Mr. Đỗ - Chán như con gián

  • Bởi Admin
    14/08/2012
    0 phản hồi

    Mr. Đỗ

    (Cảnh báo: Tít bài viết chỉ nhằm mục đích câu khách, có thể không liên quan đến nội dung)

    * * *

    Bất chợt tôi gặp bài thơ này - Ngươi là ai mà không tán thành Luật Biển? - của một bác tiến sĩ.

    Phải nói là tôi giật mình trước những cú đấm túi bụi của tiến sĩ - tác giả bài thơ đanh thép trên. Tôi băn khoăn: Tại sao một nghị sĩ thực hiện một cái quyền hợp pháp của mình lại bị tấn công kinh khủng như thế, ở đất nước đang đói khát dân chủ này?

    Và, ông bị tấn công bởi một tiến sĩ.

    Tôi thấy ở đây, tác giả bài thơ là một dạng mà bác V.Q.H.Nhiên đã định nghĩa trong bài Cực đoan nhà nước và cực đoan tư nhân: Ai có quan điểm trái ngược ta là kẻ thù của ta.

    Thế thì nói gì tới đa nguyên, tới dân chủ, tới tự do nữa.

    Dẹp hết đi và trở về bóng tối.

    ...

    Tôi cũng vừa đọc xong luật Biển, dù cái sự hiểu thì chưa thể xong được.

    Nói chung, để hiểu luật Biển, cần phải nghiên cứu 208 trang của Công ước Liên Hiệp Quốc về luật Biển 1982 (UNCLOS 1982), trong đó có 320 điều và một mớ phụ lục. Bởi lẽ những quy định ở luật Biển phải tuân thủ UNCLOS 1982, không được phép mâu thuẫn, vượt quá giới hạn của UNCLOS 1982. Điểm mấu chốt khi soạn luật Biển là, có những nơi mà UNCLOS 1982 quy định chung, thì Việt Nam phải làm sao diễn dịch theo hướng vừa hợp lý, vừa đảm bảo lợi ích tốt nhất cho Việt Nam. Chuyện này là khó nhất, còn những cái mà UNCLOS 1982 đã nêu rõ ràng rồi thì chẳng có gì phải lăn tăn cả.

    Ví dụ, UNCLOS quy định quyền tự do đi lại (bao gồm tàu nổi, tàu ngầm, đặt cáp ngầm và vật thể bay...) không gây hại với những tầng mức khác nhau, tùy theo đó là vùng lãnh hải, tiếp giáp lãnh hải hay vùng đặc quyền kinh tế (EEZ), thềm lục địa. UNCLOS quy định vậy, nghĩa là luật Biển Việt Nam không thể cấm tàu bè và máy bay (kể cả quân sự) nước ngoài vi vu trên vùng EEZ của mình. Luật Việt Nam chỉ có thể diễn dịch một số thứ: chẳng hạn như không gây hại là phải như thế nào, muốn đi phải xin phép thế nào... chứ không thể cấm tiệt.

    Điều này có nghĩa là gì? Liệu điều đó có phải là: tàu hải giám, tàu hải quân, máy bay tuần thám Trung Quốc có thể vù trên đầu, lướt qua xung quanh các cơ sở kinh tế của Việt Nam trong vùng EEZ Việt Nam, chỉ với một số điều kiện phải tuân thủ: chẳng hạn như không giương súng, không quấy rối (xịt nước, chiếu đèn pha trực diện... như đã từng)?

    Chỉ một ví dụ đơn giản vậy thôi cũng đủ thấy việc diễn dịch UNCLOS 1982 làm sao có lợi cho Việt Nam nhất, giảm nguy cơ tới mức thấp nhất, để cụ thể hóa nó vào một văn kiện luật chỉ gồm 9.211 từ bao gồm cả "cộng hòa xã hội...", là vô cùng nan giải và không phải là không có chỗ này, chỗ kia còn thiếu chặt chẽ, còn cần phải được góp ý, hoàn thiện trong những lần điều chỉnh sau.

    Người ta nói luật pháp được đẻ ra để đảm bảo công bằng giữa mọi người, thằng yếu được bảo vệ trước thằng mạnh... Đó là mị dân chính trị. Nói nói trắng ra, luật pháp bao giờ cũng có xu hướng có lợi cho thằng mạnh. Khi luật pháp không còn có lợi cho nó, thì nó sẽ gây sức ép để thay đổi luật. Thằng nhỏ biết vậy, nhưng không còn cách nào khác là phải bám víu vào luật. UNCLOS 1982 không là ngoại lệ. Văn kiện này được sinh ra để điều chỉnh biên độ luật biển của các nước thành viên, làm cơ sở pháp lý giải quyết tranh chấp trên biển. Tuy nhiên, không thể nhầm lẫn rằng văn kiện này bênh vực nước nhỏ. Nó chỉ là một chiếc phao cứu sinh mà các nước nhỏ buộc phải bám vào, vì không có lựa chọn nào khác, để giảm thiểu sự chèn ép của nước lớn. Nước lớn thì chỉ ký vào công ước quốc tế khi văn kiện đó có lợi cho chúng. Bằng không thì chúng chẳng cần luật làm gì, tự chúng sẽ "hành luật" theo kiểu của chúng, như bác Đông A phân tích ở đây.

