Ngô Ngọc Trai - Tiếp tục ý kiến về sửa Hiến pháp

  • Bởi Khách
    23/06/2012
    14 phản hồi

    Luật sư Ngô Ngọc Trai

    Chúng ta đều biết Hiến pháp có giá trị pháp lý cao hơn Luật. Luật được ban hành không được trái với Hiến pháp. Vậy nếu có mâu thuẫn giữa Hiến pháp và Luật thì cần sửa Luật để phù hợp với Hiến pháp, sao lại cho rằng sửa Hiến pháp để phù hợp với Luật?

    Nói như vậy vì có mấy nguyên nhân: Thứ nhất: Luật phản ánh đúng thực tiễn hiện trạng Việt Nam hơn Hiến pháp. Thứ hai: Hiến pháp Việt Nam chưa thực sự được coi trọng. Thứ ba: Bởi vì điểm mâu thuẫn sẽ được trình bày dưới đây, xét ở điều kiện thực tiễn hiện nay, nhiều khả năng cần sửa đổi Hiến pháp để phù hợp với Luật – Hoặc quốc hội sẽ mặc kệ điểm bất hợp lý này.

    Điểm mâu thuẫn giữa Hiến pháp và Luật

    Hiến pháp Việt Nam năm 1992, Điều 83 quy định: Quốc hội là cơ quan duy nhất có quyền lập hiến và lập pháp.

    Lập hiến được hiểu là hoạt động soạn thảo, ban hành, sửa đổi Hiến pháp.

    Lập pháp được hiểu là hoạt động soạn thảo, ban hành, sửa đổi văn bản quy phạm pháp luật.

    Văn bản quy phạm pháp luật là văn bản chứa đựng các điều khoản là quy tắc xử sự chung, có hiệu lực bắt buộc thi hành và được nhà nước bảo đảm thực hiện.

    Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2008 quy định tại Điều 1, 2 như sau:

    Điều 1. Văn bản quy phạm pháp luật

    1. Văn bản quy phạm pháp luật là văn bản do cơ quan nhà nước ban hành hoặc phối hợp ban hành theo thẩm quyền, hình thức, trình tự, thủ tục được quy định trong Luật này hoặc trong Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân, trong đó có quy tắc xử sự chung, có hiệu lực bắt buộc chung, được Nhà nước bảo đảm thực hiện để điều chỉnh các quan hệ xã hội.

    Điều 2. Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật

    1. Hiến pháp, luật, nghị quyết của Quốc hội.

    2. Pháp lệnh, nghị quyết của Uỷ ban thường vụ Quốc hội.

    3. Lệnh, quyết định của Chủ tịch nước.

    4. Nghị định của Chính phủ.

    5. Quyết định của Thủ tướng Chính phủ.

    6. Nghị quyết của Hội đồng Thẩm phán Toà án nhân dân tối cao, Thông tư của Chánh án Toà án nhân dân tối cao.

    7. Thông tư của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao.

    8. Thông tư của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ.

    9. Quyết định của Tổng Kiểm toán Nhà nước.

    10. Nghị quyết liên tịch giữa Uỷ ban thường vụ Quốc hội hoặc giữa Chính phủ với cơ quan trung ương của tổ chức chính trị - xã hội.

    11. Thông tư liên tịch giữa Chánh án Toà án nhân dân tối cao với Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao; giữa Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ với Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao; giữa các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ.

    12. Văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân.

    Từ khoản 12 nêu trên, dẫn chiếu đến Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân (ban hành năm 2004) thì thấy rằng:

    Điều 1. Văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân

    1. Văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân là văn bản do Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân ban hành theo thẩm quyền, trình tự, thủ tục do Luật này quy định, trong đó có quy tắc xử sự chung, có hiệu lực trong phạm vi địa phương, được Nhà nước bảo đảm thực hiện nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội ở địa phương theo định hướng xã hội chủ nghĩa.

    2. Văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân được ban hành dưới hình thức nghị quyết. Văn bản quy phạm pháp luật của Uỷ ban nhân dân được ban hành dưới hình thức quyết định, chỉ thị.

    Căn cứ các điều luật trên thì thấy:

    Thứ nhất: Hiến pháp và một loạt văn bản do rất nhiều cơ quan khác nhau ban hành đều được coi chung là Văn bản quy phạm pháp luật.

    Thứ hai: Các văn bản này đều giống nhau ở một điểm quan trọng cốt lõi đó là đều được nhà nước bảo đảm thực hiện.

    Thứ ba: Tầm mức quan trọng, địa vị pháp lý của Hiến pháp bị hạ thấp, san bằng với văn bản được ban hành bởi các cơ quan hành chính. Thậm chí giá trị thực thi của Hiến pháp bị xếp ngang hàng với quyết định của UBND cấp xã.

    Điều này rõ ràng là bất ổn, bất hợp lý. Hiến pháp và Luật do Quốc hội ban hành khác biệt hoàn toàn với các văn bản do các chủ thể khác ban hành. Sự khác biệt đó là gì, cần hiểu như thế nào?

