Tùng Lâm - Những giọt nước mắt sau lễ vinh danh

  • Bởi Admin
    06/09/2012
    4 phản hồi

    Tùng Lâm

    image001_32.jpg

    Bí thư Hà Nội Phạm Quang Nghị thăm và tặng quà cho tân thủ khoa trường Đại học Dược

    Hàng năm cứ sau mỗi kỳ thi tuyển sinh vào đại học lại có thêm một danh sách mới những tân thủ khoa của các trường. Thông thường mọi người đều đón nhận những thông tin này một cách phấn khởi, hồ hởi và ngưỡng mộ. Xã hội, gia đình, bạn bè của các em đều dành cho các em “tân thủ khoa” một tình cảm yêu mến, trân trọng và hãnh diện.

    Năm nay cũng vậy, bên cạnh 7 tân thủ khoa các trường khác là em Lê Đức Duẩn - tân thủ khoa của trường Đại học Dược Hà Nội được vinh dự đăng quang. Các hãng Thông tấn thi nhau đưa tin về những “tân thủ khoa” của năm học mới với nhiều hình thức, nhiều góc cạnh. Những thông tin về thành tích học tập, điểm thi hay tinh thần học tập của các tân thủ khoa đương nhiên đều xuất sắc. Về hoàn cảnh, mỗi em mỗi vẻ, đều khó khăn gian khổ nhưng đặc biệt mức độ nghèo khó thì trường hợp của em Lê Đức Duẩn khiến ta phải nghẹn ngào rớt nước mắt. Thành tích của em là một kỳ tích, song hoàn cảnh của em lại như một mũi dao trích sâu thêm vào nỗi đau của mỗi chúng ta - những người có trách nhiệm với xã hội, nó dấy lên trong ta một tâm trạng khó tả.

    Một học sinh lớp mười hai, mười tám tuổi, cân nặng chỉ 33 kg. Suốt những năm học cấp 2, cấp 3 chỉ đi chiếc xe đạp quấn lốp, không phanh, không chắn bùn, không pê đan… lại đạt thủ khoa, thật hết sức chua xót. Đọc thêm những mẩu chuyện về em qua những người thân kể lại, mới biết bữa ăn của em chỉ có rau, có cà; cả ba năm học cấp 3 em chỉ có hai chiếc áo sờn và đôi dép đứt quai. Gia đình em ở ngay Phú Xuyên - một Huyện thuộc Thành phố Hà Nội, vậy mà thu nhập của ba mẹ con mỗi tháng không nổi 500.000 VNĐ, khiến ta càng ngẹn ngào và có cảm giác như mình là người có tội.

    image005_9.jpg

    Công việc làm thêm và chiếc xe cà tàng của tân thủ khoa trường Đại học Dược

    Sau những tin ban đầu về các thủ khoa nói chung và em Lê Đức Duẩn nói riêng, đến lượt các trang báo thi nhau giật tít về các nhà hảo tâm, các vị quan viên, chức sắc xuất hiện như những vị cứu tinh làm nhoà đi hình ảnh các vai chính. Cho đến nay các thông tin đọng lại nổi bật nhất trên các báo (báo lề đảng) chủ yếu là: “Bộ trưởng Phùng Quang Thanh trực tiếp chỉ đạo học viện Quân Y đặc cách nhận thủ khoa Lê Đức Duẩn vào trường”, rồi đến “Bí thư Thành uỷ Phạm Quang Nghị đã trực tiếp đến thăm, động viên gia đình em ở Phú Xuyên và tặng sổ tiết kiệm 10 triệu đồng”…

    Ông bạn tôi - một người 50 năm tuổi đảng đưa ra một nhận xét hài hước: “đảng và chính phủ luôn có mặt kịp thời và động viên đúng lúc, đặc biệt là việc tặng quà cho những hoàn cảnh khó khăn”. Tôi bỗng liên tưởng đến những hình ảnh “rất đáng nhớ” của các vị lãnh đạo phải đi hàng trăm km bằng máy bay trực thăng hay xe chuyên dụng đến tận hiện trường tặng những phần quà (chăn màn hay mỳ tôm) cho đồng bào bị lũ lụt ở một tỉnh nào đó, họăc thăm đồng bào vùng sâu vùng xa vào những dịp năm hết tết đến.

