Huỳnh Thục Vy - Tâm sự đầu năm

  • Bởi Admin
    04/02/2012
    78 phản hồi

    Huỳnh Thục Vy

    Những khoảng tĩnh lặng ngắn ngủi luôn thực sự cần thiết để mỗi người tự làm mới bản thân, nó quan trọng hơn chúng ta nghĩ trong cuộc sống nhiều áp lực này. Nếu không có chúng có lẽ chúng ta chẳng có đủ năng lực tinh thần và sức khỏe để tiếp tục hành trình cam go của mình. Đó là điều mà bản thân tôi đã trải nghiệm.

    Khoảng thời gian này tôi không viết, không tham gia hội luận, ít Facebook - những hoạt động khá lý thú nhưng cũng tiêu hao rất nhiều tâm lực. Là một người trầm tĩnh (tôi xin tự nhận định mình như vậy, và ao ước được như vậy), không thích nói nhiều, tôi thích được yên tĩnh một mình để đọc và suy ngẫm. Tránh xa những tranh cãi và sự rầm rộ của truyền thông, tôi hy vọng mình có nhiều thời gian để suy nghĩ về chính mình. Lắm lúc tôi nghĩ rằng, những gì mọi người nói về mình chưa phải là giá trị thực của mình. Một người tự tin và điềm đạm phải là người biết nhận chân chính mình.

    Nhưng hôm nay, trong cái không khí đầu xuân tươi vui của đất trời, tự nhiên lại thích viết vài dòng tâm sự với mọi người. Quả thực, viết nghị luận là việc yêu thích nhất của tôi, nó là thứ đã làm tôi suy nghĩ rất nhiều về chính mình, về mọi người, về cuộc đấu tranh… Cũng chính vì việc viết lách này, tôi đã phải trực diện đối mặt với những kẻ nắm trong tay bạo lực Nhà nước.

    Nhưng phần nhiều những sự căng thẳng của tôi không đến từ chính quyền. Đối với những đàn áp và khủng bố của bạo quyền có thể nói tôi được chuẩn bị tinh thần từ hai mươi năm trước - từ cái lúc họ bắt bỏ tù ba tôi mười năm, chưa kể đến những sách nhiễu khác trong hai mươi năm nay mà tôi không tiện kể ra đây. Đây là những dòng tôi viết cho những người muốn cản trở niềm yêu thích bé nhỏ của tôi, cái hoài bão con con của tôi (là được sống như một người có ích và được tự do), cản trở cái việc mà tôi nghĩ là mình am hiểu hơn những việc khác, và cũng là việc giúp tôi nhận thức các giá trị của xã hội cũng như nhân phẩm của bản thân. Nếu có ai đó nghĩ rằng việc khuyến dụ, hù dọa, làm phiền có thể làm tôi mất tinh thần và từ bỏ việc tôi đang làm thì họ đã nhầm. Làm sao một người có thể từ bỏ cái công việc định hình cuộc sống của cô ta? Làm sao những hành động sách nhiễu có thể ngăn một người được sống như cô ta vốn có? Quý vị quá dư dả thời gian và tiền bạc để làm những công việc vô bổ, mà chính chúng phủ nhận hoàn toàn nhân cách của quý vị.

    Đối diện với thế giới hôm nay - nơi mà internet mở tung mọi cánh cửa bí mật và nhạy cảm, nơi mà ngay cả những con người từ lâu đã bị cho là mang một văn hóa xung đột với tự do (Hồi giáo) cũng không thể cam chịu các kẻ độc tài như quý vị, nơi mà những chuyển biến chiến lược không nằm trong tay những chính quyền bất hảo như quý vị mà ngược lại chính quý vị cũng chỉ là những kẻ bị thời thế xô đẩy trên bàn cờ thế giới, quý vị lo sợ ư? Quý vị lo sợ là hợp lý. Nhưng tôi nghĩ rằng càng lo sợ quý vị càng phải hành động cẩn thận và chính xác, đừng để nỗi lo sợ bị lật đổ khiến quý vị hành động như những đứa trẻ không được dạy dỗ. Tôi vẫn luôn muốn nói với quý vị, nếu quý vị còn chút xét đoán tỉnh táo, rằng: những kẻ sai lầm nếu biết sớm sửa chữa sẽ được thứ tha. Đối diện trực tiếp với an ninh và chính quyền địa phương, tôi có thêm một trải nghiệm sống động về những người cộng sản cầm quyền. Quý vị là những người có tư cách và tài trí quá đỗi tầm thường, quý vị nói năng nhăng cuội và và thiếu hiểu biết như những tên lý trưởng phong kiến. Quý vị tự coi mình là cha mẹ dân. Thật không thể hiểu nổi! Vậy mà quý vị lại muốn tiếp tục ngồi ghế lãnh đạo, không những thế còn ngồi trên đầu trên cổ người dân? Than ôi, những kẻ “đại chí sơ tài” luôn gây ra thảm họa cho xã hội và đến một lúc nào đó sẽ gây ra thảm họa cho chính bản thân họ. Đây là những lời thực tâm từ một người mà tuổi trẻ, sức sống và những cảm nhận nhân văn hẳn nhiên làm cho cô ta nhìn nhận và phát biểu mọi điều một cách trong sáng và chân thật nhất có thể.

