Hiệu Minh - Anh Bình và nợ xấu

  • Bởi Innova
    01/11/2012
    3 phản hồi

    Nói đến nợ thì dân thường ai chả hiểu, nợ xấu là nợ không trả được, hoặc đến kỳ thanh toán phải khất lần. Cho vay mà không đòi được thì gọi là nợ khó đòi hay xấu nhất là không đòi được nợ.

    Thế mà Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Bình lại tỏ ra không hiểu nợ xấu và cách tính khi nói rằng, trên thế giới cũng như Việt Nam, hiện chưa có một bộ tiêu chí nào được coi là thống nhất để tính toán nợ xấu.

    Anh còn cố an ủi người nghe bằng nhận xét “Diễn biến nợ xấu từ đầu năm 2012 đến nay rất thống nhất với diễn biến của nền kinh tế, tăng mạnh đầu năm, kể từ tháng 6 thì tăng chậm hẳn lại.” Cứ như nợ xấu chậm lại cuối năm là phát hiện mang tính đột phá của NHNN.

    Tôi nghe mãi mà không hiểu Thống đốc định nói gì và cứ nghĩ mình tối kiến. Tuy nhiên, anh Thanh, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng, giúp tôi hiểu về nợ xấu, bằng hai ví dụ đơn giản.

    Một khu đất giá 200 tỷ, người ta nâng lên 800 tỷ đến 1 nghìn tỷ, rồi định giá bán 600 tỷ, đến bây giờ bán chưa được 100 tỷ, mất đứt 500 tỷ, đó là nợ xấu.

    Dự án Xi măng Cẩm Phả do Vinaconex làm chủ đầu tư, vốn đầu tư 6.089 tỷ đồng với công suất mục tiêu 2,3 triệu tấn/năm, nhưng sau 3 năm hoạt động, lỗ tới 1.259 tỷ, đó là nợ xấu.

    Không phải anh Bình không hiểu bài toán vỡ lòng này. Anh còn biết rõ hơn cả anh Thanh. Bới trong NHNN của anh Bình đã có thông tư hẳn hoi về định nghĩa thế nào là nợ xấu.

    Quyết định 493/2005/QĐ-Ngân hàng Nhà nước ngày 22/4/2005 định nghĩa tóm tắt như sau: “Nợ xấu là những khoản nợ được phân loại vào nhóm 3 (dưới chuẩn), nhóm 4 (nghi ngờ) và nhóm 5 (có khả năng mất vốn).”

    Cụ thể nhóm 3 trở xuống gồm các khoản nợ quá hạn trả lãi và/hoặc gốc trên 90 ngày, đồng thời tại Điều 7 của Quyết định nói trên cũng quy định các ngân hàng thương mại căn cứ vào khả năng trả nợ của khách hàng để hạch toán các khoản vay vào các nhóm thích hợp.

    Như vậy, nợ xấu được xác định theo 2 yếu tố: (i) đã quá hạn trên 90 ngày và (ii) khả năng trả nợ đáng lo ngại. Đây là định nghĩa Việt Nam.

    Còn theo định nghĩa nợ xấu của Phòng Thống kê – Liên hợp quốc “Về cơ bản một khoản nợ được coi là nợ xấu khi (i) quá hạn trả lãi và/hoặc gốc trên 90 ngày; (ii) hoặc các khoản lãi chưa trả từ 90 ngày trở lên đã được nhập gốc, tái cấp vốn hoặc chậm trả theo thoả thuận; (iii) hoặc các khoản phải thanh toán đã quá hạn dưới 90 ngày nhưng có lý do chắc chắn để nghi ngờ về khả năng khoản vay sẽ được thanh toán đầy đủ”.

    Như vậy cũng như Việt Nam ta, nợ xấu cũng được xác định dựa trên 2 yếu tố: (i) quá hạn trên 90 ngày và (ii) khả năng trả nợ bị nghi ngờ. Đây là định nghĩa được quốc tế thừa nhận rộng rãi.