    Văn bản quy phạm pháp luật

    Cần nhận thức và quy định lại rõ ràng rằng: Văn bản quy phạm pháp luật chỉ bao gồm Hiến pháp và Luật do quốc hội (tổ chức đại diện cho nhân dân) ban hành. Đó là văn bản chứa đựng các quy tắc xử sự chung và được đảm bảo thực hiện bởi quyền lực nhà nước.

    Có như thế thì mới tương thích phù hợp với Điều 83 Hiến pháp 1992: “Quốc hội là cơ quan duy nhất có quyền lập hiến và lập pháp”.

    Quy định như vậy là bởi vì lập pháp là ban hành ra các quy tắc xử sự chung mọi người đều phải tuân thủ chấp hành. Nếu không chấp hành sẽ bị cưỡng chế. Đây là hoạt động mang tính chất quyền lực áp chế rất mạnh, chỉ được thực hiện bởi chủ thể có quyền lực.

    Trong một quốc gia, quyền lực chỉ thuộc về nhân dân. Đây là một chuẩn mực giá trị pháp lý văn minh đã được mặc nhiên thừa nhận, không bàn cãi. Hiến pháp Việt Nam năm 1992 tại các Điều 2, 6, 83, 119 cũng quy định quyền lực chỉ gắn liền và thuộc về duy nhất chủ thể là nhân dân. Các cơ quan như Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chính phủ, thủ tướng chính phủ… không phải là cơ quan quyền lực.

    Khi đã chắc chắn mọi quyền lực chỉ duy nhất thuộc về nhân dân, và nhân dân thực hiện quyền lực thông qua Quốc hội thì chỉ duy nhất Quốc hội mới có quyền ban hành ra các quy định mang tính chất áp đặt, không được khiếu nại, khiếu kiện.

    Văn bản hành chính

    Trong quá trình thực thi công vụ, các cơ quan hành chính như chính phủ, các bộ ngành, UBND các cấp tất yếu phải ban hành các văn bản để phối hợp hoạt động. Văn bản đó phải được gọi đúng tên là văn bản hành chính.

    Văn bản hành chính được ban hành nhằm thực thi văn bản quy phạm pháp luật, có nội dung không trái với văn bản quy phạm pháp luật. Văn bản hành chính có thể bị khiếu nại, khiếu kiện và chủ thể ban hành có thể phải bồi thường thiệt hại nếu văn bản đó ban hành sai gây thiệt hại cho cơ quan, tổ chức, cá nhân.

    Hiện tại hệ thống luật pháp Việt Nam chưa quy định đúng đắn, chuẩn xác, phân định rạch ròi, minh bạch giữa văn bản quy phạm pháp luật và văn bản hành chính. Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật rất bất hợp lý khi quy định rất nhiều văn bản thực chất là văn bản hành chính nhưng lại được gọi tên là văn bản quy phạm pháp luật.

    Ví dụ 1: Quyết định của thủ tướng chính phủ là văn bản hành chính, không thể là văn bản quy phạm pháp luật. Chính phủ là cơ quan thực thi luật pháp, không thể là cơ quan ban hành luật, nếu không thì điều đó sẽ đi ngược lại toàn bộ giá trị pháp lý văn minh của nhân loại.

    Ví dụ 2: Quyết định của UBND tỉnh, huyện, xã là văn bản hành chính, không thể là văn bản quy phạm pháp luật; Bằng chứng là hiện tại Luật đất đai và Luật tố tụng hành chính đã quy định: Quyết định thu hồi đất của UBND cấp huyện hoặc UBND cấp tỉnh có thể bị khiếu nại, khiếu kiện. Nếu là văn bản quy phạm pháp luật thì làm sao có thể khiếu nại, khiếu kiện?

    Do vậy cần quy định lại cho rõ rằng: Văn bản do các cơ quan hành chính ban hành là văn bản hành chính, không phải là văn bản quy phạm pháp luật.

    Sửa Hiến pháp hay sửa Luật?

    Cần giữ nguyên Điều 83 Hiến pháp năm 1992: Quốc hội là cơ quan duy nhất có quyền lập hiến và lập pháp. Như vậy là phù hợp với các chuẩn mực giá trị pháp lý văn minh. Khi đó buộc phải sửa lại toàn bộ căn bản Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Tên của luật này phải gọi đúng là Luật ban hành văn bản hành chính.

    Cần quy định lại: Chỉ có Quốc hội mới được ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Các văn bản như Nghị định của Chính phủ, Quyết định của thủ tướng chính phủ, Quyết định của UBND các cấp là văn bản hành chính, có thể bị khiếu nại, khởi kiện ra tòa án.

    Nhưng khó khăn là trong điều kiện hiện tại, điều hợp như thế nào với các cơ quan hành chính. Các cơ quan này đang nắm giữ thực quyền quá lớn, làm sao họ chịu từ bỏ quyền lực của mình? Làm sao họ chấp nhận vấn đề khoa học pháp lý là cơ quan hành chính không được ban hành văn bản quy phạm pháp luật, chỉ được ban hành văn bản hành chính? Các cơ quan hành chính có chịu chấp nhận rằng quyết định của họ có thể bị khiếu nại, khiếu kiện hay không? Có chấp nhận nguy cơ phải bồi thường hay không?