    Năm nay sẽ là năm cả thế giới và Việt Nam sẽ đối mặt với nhiều thử thách khó giải quyết. Trong những ngày đầu năm này, bằng tất cả thiện chí, tôi xin kính chúc quý vị có đủ dũng cảm để hành động như những con người có ý thức chứ không phải là những con thú chạy theo dục vọng. Xin thành tâm kính chúc quý vị có thêm trí tuệ và mãnh lực tinh tấn để: “phóng hạ đồ đao”, không phải để mang lại cái gì cho ai cả mà trước tiên là để quý vị nhận được sự thứ tha từ dân chúng.

    Trong những ngày qua, điều làm tôi suy nghĩ nặng lòng nhất vẫn là những tấm lòng yêu thương, ngợi khen và kỳ vọng của những người yêu quý tôi. Hơn ai hết, tôi biết sức mình có hạn. Dù ý chí và nguyện ước được sống hữu ích nhưng thật sự tôi biết mình còn quá trẻ, ít kinh nghiệm và quá nhiều thiếu sót. Tôi luôn tự hỏi không biết rồi mình sẽ làm được cái gì tốt đẹp cho trú xứ quê hương này không? Đồng ý rằng, thanh niên là “quốc gia lương đống”, là những người phải gánh vác trách nhiệm với non song do tiền nhân để lại. Nhưng nếu không có những bậc cha anh dày dạn kinh nghiệm, chúng tôi sẽ khó lòng có được thành công. Hơn nữa, những điều đáng để kỳ vọng là tài đức chứ không phải là sự sôi nổi, can đảm và tuổi trẻ. Tôi đang nói về nhiều trường hợp trong đó có tôi. Là một người trẻ, tất nhiên tôi tự tin rằng chúng tôi sẽ có thể góp phần cho một sự thay đổi tốt đẹp của quốc gia. Nhưng có một điều tôi luôn lo lắng rằng rất có thể chính sự nhiệt thành, quá tự tin và quá ưa chuộng những giá trị không thực làm cho tuổi trẻ mắc sai lầm. Đôi khi sự ngợi khen và kỳ vọng của những bậc tiền bối làm cho những người trẻ ảo tưởng về tầm quan trọng của mình. Là những người đang đấu tranh cho một giá trị mới, chúng ta nên chú tâm vào những giá trị thực tiễn chứ không cổ vũ cho những phô trương bề nổi. Tôi vui vì mình được tin yêu nhưng tôi nặng lòng biết bao vì tôi nghĩ mình còn chưa xứng đáng.

    Tôi không ít lần suy nghĩ về một Việt Nam tương lai, Việt Nam ngày đó phải được trao vào tay những người vừa có thực tâm, lẫn thực tài. Gánh vác một quốc gia đang là một con bệnh văn hóa, kinh tế, chính trị là việc không dễ dàng. Những người mang trọng trách này phải là những kẻ sáng mắt và giàu kinh nghiệm như hoa tiêu, từ ái như một vị lương y, cẩn thận và hiểu biết như một chuyên gia. Dẫn dắt một kẻ có bệnh luôn khó khăn và đòi hỏi nhiều phẩm chất tốt đẹp ở những người lãnh đạo. Những sự bất cẩn, nhiệt tình, phô trương bề ngoài của những người lãnh đạo không phải là những yếu tố tốt lành và đáng được kỳ vọng cho một Việt Nam vốn đã mang nhiều bất hạnh.

    Làm người lãnh đạo chính trị một quốc gia không phải là làm ca sĩ, hay minh tinh màn bạc; và chính trị không phải là kỹ nghệ giải trí - nơi mà tính đại chúng luôn được tung hô. Xây dựng và phát triển quốc gia cần những người có thực tài và có chiều sâu hơn là danh tiếng bên ngoài. Thiết nghĩ ngày hôm nay chúng ta phải suy nghĩ nghiêm túc về điều này.

    Như tất cả chúng ta có thể thấy, trong lịch sử nhân loại cũng như trong các sự kiện thế giới gần đây, việc loại bỏ một nền độc tài luôn tương đối dễ dàng hơn và cần ít những phẩm chất tích cực của những người đấu tranh cũng như người dân sở tại hơn việc xây dựng một thể chế mới tốt đẹp. Một cách tương đối, có thể nói rằng nếu việc loại bỏ một thể chế phản động chỉ cần hội đủ những điều kiện dường như tiêu cực hơn như: suy thoái hay sụp đổ nền kinh tế, lòng dân phẫn uất cùng cực, tình hình thế giới biến động, chiến tranh…; thì việc xây dựng nền tự do luôn đòi hỏi ở chúng ta những điều kiện tích cực hơn nhiều: hiểu biết và niềm khao khát tự do, sự thắng thế của văn hóa dân chủ, sự lớn mạnh của các định chế dân sự…Nếu sự ra đi của một chế độ độc tài là một biến cố, thì việc xây dựng nền dân chủ là cả một quá trình liên tục và không có điểm dừng. Một sự nghiệp to lớn như thế cần ở chúng ta - những người đang đấu tranh sự nghiêm túc trong cả suy nghĩ và hành động. Không có tòa nhà to đẹp nào được xây dựng bởi những kẻ lười biếng học hỏi, chểnh mảng và thiếu chín chắn.

