Chất vấn công khai trong Đảng Cộng Sản Việt Nam

  • Bởi Admin
    10/12/2011
    6 phản hồi

    Nguyễn Quang A

    Đôi lời: Một bài báo của TS Nguyễn Quang A đăng trên Lao động Cuối tuần được biên tập khác nhiều với bản gốc. BS xin đăng cả hai bản. Những chữ màu đỏ tươi là được biên tập thay thế, chữ màu đỏ sẫm là bị cắt bỏ, chữ màu vàng do biên tập viên thêm vào.

    Nguyễn Quang A - Chất vấn công khai trong Đảng Cộng Sản Việt Nam

    Trong thế giới hội nhập này, hội nhập về mặt thông tin cũng hết sức quan trọng. Tuy còn hạn chế, nhưng người dân Việt Nam qua TV, qua Internet cũng có thể chứng kiến những tranh luận, chất vấn công khai hết sức sôi nổi của các đảng chính trị, dẫu cầm quyền hay đối lập, ở nhiều nước trên thế giới.

    Các đảng chính trị hoạt động lành mạnh là một nhân tố tối quan trọng đối với sự phát triển của mỗi nước. Chính vì thế hoạt động của các đảng chính trị, các cuộc hội nghị, tranh luận và chất vấn của các đảng nhằm làm rõ đường lối, các chủ trương và chính sách của các đảng phải công khai cho đảng viên của đảng và dân chúng biết. Nếu không làm vậy thì cơ hội cử tri bỏ phiếu cho họ không còn. Vì sự tồn tại của chính mình mà các đảng phải công khai như vậy tại các nước dân chủ.

    Ở Việt Nam, từ hơn 25 năm nay chỉ có một đảng chính trị duy nhất hoạt động. Và có lẽ do vẫn quen với hoạt động trong thời kỳ bí mật, khi chưa nắm chính quyền, hay trong thời kỳ chiến tranh, nên các tranh luận chất vấn trong Đảng Cộng Sản Việt Nam (ĐCSVN) chưa được công khai. Nhưng khi đã là đảng cầm quyền và không còn chiến tranh hay không còn phải hoạt động bí mật nữa, và nhất là theo tôn chỉ thì ĐCSVN nói mình phục vụ lợi ích toàn dân, lợi ích dân tộc, thì nhu cầu công khai các cuộc họp, các tranh luận, chất vấn của ĐCSVN càng trở nên cấp bách. Không chỉ phải công khai trước các đảng viên ĐCSVN mà còn phải công khai trước toàn dân.

    Thế nhưng, ở bất cứ đâu nếu chỉ có một đảng chính trị duy nhất, thì do không có cạnh tranh chính trị, (nên) không có khuyến khích, không có sức ép, không có động lực buộc phải công khai các cuộc tranh luận, chất vấn hay hoạt động nói chung nhằm giành phiếu bầu như ở các nước dân chủ. Và như thế hoạt động của đảng chính trị duy nhất rất dễ mắc các tật khó chữa do thiếu cạnh tranh, thiếu sức ép phải công khai minh bạch vì sự tồn tại của chính mình. Khía cạnh này ít khi được chú ý, tuy nó có thể giúp chúng ta nhiều trong việc hiểu thực tế kỹ hơn.

    Cũng có thể, người ta nghĩ rằng công khai, minh bạch sự tranh luận thì mâu thuẫn nội bộ bộc lộ ra và mất đi sự “đoàn kết nhất trí”. Nếu nghĩ kỹ thì chuyện bộc lộ hay “vạch áo cho người xem lưng” này chỉ có lợi cho bản thân tổ chức vì nó buộc mọi thành viên của tổ chức phải có trách nhiệm giải trình.

    Có lẽ do hiểu được nhu cầu chính đáng đó và những yếu điểm nêu trên mà hơn ba năm trước, Bộ Chính trị ĐCSVN đã ban hành Quy chế chất vấn trong Đảng CSVN (Quyết định số 158 ngày 12-5-2008). Tuy nhiên, từ đó đến nay vẫn chưa thấy lần chất vấn nào. Trong khi các buổi chất vấn công khai tại Quốc Hội đã trở thành thông lệ trong mấy năm trở lại đây.

