Kinh tế thị trường và “nghịch lý” thú vị của người Việt

  • Bởi Admin
    14/04/2012
    18 phản hồi

    Anh Minh

    Người Việt Nam tuy "yêu" kinh tế thị trường, nhưng lại vẫn mong chờ nhà nước... bình ổn giá! - Ảnh: Daily Mail.

    Báo cáo nghiên cứu về cảm nhận của người dân Việt Nam về vai trò của nhà nước và thị trường ở Việt Nam (CAMS 2011) được công bố sáng 13/4 tại Hà Nội đã cho thấy một “nghịch lý” thú vị trong quan điểm của người Việt đối với kinh tế thị trường.

    “Yêu” kinh tế thị trường

    Trong cuộc khảo sát để hình thành nên CAMS 2011, có đến 87% người trong tổng số hơn 1.000 người tham gia trả lời cho rằng mô hình kinh tế thị trường ưu việt hơn bất kỳ mô hình kinh tế nào khác.

    Ngược lại, chỉ có gần 7% cho rằng mô hình kinh tế nhà nước ưu việt hơn mô hình kinh tế thị trường và hơn 6% cho rằng mô hình kinh tế nhà nước hay thị trường không quan trọng.

    Điều này, theo nhận định của các chuyên gia thuộc nhóm nghiên cứu, là sự thể hiện “sự ủng hộ mạnh mẽ đối với mô hình kinh tế thị trường”.

    Trong đó, nhóm cơ quan báo chí có tỷ lệ ủng hộ cao nhất với 97% cho rằng kinh tế thị trường là ưu việt, tiếp theo là nhóm cơ quan Chính phủ, các bộ, ngành và UBND và các sở ngành cấp tỉnh (92%), nhóm doanh nghiệp nhà nước (doanh nghiệp nhà nước) và các cơ quan Đảng ở Trung ương là tương tự nhau (86-87%).

    Tuy nhiên, chỉ có 75% số người trả lời của nhóm là đại biểu quốc hội và người làm việc tại các cơ quan của Quốc hội cho rằng mô hình kinh tế thị trường là ưu việt, trong khi cũng chỉ có 83% số người thuộc nhóm doanh nghiệp gồm tư nhân trong nước và tư nhân nước ngoài ở Việt Nam cho rằng kinh tế thị trường là ưu việt; thấp hơn mức trung bình và thấp hơn khá nhiều so với nhóm thuộc kinh tế nhà nước.

    Mức độ ủng hộ mô hình kinh tế thị trường cũng có sự khác biệt theo chức vụ và độ tuổi của người trả lời điều tra.

    Gần 90% những người nắm chức vụ cao cấp ủng hộ mô hình kinh tế thị trường so với tỷ lệ 85% của nhóm chức vụ trung cấp hay bình thường. Tỷ lệ ủng hộ mô hình kinh tế thị trường của nhóm người từ 30 tuổi đến 49 tuổi và nhóm 50 tuổi trở lên đều khoảng 90% so với tỷ lệ gần 83% của nhóm những người dưới 30 tuổi.

    Khi đánh giá về chuyển đổi từ kinh tế nhà nước sang kinh tế thị trường của Việt Nam từ năm 1986 đến nay, cứ 1 trong 4 người được hỏi đã trả lời đồng ý hoặc hoàn toàn đồng ý với nhận định rằng nền kinh tế Việt Nam hiện nay cơ bản là nền kinh tế thị trường.

    Nhóm nghề nghiệp đánh giá cao nhất về nỗ lực này của Việt Nam là cán bộ của UBND và sở ngành cấp tỉnh với tỷ lệ là 33% và thấp nhất là cơ quan báo chí với tỷ lệ là 3%. Gần 60% người trả lời chỉ đồng ý một phần về nhận định nói trên.

    Ở thái cực ngược lại, chỉ có 22% số người trả lời đồng ý về nhận định nền kinh tế Việt Nam hiện nay về cơ bản là một nền kinh tế nhà nước. Tỷ lệ đồng ý cao nhất thuộc về nhóm có yếu tố nước ngoài tại Việt Nam.

    Đó là những người trả lời đến từ các đại sứ quán, tổ chức quốc tế (40%) và các doanh nghiệp FDI (39%). Không có một ai từ các cơ quan Đảng ở Trung ương và 8% từ UBND và các sở, ngành cấp tỉnh đồng ý với nhận định nói trên.

    Như vậy, có thể nói, người nước ngoài, người Việt Nam làm việc tại các tổ chức quốc tế và người trong nước có đánh giá tương đối khác nhau về mức độ chuyển đổi sang kinh tế thị trường ở Việt Nam. Cụ thể là, mức độ chuyển đổi sang kinh tế thị trường theo đánh giá của người từ các tổ chức quốc tế là thấp hơn so với đánh giá của những người trong nước.

    Theo các chuyên gia, kết quả nói trên cũng có thể hiểu được; bởi vì, có lẽ người nước ngoài so sánh nền kinh tế Việt Nam hiện nay với nền kinh tế của quốc gia họ hoặc ở nước khác mà họ đã sống và làm việc; trong khi đó, người trong nước so sánh nền kinh tế Việt Nam hiện nay so với trước đây.

    Nhưng vẫn thích nhà nước… định giá

    Tuy nhiên, ngay cả khi đã bày tỏ “tình yêu” khá rõ ràng với kinh tế thị trường, nhiều người dường như vẫn mong muốn được nhà nước bảo hộ về vấn đề giá cả.