    Tôi cho rằng một người đấu tranh cho dân chủ ít nhất phải biết dân chủ có điều kiện, mục đích và đặc trưng nào. Phải có hiểu biết nhất định về một vấn đề ta mới có thể nhiệt thành mà dấn thân vì nó. Không phải bất cứ ai phản kháng với chính quyền độc tài đều là những người có khả năng kiến lập nền dân chủ. Vậy muốn thành công trong công cuộc xây dựng dân chủ chúng ta phải là những người tôn trọng và đấu tranh cho cái mà tôi gọi là “những giá trị thật” chứ không phải là những giá trị được thổi phồng bởi số đông.

    Đầu năm mới Nhâm Thìn, với những ưu tư chân thành nhất, tôi viết ra những dòng này. Tôi yêu đất nước tôi, tôi luôn mong muốn Việt Nam trong tương lai sẽ có được những người lãnh đạo có thực tâm để không làm tổn thương dân tộc thêm lần nào nữa, có thực tài để biết cần phải làm gì khi lèo lái con thuyền đất nước. Bất cứ ai thực tâm vì nền dân chủ tôi sẵn sàng ủng hộ và theo gót. Nhưng ngược lại, bất cứ người nào làm điều ngược lại, dù với chút sức lực bé nhỏ, tôi sẽ dùng cả đời mình để cổ vũ sự phản kháng. Một năm mới nữa đã đến, lại cầu nguyện cho tất cả chúng ta.

    Huỳnh Thục Vy

    Tam Kỳ ngày 4 tháng 2 năm 2012

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    78 phản hồi

    slinkee viết:
    "Dân Chủ xét cho cùng cũng chỉ để có cuộc sống tốt đẹp ổn định"Tại vì thấy bác gấu quá mù mờ ngay cả về khái niệm .

    Bác có vẻ ngơ ngẩn nhỉ? Bác hỏi tôi "bước đầu tiên" chứ có hỏi "khái niệm" đâu?
    Bác hỏi tôi "bước đầu tiên của Dân Chủ" thì tôi trả lời là phải có ăn, có học hành thì mới sống được, mới suy nghĩ được, mới có được tự do tư tưởng. Cái khó bó cái khôn, không có ăn chết đói thì còn làm cái gì?
    Vô lương tâm, không cần quan tâm đến việc nhân dân có đủ cơm áo hay không mà cứ thích lải nhải "lật đổ chính quyền", xét cho cùng thì vẫn là thể hiện của sự độc ác. Bác nên về học lại đi, phải lấy sự sinh tồn, cơm ăn, áo mặc của Nhân Dân làm gốc. Xa rời nó là đi vào ma đạo.
    Mấy cái tự do tư tưởng thì tốt, nhưng nó ở tận bước 5, bước 6 rồi. Bác nên tập đếm trước khi tập bàn về Dân Chủ.

    Cho nên, TS CHHV đã hô vang "Tư tưởng của chủ tịch Hồ CHí Minh sống mãi trong lòng những người đấu tranh cho tự do, Dân Chủ. Hồ Chí Minh muôn năm, Việt Nam muôn năm".

    "Dân Chủ xét cho cùng cũng chỉ để có cuộc sống tốt đẹp ổn định"

    Tại vì thấy bác gấu quá mù mờ ngay cả về khái niệm .

    Marx không phải người đầu tiên, nên tôi chỉ nói Marx cũng công nhận con người là động vật tư duy (Homo Sapiens). Tư duy đây không phải là nghĩ cách thỏa mãn những đòi hỏi bản năng, mà là vượt qua phần đó để tư duy về bản ngã (Id), và từ đó nhận thức được tự do cá nhân .

    "Cứ ra quán phở mà hỏi "điều 4 Hiến Pháp là cái gì", 100 người không chắc đã có nổi 1 người biết."

    Chỉ chứng minh được những gì tôi nói là đúng, đảng CS đã biến dân tộc thành một đám gia súc . Công an và đồng chí gấu là những con chó chăn kìu trung thành .

    slinkee viết:
    Dân chủ nói cho cùng không phải như bác gấu nghĩ . Marx định nghĩa dân chủ là cá nhân có điều kiện tự khẳng định mình (self-realization) bằng sáng tạo . Tôi thì định nghĩa dân chủ tức là không độc tài, hay nói thẳng ra tự do tư tưởng .Hóa ra bác gấu còn mơ màng về chính khái niệm dân chủ . Tội nghiệp!

    Bác buồn cười nhỉ, bác đọc cho kỹ "bước đầu tiên của Dân Chủ" là gì, bác lại nhầm lẫn sang lý thuyết Dân Chủ.
    Không có cái gì nhét vào mồm đã 3 ngày, không biết đọc biết viết, không được học hành thì lấy gì ra để bàn về dân chủ?

    Bác ấu trĩ lắm, chỉ có lý thuyết suông. Khi nào mà bác nhịn đói 5 ngày mà vẫn hăng hái "tự do tư tưởng", "tự khẳng định mình" thì tôi xin ngửa mũ cung kính bác.