    Tình hình dường như đã thay đổi kể từ ngày 2-12-2011 khi báo chí đưa tin về Hội nghị lần VII của Tỉnh ủy ĐCSVN tỉnh Quảng Ngãi và tường thuật một phiên chất vấn được cho là sôi nổi về các vấn đề nội bộ của Đảng bộ cũng như về các vấn đề chung của tỉnh như tham nhũng, thủ tục hành chính và vấn đề di dân cụ thể mà người dân trong tỉnh quan tâm.

    Đấy là một dấu hiệu đáng khích lệ, tuy hơi muộn, nhưng muộn còn hơn không. Tỉnh ủy ĐCSVN tỉnh Quảng Ngãi đã không có sáng kiến “xé rào” nào cả, mà chỉ làm theo Quyết định số 158 mà thôi! Nhưng 62 đơn vị còn lại và cả ở cấp trung ương vẫn chưa nơi nào thực hiện Quyết định đó, cho nên sự kiện Quảng Ngãi vẫn là sự kiện đáng chú ý được nhiều báo chính thống coi như sự kiện nổi bật.

    Điểm 3 trong Điều 3 của Quy chế ban hành theo Quyết định số 158 quy định “chất vấn và trả lời chất vấn được tiến hành công khai, dân chủ, khách quan, thẳng thắn, trên tinh thần xây dựng…”. Không rõ sự “công khai” ở đây chỉ là trước hội nghị hay công khai trước cả dân chúng và các phương tiện truyền thông? Nhiều báo đã đưa tin về cuộc chất vấn này, từ đó có thể suy ra các phóng viên báo chí đã có mặt, nói cách khác đó không phải là một cuộc chất vấn chỉ “công khai” trong nội bộ những người dự hội nghị. Đấy là một dấu hiệu đáng mừng.

    Giá mà ở tất cả các cấp, từ cấp xã đến trung ương, đều thực hiện Quyết định trên, thì chắc tình hình và hiệu quả hoạt động của Đảng CSVN đã được cải thiện.

    Ở cấp tỉnh và thành phố các cuộc chất vấn tại các phiên họp Hội đồng nhân dân, cũng như các phiên chất vấn tại các kỳ họp Quốc Hội, từ nhiều năm nay đã trở thành thông lệ. Báo giới có mặt để tường thuật, nhất là truyền hình trực tiếp các buổi chất vấn ấy đã giúp cho quảng đại quần chúng biết kỹ, nếu muốn, về các hoạt động của các cơ quan này. Đấy là một điểm rất đáng hoan nghênh, tuy vẫn cần cải thiện nhiều.

    Nếu các tổ chức của ĐCSVN ở cấp tỉnh và thành phố, cũng như cấp trung ương, tức là trong các hội nghị của ban chấp hành trung ương của ĐCSVN, cũng làm tương tự, thì sẽ rất tốt. Có người sẽ nói, đấy là chuyện nội bộ của Đảng CSVN. Hoàn toàn đúng. Nhưng Đảng CSVN nói mình phục vụ toàn dân và là đảng duy nhất cầm quyền, nên hoạt động và quyết định của không chỉ còn là “nội bộ” mà ảnh hưởng đến tất cả mọi người, cho nên việc công khai minh bạch là cần thiết.

    Chính vì thế, sự kiện “chất vấn” ở Quảng Ngãi rất có ý nghĩa và là một dấu hiệu tốt.

    ___________

    Lao động Cuối tuần: Từ một sự kiện ở Quảng Ngãi

    Trong thế giới hội nhập này, hội nhập về mặt thông tin cũng hết sức quan trọng. Tuy còn hạn chế, nhưng người dân Việt Nam qua TV, qua Internet cũng có thể chứng kiến những tranh luận, chất vấn công khai hết sức sôi nổi của các đảng chính trị, dẫu cầm quyền hay đối lập, ở nhiều nước trên thế giới.

    Các đảng chính trị hoạt động lành mạnh là một nhân tố tối quan trọng đối với sự phát triển của mỗi nước. Chính vì thế hoạt động của các đảng chính trị, các cuộc hội nghị, tranh luận và chất vấn của các đảng nhằm làm rõ đường lối, các chủ trương và chính sách của các đảng phải công khai cho đảng viên của đảng và dân chúng biết. Nếu không làm vậy thì cơ hội cử tri bỏ phiếu cho họ không còn. Vì sự tồn tại của chính mình mà các đảng phải công khai như vậy tại các nước dân chủ.