    Một ví dụ: có thể thấy điều khoản về "đi lại không gây hại" trong UNCLOS 1982 mang về nhiều lợi ích cho Trung Quốc hơn là cho Việt Nam, đó là trong khi tàu bè, máy bay của các lực lượng chấp pháp Việt Nam khó có thể (không dám, không đủ xăng...) để đi vào EEZ Trung Quốc vài ngày một lần thì Trung Quốc có thể tận dụng điều này để thăm viếng EEZ Việt Nam mỗi ngày vài lần mà Việt Nam chẳng thể cấm.

    Lòng vòng như vậy để thấy rằng, việc ra mắt luật Biển là một nỗ lực lớn trong công cuộc bảo vệ chủ quyền đất nước của Việt Nam thông qua việc thể chế hóa hầu hết các ý chí chủ quyền, trong đó có vấn đề mấu chốt: Hoàng Sa, Trường Sa là của Việt Nam. Nhưng đồng thời, cũng cần phải nhận thấy rằng luật Biển không đơn thuần chỉ là "Hoàng Sa, Trường Sa là của Việt Nam", mà còn nhiều điều khoản khác, với sự phức tạp về pháp lý rất cao, chứ không đơn thuần là những tuyên bố chính trị. Ở chỗ này, chỗ kia, luật Biển có thể còn những điều phải bổ sung, hoàn thiện. Thế nên, trong khi dân chúng ủng hộ luật Biển chủ yếu bởi góc độ chính trị của nó, thì từ góc nhìn của nhà lập pháp, một nghị sĩ có thể bỏ phiếu chống luật Biển.

    Ông ta bỏ phiếu chống (hoặc trắng, cứ giả sử như vậy đi, ở đây tạm thời loại trừ khả năng ông ta bị bệnh đột xuất hoặc những cơ chế bỏ phiếu đặc thù của Quốc hội Việt Nam) không nhất thiết là ông ta chống lại lập trường "Hoàng Sa, Trường Sa là của Việt Nam". Ông ta có thể là Trần Ích Tắc, Lê Chiêu Thống thật, nhưng cũng có thể ông ta có những lý do khác. Ông ta có thể chống sự ra đời của luật Biển bởi ông ta không đồng tình với một số điều khoản nào đó, ông ta muốn nó được hoàn thiện hơn, hoặc ông ta cho rằng thông qua văn kiện này trong bối cảnh hiện nay là không có lợi, hoặc bất kỳ lý do nào khác mà một nhà lập pháp có thể nghĩ tới.

    ---

    Quan trọng hơn hết, như đã nói ở phần đầu, ông ta đã thực hiện sự phản đối của mình bằng một hành vi đúng pháp luật, nếu như không muốn nói là cần khuyến khích trên tinh thần dân chủ, đa nguyên. Nếu lá phiếu của ông ta đi ngược lại với sở nguyện của những cử tri đã bỏ phiếu bầu ông ta, thì chính những cử tri đó sẽ phế truất người mà theo họ là không còn xứng đáng đại diện cho mình nữa.

    Bản chất xã hội luôn đa nguyên, "năm người mười ý", không bao giờ có một sự đồng thuận tuyệt đối. Quốc hội cũng rứa, nếu như quốc hội ấy thực sự dân chủ.

    Trong một nghị viện dân chủ thực sự, thật khó mà có một tỉ lệ phiếu 100% thuận, hoặc 100% chống. Trong khi đó, cái tỉ lệ này từng là một điều gì đó rất quen thuộc ở Việt Nam, và chúng ta đều biết rằng đã có một sự dàn xếp phi dân chủ trước các cuộc bỏ phiếu. Vậy mà, khi một nghị sĩ dùng quyền bỏ phiếu của mình để chống lại một dự luật lại bị tố là Việt gian. Bị chụp mũ cái rụp vậy, chứ không phải bằng những lập luận để thuyết phục ông nghị sĩ kia rằng ông bỏ phiếu chống là sai, là cả nghĩ, là thấy ngắn mà không thấy dài, thấy tiểu tiết mà không thấy tổng thể.

    Nếu cứ "mần chắc" kiểu này, thời kỳ đấu tố sẽ tiếp diễn ở tương lai.

    Còn ước nguyện dân chủ - đa nguyên thì, đừng hòng!

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    0 phản hồi