    Điều này, theo ví von của ông Trần Hữu Huỳnh, Trưởng ban Pháp chế và Trọng tài thuộc VCCI, là dường như người Việt Nam vẫn "dẫu lìa ngó ý, còn vương tơ lòng"!

    Điều đáng ngạc nhiên là kết quả khảo sát cho thấy rằng đa số người Việt Nam cho rằng Nhà nước nên can thiệp vào thị trường. 68% số người trả lời cuộc điều tra này cho rằng Nhà nước nên can thiệp vào thị trường để bình ổn giá của những hàng hóa thiết yếu tiêu thụ bởi các hộ gia đình. Tỷ lệ cho rằng giá cả nên được quyết định bởi thị trường chỉ đạt hơn 1/4 số người trả lời điều tra.

    Chính vì điều này, nhóm nghiên cứu cho rằng CAMS 2011 đã cho thấy một bức tranh tương đối mâu thuẫn là đa số người Việt Nam ủng hộ cao mô hình kinh tế thị trường, sở hữu tư nhân đối với doanh nghiệp, đòi hỏi mức độ minh bạch cao trong quá trình hoạch định và thực thi chính sách của Nhà nước… nhưng lại ủng hộ việc Nhà nước nên can thiệp vào thị trường liên quan đến giá cả các hàng hóa thiết yếu.

    Theo bà Phạm Chi Lan, một thành viên của nhóm nghiên cứu, có thể là phần lớn hàng hóa thiết yếu tiêu thụ bởi các hộ gia đình chủ yếu vẫn do các doanh nghiệp nhà nước kinh doanh độc quyền, thống lĩnh thị trường (như điện, xăng dầu, ngoại tệ, vàng, đất đai, các nguyên liệu cơ bản, dịch vụ tài chính, hàng không, đường sắt…) nên người dân lo ngại về hệ quả xấu, nếu Nhà nước không có sự kiểm soát tốt.

    Lý do thứ hai có thể xuất phát từ cách thức truyền thông và các thông điệp liên quan từ các phương tiện truyền thông.

    Cụ thể là, mỗi khi có biến động giá cả trên thị trường, nhìn chung, các cơ quan truyền thông thường đổ lỗi cho đầu cơ, lợi dụng của những người kinh doanh để trục lợi; đồng thời, yêu cầu các cơ quan nhà nước có liên quan phải can thiệp kịp thời.

    Và thông điệp cho dân chúng thường là Nhà nước can thiệp thì tốt, mang lại lợi ích cho người tiêu dùng hơn là để thị trường tự quyết định giá.

    Nguyên nhân tiếp theo cũng có thể là trong bối cảnh kinh tế khó khăn, tình trạng lạm phát, giá cả tăng cao trên nhiều lĩnh vực những năm gần đây, kỳ vọng của người Việt Nam về vai trò của Nhà nước trong can thiệp và bình ổn giá cả tăng lên…

    Nhưng cũng có thể là do nhận thức và hiểu biết về kinh tế thị trường, sự vận hành của thị trường và tác dụng của nó trong giải quyết các vấn đề phát triển kinh tế của tất cả các bên có liên quan còn hạn chế; sự do dự trong lựa chọn giữa thị trường và nhà nước, trong nỗ lực chuyển đổi sang kinh tế thị trường vẫn có đâu đó với mức độ khác nhau trong mỗi người Việt Nam.

    Tuy vậy, một điểm đáng lo ngại là khi đánh giá mức độ gia tăng số lượng các quy định của Nhà nước trong năm năm qua (từ 2006 - đến 2011) để bình ổn giá các hàng hóa thiết yếu mà các gia đình tiêu thụ thì 59% người trả lời cho rằng tăng và chỉ 9% cho rằng giảm. Hầu hết các nhóm nghề nghiệp đều cho rằng số lượng các quy định của nhà nước can thiệp để bình ổn giá đã tăng lên trong 5 năm vừa qua.

    Đối với chương trình bình ổn giá, trong những năm gần đây, chính quyền một số địa phương đã khởi xướng và thực hiện “chương trình bình ổn giá” nhằm ổn định giá cả của một số hàng hóa thiết yếu. Cách thức thực hiện thường là nhà nước chi tiền hỗ trợ một số doanh nghiệp được lựa chọn (như cung cấp vốn vay không lãi suất hoặc cho vay vốn với lãi suất thấp) để bán các loại hàng hóa thiết yếu ở mức giá thấp hơn giá thị trường.

    Đáng lưu ý là tỷ lệ ủng hộ chương trình bình ổn giá cả có tương quan tỷ lệ thuận với trình độ học vấn. Chẳng hạn như đối với nhóm người trả lời có trình độ học vấn tốt nghiệp phổ thông trung học trở xuống thì đến 58% cho rằng chương trình bình ổn giá có hiệu quả so với tỷ lệ 21% của nhóm tốt nghiệp sau đại học.

    Và ngược lại có 75% số người tốt nghiệp sau đại học cho rằng chương trình bình ổn giá không có hiệu quả so với tỷ lệ 31% của nhóm người trả lời tốt nghiệp phổ thông trung học trở xuống. Như vậy, có thể mức độ nhận thức và hiểu biết về kinh tế thị trường có tác động đến nhận thức về vai trò của Nhà nước và thị trường, cũng như yêu cầu và tốc độ cải cách chuyển đổi sang kinh tế thị trường ở Việt Nam.