    Nếu chúng ta không làm được điều đó thì có thể chọn giải pháp đơn giản hơn nhiều, đó là sửa Điều 83 Hiến pháp năm 1992 thành: Quốc hội là cơ quan duy nhất có quyền lập hiến. Bỏ đi nội dung là cơ quan duy nhất có quyền lập pháp. Như vậy quyền lập pháp được thực hiện không chỉ bởi Quốc hội mà bởi cả cơ quan hành chính, quy định này không đảm bảo tính khoa học pháp lý nhưng lại phản ánh đúng thực tiễn Việt Nam.

    Chúng ta cần sửa lại các quy định để giải quyết điểm mâu thuẫn to lớn hiện nay, đó là cơ quan hành chính được quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Không thể để như hiện tại được, một văn bản như Hiến pháp đòi hỏi các quy định phải mang tính khoa học. Chúng ta đang muốn xây dựng nhà nước pháp quyền, thượng tôn pháp luật thì các quy định luật pháp phải khoa học. Quy định nhập nhằng sai trái như hiện tại đã dẫn đến một loạt các hậu quả xấu mà thiệt hại gây ra cho xã hội là vô cùng to lớn không thể tính đếm được.

    Hệ quả nào nếu không sửa điểm mâu thuẫn?

    Chỉ có Quốc hội là nơi tập trung trí tuệ của toàn dân, được dành cho những nguồn lực thích đáng mới đủ các điều kiện cần thiết để ban hành ra các quy định đảm bảo độ khoa học, chính xác, khách quan, sau khi đã tính lường hết mọi vấn đề lợi ích cho nhân dân.

    Thỉnh thoảng chúng ta lại thấy báo chí đưa tin Bộ tư pháp “tuýt còi” yêu cầu dừng áp dụng văn bản quy phạm pháp luật của một bộ ban ngành nào đó.

    - Báo Thanh Niên ngày 17/7/2010 đưa tin: Trong 6 tháng đầu năm 2010 Bộ tư pháp tuýt còi 262 văn bản của các bộ ban ngành;

    - Báo Vietnamnet ngày 6/1/2012 đưa tin: Năm 2011 các cơ quan tư pháp đã phát hiện 4000 văn bản có dấu hiệu trái pháp luật;

    - Theo Báo cáo của Bộ tư pháp về Tổng kết công tác tư pháp năm 2010, trong năm 2010 đã kiểm tra và phát hiện số văn bản có dấu hiệu vi phạm pháp luật là 6.890/90.826 văn bản đã kiểm tra (7,6%)

    Câu hỏi không có lời đáp là: Chi phí đầu tư nghiên cứu, soạn thảo ban hành các văn bản này là bao nhiêu tiền của, thời gian? Thiệt hại gây ra cho tổ chức cá nhân toàn xã hội là bao nhiêu? Chỉ có thể đoán là một con số rất lớn.

    Để giảm thiểu tác hại cho xã hội, cần có quy định mới rằng mọi văn bản hành chính đều có thể bị khiếu nại, khiếu kiện. Ngay khi văn bản được ban hành sẽ có hàng ngàn vạn tổ chức, cá nhân (chứ không chỉ là một số cán bộ của Bộ tư pháp) kiểm tra tính đúng sai của văn bản so với Hiến pháp và Luật. Văn bản sai sẽ sớm được phát hiện, thời gian áp dụng càng ngắn, hậu quả gây ra càng thấp.

    Đặc biệt, đứng trước viễn cảnh có thể bị khiếu kiện bồi thường, các cơ quan sẽ có trách nhiệm hơn hết trong việc nghiên cứu ban hành văn bản.

    Để làm được điều đó, một vấn đề đi song đôi là phải nâng cao chất lượng làm luật của Quốc hội, luật ban hành cần cụ thể chi tiết để có thể đưa vào áp dụng ngay, không cần phải có văn bản hướng dẫn.

    Liên hệ tới một vụ việc gần đây

    Luật sư Trần Vũ Hải, người bảo vệ cho các hộ dân bị chính quyền thu hồi đất thực hiện dự án khu đô thị sinh thái ECOPARK ở Văn Giang, Hưng Yên, đã có văn bản đề nghị Bộ trưởng Bộ tài nguyên môi trường Nguyễn Minh Quang trả lời làm rõ: Quyết định số 742/QĐ-TTg ngày 30/6/2004 của thủ tướng chính phủ về việc giao đất để thực hiện dự án xây dựng đường từ cầu Thanh Trì đi thị xã Hưng Yên đoạn từ Văn Giang đến xã Dân Tiến, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên theo phương thức sử dụng quỹ đất để tạo vốn xây dựng cơ sở hạ tầng là văn bản quy phạm pháp luật hay văn bản hành chính, để xác định trách nhiệm đăng công báo công khai thông tin.

    Đây là một ví dụ điển hình cho thấy hiện tại đang có sự nhập nhằng giữa văn bản quy phạm pháp luật và văn bản hành chính. Câu hỏi của Luật sư Trần Vũ Hải chính là vấn đề mấu chốt, nền tảng, căn bản, rộng khắp của toàn bộ hệ thống luật pháp Việt Nam. Việc xây dựng nhà nước pháp quyền, xã hội thượng tôn pháp luật chỉ có thể trở thành hiện thực khi và chỉ khi chúng ta giải quyết gẫy gọn rốt ráo vấn đề này.