    Có vẻ như mỗi lần có tai hoạ ập đến, đổ xuống đầu người dân thì ta lại thấy nổi lên những khuôn mặt “khả ái” luôn biết “chăm lo” đến đời sống của dân. Những dịp ấy ta lại thấy một danh sách dài những vị hảo tâm, đặc biệt là các Tập đoàn, Tổng công ty nhà nước dùng nguồn vốn đóng thuế của dân (đang lỗ nặng, còn nợ tiền lương và bảo hiểm của người lao động) vẫn hết mình với tinh thần “lá lành đùm lá rách”, trao tặng những món tiền khổng lồ từ vài tỷ đến vài trăm tỷ. Không biết số tiền ấy đến tay người dân được bao nhiêu phần trăm???

    Bỗng tôi không kiềm chế được đành tranh luận đến cùng với ông bạn 50 năm tuổi đảng của tôi:

    - Theo ông: các vị quan chức kia nghĩ gì về cảm tưởng của gia đình em thủ khoa Lê Đức Duẩn? Có lẽ các vị nghĩ rằng em và gia đình em phải hàm ơn đảng và Nhà nước của ông lắm? Chả thế mà những bức ảnh chụp các vị thể hiện sự mãn nguyện ra mặt với nghĩa cử “hào hiệp” của mình.

    - Việc dành tình cảm hay sự hỗ trợ cho một cá nhân (em Duẩn) là điều cần thiết và cũng đáng trân trọng. Nhưng nếu tôi là Bộ trưởng Bộ Quốc phòng thì trong những ngày qua, trước việc Nhà cầm quyền trung Quốc ngang nhiên có hành động khiêu khích và xâm chiếm lãnh thổ Việt nam thì tôi sẽ thường xuyên xuất hiện trên các phương tiện thông tin đại chúng thể hiện một thái độ hết sức cứng rắn và cương quyết để một mặt đáp trả thái độ ngang ngược của bon Bành trướng, mặt khác động viên nhân dân hơn là xuất hiện trong vụ thủ khoa này.

    - Nếu tôi là Bí thư Hà Nội thì tôi đã không để cho những “thần dân“ của mình nên nông nỗi đó. Thật xấu hổ cho một một Quốc gia và một Thủ đô khi mà những người dân chăm chỉ, thông minh phải chịu một cuộc sống bần cùng cơ cực đến thế. Không chỉ riêng gia đình em Duẩn, mà biết bao nhiêu gia đình khác, thậm chí còn khổ hơn thế. Họ đang ngày đêm vật lộn với miếng ăn, với cuộc sống, trong khi rất nhiều quan chức thì sống phè phỡn. Chúng đánh bạc hàng triệu đô và chơi gái một đêm cả trăm triêu. Con cái chúng đi những chiếc xe hàng chục tỷ và mua những biệt thự hàng trăm tỷ. Tiền nuôi chó cảnh của nhà chúng cũng đủ nuôi cả một làng.

    - Nếu tôi là Bí thư Hà nội thì ngay sau biết câu chuyện về hoàn cảnh gia đình em Duẩn, trước hết tôi cách chức Chủ tịch xã, kiểm điểm Chủ tich huyện về việc để một học sinh giỏi như thế phải chịu khổ suốt 10 năm hoc (em đã học giỏi lâu rồi chứ không phải khi thi mới phát hiện ra). Nếu qua thống kê thấy tỷ lệ đói nghèo của huyện nào cao sẽ cách chức Chủ tịch, nếu nhiều huyện như thế, tôi sẽ xin lỗi dân và nộp đơn xin từ chức.