    Cảm nhận của người dân ở phần này của cuộc điều tra một lần nữa phản ánh bức tranh nửa sáng nửa tối của hệ thống kinh tế Việt Nam, trong đó vai trò của nhà nước và thị trường trong các hoạt động kinh doanh và trong việc quyết định giá cả không rạch ròi.

    Chính do thực tế nhà nước còn trực tiếp tham gia hoặc can thiệp vào rất nhiều hoạt động kinh doanh, quyết định giá cả của nhiều mặt hàng lớn, nên người dân nhìn nhận không rõ vai trò của thị trường, và tin vào sức mạnh của nhà nước khi can thiệp vào giá cả có thể bảo vệ cho mình khỏi những bất lợi do biến động thị trường.

    Mặt khác, với hệ thống thông tin còn kém minh bạch hiện nay, phần lớn người dân cũng không có nhiều thông tin để biết được nguyên nhân cốt lõi của những biến động thị trường gây bất lợi cho họ là từ đâu, trong khi số lớn các quan chức nhà nước và truyền thông thường che giấu những khiếm khuyết của nhà nước và doanh nghiệp nhà nước trong các hoạt động kinh doanh và đổ trách nhiệm cho thị trường về những biến động tiêu cực.

    Mức độ gia tăng số lượng các quy định của Nhà nước trong 5 năm qua để bình ổn giá, như hầu hết các nhóm nghề nghiệp đánh giá, đã cho thấy sự can thiệp tăng lên của nhà nước vào giá cả thị trường là không phù hợp với yêu cầu cải cách và các cam kết quốc tế về tự do hóa thương mại.

    Trong khi đó, thực tế diễn ra trong nền kinh tế Việt Nam thời kỳ này lại là bất chấp sự can thiệp mạnh của nhà nước, lạm phát vẫn tăng cao, giá cả hàng hóa trên thị trường nội địa liên tục leo thang, tác động nặng nề tới ổn định kinh tế vĩ mô và thu nhập thực tế của người dân. Như vậy, theo nhóm nghiên cứu, rõ ràng sự can thiệp của nhà nước theo cách đã làm chưa hẳn đã là phương thuốc đúng và hiệu lực, hiệu quả để ổn định thị trường.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    18 phản hồi

    "KTTT định hướng XHCN", kinh tế XHCN thì phải theo 9 quy luật của kinh tế XHCN mà hồi những năm đầu của thập niên 80 thế kỷ trước đã học tập và tuyên truyền, nhưng nay ta dã vứt bỏ 9 caí quy luật đó vào sọt rác rồi. Lấy những việc thực tế của nền kinh tế XHCN theo 9 quy luật để mọi người cùng rõ để đỡ phải tranh luận lý luận cho mất thời gian, kinh tế XHCN là kinh tế kế hoạch hóa, phân phối cả viên bi xe đạp, phân phối cả thuóc lá..., bán bia kèm với lạc rang, công an thấy người nông dân đem gánh bún vaò thành phố (Hà Nội) để bán thì dẫm dạp lên thúng bún một cách vô nhân đạo, mất hết tính người, dã man đến mức man rợ, mấy người buôn thúng bán mẹt thấy công an thì chạy bỏ cha bỏ mẹ vì sợ bị bắt. Còn công an sợ những người buôn bán ấy (hồi trước gọi là con phe) sẽ tự phát tiến lên chủ nghĩa tư bản. Còn KTTT thì nay ai cũng hiểu, đó là người bán hàng coi khách hàng là thượng đế, có khi họ còn vứt hàng vào nhà mình để quảng cáo, vì đó là nền kinh tế theo quy luật cung cầu, tự do cạnh tranh, nếu không chiều khách hàng thì mất khách. Nay KTTT còn đuôi XHCN thì xin mời hãy xem Vinashin, lãi thì bỏ túi, lỗ thì toàn dân è cổ ra mà trả nợ thay nhà nước.
    Kinh tế của nhà nước ta là nền kinh tế do chính trị chỉ đạo, giỏi hay dốt thì xem tình hình hàng nghìn công ty phá sản thì rõ, chỉ có ngành công nghiệp say (sản xuất bia) và công nghệ ca ve là phát đạt chưa từng thấy trong lịch sử Việt Nam. Ta không những làm kinh tế bằng chính trị mà còn làm kinh tết bằng cách ăn cướp. Xem vụ dân đòi đất ở Hưng Yên thì rõ, mở Ecoprk hay không mở thì phải xét kết quả cuối cùng là dân sướng hay dân khổ. Nếu dân sướng thì đã chẳng xẩy ra tình trạng ông già bà cả, đàn bà trẻ con cũng phải cơm mo cơm vắt ngủ đầu đường, vỉa hè để biểu tình. Làm kinh tế bằng cách cướp của người nghèo chia cho người giầu thì nó là kinh tế XHCN hay KTTT? Điều này thì phải hỏi các chuyên gia kinh tế và các ngài ở Hội đồng lý luận TƯ thì biết các ngài ấy...im lặng.

    Khách đọc ghé viết:
    Hình như bác không phải là dân kinh tế? Mời bác đọc thêm về mô hình kinh tế thị trường để nắm vững những đặc điểm của nó.

    Mục đích bài báo này (bài chủ) là để tạo dư luận xã hội phục vụ cho việc Hoa Kỳ dành qui chế ưu đãi thuế quan phổ cập (GSP) và công nhận qui chế kinh tế thị trường (MES) cho Việt Nam.