    Dân chủ nói cho cùng không phải như bác gấu nghĩ . Marx định nghĩa dân chủ là cá nhân có điều kiện tự khẳng định mình (self-realization) bằng sáng tạo . Tôi thì định nghĩa dân chủ tức là không độc tài, hay nói thẳng ra tự do tư tưởng .

    Hóa ra bác gấu còn mơ màng về chính khái niệm dân chủ . Tội nghiệp!

    Bach hung viết:
    Sai bác ạ. "Làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành (Hồ Chí Minh toàn tập) " đó mới là bước tiến đầu tiên, quan trọng nhất, đỉnh cao nhất của Dân Chủ.

    Bạch Hùng suy nghĩ hời hợt, không nắm được cốt lỏi của vấn đề nên đã sai rồi: Điều Shinkee nói chính là để trả lời cho chữ “ Làm sao ? “ trong câu dẫn của Bạch Hùng đó ! Trả lời câu “làm sao?” ấy, hoàn cảnh lịch sử cụ thể trong từng giai đoạn sẽ xác định những nội dung khác nhau. Chính quyền độc tài cộng sản hiện nay là nhân tố chính cản trở mục tiêu “hoàn toàn tự do” trong câu nói của Hồ chí Minh. Dẫn chứng ông Hồ thì trước hết, tối thiểu cũng phải hiểu nổi ông ấy đang nói cái gì đã . “Độc lập mà nhân dân không có tự do thì….” Dẫn thêm một ít nữa cho đủ ý của “Người” Bach Hung ạ !

    Tôi ủng hộ Dân chủ, yêu thích sư nhiệt thành lương thiện và ôn hòa trong bài viết của Thục Vy. Điều này gần như không xuất hiện trong tâm tư các lãnh đạo Độc tài hiện nay, và trong bầy cầm thú ton hót quanh họ. Tôi rất ghét những kẻ lưỡi gỗ nói lấy được ấy !

    slinkee viết:
    Độc lập nhưng không có tự do, ăn sung mặc sướng nhưng không được quyền nghĩ, đó là nâng phần "con" mà diệt phần "người", đó là cách nuôi súc vật của một chính thể độc tài, không phải dân chủ .
    Có ngạc nhiên không khi xã hội bây giờ "người" ít hơn "con"?

    Dân Chủ xét cho cùng cũng chỉ để có cuộc sống tốt đẹp ổn định.

    Đến cả ăn còn không có đủ, nhiều người dân còn thất học thì người dân thèm vào mà quan tâm đến cái đám rỗi việc suốt ngày kích động. Người Dân chỉ quan tâm đến những giá trị thiết thực với cuộc sống của họ, còn lại họ chả buồn để ý đến đám chính trị sa lông nói nhăng nói cuội. Cứ ra quán phở mà hỏi "điều 4 Hiến Pháp là cái gì", 100 người không chắc đã có nổi 1 người biết.
    Chính vì thế nên Tập Hợp Thanh Niên Dân Chủ mới lụi bại, chẳng được ai để ý quan tâm. Chính vì thế ông Đào Hiếu mới đau đớn và nhục nhã khi nhận ra mình bị nhân dân ruồng bỏ khi suốt ngày hô hào lật đổ chính quyền.

    Chở thuyền cũng là Dân là Lật Thuyền cũng là Dân. Kẻ đối nghịch với Nhân Dân, bị Nhân Dân ruồng bỏ, tẩy chay như THTNDC, Đào Hiếu có thể coi là kẻ độc tài.

    Độc lập nhưng không có tự do, ăn sung mặc sướng nhưng không được quyền nghĩ, đó là nâng phần "con" mà diệt phần "người", đó là cách nuôi súc vật của một chính thể độc tài, không phải dân chủ .

    Có ngạc nhiên không khi xã hội bây giờ "người" ít hơn "con"?

    slinkee viết:
    Chống lại nền độc tài là bước đầu tiên trong ý thức về dân chủ .

    Sai bác ạ. "Làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành (Hồ Chí Minh toàn tập) " đó mới là bước tiến đầu tiên, quan trọng nhất, đỉnh cao nhất của Dân Chủ.

    Về lý thuyết thì ở Việt Nam, nhiều người cũng biết tất cả những điều mà các khách đã nêu ra như tam quyền phân lập, phải độc lập giữa lập pháp, hành pháp và tư pháp vân vân và vân vân..., nhưng VN ta theo CNCS cho nên Đảng lãnh đạo tất cả, mọi điều đều do Đảng chỉ đạo, đảng phân công người này làm trong ngành lập pháp, người khác trong hành pháp, ngườì khác trong ngành tư pháp, có nhiều văn bản luật nhưng khi thực thi thì chỉ theo luật rừng thôi. Đảng thì dùng luật rừng, dân dùng luật gì thì xin các vị hiến kế để dân đỡ khổ mấy chục năm nay rồi, chỉ biết chịu đựng thôi. Đó là điều tốt nhất, còn cứ cắt nghĩa để bổ trợ cho nhau về kiến thức luật thì để bao giờ không còn luật rừng nữa hãy làm. Lúc đó thì kiến thức vô cùng bổ ích.