    Nếu quyết định của thủ tướng là văn bản hành chính thì không được mang tính áp đặt, ép buộc, cưỡng bức người khác phải thực hiện. Trừ những trường hợp luật quy định cho phép thủ tướng có quyền cưỡng chế, nhưng cần có chế định để người dân được quyền chứng minh quyết định của thủ tướng là sai. Bởi vì không có gì đảm bảo rằng cơ quan hành chính luôn luôn làm đúng theo các quy định pháp luật.

    Đi song đôi với điều đó là một quy trình tố tụng hành chính minh bạch, với thời hạn cụ thể tòa án sẽ xác định tính đúng sai của quyết định hành chính, không để sự việc kéo dài đến 8 năm như hiện nay.

    Nếu quyết định của thủ tướng là văn bản quy phạm pháp luật thì phải được công bố công khai, trong đó việc đăng công báo chỉ là một hình thức công khai. Nội dung của văn bản quy phạm pháp luật phải đảm bảo sự công tâm, khách quan, công bằng, khoa học, thiết thực. Vậy quyết định thu hồi đất của nông dân giao cho một doanh nghiệp, thu hồi tài sản của người này giao cho người kia, điều này có đảm bảo lẽ công bằng, sự đúng đắn, chính đáng, hợp lý của một văn bản quy phạm pháp luật hay không?

    Cuối cùng: Còn rất nhiều khiếm khuyết trong hệ thống luật pháp của Việt Nam, nội dung nêu trên đây thuộc vấn đề căn bản nền tảng nhưng chưa phải là tất cả. Chúng ta đang mong muốn xây dựng xã hội thượng tôn pháp luật, việc thiết thực đầu tiên có thể làm là nhận thức rõ, chỉ rõ nguyên nhân của những khiếm khuyết luật pháp đã đưa tới những sự vụ trong thực tế. Những người hiểu biết cần nỗ lực hơn nữa, mạnh dạn hơn nữa đóng góp ý kiến để xây dựng hoàn thiện hệ thống pháp luật cho Việt Nam.

    Luật sư Ngô Ngọc Trai

    Chủ đề: Pháp luật

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    14 phản hồi

    Được viết:
    Mô hình thị trưởng của Đà Nẵng – Hy vọng và lực cản

    ...

    Tiếc thay, ước nguyện này chưa có cơ hội thành hiện thực vào năm 2008 bởi còn vướng vào nhiều Văn bản Pháp luật, quy định liên quan.

    Kiên định theo đuổi

    Không nản chí, nhân dân và những người đương nhiệm ở Đà Nẵng tiếp tục tha thiết đề nghị cho phép nhân dân Đà Nẵng trực tiếp bầu người đứng đầu Thành phố (Thị trưởng/Chủ tịch) với nhiều chi tiết mới, lập luận sắc sảo hơn so với đề xuất năm 2008. Cụ thể, ngày 24/2/2012, ông Nguyễn Bá Thanh – Bí thư Thành ủy Đà Nẵng, đã có buổi nói chuyện được truyền hình trực tiếp với hơn 4000 cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp của Thành phố, trong đó có ba nội dung sau:

    + Chức chủ tịch UBND TP do dân bầu trực tiếp qua tranh cử công khai.
    + Khi ra tranh cử, ứng viên phải nêu kế hoạch hành động để thuyết phục cử tri.
    + Chủ tịch có quyền lựa chọn các phó chủ tịch. Hay nói cách khác bầu cử theo phương thức liên danh; cử tri lựa chọn không chỉ ông chủ tịch mà cả ê-kíp của ông chủ tịch.
    Dưới các tên gọi khác nhau, mô hình mà Đà Nẵng đề xuất, chính là mô hình thị trưởng mà hầu hết các quốc gia phát triển và có nền hành chính hiện đại đều áp dụng. Sở dĩ nó trở thành mô hình phổ biến, đại diện cho sự phát triển, vì những ưu điểm sau đây:
    Là hình thức bầu cử dân chủ nhất. Vì không qua khâu trung gian nào, cử tri trực tiếp chọn ra “công bộc” của mình, nên "khúc xạ ý chí" diễn ra ít nhất.

    Xem đầy đủ:

    http://nguyenbathanhvn.blogspot.com/2012/03/mo-hinh-tri-truong-da-nang.html

    Kiên định theo đuổi, tới đâu rồi các bác ở Đà Nẵng ?

    "còn vướng vào nhiều Văn bản Pháp luật, quy định liên quan" : ai kiểm soát các văn bản pháp luật vi phạm hiến pháp. Nếu nó vi phạm hiến pháp thì tại sao QH không xóa bỏ nó (trong lúc chờ đợi tòa án hiến pháp).

    Nguyễn Bá Thanh có học vị tiến sĩ, lại nắm chức vụ cao cấp lâu năm ở Đà Nẵng, 16 năm tính từ 1996. Khi ông Thanh ra ứng cử vào chức bí thư, tổ chức tranh cử, bỏ phiếu trong đảng như thế nào ? Tại sao không lo tổ chức tranh cử tự do thí điểm vào HĐND các cấp quận, huyện, phường ?

    + Khi ra tranh cử, ứng viên phải nêu kế hoạch hành động để thuyết phục cử tri.

