt Nam, hệ thống Việt nam sẽ chọn ai? Thượng tôn luật pháp hay lợi ích.

    Tác giả đã biết từ kinh tế độc quyền đổi sang kinh tế tự do có cạnh tranh thì con người tiến bộ văn minh hơn hẳn,của cải làm ra nhiều và tốt hơn hẳn.Còn chính trị sao không nói thẳng luôn là phải cạnh tranh lành mạnh công bằng,tức đa nguyên đa đảng, thì mới loại được cái đám lòn cúi,nịnh nọt,chạy chọt thân quen để leo cao.Sao phải ấp a ấp úng là:" Chính trị liêm chính" ??? Liêm chính mà sợ cạnh tranh,sợ người tài giỏi hơn mình,sợ mất độc quyền,sợ sự thật...

    " Thật đáng tiếc, sau ba ngày đưa tin, bài báo đã bị rút xuống, không một lý do giải thích. Tim tôi như bóp nghẹt, tôi cảm thấy như đất nước này có một thế lực nào đó muốn dân tộc ta mãi sống với những thói hư thật xấu, không muốn giải quyết nó."

    Đó là đảng Cộng Sản. Thế lực của những kẻ tham quyền cố vị và bọn tay sai cố tình đưa dân tộc này xuống hố.

    Thiết nghĩ có nhiều yếu tố gây ảnh hưởng đến phẩm chất, đạo đức của một xã hội. Nhưng quan trọng nhất là như người xưa đã dạy "Thượng bất chính, hạ tắc loạn". Lỗi của hệ thống xuất phát từ điểm này đây.