    Nhìn lại bài chủ, những người được hỏi phần lớn thuộc loại có chức có quyền, tức là quyền lợi của họ gắn bó với thể chế này . Không ngạc nhiên nếu câu trả lời của họ rơi vào nghịch lý .

    Tại sao nguồn đầu tư vô giới hạn sẽ dẫn tới vô trách nhiệm, đọc lại tâm lý trẻ em . Khi một đứa trẻ chỉ có 1 món đồ chơi, nó sẽ trân quý và bảo vệ món đồ chơi duy nhất của mình . Nhưng nếu đứa trẻ được bố mua cho cả cửa hàng đồ chơi, đối với món đồ chơi, nó sẽ trở thành 1 tên phá hoại .

    Paste lại cái còm của tớ bên "đậu phụ làng cắn đậu phụ chùa", có liên quan đến văn hóa đại gia ngày nay .

    Dân ta thích phần thị trường nhưng không thích phần định hướng vì sẽ không thể cạnh tranh lại với các tổng cty nhà nước với số vốn vô hạn dẫn đến vô trách nhiệm trong điều hành, và nếu cần, chính quyền có thể can thiệp để con cưng của mình được lợi hơn, dẫn đến gián tiếp bóp chết các cty cá thể, hoặc ít nhất cũng giới hạn khả năng mở rộng . Chính việc vô trách nhiệm trong điều hành dẫn đến yếu kém trong năng lực cạnh tranh -chuyện dài nói hoài hổng hết . Bản chất chỉ là những hợp tác xã được bơm steroid. Kết quả là nếu muốn thành đại gia là 1- phải liên kết với chính quyền hoặc/và cty nhà nước, 2- bắt đầu bằng làm ăn phi pháp, sau đó đầu tư vào những việc ngoài chuyên môn -cách của HA-GL. Hậu quả là không cty tư nhân nào dám giữ tiền ở vn hay tái đầu tư để mở rộng ngay tại vn.

    Chỉ có đám ăn trộm ăn cướp, móc ngoặc phe phẩy với chính quyền mới có thể làm giàu thì văn hóa đại gia như thế là đúng rồi, còn trách ai nữa!

    Phan Sơn không phải là dân kinh tế nhưng nắm khá vững điều kiện phát triển của KTTT. Cái làm cho KT vn thất bại một cách khá là hoành tráng đã được nick Suy ngẫm hỏi kháy và PS kiên quyết từ chối trả lời thẳng vấn đề, chắc còn dính dáng tới nồi cơm và/hoặc niềm tin của cậu ta . Chứng tỏ PS biết rõ mình và cả nền KT VN đang lấn cấn điều gì .

    Haha, hy vọng PS nhận ra cái điều lấn cấn đó không thể được biện hộ bằng lý lẽ được, và những người như bác sẽ đi tới một câu hỏi mà tôi đã đặt ra, tức là giữa quyền lợi của một đảng chính trị đã chuyển hóa thành đảng cướp (lời của bác, không phải của em) và quyền lợi của đất nước và dân tộc, bác sẽ phải chọn 1, không thể ôm đồm cả 2 thứ .

    Ở nước mình hồi còn bao cấp có hiện tượng là có ông GS tiến sĩ kinh tế, vừa là viện trưởng viện kinh tế vừa giảng dạy ở trường Đại học kinh tế, lại vừa là chuyên viên cao cấp, cố vấn cho chính phủ về kinh tế, nhưng nhà rất nghèo. Thế rồi, hồi mới "đổi mới", bắt đầu có kinh tế thị trường, mọi người đều đi buôn. Có người thấy nhà ông GSTS kinh tế nghèo liền khuyên ông là bây giờ cả nước đi buôn, ông cũng nên đi buôn để bớt khó khăn, ông GSTS kinh tế kiêm chuyên viên cao cấp kinh tế cho nhà nước trả lời: "Tôi không biết đi buôn, từ bé đến giờ tôi có biết làm kinh tế bao giờ đâu."
    KInh tế thị trường đã xuất hiện ở nước ta từ lâu, trong lịch sử 4.000 năm của dân tộc thì 82 năm có Đảng và 30 năm tem phiếu. 30 năm tem phiếu này thì không có kinh tế thị trường, trong 30 năm đó miền Bắc hưởng cả, còn miền Nam hưởng nửa, tức là chỉ có 15 năm (từ 1975 đến 1990). Vậy mà có người viết: "Những nguyên tắc cơ bản và cơ cấu của nền kinh tế thị trường vẫn còn chưa quen thuộc hay còn bị hiểu nhầm bởi nhiều người..."
    Câu văn thì rất Tây, nhưng ý lại rất không hiểu biết, chẳng có ai "hiểu nhầm" KTTT cả, tức là nhiều người không hiểu nhầm (viết theo kiểu Tây là "hiểu nhầm bởi nhiều người"). Sao lại chủ quan "suy bụng ta ra bụng người" như vậy, dân ta có ngu thế đâu. Cũng có trường hợp cung một dân tộc nhưng nửa ngu, nửa không, điển hình nhất là Triều Tiên, Bắc thì ngu, Nam thì giỏi. Trong dân tộc mình thì cái ngu và cái không ngu xen kẽ thành ra "người khôn ở với kẻ ngu bực mình". Đố biết ai bực mình? Nói như câu tục ngữ thì nếu không đoán sẽ tưởng "kẻ ngu bực minh", nó bực minh vì nó tưởng nó thông thái mà lại có người khác chê cười nó. Các quan thì ngu không biết KTTT nó như thế nào mới gán cho nó cái đuôi "định hưỡng XHCN", vì thế có người đã giễu cợt "KT thịt có định hướng đậu phụ". Nhiều người có dán mác CS thì thường có lối nói kiểu ấy để loè đời, khốn nỗi ở cái thời @ này, thế giới phẳng, khó lừa lắm nên càng "bực mình". Có người đã triết lý (không biết tôi đọc ở đâu mà quên mất) đại khái trên dời có hai loại người đáng ghét nhất, đó là loaị người mà mình không đánh lừa được, thứ hai là loại người không chiều theo thói xấu cuả mình.