    Không thấy đề cập đến phần kiểm phiếu, giám sát bỏ phiếu. Gian lận bầu cử chủ yếu là ở hai phần này

    Trích dẫn:
    http://vi.wikipedia.org/wiki/Nguy%E1%BB%85n_B%C3%A1_Thanh

    Ông từng là Chủ nhiệm HTX Hòa Nhơn, Phó Bí thư Huyện ủy Hòa Vang, Giám đốc Nông trường Chè Quyết Thắng, sau đó là Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp Quảng Nam - Đà Nẵng.

    Năm 1996 ông được cử giữ chức Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Thành phố Đà Nẵng. Ông là đại biểu Quốc hội Việt Nam khoá IX, XI và XII

    Mô hình thị trưởng của Đà Nẵng – Hy vọng và lực cản

    Dưới các tên gọi khác nhau, mô hình mà Đà Nẵng đề xuất, chính là mô hình thị trưởng mà hầu hết các quốc gia phát triển và có nền hành chính hiện đại đều áp dụng.
    Ngọn đuốc hy vọng

    Trong gần hai thập niên gần đây, Đà Nẵng luôn nức tiếng toàn quốc về cải cách hành chính, thu hút đầu tư, an ninh trật tự; Đà Nẵng trở thành hình mẫu cho các đoàn công tác của các tỉnh thành khác đến tham quan, học tập. Sự thành công lớn đến mức, chính quyền TW đôi lúc coi những bước “xé rào hợp lý” của Đà Nẵng như là một thí điểm khai phá cho đất nước.

    Sự thành công của Đà Nẵng gắn liền với tài năng và bản tính quyết liệt của các lãnh đạo Đà Nẵng, trong đó có ông Nguyễn Bá Thanh.

    Chưa hài lòng với những thành công bước đầu, ông Nguyễn Bá Thanh muốn bảo đảm sự thịnh vượng dài lâu cho thành phố Đà Nẵng kể cả khi thế hệ lãnh đạo như ông đã về hưu, ông muốn đặt nền móng dân chủ cho cơ chế lựa chọn lãnh đạo của thành phố Đà Nẵng trong tương lai, ngày 24/11/2008, ông Nguyễn Bá Thanh cùng Thường trực Thành ủy Đà Nẵng họp thống nhất đề án bầu trực tiếp Chủ tịch thành phố đệ trình lên Quốc hội và Chính phủ.

    Nhân dân Đà Nẵng khấp khởi ngóng chờ. Họ khấp khởi được trực tiếp tuyển lựa “công bộc của nhân dân” từ thị trường tự do cạnh tranh. Họ khấp khởi được trực tiếp lựa chọn không chỉ người đứng đầu thành phố mà cả chương trình tranh cử, chương trình hành động, chính sách của từng ứng viên hay nói cách khác họ được lựa chọn theo phương thức “cả gói” (nhân sự và chính sách) từ một thực đơn đa dạng. Họ khấp khởi được chứng kiến cuộc đua tài với vô vàn sáng kiến của các ứng viên. Họ khấp khởi được chứng kiến một cuộc bầu cử dân chủ, công khai, minh bạch. Đà Nẵng đã thắp lên ngọn đuốc hy vọng.

    Tiếc thay, ước nguyện này chưa có cơ hội thành hiện thực vào năm 2008 bởi còn vướng vào nhiều Văn bản Pháp luật, quy định liên quan.

    Kiên định theo đuổi

    Không nản chí, nhân dân và những người đương nhiệm ở Đà Nẵng tiếp tục tha thiết đề nghị cho phép nhân dân Đà Nẵng trực tiếp bầu người đứng đầu Thành phố (Thị trưởng/Chủ tịch) với nhiều chi tiết mới, lập luận sắc sảo hơn so với đề xuất năm 2008. Cụ thể, ngày 24/2/2012, ông Nguyễn Bá Thanh – Bí thư Thành ủy Đà Nẵng, đã có buổi nói chuyện được truyền hình trực tiếp với hơn 4000 cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp của Thành phố, trong đó có ba nội dung sau:

    + Chức chủ tịch UBND TP do dân bầu trực tiếp qua tranh cử công khai.
    + Khi ra tranh cử, ứng viên phải nêu kế hoạch hành động để thuyết phục cử tri.
    + Chủ tịch có quyền lựa chọn các phó chủ tịch. Hay nói cách khác bầu cử theo phương thức liên danh; cử tri lựa chọn không chỉ ông chủ tịch mà cả ê-kíp của ông chủ tịch.
    Dưới các tên gọi khác nhau, mô hình mà Đà Nẵng đề xuất, chính là mô hình thị trưởng mà hầu hết các quốc gia phát triển và có nền hành chính hiện đại đều áp dụng. Sở dĩ nó trở thành mô hình phổ biến, đại diện cho sự phát triển, vì những ưu điểm sau đây:
    Là hình thức bầu cử dân chủ nhất. Vì không qua khâu trung gian nào, cử tri trực tiếp chọn ra “công bộc” của mình, nên "khúc xạ ý chí" diễn ra ít nhất.