    Nói vậy thôi chứ có lẽ đấy cũng là nét văn hoá của hầu hết các lãnh đạo quốc gia này chứ chẳng riêng hai vị “to đầu mà dại” ấy. Đặc biệt đây lại là một quốc gia có nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa (đang trên con đường thử nghiệm) thì đương nhiên nó phải thế. Hành động này cũng phần nào giống trường hợp Thủ tướng trực tiếp tổ chức lễ vinh danh Giáo sư Ngô bảo Châu nhân dịp GS nhận giải thưởng FIELDS tại Trung tâm hội nghị Quốc gia Mỹ Đình ngày 29/8/2010. Thật hoành tráng. Câu chuyện này đã qua 2 năm rồi nhưng vẫn đọng lại trong tôi một cảm giác rất khó tả. Nhân vật chính (người được giải thưởng) thì thể hiện thái độ đúng mức, khiêm tốn, giản dị và… rất có học. Ngược lại người vinh danh cho anh ta lại khác hoàn toàn. Nếu không theo dõi từ đầu thì rất dễ nhầm lẫn giữa hai vai, nhiều người còn cho là “hơi phản cảm”. Điều này khác hẳn với các nước phương Tây. Nơi nhiều nhà khoa học, nhà văn, nhà thơ, nhà chính trị được giải thưởng Nobel hoặc các ngôi sao màn bạc nhận giải thưởng Oscar, giải Cannes hay Cành Cọ Vàng, người vinh danh (dù là ở cương vị nào) thường đứng ở một tư thế “khiêm tốn” hẳn so với người được vinh danh, họ nói rất ít. Những lễ phong tặng danh hiệu “hiệp sỹ” được Vua hoặc Nữ hoàng trực tiếp trao cũng đều thể hiện rất đúng với vai của họ. Họ không “ồn ào”, không trịch thượng và “vơ vào”, mà luôn thể hiện sự biết ơn đến những nhân vật anh hùng đã làm nên kỳ tích đó.


    Thủ tướng Nguyến Tấn Dũng và Giáo sư Ngô Bảo Châu.


    Tổng thống Obama cụng tay binh sỹ Mỹ tại Iraq.

    Nhưng thôi, có lẽ mọi so sánh đều khập khiễng. mỗi quốc gia có một trình độ phát triển, mỗi dân tộc có một bản sắc văn hoá, ta cứ tạm cho những hành vi như thế là phù hợp với đẳng cấp và văn hoá dân gian trong giai đoạn này. Những hành vi đó dù sao cũng có thể bỏ qua được.

    Nhưng những vụ bê bối dẫn đến thất thoát đến hàng trăm ngàn tỷ như Vinashin hay Vinaline thì sao? Rồi các loại Vina khác cũng đang ngày đêm cùng với nhóm lợi ích thâu tóm ngân hàng đang phá hoại nền kinh tế, đẩy xã hội đến sa sút về mọi mặt thì sao? Những dự án “Khủng” tàn phá môi trường, bóc lột đến khánh kiệt tài nguyên thiên nhiên hay vay tiền vô tội vạ để chồng chất món nợ cho tương lai thì sao? Đấy nhất thiết không phải là “bản sắc văn hoá dân tộc”. Không thể bỏ qua!

    Những thủ khoa như Lê Đức Duẩn và hàng triệu học sinh nghèo, suy dinh dưỡng khác đang oằn mình vừa làm vừa học để tồn tại, vừa cùng với gia đình trả gánh nặng quá khứ, vừa phải cõng trên vai một món nợ đã được ghi sẵn cho tương lai của các em.

    Đây là niềm kiêu hãnh hay nỗi nhục? Là thành tích hay tội ác? Là nụ cười hay những giọt nước mắt?

    Tùng Lâm
    Hà Nội 03.09.2012

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    4 phản hồi

    Những điều tôi viết dưới đây không trực tiếp liên quan đến chủ đề của bài viết, nhưng là chuyện thật để cùng đối chiếu:

    Ba Khía viết:
    Tuần rồi có dịp đi Chicago và gặp được 2 bạn trẻ từ VN sang du học tại 1 trường ĐH nổi tiếng về khoa học-kỹ thuật của Mẽo ở TB Illinois. Hai bạn trẻ này có những điểm chung: từng đậu thủ khoa ở 1 trường ĐH bên VN và rất...nghèo (mẹ của 1 trong hai bạn phải buôn thúng bán bưng để nuôi bạn ăn học thành tài).