    Phan Sơn viết:
    Suy ngẫm viết:
    … Về mặt lý thuyết bác có thể giải thích tại sao lại như vậy được không? Nếu nói dân trí thấp thì không đúng, vì dân trí thấp thì không thể có lãnh đạo tinh hoa và cũng không thể có được một nền dân chủ tự do đến như vậy.

    Những nguyên tắc căn bản và cơ cấu của nền kinh tế thị trường vẫn còn chưa quen thuộc hay vẫn còn bị hiểu lầm bởi nhiều người, dù những sự thành công của nó đã thể hiện ở nhiều xã hội khác biệt hẳn nhau, từ Tây Âu tới Bắc Mỹ và Châu Á.

    Một phần là vì nền kinh tế thị trường không phải là một chủ thuyết mà chỉ là một tập hợp những hoạt động và những định chế đã được thử thách với thời gian về cách thức theo đó những cá nhân và xã hội có thể sống và phát triển phồn vinh về phương diện kinh tế. Bản chất tiên quyết của những nền kinh tế thị trường là phân quyền, uyển chuyển, thực tiễn và thay đổi được. Yếu tố trung tâm của những nền kinh tế thị trường nằm ở chỗ nó không có trung tâm. Thật thế, một trong những ẩn dụ cho thị trường tư nhân được gọi là thị trường của "bàn tay vô hình".

    Nhưng, trước hết, phải có tư duy hội nhập, phải có kiến thức hội nhập sâu hơn và đầy đủ hơn, mới mong học được cách điều hành kinh tế - xã hội thời hội nhập.

    Hình như bác không phải là dân kinh tế? Mời bác đọc thêm về mô hình kinh tế thị trường để nắm vững những đặc điểm của nó.

    Suy ngẫm viết:
    … Về mặt lý thuyết bác có thể giải thích tại sao lại như vậy được không? Nếu nói dân trí thấp thì không đúng, vì dân trí thấp thì không thể có lãnh đạo tinh hoa và cũng không thể có được một nền dân chủ tự do đến như vậy.

    Những nguyên tắc căn bản và cơ cấu của nền kinh tế thị trường vẫn còn chưa quen thuộc hay vẫn còn bị hiểu lầm bởi nhiều người, dù những sự thành công của nó đã thể hiện ở nhiều xã hội khác biệt hẳn nhau, từ Tây Âu tới Bắc Mỹ và Châu Á.

    Một phần là vì nền kinh tế thị trường không phải là một chủ thuyết mà chỉ là một tập hợp những hoạt động và những định chế đã được thử thách với thời gian về cách thức theo đó những cá nhân và xã hội có thể sống và phát triển phồn vinh về phương diện kinh tế. Bản chất tiên quyết của những nền kinh tế thị trường là phân quyền, uyển chuyển, thực tiễn và thay đổi được. Yếu tố trung tâm của những nền kinh tế thị trường nằm ở chỗ nó không có trung tâm. Thật thế, một trong những ẩn dụ cho thị trường tư nhân được gọi là thị trường của "bàn tay vô hình".

    Nhưng, trước hết, phải có tư duy hội nhập, phải có kiến thức hội nhập sâu hơn và đầy đủ hơn, mới mong học được cách điều hành kinh tế - xã hội thời hội nhập.

    Phan Sơn viết:
    Admin viết:
    Khi đọc kết quả của cuộc điều tra này, tôi có một phân vân nhỏ. Liệu những người được mời trả lời bản câu hỏi này có thật sự hiểu được định nghĩa chính xác của cụm từ "kinh tế thị trường". Kết quả trái ngược của bản báo cáo dường như chỉ ra rằng việc người Việt yêu thích cụm từ "kinh tế thị trường" là kết quả của việc tuyên truyền thông qua báo chí và các phương tiện truyền thông.

    Tôi cho rằng, những nền kinh tế thị trường có thể là thực tiễn nhưng nó cũng dựa trên nguyên tắc cơ bản là quyền tự do cá nhân: khách hành tự do chọn lựa trong số những sản phẩm hay dịch vụ cạnh tranh nhau; nhà sản xuất tự do khai lập hay mở mang cơ sở kinh doanh và chấp nhận những điều may rủi hay thành công; người làm công tự do lựa chọn nghề nghiệp, gia nhập công đoàn lao động hay đổi qua các hãng xưởng khác.

    Chính những sự khẳng định của tự do, may rủi và cơ hội này đã kết hợp những nền kinh tế thị trường và nền chính trị dân chủ lại với nhau.