    Phan Sơn viết:
    Admin viết:
    Rất mong được đọc bài phân tích của bác về cơ sở tinh thần tạo nên "Nhà nước Pháp quyền".

    Với tất cả những cống hiến lý luận của mình, Montesquieu (1689-1755) xứng đáng được tôn vinh là một trong những nhà tư tưởng lớn trong lịch sử tư tưởng nhân loại thế kỷ XVIII, là nhà triết học Khai sáng nổi tiếng với tư tưởng đề cao "tinh thần pháp luật” luôn thể hiện ý chí và khát vọng xây dựng một xã hội mới mà ở đó, không còn áp bức, bất công, một xã hội có khả năng đem lại tự do cho mọi người, hoà bình cho nhân loại. Hơn hai thế kỷ qua, nhân loại luôn nhắc đến tên ông với tư cách đó và “Bàn về tinh thần Pháp luật” của ông luôn được các nhà tư tưởng, các chính khách và giới nghiên cứu lý luận trên toàn thế giới sử dụng như một tài liệu tham khảo, có giá trị gợi mở cho việc xây dựng và hoàn thiện lý luận về Nhà nước pháp quyền.

    ...

    Thuyết tam quyền phân lập (Exécutif, Législatif, Judiciaire)

    Tư tưởng phân chia giữa các nhánh quyền lực đã bắt đầu từ thời Hy Lạp cổ đại, mà đại diện tiêu biểu là Aristote. Đến thời kỳ Khai sáng thế kỷ XVIII, các nhà tư tưởng Pháp đã làm giàu có thêm nội dung của nó và phát triển thành một học thuyết chính trị - pháp lý độc lập.

    Trong tác phẩm De L’Esprit Des Loix, Montesquieu đã lập luận tinh tế và chặt chẽ tính tất yếu của việc tách bạch các nhánh quyền lực và về sau, tư tưởng “tam quyền phân lập” này của ông đã trở thành phương pháp kinh điển được các nhà nước tư sản vận dụng để xây dựng và duy trì bộ máy quyền lực của mình. Montesquieu viết:

    Khi mà quyền lập pháp và quyền hành pháp nhập lại trong tay một người hay một Viện Nguyên lão thì sẽ không còn gì là tự do nữa; vì người ta sợ rằng chính ông ta hay viện ấy chỉ đặt ra luật độc tài để thi hành một cách độc tài. Cũng không có gì là tự do nếu quyền tư pháp không tách khỏi quyền lập pháp và quyền hành pháp. Nếu quyền tư pháp nhập lại với quyền lập pháp thì người ta sẽ độc đoán với quyền sống và quyền tự do của công dân; quan toà sẽ là người đặt ra luật. Nếu quyền tư pháp nhập lại với quyền hành pháp thì ông quan toà sẽ có sức mạnh của kẻ đàn áp. Nếu một người hay một tổ chức của quan chức, hoặc của quý tộc, hoặc của dân chúng nắm luôn cả ba thứ quyền lực nói trên thì tất cả sẽ mất hết.

    Sau này, Thomas Jefferson - một trong những nhà lập quốc của Mỹ - tiếp tục hoàn thiện tư tưởng “tam quyền phân lập" và góp phần đưa Hoa Kỳ trở thành quốc gia áp dụng thuyết phân chia quyền lực một cách cứng rắn.

    Có người cho rằng, cuốn sách này lẽ ra có thể hoàn hảo hơn nếu Montesquieu không cường điệu vai trò của khí hậu đối với con người và pháp luật, coi tính chất của khí hậu là yếu tố quyết định tính cách con người và ảnh hưởng đến nội dung của pháp luật. Tuy nhiên, những người khác lại coi đó là phát hiện độc đáo của Montesquieu khi khám phá bản tính con người, giúp người đọc có một cách tiếp cận mới mẻ và thú vị về con người và xã hội loài người.

    ...

    lanhdao.net

    Cái này thì nhiều người có biết qua.

    Cái khó là làm sao đảng đang lãnh đạo ở VN hiểu về "tinh thần pháp luật" trước tiên bởi họ đang nắm quyền tuyệt đối.

    VN ta, trên giấy tờ, có đủ cả như hành, tư, lập pháp nhưng nó hoạt động không hiệu quả vì không đúng chức năng. Nó được thành lập nhưng lại không độc lập hành động vì chịu lãnh đạo của đảng CSVN?

    Thể chế ở VN là đảng trị, không theo chủ nghĩa cộng sản mặc dù nó có cái tên là đảng CSVN. Chẳng hiểu nó theo "tinh thần pháp luật" nào ?

    Trích :
    Montesquieu xác định có 3 loại hình chính thể là dân chủ, quân chủ và chuyên chế. Ông định nghĩa: “Chính thể dân chủ là chính thể mà dân chúng hay một bộ phận dân chúng có quyền lực tối cao. Chính thể quân chủ thì chỉ một người cai trị, nhưng cai trị bằng luật pháp được thiết lập hẳn hoi. Trong chính thể chuyên chế thì trái lại, chỉ một người cai trị, mà không luật lệ gì hết, chỉ theo ý chí và sở thích của hắn ta mà thôi”.