    Có lẽ do hiểu được nhu cầu chính đáng đó mà hơn ba năm trước, Bộ Chính trị đã ban hành Quy chế chất vấn trong Đảng (Quyết định số 158 ngày 12.5.2008). Tuy nhiên, từ đó đến nay vẫn chưa thấy lần chất vấn nào được nhiều người biết đến. Trong khi các buổi chất vấn công khai tại Quốc hội đã trở thành thông lệ trong mấy năm trở lại đây.

    Tình hình dường như đã thay đổi kể từ ngày 2.12.2011 khi báo chí đưa tin về Hội nghị lần VII của Ban chấp hành Tỉnh ủy tỉnh Quảng Ngãi và tường thuật một phiên chất vấn được cho là sôi nổi về các vấn đề nội bộ của Đảng bộ cũng như về các vấn đề chung của tỉnh như tham nhũng, thủ tục hành chính và vấn đề di dân cụ thể mà người dân trong tỉnh quan tâm.

    Đấy là một dấu hiệu đáng khích lệ, tuy hơi muộn. Tỉnh ủy tỉnh Quảng Ngãi đã không có sáng kiến “xé rào” nào cả, mà chỉ làm theo Quyết định số 158! Nhưng 62 đơn vị tỉnh, thành phố còn lại vẫn chưa nơi nào thực hiện công khai, trước công chúng Quyết định đó, cho nên sự kiện Quảng Ngãi vẫn là sự kiện đáng chú ý được nhiều báo chính thống coi như sự kiện nổi bật.


    Toàn cảnh Hội nghị lần VII của BCH Tỉnh ủy Quảng Ngãi. Ảnh:TL

    Điểm 3 trong Điều 3 của Quy chế ban hành theo Quyết định số 158 quy định “chất vấn và trả lời chất vấn được tiến hành công khai, dân chủ, khách quan, thẳng thắn, trên tinh thần xây dựng…”. Không rõ sự “công khai” ở đây chỉ là trước hội nghị hay công khai trước cả dân chúng và các phương tiện truyền thông? Nhiều báo đã đưa tin về cuộc chất vấn này, từ đó có thể suy ra các phóng viên báo chí đã có mặt, nói cách khác đó không phải là một cuộc chất vấn chỉ “công khai” trong nội bộ những người dự hội nghị.

    Giá mà tất cả các cấp ủy, ban thường vụ cấp ủy các cấp đều thực hiện Quyết định trên, như ở Quảng Ngãi thì chắc tình hình và hiệu quả hoạt động của Đảng đã được hiệu quả hơn.

    Ở cấp tỉnh và thành phố các cuộc chất vấn tại các phiên họp Hội đồng nhân dân, cũng như các phiên chất vấn tại các kỳ họp Quốc hội, từ nhiều năm nay đã trở thành thông lệ. Báo giới có mặt để tường thuật, nhất là truyền hình trực tiếp các buổi chất vấn ấy đã giúp cho quảng đại quần chúng biết kỹ, nếu muốn, về các hoạt động của các cơ quan này. Đấy là một điểm rất đáng hoan nghênh.

    Nếu các cấp ủy, các ban thường vụ cấp ủy các cấp cũng làm tương tự, thì sẽ rất tốt. Có người sẽ nói, đấy là chuyện nội bộ của Đảng. Hoàn toàn đúng. Nhưng Đảng có mục đích phục vụ toàn dân và là đảng duy nhất cầm quyền, nên hoạt động và quyết định của đảng không chỉ còn là “nội bộ” mà ảnh hưởng đến tất cả mọi người, cho nên việc công khai là cần thiết.

    Chính vì thế, sự kiện “chất vấn” ở Quảng Ngãi rất có ý nghĩa và là một dấu hiệu tốt đưa Quyết định 158 của Đảng vào cuộc sống.

    Nguyễn Quang A

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    6 phản hồi

    Phản hồi: 

    NiNi toàn nói "gần" đúng .

    Trong chế độ dân chủ, những gì được bàn luận trong đảng đúng thuộc quyền bí mật của đảng, và tùy đảng đó quyết định có cho made public và nếu có thì bao nhiêu . Nhưng -cái "gần" đúng của bác Nini- khi hành xử như một thành viên của chính phủ, cứ lên C-Span mà coi, mọi thứ đều minh bạch .