    Nền kinh tế thị trường không hẳn là không có những điều bất quân bình và những sai trái - cũng nhiều chuyện nghiêm trọng - nhưng điều không chối cãi được là những cơ sở tư nhân hiện đại và tinh thần doanh nghiệp, cộng với nền dân chủ chính trị đã cung ứng yếu tố tốt nhất để bảo vệ tự do và cung ứng những đường lối rộng rãi nhất dẫn đến sự phát triển kinh tế và thịnh vượng cho tất cả mọi người.

    Trong mọi nền kinh tế, kể cả kinh tế thị trường, điều quan trọng cần nhận thức là có những vấn đề tồn tại mà không thể giải quyết được một cách hoàn toàn hay vĩnh viễn. Những vấn đề này phải được nghiên cứu từng trường hợp một cách thực tiễn, cẩn thận xem xét nhiều động lực kinh tế và chính trị tác động lên chúng. Và chính ở điểm này mà một hệ thống chính trị tự do - là hệ thống cổ động sự thảo luận mở rộng về những bất đồng ý kiến về các vấn đề công cộng - có thể cống hiến hữu hiệu nhất vào sự vận hành của một nền kinh tế thị trường.

    Nếu các thị trường và các hệ thống thị trường là hữu hiệu, tại sao lại để chính quyền can thiệp vào hoạt động của chúng làm gì? Tại sao lại không áp dụng một chính sách chắc chắn của điều gọi là "thả tự do" và cho phép các thị trường tư nhân hoạt động không cần sự can dự của chính quyền bất cứ kiểu nào. Có nhiều lý do mà các kinh tế gia và các nhà quan sát xã hội đã nhận diện, có thể minh họa bằng vài thí dụ quen thuộc. Trong hầu hết các trường hợp, vai trò của chính quyền không phải là để thay thế thị trường mà là để phát huy sự vận hành của một nền kinh tế thị trường. Hơn nữa bất kỳ quyết định nào để điều chỉnh hay can dự vào vai trò của những tác động thị trường phải cẩn thận giữ cân bằng giữa những chi phí phải trả cho sự điều chỉnh đó và những lợi ích mà sự can dự đó sẽ mang đến.

    Đọc những điều bạn Sơn viết ngẫm lại nước mình thấy băn khoăn quá không hiểu tại sao. Nước ta có nền kinh tế thị trường do một đảng anh minh sáng suốt đứng ở đỉnh cao của thời đại lãnh đạo (như Đảng ta vẫn tự hào), lại có một nền dân chủ tiên tiến bậc nhất hành tinh (như bà Doan và các vị lãnh đạo từng nói)thế nhưng cái gì cũng thấy có vấn đề và nhiều vấn đề thuộc vào dạng cực kỳ nghiêm trọng. Về mặt lý thuyết bạn Sơn có thể giải thích tại sao lại như vậy được không? Nếu đổ tại dân dốt thì có vẻ không đúng, vì dân mà dốt thì không thể có lãnh đạo tài ba đến thế và cũng không thể có được một nền dân chủ tự do kỳ diệu đến như vậy.

    Admin viết:
    Khi đọc kết quả của cuộc điều tra này, tôi có một phân vân nhỏ. Liệu những người được mời trả lời bản câu hỏi này có thật sự hiểu được định nghĩa chính xác của cụm từ "kinh tế thị trường". Kết quả trái ngược của bản báo cáo dường như chỉ ra rằng việc người Việt yêu thích cụm từ "kinh tế thị trường" là kết quả của việc tuyên truyền thông qua báo chí và các phương tiện truyền thông.

    Tôi cho rằng, những nền kinh tế thị trường có thể là thực tiễn nhưng nó cũng dựa trên nguyên tắc cơ bản là quyền tự do cá nhân: khách hành tự do chọn lựa trong số những sản phẩm hay dịch vụ cạnh tranh nhau; nhà sản xuất tự do khai lập hay mở mang cơ sở kinh doanh và chấp nhận những điều may rủi hay thành công; người làm công tự do lựa chọn nghề nghiệp, gia nhập công đoàn lao động hay đổi qua các hãng xưởng khác.

    Chính những sự khẳng định của tự do, may rủi và cơ hội này đã kết hợp những nền kinh tế thị trường và nền chính trị dân chủ lại với nhau.

    Nền kinh tế thị trường không hẳn là không có những điều bất quân bình và những sai trái - cũng nhiều chuyện nghiêm trọng - nhưng điều không chối cãi được là những cơ sở tư nhân hiện đại và tinh thần doanh nghiệp, cộng với nền dân chủ chính trị đã cung ứng yếu tố tốt nhất để bảo vệ tự do và cung ứng những đường lối rộng rãi nhất dẫn đến sự phát triển kinh tế và thịnh vượng cho tất cả mọi người.

    Trong mọi nền kinh tế, kể cả kinh tế thị trường, điều quan trọng cần nhận thức là có những vấn đề tồn tại mà không thể giải quyết được một cách hoàn toàn hay vĩnh viễn. Những vấn đề này phải được nghiên cứu từng trường hợp một cách thực tiễn, cẩn thận xem xét nhiều động lực kinh tế và chính trị tác động lên chúng. Và chính ở điểm này mà một hệ thống chính trị tự do - là hệ thống cổ động sự thảo luận mở rộng về những bất đồng ý kiến về các vấn đề công cộng - có thể cống hiến hữu hiệu nhất vào sự vận hành của một nền kinh tế thị trường.