    VN hiện nay theo không theo chính thể nào của 3 loại hình chính thể nêu trên.
    Montesquieu chưa nghĩ đến mô hình đảng trị của CS ư vì lúc đó chưa có chủ nghiã Mac-Lê

    Admin viết:
    Rất mong được đọc bài phân tích của bác về cơ sở tinh thần tạo nên "Nhà nước Pháp quyền".

    Với tất cả những cống hiến lý luận của mình, Montesquieu (1689-1755) xứng đáng được tôn vinh là một trong những nhà tư tưởng lớn trong lịch sử tư tưởng nhân loại thế kỷ XVIII, là nhà triết học Khai sáng nổi tiếng với tư tưởng đề cao "tinh thần pháp luật” luôn thể hiện ý chí và khát vọng xây dựng một xã hội mới mà ở đó, không còn áp bức, bất công, một xã hội có khả năng đem lại tự do cho mọi người, hoà bình cho nhân loại. Hơn hai thế kỷ qua, nhân loại luôn nhắc đến tên ông với tư cách đó và “Bàn về tinh thần Pháp luật” của ông luôn được các nhà tư tưởng, các chính khách và giới nghiên cứu lý luận trên toàn thế giới sử dụng như một tài liệu tham khảo, có giá trị gợi mở cho việc xây dựng và hoàn thiện lý luận về Nhà nước pháp quyền.

    Chúng ta đã rất quen thuộc với tên tuổi của Montesquieu nhưng trực tiếp tiếp xúc với di sản tư tưởng của ông thì mới chỉ giới hạn ở một phạm vi rất hẹp. Công cuộc đổi mới trên đất nước ta hiện nay, đặc biệt là đổi mới chính trị, hoàn thiện pháp luật theo hướng xây dựng một xã hội pháp quyền đang có những bước tiến đáng kể. Việc mở rộng nghiên cứu những tác phẩm kinh điển về lĩnh vực lập pháp là rất cần thiết đối với tất cả mọi người quan tâm, đặc biệt là các nhà nghiên cứu, giảng dạy khoa học xã hội cũng như các vị lãnh đạo Đảng, chính quyền và đoàn thể.

    Trong phạm vi comment, tôi không có tham vọng viết về đề tài này, tôi chỉ nhấn mạnh những điểm cốt lỏi trong tác phẩm: De L’Esprit Des Loix (1758).

    Luật của trời và luật của người

    Đặt vấn đề luật là những quan hệ tất yếu từ trong bản chất sự vật, Montesquieu khẳng định mọi vật đều có luật của nó. Thế giới thần linh, thế giới vật chất, những trí tuệ siêu việt, cho đến các loài vật và loài người đều có luật của mình. Với quan điểm con người tự nhiên có trước con người xã hội, trước hết Montesquieu đề cập tới những luật của thiên nhiên tạo ra sự tồn tại của chúng ta. Ông cho rằng, trong trạng thái tự nhiên, mỗi người đều cảm thấy thấp kém và ai cũng như mình, nên họ không tìm cách tấn công nhau và hoà bình là luật tự nhiên đầu tiên. Sau đó, những cảm giác về nhu cầu sống gắn liền với cảm giác về sự yếu đuối của mình khiến nảy sinh quy luật con người phải tìm cách để tự nuôi sống bản thân. Và tình yêu là luật tự nhiên thứ ba khi con người có nhu cầu lại gần với nhau. Thế rồi nguyện vọng được sống thành xã hội đã tạo nên luật tự nhiên thứ tư. Ngay khi được tổ chức thành xã hội, cảm giác yếu đuối trong trạng thái tự nhiên đã biến mất và con người dần dần nhận thức được sức mạnh của mình.

    Montesquieu nhận thấy, sống trong một xã hội, muốn duy trì được trật tự phải quy định rõ quan hệ giữa người cai trị với người được cai trị. Đó là luật chính trị. Lại phải quy định quan hệ giữa các công dân với nhau. Đó là luật dân sự. Luật chính trị là luật tạo ra nền cai trị, còn luật dân sự là luật để duy trì nền cai trị ấy.

    Các mối liên hệ của pháp luật

    Montesquieu không nghiên cứu pháp luật như một hiện tượng cô lập, tách biệt, mà đặt nó trong mối tương quan chặt chẽ với các sự vật, hiện tượng khác để tìm và lý giải nguồn gốc và bản chất của pháp luật. Ông tìm hiểu pháp luật trong các mối quan hệ phong phú, từ các hiện tượng tự nhiên như khí hậu tự nhiên, tính chất đất đai… đến các hiện tượng xã hội như thương mại, tiền tệ, tôn giáo, dân số...Trong từng mối quan hệ, Montesquieu không dừng ở việc lý giải bản chất và đặc điểm của mối quan hệ đó, mà còn chỉ ra những tương đồng và dị biệt có nó theo thời gian, để cuối cùng tìm ra nguyên lý vận động nội tác của chính nó, từ đó đề xuất cách soạn thảo luật và ứng dụng luật trong các lĩnh vực xã hội khác nhau.