    Xem đầy đủ:

    http://nguyenbathanhvn.blogspot.com/2012/03/mo-hinh-tri-truong-da-nang.html

    visitor viết:
    Nói chung, PL phải dựa trên HP nhưng HP VN lại phải dựa trên pháp luật (với cái đuôi 'theo quy định của pháp luật'). Thế nên hệ thống luật VN thực sự cái cái vòng lẩn quẩn, dẫn đến sự tùy tiện trong việc ra luật mà không sợ vi phạm HP.

    Ở VN cương lĩnh nghị quyết của Đảng không phải chỉ là siêu HP. Sự lãnh đạo toàn diện của Đảng cùng các cương lĩnh nghị quyết của Đảng là cái lồng sắt phía trong nó HP, PL cùng các thể chế CQ được xây dựng. Thế nên ai cũng biết là tranh cãi về sửa đổi HP chả đi đến đâu cả khi còn cái lồng này. Tôi nghĩ LS Trai thừa biết cái lồng này nhưng ông không nói thôi. Vì nếu nói ra thì liệu ý kiến của ông có được xem xét không.

    Nếu chưa phá được cái lồng thì tốt nhất là tìm cách để HP có được vai trò lớn nhất có thể, dể PL được thượng tôn cao nhất có thể trong cái lồng đó. Tôi nghĩ đó chính là mục tiêu của LS Trai cũng như tất cả mọi người mong muốn đóng góp ý kiến cho việc sửa đổi HP lần này.

    Chỉ sợ cái lồng càng ngày càng teo lại thì HP hết chỗ thở.

    Nói chung, PL phải dựa trên HP nhưng HP VN lại phải dựa trên pháp luật (với cái đuôi 'theo quy định của pháp luật'). Thế nên hệ thống luật VN thực sự cái cái vòng lẩn quẩn, dẫn đến sự tùy tiện trong việc ra luật mà không sợ vi phạm HP.

    Ở VN cương lĩnh nghị quyết của Đảng không phải chỉ là siêu HP. Sự lãnh đạo toàn diện của Đảng cùng các cương lĩnh nghị quyết của Đảng là cái lồng sắt phía trong nó HP, PL cùng các thể chế CQ được xây dựng. Thế nên ai cũng biết là tranh cãi về sửa đổi HP chả đi đến đâu cả khi còn cái lồng này. Tôi nghĩ LS Trai thừa biết cái lồng này nhưng ông không nói thôi. Vì nếu nói ra thì liệu ý kiến của ông có được xem xét không.

    Nếu chưa phá được cái lồng thì tốt nhất là tìm cách để HP có được vai trò lớn nhất có thể, dể PL được thượng tôn cao nhất có thể trong cái lồng đó. Tôi nghĩ đó chính là mục tiêu của LS Trai cũng như tất cả mọi người mong muốn đóng góp ý kiến cho việc sửa đổi HP lần này.

    Mỗi người có thể đóng góp quan điểm của mình trên một khía cạnh khác nhau. Tôi không nghĩ bác Trai không biết vấn đề bác Huy Canh nói, nhưng trong khuôn khổ bài viết này, mục đích của bác Trai không phải để giảng giải vấn đề bác Huy Canh muốn nghe.

    Chỉ vì bài viết không hợp ý mình mà tấn công tác giả là "giáo điều, u mê", tôi nghĩ trí thức kiểu này mới nguy hại cho đất nước, bác ạ.

    huycanh viết:
    Ông TRAI là người có tư duy trừu tượng, nhưng lại quá giáo điều, u mê. Bài này của ông được xây dựng trên tri thức sách vở về thể chế chính trị đã được ông học trong nhà trường phổ thông cấp 4. Tri thức này chỉ vẻn vẹn trong giơí hạn của quyền lực nhà nước nói chung, trừu tượng. Ông đã ko nhìn thấy được QUYỀN LỰC CỦA ĐẢNG đang/ chính là nền tảng cấu thành cái gọi là THỂ CHẾ CHÍNH TRỊ ở VN. Nghị quyết của đảng mới là HP, là LP đấy ông TRAI ạ. KO nói về điều cốt tử này mà lại đi nói về qui phạm pháp luật hay các văn bản hành chính làm gì. Ôi trí thức VN nếu gồm những người như ông chả trách đất nước này ko vượt lên được, CHỨ ĐỪNG NÓI GÌ ĐẾN DÂN CHỦ-NHÂN QUYỀN
    Cần có luật riêng về Đảng Cộng sản viết:
    http://www.bbc.co.uk/vietnamese/vietnam/2012/06/120630_cpv_law_suggestion.shtml

    Phó Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc Việt Nam kiến nghị có đạo luật riêng về Đảng Cộng sản và bổ sung điều 4 Hiến pháp 1992.

    ...

    Một nhà nước pháp quyền thật sự thì không cần luật riêng về một đảng nào cả. Vì lẽ nó không công bằng đối với nhà nước (chính phủ, quốc hội và tòa án). Nhà nước là bộ máy điều hành cao nhất của một quốc gia, một bộ luật chung cho mọi tổ chức cua, nhà nước là đủ.
    Thử tưởng tượng bên Pháp có cả chục đảng, chẳng lẽ thượng viện (Sénat) và hạ viện Pháp phải lo soạn thảo luật riêng cho từng đảng thì họ còn làm ăn gì nữa ! Chưa kể các đảng mới có thể hình thành, biến mất hoặc kết hợp hàng năm.