    So sánh hai định nghĩa chả thấy gì khác nhau. Nhưng nợ xấu của VN do bên NHNN đưa ra thấp hơn với các tổ chức Quốc tế do cách tính đặc thù rất Việt Nam chăng?

    Thôi thì Tây có chuẩn “thấp”, không thèm “chấp”. Nhưng ngay Việt Nam mình “đóng cửa bảo nhau” cũng có những con số khác nhau.

    Hồi tháng 7, Quyền Chánh thanh tra giám sát Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Nguyễn Hữu Nghĩa nói tại cuộc họp báo rằng “Tính đến 31/3/2012, nợ xấu là hơn 202.000 tỷ đồng (khoảng 9,69 tỷ đôla), chiếm 8,6% tổng dư nợ”.

    Vào ngày 7/7, chính NHNN đưa ra con số nợ xấu 117.000 tỷ dựa vào báo cáo của các tổ chức tín dụng, chiếm 4,47% so với tổng dư nợ, bằng một nửa so với bên Thanh tra đưa ra.

    Chả lẽ một định nghĩa mà có tới mấy cách tính về nợ xấu. Có ai đó nói rằng, chỉ cần thạo mấy phép tính cộng trừ nhân chia là có thể lên làm lãnh đạo. Nhưng tôi bắt đầu nghi ngờ, liệu điều đó có đúng với trường hợp Thống đốc hay không?

    Trong lúc nợ xấu thực sự của Việt Nam còn đang tranh cãi thì có thể nghĩ rằng, Thống đốc Bình đang mắc món “nợ xấu” khác thuộc phạm trù nguy hiểm ở cả ba nhóm: Nhóm 3: dưới chuẩn về hiểu biết; Nhóm 4: khiến người ta có quyền nghi ngờ về trình độ cầm cân nẩy mực cho nền kinh tế và; Nhóm 5: khả năng mất vốn đã bỏ ra cho cái ghế.

    Mời các cụ bàn về nợ xấu và anh Bình. Có gì sai sót, xin được lượng thứ. Dân IT chỉ viết được đến thế.

    Nhờ anh NCB và các cao nhân về kinh tế, ngân hàng giúp một tay để bà con hiểu về nợ xấu, cách tính và quan trọng nhất là giải pháp thế nào.

    Xin cảm ơn.

    HM. 31-10-2012

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    3 phản hồi

    Trích dẫn:
    Nhờ anh NCB và các cao nhân về kinh tế, ngân hàng giúp một tay để bà con hiểu về nợ xấu, cách tính và quan trọng nhất là giải pháp thế nào.

    Tôi là dân thường và không cao.

    Nếu lấy ví dụ :
    Dự án Xi măng Cẩm Phả do Vinaconex làm chủ đầu tư, vốn đầu tư 6.089 tỷ đồng với công suất mục tiêu 2,3 triệu tấn/năm, nhưng sau 3 năm hoạt động, lỗ tới 1.259 tỷ, đó là nợ xấu.

    Nếu là tôi thì phải làm kiểm toán audit chặt chẽ hàng năm. Nếu sau 2 năm liên tục audit không thuận lợi, phải tái tổ chức và nên cổ phần hóa ngay vào năm thứ ba. Nhà nước chỉ nắm giữ tối đa 30% vốn để tránh thiệt hại cho ngân sách nhà nước. Nhà nước chỉ nên đóng vai trò điều hành và giám sát chung xã hội chứ không nên làm kinh tài, sản xuất lặt vặt như xi măng, hóa chất, ...

    Ví dụ khác :
    Một khu đất giá 200 tỷ, người ta nâng lên 800 tỷ đến 1 nghìn tỷ, rồi định giá bán 600 tỷ, đến bây giờ bán chưa được 100 tỷ, mất đứt 500 tỷ, đó là nợ xấu.

    Ví dụ này khó hiểu !
    Đây là tập đoàn tư nhân, làm ăn ẩu, mua qua bán lại lòng vòng thì lỗ ráng chịu.
    Việc mua bán phải có tham dự của một cơ quan nhà nước để "cảnh báo" việc đầu cơ xấu.
    Nếu nhà bank bị lỗ theo thì phải lo tách về mặt pháp lý hoạt động tiền tiết kiệm ra khỏi hoạt động đầu tư. Chỉ có nhánh đầu tư của bank là bị phá sản.