    Luận về các chính thể

    Montesquieu xác định có 3 loại hình chính thể là dân chủ, quân chủ và chuyên chế. Ông định nghĩa: “Chính thể dân chủ là chính thể mà dân chúng hay một bộ phận dân chúng có quyền lực tối cao. Chính thể quân chủ thì chỉ một người cai trị, nhưng cai trị bằng luật pháp được thiết lập hẳn hoi. Trong chính thể chuyên chế thì trái lại, chỉ một người cai trị, mà không luật lệ gì hết, chỉ theo ý chí và sở thích của hắn ta mà thôi”.

    Bằng lối tư duy độc đáo, Montesquieu đã chỉ ra ý niệm và bản chất của mỗi loại hình chính thể bằng cách kích thích sự tưởng tượng của người đọc.Chẳng hạn, bàn về chính thể chuyên chế, ông viết: “Những người dã man ở xứ Louisiane muốn ăn quả thì chặt cây từ gốc đổ xuống để hái quả. Chính thể chuyên chế là như vậy đó!

    Thuyết tam quyền phân lập (Exécutif, Législatif, Judiciaire)

    Tư tưởng phân chia giữa các nhánh quyền lực đã bắt đầu từ thời Hy Lạp cổ đại, mà đại diện tiêu biểu là Aristote. Đến thời kỳ Khai sáng thế kỷ XVIII, các nhà tư tưởng Pháp đã làm giàu có thêm nội dung của nó và phát triển thành một học thuyết chính trị - pháp lý độc lập.

    Trong tác phẩm De L’Esprit Des Loix, Montesquieu đã lập luận tinh tế và chặt chẽ tính tất yếu của việc tách bạch các nhánh quyền lực và về sau, tư tưởng “tam quyền phân lập” này của ông đã trở thành phương pháp kinh điển được các nhà nước tư sản vận dụng để xây dựng và duy trì bộ máy quyền lực của mình. Montesquieu viết:

    Khi mà quyền lập pháp và quyền hành pháp nhập lại trong tay một người hay một Viện Nguyên lão thì sẽ không còn gì là tự do nữa; vì người ta sợ rằng chính ông ta hay viện ấy chỉ đặt ra luật độc tài để thi hành một cách độc tài. Cũng không có gì là tự do nếu quyền tư pháp không tách khỏi quyền lập pháp và quyền hành pháp. Nếu quyền tư pháp nhập lại với quyền lập pháp thì người ta sẽ độc đoán với quyền sống và quyền tự do của công dân; quan toà sẽ là người đặt ra luật. Nếu quyền tư pháp nhập lại với quyền hành pháp thì ông quan toà sẽ có sức mạnh của kẻ đàn áp. Nếu một người hay một tổ chức của quan chức, hoặc của quý tộc, hoặc của dân chúng nắm luôn cả ba thứ quyền lực nói trên thì tất cả sẽ mất hết.

    Sau này, Thomas Jefferson - một trong những nhà lập quốc của Mỹ - tiếp tục hoàn thiện tư tưởng “tam quyền phân lập" và góp phần đưa Hoa Kỳ trở thành quốc gia áp dụng thuyết phân chia quyền lực một cách cứng rắn.

    Có người cho rằng, cuốn sách này lẽ ra có thể hoàn hảo hơn nếu Montesquieu không cường điệu vai trò của khí hậu đối với con người và pháp luật, coi tính chất của khí hậu là yếu tố quyết định tính cách con người và ảnh hưởng đến nội dung của pháp luật. Tuy nhiên, những người khác lại coi đó là phát hiện độc đáo của Montesquieu khi khám phá bản tính con người, giúp người đọc có một cách tiếp cận mới mẻ và thú vị về con người và xã hội loài người.

    Đánh giá De L’Esprit Des Loix của Montesquieu, Voltaire - một trong những nhà khai sáng vĩ đại của Pháp thế kỷ XVIII - đã thừa nhận: “Tác giả luôn suy nghĩ và làm cho người ta phải suy nghĩ… Bà Du Deffand gọi cuốn sách này là “Bộ óc về các Luật pháp”. Quả là không có cách đánh giá nào hay hơn! Phải thừa nhận không mấy ai có nhiều trí tuệ như ông và thái độ dũng cảm của ông làm cho bất cứ ai say mê tự do đều phải tán thưởng”.

    lanhdao.net

    Mặc dù tôi là người bất đồng chính kiến với em Huỳnh Thục Vy, và nói thật sự là không ưa gì gia đình này, nhưng tôi đồng ý với luận điểm này:

    Tên tác giả viết:
    Một sự nghiệp to lớn như thế cần ở chúng ta - những người đang đấu tranh sự nghiêm túc trong cả suy nghĩ và hành động. Không có tòa nhà to đẹp nào được xây dựng bởi những kẻ lười biếng học hỏi, chểnh mảng và thiếu chín chắn.
    Tôi cho rằng một người đấu tranh cho dân chủ ít nhất phải biết dân chủ có điều kiện, mục đích và đặc trưng nào. Phải có hiểu biết nhất định về một vấn đề ta mới có thể nhiệt thành mà dấn thân vì nó. Không phải bất cứ ai phản kháng với chính quyền độc tài đều là những người có khả năng kiến lập nền dân chủ. Vậy muốn thành công trong công cuộc xây dựng dân chủ chúng ta phải là những người tôn trọng và đấu tranh cho cái mà tôi gọi là “những giá trị thật” chứ không phải là những giá trị được thổi phồng bởi số đông.