    Nếu các thị trường và các hệ thống thị trường là hữu hiệu, tại sao lại để chính quyền can thiệp vào hoạt động của chúng làm gì? Tại sao lại không áp dụng một chính sách chắc chắn của điều gọi là "thả tự do" và cho phép các thị trường tư nhân hoạt động không cần sự can dự của chính quyền bất cứ kiểu nào. Có nhiều lý do mà các kinh tế gia và các nhà quan sát xã hội đã nhận diện, có thể minh họa bằng vài thí dụ quen thuộc. Trong hầu hết các trường hợp, vai trò của chính quyền không phải là để thay thế thị trường mà là để phát huy sự vận hành của một nền kinh tế thị trường. Hơn nữa bất kỳ quyết định nào để điều chỉnh hay can dự vào vai trò của những tác động thị trường phải cẩn thận giữ cân bằng giữa những chi phí phải trả cho sự điều chỉnh đó và những lợi ích mà sự can dự đó sẽ mang đến.

    HyVăn viết:
    Bác 6 thân mến, không tự dưng có thằng nó lại tự thả hổ ra, thứ nhất là hổ nó bị nhốt lâu rồi nên đói nên nó xông ra cắn chết chủ ngay, thứ nhì là một khi nó phải thả thì chắc chắn cánh rừng cho bầy hổ đói chỉ toàn thằn lằn với rắn rết nên hổ lại quay về chuồng mà thôi. Cho nên thằng chủ phải dần dần nới rộng cái chuồng đó đã, mặt khác thay vì hằng ngày bắt nó biểu diễn để kiếm xèng thì cho nó mấy con nai đề bầy hổ lấy lại tập tính săn mồi, chứ đừng có vứt cho thịt thối mãi. Có như vậy hổ mới đủ sức làm chúa sơn lâm, còn không cứ lấy lý do lý chấu bầy hổ không đủ sức "tự do" mà nhốt nó mãi trong chuồng, nó tuyệt chủng đấy.

    Ý muốn nói bị giam hãm lâu ngày, thành thói quen, khi thay đổi đột ngột thường hay bị lúng túng!!!

    Giống như đám cá trong Film "findet Nemo" lúc được tự do: Was nun??? (now what???) dễ nhầm với "was tun???" của cụ 5 la mã, 1 Lenin (V.I. Lenin)

    :-)

    HyVăn viết:
    Bác 6 thân mến, không tự dưng có thằng nó lại tự thả hổ ra, thứ nhất là hổ nó bị nhốt lâu rồi nên đói nên nó xông ra cắn chết chủ ngay, thứ nhì là một khi nó phải thả thì chắc chắn cánh rừng cho bầy hổ đói chỉ toàn thằn lằn với rắn rết nên hổ lại quay về chuồng mà thôi. Cho nên thằng chủ phải dần dần nới rộng cái chuồng đó đã, mặt khác thay vì hằng ngày bắt nó biểu diễn để kiếm xèng thì cho nó mấy con nai đề bầy hổ lấy lại tập tính săn mồi, chứ đừng có vứt cho thịt thối mãi. Có như vậy hổ mới đủ sức làm chúa sơn lâm, còn không cứ lấy lý do lý chấu bầy hổ không đủ sức "tự do" mà nhốt nó mãi trong chuồng, nó tuyệt chủng đấy.

    Có lẽ hổ Việt nam lai giống lung tung không thuần chủng mới vậy. Chứ hổ đông âu đâu đến nỗi.

    Bác 6 thân mến, không tự dưng có thằng nó lại tự thả hổ ra, thứ nhất là hổ nó bị nhốt lâu rồi nên đói nên nó xông ra cắn chết chủ ngay, thứ nhì là một khi nó phải thả thì chắc chắn cánh rừng cho bầy hổ đói chỉ toàn thằn lằn với rắn rết nên hổ lại quay về chuồng mà thôi. Cho nên thằng chủ phải dần dần nới rộng cái chuồng đó đã, mặt khác thay vì hằng ngày bắt nó biểu diễn để kiếm xèng thì cho nó mấy con nai đề bầy hổ lấy lại tập tính săn mồi, chứ đừng có vứt cho thịt thối mãi. Có như vậy hổ mới đủ sức làm chúa sơn lâm, còn không cứ lấy lý do lý chấu bầy hổ không đủ sức "tự do" mà nhốt nó mãi trong chuồng, nó tuyệt chủng đấy.

    87%. Thế này thì còn hi vọng gì tiến lên CNXH nữa. Có lẽ đảng cs Việt nam cũng nên nghĩ đến chuyện bỏ chữ cộng sản trong danh tính của mình để phù hợp với tình hình thực tế.