    Ý kiến của một chuyên gia tài chính - ngân hàng về chuyện nợ xấu:

    Trích dẫn:
    Đến đây cần phải định nghĩa rõ thế nào là nợ xấu. Chữ "nợ xấu" được dịch từ "bad debt" là một thuật ngữ khá chung chung, chủ yếu phổ biến trên báo chí và các "salon economist". Giới regulators (central banks, IMF, BIS) và các chuyên gia "thực sự" về lĩnh vực ngân hàng thường sử dụng thuật ngữ "non-performing loans" (NPL), trong khi đó các accounting standards sử dụng thuật ngữ như "non-accrual loans" (US GAAP) hay "impaired loans" (IAS 39). NHNN VN sử dụng NPL (nhưng dịch thành "nợ xấu") trong QĐ 493 hay Thông tư 15/2010/TT-NHNN. Tôi không rõ các qui định kế toán của VN sử dụng thuật ngữ gì, lại phải nhờ các bạn giúp trả lời trong phần comment bên dưới. Vì không phải là chuyên gia nên tôi sẽ tiếp tục sử dụng thuật ngữ "nợ xấu" trong bài này :-).

    Một trong những hiểu nhầm rất phổ biến trên báo chí VN và cả nhiều chuyên gia là tiêu chuẩn nợ xấu của VN khác với tiêu chuẩn nợ xấu quốc tế. Nếu thống kê nợ xấu theo "tiêu chuẩn quốc tế" thì nợ xấu trong hệ thống ngân hàng VN phải cao hơn nhiều con số được công bố chính thức. Trước hết cần nói rõ là trên thế giới không hề có một bộ tiêu chuẩn nào về nợ xấu, có chăng là một số thông lệ được nhiều nước sử dụng và một số guidelines do các tổ chức quốc tế (BIS, IMF) khuyến cáo. Một trong những guideline quan trọng của BIS trong Basel I là việc phân loại nợ thành 5 nhóm (pass, special mention, substandard, doubtful, loss) mà rất nhiều nước áp dụng (xem survey này của WB và survey này của IMF). Từ guideline này thông lệ quốc tế xếp những khoản nợ bị quá hạn (vốn hoặc lãi) quá 90 ngày vào nhóm 3 (substandard) và 3 nhóm cuối thường được gộp chung thành NPL. QĐ 493 của NHNN cũng áp dụng cách tính NPL theo thông lệ này, bởi vậy không thể nói "tiêu chuẩn nợ xấu" của VN kém "tiêu chuẩn quốc tế".

    http://kinhtetaichinh.blogspot.com/2012/07/bad-debt.html

    Trích dẫn:
    Tôi nghe mãi mà không hiểu Thống đốc định nói gì và cứ nghĩ mình tối kiến. Tuy nhiên, anh Thanh, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng, giúp tôi hiểu về nợ xấu, bằng hai ví dụ đơn giản.

    Ý kiến dưới đây, bác Innova lại có thể đánh giá là vạch lá tìm sâu nhưng tôi vẫn trình bày.

    Bác Hiệu Minh và nhiều cây viết cứ thích lôi cái chức bí thư, không chính danh về mặt nhà nước mà nêu ra.

    Ông Thanh nắm nhiều chức vụ nhà nước, cần nêu rõ những việc làm có liên quan đến từng chức vụ để đánh giá khả năng làm tròn chức vụ. Ví dụ Ủy viên Ủy ban Tài chính, Ngân sách của Quốc hội Việt Nam

    Khi ông Thanh họp đảng như vụ TƯ6 không kỷ luật đồng chí X, lúc đó nên nêu chức vụ ủy viên trung ương và bí thư Đà Nẵng

    Trích dẫn:
    http://vi.wikipedia.org/wiki/Nguy%E1%BB%85n_B%C3%A1_Thanh

    Ủy viên Ủy ban Tài chính, Ngân sách của Quốc hội Việt Nam