    Đáng tiếc, những người tự nhận là đấu tranh cho "dân chủ" hiện nay lại hiểu biết quá ít về khoa học chính trị, cũng như đa phần chỉ có "chống chính quyền" chứ không phải là dân chủ văn minh gì, và đó là lý do tôi cảm thấy khinh ghét đám tự nhận là "rân trủ" hiện nay.
    Rất xin lỗi, nhưng trong số đó lại có phụ thân của em Vy.

    Nếu không biết trước TV là một cô gái đang tuổi thanh xuân mà đọc bài này thì tôi cho đây là bài của một triết gia đã ngoài 50 tuổi. Thú thực là có nhiều triết lý mà tôi không hiểu, hay là tại tôi không chuyên ngành văn chưng lý luận. Tôi chẳng hiểu "dân chủ có điều kiện... và đặc trưng" nó như thế nào? Tuổi trẻ là quãng đời đẹp nhất trong cuộc đời. Dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào cũng đừng đánh mất tuổi trẻ vì tuổi trẻ đã đi thì không bao giờ quay lại. Cứ suy tư trầm ngâm, nghĩ ngợi liên miên thì tuổi già đến sớm, còn sức đâu mà đấu tranh cho cuộc đời, cho xã hội và cho chính bản thân mình. Đúng là hoàn cảnh xã hội này đã hoặc là làm hỏng tuổi trẻ, hoặc là cướp đi tuổi trẻ của những con người biết suy nghĩ và có hoài bão lớn lao. Nhưng đừng nên quá tin mình lớn bằng những tưởng tượng, dù cho đó là tưởng tượng táo bạo nhất. Trước tất cả hoàn cảnh của cuộc đời, con người chỉ có thể cười hoặc khóc, hãy cười lên mà sống. Con người có thể chết cười ngạo nghễ còn hơn sống bi luỵ. Nhân ngày đầu xuân xin kể một câu chuyện vui làm quà tặng chung cho độc giả:
    LỢI ÍCH CỦA HÀNG GIẢ
    Quan toà: Anh bán thuốc trừ sâu giả, sâu không chết, nhưng làm hại lúa, mùa màng thất thu. Công sức bao bà con nông dân bỏ ra thành công cốc. Anh nghĩ đến tác hại của việc mình làm chưa?
    Bị cáo: Thưa quý toà, thuốc trừ sâu giả của tôi cũng có lợi cho nhiều người mua đấy ạ.
    Quan toà: Lợi như thế nào?
    BỊ cáo: Đó là những người mua uống để tự tử nhưng không ai chết cả.

    Phan Sơn viết:
    Huỳnh Thục Vy viết:
    "...Tôi cho rằng một người đấu tranh cho dân chủ ít nhất phải biết dân chủ có điều kiện, mục đích và đặc trưng nào. Phải có hiểu biết nhất định về một vấn đề ta mới có thể nhiệt thành mà dấn thân vì nó. Không phải bất cứ ai phản kháng với chính quyền độc tài đều là những người có khả năng kiến lập nền dân chủ. Vậy muốn thành công trong công cuộc xây dựng dân chủ chúng ta phải là những người tôn trọng và đấu tranh cho cái mà tôi gọi là “những giá trị thật” chứ không phải là những giá trị được thổi phồng bởi số đông."

    Tôi cho rằng những ai chấp nhận đưa khái niệm “nhà nước pháp quyền” vào Việt Nam không thể không chú ý đặc biệt đến những cơ sở tinh thần đã tạo ra nó. Chỉ sử dụng cái xác của danh từ rồi ném linh hồn nó vào sọt rác “tư sản” thì đó là một thái độ hoàn toàn không nghiêm chỉnh.

    Rất mong được đọc bài phân tích của bác Phan Sơn về cơ sở tinh thần tạo nên "nhà nước pháp quyền". Tham luận của bác sẽ là đóng góp quý giá vào việc xây dựng khái niệm này ở Vn.

    Huỳnh Thục Vy viết:
    "...Tôi cho rằng một người đấu tranh cho dân chủ ít nhất phải biết dân chủ có điều kiện, mục đích và đặc trưng nào. Phải có hiểu biết nhất định về một vấn đề ta mới có thể nhiệt thành mà dấn thân vì nó. Không phải bất cứ ai phản kháng với chính quyền độc tài đều là những người có khả năng kiến lập nền dân chủ. Vậy muốn thành công trong công cuộc xây dựng dân chủ chúng ta phải là những người tôn trọng và đấu tranh cho cái mà tôi gọi là “những giá trị thật” chứ không phải là những giá trị được thổi phồng bởi số đông."

    Tôi cho rằng những ai chấp nhận đưa khái niệm “nhà nước pháp quyền” vào Việt Nam không thể không chú ý đặc biệt đến những cơ sở tinh thần đã tạo ra nó. Chỉ sử dụng cái xác của danh từ rồi ném linh hồn nó vào sọt rác “tư sản” thì đó là một thái độ hoàn toàn không nghiêm chỉnh.

    Pages