    Soạn thảo một luật riêng cho đảng CSVN thể hiện ý tưởng độc đảng mãi mãi, đưa địa vị các đảng viên trở thành những siêu công dân, làm bộ máy nhà nước trở nên cồng kềnh, mất hiệu quả

    Tôi đề nghị tất cả các đảng viên CSVN phải được xét xử như công dân VN, phù hợp với luật áp dụng cho nhân viên chính phủ, quốc hội và tòa án. Hãy bãi bỏ các chức vụ "ủy" can thiệp chỉ đạo trực tiếp vào nhà nước. Hãy để các chức năng lãnh đạo là các chức năng của nhà nước, mọi việc từ đó theo luật của nhà nước. Một chủ tịch tỉnh sẽ lãnh đạo và điều hành một tỉnh. Đó là cách tổ chức một nhà nước pháp quyền

    Ông Nguyễn Phú Trọng muốn làm lãnh đạo cao nhất nước, cứ can đảm và mạnh dạn ra ứng cử và tranh cử vào chức vụ chủ tịch nước, thủ tướng. Nếu đắc cử, ông Trọng chịu trách nhiệm trước pháp luật đối với cương vị một chủ tịch nước

    http://www.bbc.co.uk/vietnamese/vietnam/2012/06/120630_cpv_law_suggestion.shtml

    Phó Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc Việt Nam kiến nghị có đạo luật riêng về Đảng Cộng sản và bổ sung điều 4 Hiến pháp 1992.

    Ông Vũ Trọng Kim, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Uỷ ban Trung ương MTTQ Việt Nam được báo chí trích lời cũng đề nghị có thêm khổ 2 trong điều 4 Hiến pháp nói về trách nhiệm tuân thủ pháp luật của đảng viên, chứ không chỉ của Đảng nói chung.

    Báo chí trích lời ông phát biểu tại một hội nghị của Mặt trận Tổ quốc tại Hà Nội hôm 29/6/2012 rằng khổ 2 Điều 4 cần được sửa lại là: "Mọi tổ chức của Đảng và đảng viên hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật”.

    Có vẻ như ông Vũ Trọng Kim và Mặt trận Tổ quốc muốn có quy định cụ thể hơn về nhu cầu tuân thủ pháp luật của đảng viên cộng sản ở Việt Nam.

    Giải quyết nội bộ

    Cho tới nay, các đảng cộng sản, như ở Trung Quốc và Việt Nam luôn có hệ thống giải quyết nội bộ với đảng viên của họ trước khi đem vụ việc ra pháp luật của nhà nước hoặc không bao giờ đem ra trong các trường hợp đặc biệt tế nhị.

    Sau vụ Bạc Hy Lai ở Trung Quốc, báo chí Phương Tây viết về hệ thống 'shuang gui' (song quy) ở nước này chuyên xử lý chuyện riêng của Đảng một cách 'ngoài luồng', không công khai cho dư luận.

    Ở Việt Nam, nhu cầu có luật cụ thể cho Đảng Cộng sản và các đảng viên được nêu ra là nhằm "tránh lạm quyền và ảnh hưởng đến vai trò và uy tín của Đảng", theo bài báo trên VnMedia.

    Bài báo xác nhận quá trình lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam từ ngày thành lập đến nay "chưa được luật hóa".

    Ông Vũ Trọng Minh cũng phát biểu rằng cần xem xét quy chế giám sát bảo vệ hiến pháp vì đây là điều còn thiếu tại Việt Nam.

    Từ mấy năm qua trong giới luật gia ở Việt Nam đã có các tiếng nói kêu gọi lập Toà Bảo Hiến như ở nhiều nước trên thế giới.

    Gần đây hơn, các lãnh đạo Đảng ở Việt Nam, nhất là Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã lên tiếng mạnh mẽ hơn về nhu cầu chống tham nhũng, và dựa vào nhân dân để chống tham nhũng.

    Thăm cử tri Hà Nội hôm 29/6, Giáo sư Trọng nói muốn chống tham nhũng thành công "phải dựa vào nhân dân, vào đảng viên chứ nội bộ làm riêng là không được".

    Trong quá trình vận động sửa đổi hiến pháp hiện nay, cũng có quan điểm cho rằng Đảng Cộng sản Việt Nam cần thực sự đặt các hoạt động của mình và nhất là của các đảng viên cao cấp vào trong khuôn khổ nhà nước pháp quyền.

    Lãnh đạo Đảng cũng bắt đầu phát biểu mạnh hơn về nhu cầu để Đảng nắm quyền kiểm soát cơ quan chống tham nhũng mà hiện nằm trong tay Chính phủ, thuộc về hành pháp.