    Tôi thì có quen thân một gia đình có hai đứa cháu từ VN qua du học tại một trường tư nổi tiếng là đắt giá ở bang Victoria, xứ Úc. Hai em này có những điểm chung: hồi còn ở VN từng qua nhiều năm tại những trường "tiêu chuẩn quốc tế" ở VN và rất ... giàu (khi hỏi cha mẹ làm gì ở VN, hai em đánh trống lảng, không muốn nói cho ai bết cha mẹ mình làm gì, nhưng loáng thoáng thấy có vàng bạc đá quý gì gì đó )

    Ba Khía viết:
    Hành trang của các bạn vào Hoa Kỳ là 1 chiếc valy nhỏ xíu, xách đi kêu lọc xọc vì chẳng có mấy vật dụng, đồ đạc gì trong đó, cho nên thời gian soi hành lý của các bạn này của đám Hải quan Mẽo chỉ khoảng 1-2 phút! So với những đống hành lý đồ sộ của những đ/c Việt kiều mang về, mang qua mỗi khi từ xứ tư bẩn về thăm chùm khế ngọt, hay ngược lại từ quê nhà trở qua, thì thời gian khám xét hành lý này đã lập 1 kỷ lục Olympic mới cho VN.

    Hành trang của hai bạn khi đến Úc là hàng đống những va li chứa đầy quần áo giày dép hàng hiệu mua trong những chuyến shopping Hồng Kông. Singapore, Thượng Hải ... sẵn sàng sánh ngang đẳng cấp với bạn bè cùng trang lứa thượng lưu xứ Úc. Mỗi năm chừng 4, 5 lần hễ có dịp nghỉ 1, 2 tuần hai em đều không ngại đường xa, chăm chỉ về thăm nhà; hành lý về VN của hai em cũng hàng thùng hàng đống, là thành quả của nhiều tuần mua sắm tại những cửa hàng sang nhất Melbourne.

    Ba Khía viết:
    Hai bạn trẻ này sang Mẽo với học bổng toàn phần cho degree PhD. Ông giáo sư phỏng vấn nhiều SV VN (đã tốt nghiệp ĐH), và cuối cùng chọn 2 bạn trẻ này để trao học bổng. Ổng có phát bỉu đại loại là "lời cảm ơn có ý nghĩa nhất mà ông muốn nhận được từ 2 bạn là: sau này khi hai bạn thành công sẽ tiếp bước ông trong việc tìm ra những tài năng trẻ mà nghèo khó để giúp đỡ họ không bị lỡ bước trên con đường nghiên cứu KH-KT".

    Hai bạn này sang Úc học với học phí hoàn toàn tự trả, đã được trường nhận vào học xét về khả năng thanh toán toàn phần, và thành tích sáng chói trong học bạ mà cha mẹ bỏ tiền ra "lo" kịp khi làm hồ sơ. Tâm sự về chuyện học hành của hai em, mẹ của hai em bày tỏ ước mong hai em tích cực quan hệ bạn bè, tìm cho ra mối nào đó đám cưới giả với người bản xứ chẳng hạn để ở lại Úc, làm cơ sở để gia đình chuyển dần tài sản đồ sộ ra ngoài, phòng một ngày kia vật đổi sao dời ...

    Từ ngày đảng CSVN chiếm được miền Nam 1975 và cai trị cả nước VN, thì hàng năm có hàng chục triệu học sinh phải ăn học trong điều kiện thiếu thốn giống em Lê Đức Duẫn. Nhưng các em không có dịp hay điều kiện được báo chí đưa tin một cách chi tiết mà thôi. Suy nghĩ một chút ta sẽ thấy các em có cùng hoàn cảnh như em Duẫn, tuy học lực khá, nhưng thể lực yếu ớt, và chịu khổ trong thời gian lâu dài hàng chục năm như thế thì tinh thần và thể xác cũng đã bị tổn thương rất nhiều.