    Ngay thời phong kiến xa xưa ở Trung quốc đã có chức quan "Bình chuẩn" để điều tiết thị trường, lúc hàng hóa ế thừa thì mua vào, lúc hàng hóa khan hiếm thì bán ra để người dân bớt khó khăn. Trước đây ở miền Nam, có một dạo giá gạo tăng lên vùn vụt, ông tướng cao bồi Nguyễn Cao Kỳ, gọi 7 nhà thầu lớn nhất Sài Gòn đến và nói "ngày mai giá gạo không xuống thì đem đi bắn tất". Thế là ngày hôm sau giá gạo xuống ngay lập tức. Có kinh tế thị trường thì ngày nay ta mới không còn tem phiếu và đời sống nhân dân mới khá lên, nhưng bên cạnh đó cũng có mặt trái của nó vì ta đang ở giai đoạn giao thời, còn cái đuôi XHCN.
    Cái nghịch lý của ta là nhà nước không điều tiết để dân bớt khó khăn mà caí gì nhà nước quản lý thì giữ độc quyền, lại gây khó khăn thêm cho nhân dân. Nói chung cái gì tích cực trên thế giới, cứ nhập vào Việt Nam là biến tướng, trở thành tiêu cực. Điển hình là cho bác sĩ khám bệnh thêm ngoài giờ để giảm tải áp lực ở bệnh viện thì bác sĩ không khám trong giờ mà giới thiệu bênh nhân đến khám ngoài giờ. Ngành công an có thêm các hình thức xử phạt để người dân tăng ý thức chấp hành luật lệ giao thông thì công an lợi dụng để phạt vạ lấy tiền đút túi, ngành quản lý xây dựng cũng phạt vạ lấy tiền đút túi chứ không ngăn cấm xây dựng vô nguyên tắc tràn lan, ngành thuế thì cũng thu thuế lấy tiền đút túi chứ ít nộp vào ngân sách...Chỉ có cái Hội đồng lý luận TƯ là chẳng ăn được cái gì trực tiếp từ người dân.

    Admin viết:
    Một bình luận của độc giả VnEconomy mà tôi rất đồng cảm:

    Khi đọc kết quả của cuộc điều tra này, tôi có một phân vân nhỏ. Liệu những người được mời trả lời bản câu hỏi này có thật sự hiểu được định nghĩa chính xác của cụm từ "kinh tế thị trường". Kết quả trái ngược của bản báo cáo dường như chỉ ra rằng việc người Việt yêu thích cụm từ "kinh tế thị trường" là kết quả của việc tuyên truyền thông qua báo chí và các phương tiện truyền thông.

    Nói thế này thì khác nào bảo dân trí ta còn thấp, chưa thích hợp cho KTTT, nền tảng của Dân chủ, và logik là chưa thích hợp cho XH dân chủ(folgerichtig)???

    Các chiến sỹ dân chủ nghĩ sao???

    :-))

    @visitor: ý kiến đúng đấy!!! Bây giờ nhốt 10 con Hổ vào cũi sắt, cho ăn đói 10 năm. Xong thả ra, đuổi vào rừng, tự kiếm ăn: chúng mày bây giờ là Hổ tự do, sướng nhé!!!???

    Chắc chắn sẽ có khoảng 7-8 con đi 1 vòng trong rừng rồi lại quay về cũi!!!

    Ở trong cũi thì kêu không có tự do (gặm 1 khối căm hờn trong cũi sắt!) Thả ra ngoài thì kêu không có chỗ trú thân, đại loại thế, khó chiều lắm!!!???

    Đối với một người VN bình thường KTTT chẳng qua là sự tự do mua cái mình muốn nếu có tiền mà không có sự ngăn sông cấm chợ như trước đây nhưng lại muốn mua cái mình muốn với giá thấp, không phải do thị trường tự điều tiết mà là từ quyền lực nhà nước.

    Nói tóm lại, đó vẫn là tâm lí nhà nước là cha mẹ dân nên dân vẫn mong nhà nước chăm lo cho mình. Đối với người dân bình thường, giá cao là do gian thương còn KT phát triển là do Đảng và NN ta giỏi.

    Buồn!

    Admin viết:
    Một bình luận của độc giả VnEconomy mà tôi rất đồng cảm:

    Khi đọc kết quả của cuộc điều tra này, tôi có một phân vân nhỏ. Liệu những người được mời trả lời bản câu hỏi này có thật sự hiểu được định nghĩa chính xác của cụm từ "kinh tế thị trường". Kết quả trái ngược của bản báo cáo dường như chỉ ra rằng việc người Việt yêu thích cụm từ "kinh tế thị trường" là kết quả của việc tuyên truyền thông qua báo chí và các phương tiện truyền thông.

    Thông thường người dân cho rằng KTTT là KT trong đó tư nhân sản xuất và bán hàng hóa. Và họ cho rằng chính phủ có quyền ngăn chặn giá bán hàng ở thị trường thông qua các thông tư, nghị định.

    Sở dĩ người dân có suy nghĩ này, vì lâu nay ở VN vẫn nhan nhản các quyết định, thông tư về việc cấm bán vàng tự do, cấm mua bán ngoại tệ tự do, cấm tăng giá xăng dầu, cấm tăng lãi xuất trần, cấm biểu tình vì HS-TS, cấm cơ hội chính trị ... đấy thôi ? Do cấm đủ thứ linh tinh cho nên dân cho rằng, nếu có ngẫu hứng, chính phủ có quyền cấm tư nhân tăng giá mọi mặt hàng trong một nền kinh tế thị trường vì nó được định hướng XHCN.

    Thực tế chỉ cho thấy dân VN và đa số các nước khác đều không thích hoàn toàn kinh tế thị trường về mặt giá cả mà họ vẫn cần chính phủ can thiệp để "ổn định sức mua", khác với ổn định giá

    Một bình luận của độc giả VnEconomy mà tôi rất đồng cảm:

    Khi đọc kết quả của cuộc điều tra này, tôi có một phân vân nhỏ. Liệu những người được mời trả lời bản câu hỏi này có thật sự hiểu được định nghĩa chính xác của cụm từ "kinh tế thị trường". Kết quả trái ngược của bản báo cáo dường như chỉ ra rằng việc người Việt yêu thích cụm từ "kinh tế thị trường" là kết quả của việc tuyên truyền thông qua báo chí và các phương tiện truyền thông.