    Ông TRAI là người có tư duy trừu tượng, nhưng lại quá giáo điều, u mê. Bài này của ông được xây dựng trên tri thức sách vở về thể chế chính trị đã được ông học trong nhà trường phổ thông cấp 4. Tri thức này chỉ vẻn vẹn trong giơí hạn của quyền lực nhà nước nói chung, trừu tượng. Ông đã ko nhìn thấy được QUYỀN LỰC CỦA ĐẢNG đang/ chính là nền tảng cấu thành cái gọi là THỂ CHẾ CHÍNH TRỊ ở VN. Nghị quyết của đảng mới là HP, là LP đấy ông TRAI ạ. KO nói về điều cốt tử này mà lại đi nói về qui phạm pháp luật hay các văn bản hành chính làm gì. Ôi trí thức VN nếu gồm những người như ông chả trách đất nước này ko vượt lên được, CHỨ ĐỪNG NÓI GÌ ĐẾN DÂN CHỦ-NHÂN QUYỀN

    Nếu chúng ta không làm được điều đó thì có thể chọn giải pháp đơn giản hơn nhiều, đó là sửa Điều 83 Hiến pháp năm 1992 thành: Quốc hội là cơ quan duy nhất có quyền lập hiến. Bỏ đi nội dung là cơ quan duy nhất có quyền lập pháp. Như vậy quyền lập pháp được thực hiện không chỉ bởi Quốc hội mà bởi cả cơ quan hành chính, quy định này không đảm bảo tính khoa học pháp lý nhưng lại phản ánh đúng thực tiễn Việt Nam.

    -------------

    sửa Điều 83 Hiến pháp năm 1992 thành: Trung ương đảng là cơ quan duy nhất có quyền lập hiến. Quy định này không đảm bảo tính khoa học pháp lý nhưng lại phản ánh đúng thực tiễn Việt Nam.

    Điểm mâu thuẫn giữa Hiến pháp và Luật

    LS Ngô Ngọc Trai đưa ra nhiều điểm rất hay. Chỉ có một điểm mà LS quên không chịu đề cập đến là các nghị quyết của đảng CSVN. Nghị quyết của đảng có thang bậc ra thế nào so với Hiến pháp và Luật ?

    Hihi, Bé cái nhầm vẫn chưa thông minh đột xuất được . Toàn bộ thành viên của QH là đảng viên đảng CS rồi, bây giờ đảng chỉ cần bảo đảm loại "đảng viên nhưng mà tốt" chiếm thiểu số chắc chắn là ăn chắc mặc bền ngay . Cho chắc cú và thêm một quả về xe, BCT xuống làm lãnh đạo QH, cái này thì công nhận "từ ấy trong bác bừng nắng (cực) hạ".

    Trích dẫn:
    Hiến pháp Việt Nam năm 1992, Điều 83 quy định: Quốc hội là cơ quan duy nhất có quyền lập hiến và lập pháp.

    Bé cái nhầm !
    Xưa nay tôi cứ tưởng (bở) là đảng CSVN là cơ quan duy nhất có quyền lập hiến và lập pháp. Nay mới biết đây là chức năng của quốc hội. Sướng quá nhỉ. Hèn chi cả BCT đảng chung vai sát cánh tình nguyện vào ngự trị trong quốc hội

    Vấn đề chính ở VN, TQ, BTT, Lào là do đảng toàn quyền lãnh đạo tất cả mọi việc. Mọi tư duy, mọi hành đồng đều phải phục vụ trước tiên cho đảng. Nghị quyết của đảng ra lệnh chính phủ, quốc hội, tòa án phải làm theo.
    Cương lĩnh của đảng mới thật sự là hiến pháp hoặc là siêu hiến pháp. Cái gọi là hiến pháp ở VN, chẳng hiểu nên gọi nó là cái gì cho đúng ?
    VN có lập tòa án hiến pháp gì đi nữa cũng không giải quyết được gì cả khi mà BCT đảng ở trên nhà nước

    Trích dẫn:
    Thứ ba: Tầm mức quan trọng, địa vị pháp lý của Hiến pháp bị hạ thấp, san bằng với văn bản được ban hành bởi các cơ quan hành chính. Thậm chí giá trị thực thi của Hiến pháp bị xếp ngang hàng với quyết định của UBND cấp xã.

    Nếu có tòa án Hiến pháp, hội đồng cố vấn tư pháp, mọi việc sẽ có cơ sở để giải quyết ngay từ nguồn. Khi tòa án HP bác bỏ các văn bản được ban hành bởi các cơ quan hành chính do vi phạm HP, nó có hiệu lực bắt buộc thi hành.
    Ở VN do ai cũng coi thường HP vì không có ai giám sát và chế tài, cho nên mọi việc bình thường

    Trích dẫn:
    Luật sư Trần Vũ Hải, người bảo vệ cho các hộ dân bị chính quyền thu hồi đất thực hiện dự án khu đô thị sinh thái ECOPARK ở Văn Giang, Hưng Yên, đã có văn bản đề nghị Bộ trưởng Bộ tài nguyên môi trường Nguyễn Minh Quang trả lời làm rõ: Quyết định số 742/QĐ-TTg ngày 30/6/2004 của thủ tướng chính phủ ... là văn bản quy phạm pháp luật hay văn bản hành chính, để xác định trách nhiệm đăng công báo công khai thông tin.

    Việc này nếu có tòa án can thiệp, ombudsman tham dự, mọi việc sẽ rõ ràng hơn, nhanh hơn và khách quan hơn là hỏi ý kiến của chính phe soạn thảo ra văn bản
    Ủy ban tư pháp của QH đâu mà không thấy lên tiếng ?