    Các mảng nổi về em Lê Đức Duẫn thì báo chí viết như một bài phóng sự. Các khía cạnh sâu xa của vấn đề và sự đói khổ của các em học sinh thì tác giả Tùng Lâm nêu ra rất hay.

    Đảng và nhà nước luôn luôn nhảy vào "ăn có" đúng lúc, trong khi trách nhiệm của chính quyền mà để cho dân chúng đói lên đói xuống như thế trong hàng chục năm dài, ngay giữa lòng Hà Nội, thì không thấy đảng và nhà nước "tự kiểm điểm, phê và tự phê". Chỉ hai năm trước đây nhiều nhân vật trong chính quyền cứ khoe khoang là lợi tức mỗi đầu người trung bình là trên 1000 đô la mỗi năm. Nay thì lòi ra chuyện gia đình em Lê Đức Duẫn có 3 người, mà mỗi tháng thu nhập của ba mẹ con nhiều nhất là 500.000 VNĐ,( chưa tới 25 đô la mỗi tháng, hay 300 đô la mỗi năm). Vậy là thu nhập mỗi đầu người là 100 đô/1 năm.

    Vậy mà hôm 21-6-2012, Phó thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân có bài nói chuyện trước 20 nước như sau: "Việt Nam đã từ nhóm nước thu nhập thấp bước vào nhóm nước có thu nhập trung bình, giá trị GDP bình quân đầu người năm 1992 mới đạt xấp xỉ 150 USD, năm 2011 đã đạt 1.300 USD."
    nguồn:

    So sánh thực tế của gia đình em Lê Đức Duẫn và bài báo nói trên tôi thấy đảng và nhà nước tuyên truyền và nói xạo quá chừng luôn. Đúng là nói láo quen nên không biết ngượng miệng.

    Tuần rồi có dịp đi Chicago và gặp được 2 bạn trẻ từ VN sang du học tại 1 trường ĐH nổi tiếng về khoa học-kỹ thuật của Mẽo ở TB Illinois. Hai bạn trẻ này có những điểm chung: từng đậu thủ khoa ở 1 trường ĐH bên VN và rất...nghèo (mẹ của 1 trong hai bạn phải buôn thúng bán bưng để nuôi bạn ăn học thành tài).

    Hành trang của các bạn vào Hoa Kỳ là 1 chiếc valy nhỏ xíu, xách đi kêu lọc xọc vì chẳng có mấy vật dụng, đồ đạc gì trong đó, cho nên thời gian soi hành lý của các bạn này của đám Hải quan Mẽo chỉ khoảng 1-2 phút! So với những đống hành lý đồ sộ của những đ/c Việt kiều mang về, mang qua mỗi khi từ xứ tư bẩn về thăm chùm khế ngọt, hay ngược lại từ quê nhà trở qua, thì thời gian khám xét hành lý này đã lập 1 kỷ lục Olympic mới cho VN.

    Hai bạn trẻ này sang Mẽo với học bổng toàn phần cho degree PhD. Ông giáo sư phỏng vấn nhiều SV VN (đã tốt nghiệp ĐH), và cuối cùng chọn 2 bạn trẻ này để trao học bổng. Ổng có phát bỉu đại loại là "lời cảm ơn có ý nghĩa nhất mà ông muốn nhận được từ 2 bạn là: sau này khi hai bạn thành công sẽ tiếp bước ông trong việc tìm ra những tài năng trẻ mà nghèo khó để giúp đỡ họ không bị lỡ bước trên con đường nghiên cứu KH-KT".

    Kể ra thì những lời động viên, nhắn nhủ và nhất là phong cách làm màu, làm mè của tển giáo sư Mẽo trên quả là thị chuối nếu so với các đ/c lãnh đạo bên VN, phải không chi bộ?

    Bài viết rất hay. Cảm ơn tác giả đã nói hộ lên những điều mà tôi cũng có cảm nghĩ tương tự nhưng không diễn đạt được mạch lạc như vậy.