    Vậy chuyện ở đây là có sự tách bạch giữa chính phủ và đảng ở vn không, câu trả lời tùy thuộc vào điều 4 và cách hiểu của mỗi người .

    Phản hồi: 

    Lại một thủ thuật "Trăm hoa đua nở" dụ cho người ta mở miệng nói lời chỉ trích rồi "bụp".

    Nếu thật sự muốn những chất vấn công khai trong ĐCSVN có hiệu quả thì các đơn vị đảng ở khắp nơi, ở mọi cấp, đại đa số đảng viên nên dựa vào Quyết định số 158, để đồng loạt kiên trì lên tiếng. Cũng nên đòi hỏi cho ý kiến chính đáng của số đông được lắng nghe, những biện pháp cụ thể được đề ra giải quyết các vấn đề cách thỏa đáng và đặt ra các ủy ban theo dõi, kiểm soát việc thi hành.

    Một bước nữa là kêu gọi sự ủng hộ của dân chúng. Còn nếu không, những tiếng nói rời rạc ấy sẽ trở nên lạc lỏng và bị bẻ gãy từng chiếc một trong bóng tối.

    Phản hồi: 

    [quote=NiMarxNiJesus]1/ Tại các quốc gia đa đảng, chuyện chất vấn công khai phổ biến cho dân biết là chuyện của đảng, chi phí phổ biến trên truyền thông thì đảng phải trả tiền giống như quảng cáo thôi, tất nhiên; nếu có thì cũng vẫn xấu che; tốt khoe còn chất vấn nội bộ đảng của họ thì muốn tiết lộ hay không là tùy ở đảng của họ .

    Thỉnh thoảng, thường là trước các dịp tranh cử, truỳen hình có mời các ứng cử viên đại diện các đảng tranh luận công khai, nhưng là giữa các đảng với nhau .

    Nhưng chất vấn tại Quốc hội tức là về mặt chính quyền giữa đảng cầm quyền và đảng đối lập thì phải công khai .

    2/ Đảng CS VN dù là lãnh đạo cũng chỉ chiếm hơn 3% dân số, họ có chất vấn nhau kín cũng đã là may, bởi vì chỉ có chất vấn mới có thay đổi để hoàn thiện; còn thì chất vấn tại quốc hội hay tại các hội đồng nhân dân mới là quan trọng và cần thiết . Không cần và cũng không bắt buộc đảng phải trình làng các cuộc chất vấn nội bộ đảng . Dân cũng chả cần biết miễn sao người lãnh đạo điều hành sao cho dân được ấm no, an lành, quyền tự do của dân được bảo đảm ...[/quote]

    Điểm một của bác NiNi thì tôi đồng ý vì đó là hoạt động bình thường của các nước đa nguyên đa đảng.

    Điểm hai của bác NiNi, nếu ở một chế độ đa nguyên đa đảng thì tôi đồng ý. Nếu ở VN ta thì không đồng ý.

    Ở VN thì các đại biểu QH như các bộ trưởng, thủ tướng, quân đội, công an hay lôi các nghị quyết của trung ương đảng ra để bắt theo hoặc dùng như để tham khảo.
    Ví dụ :
    - vụ bauxite, thủ tướng Dũng nêu lên đây là chủ trương lớn của Đảng và phải thi hành.
    - vụ Vinashin, ban cán sự Đảng tuyển người lãnh đạo tập đoàn

    Như vậy nếu khi làm việc trong chính phủ QH và tòa án, họ đều lôi chủ trương của Đảng ra đến áp đặt, để làm chuẩn, thì mọi người cần phải biết và bắt buộc đảng phải trình làng các cuộc chất vấn nội bộ đảng để biết diễn tiến ra sao và ai là người quyết định. Kẻ quyết định phải chịu trách nhiệm

    Nếu không, khi làm việc nước, không được lôi nghị quyết của đảng ra, không lôi chủ trương của đảng ra. Việc nước là việc nước, không phải là nội bộ đảng. Tất cả các chủ trương của Nhà nước phải được công khai tranh luận trước QH. Tôi và có lẽ nhiều người lựa chọn điều này hơn vì một nhà nước một bộ máy chứ không phải các cơ quan do dân bầu phải đợi lệnh của cấp ủy đảng

    Phản hồi: 

    Ông tiến sĩ còn dùng từ chưa đúng, dẫn chứng: "...và những YẾU ĐIỂM nêu trên..." YẾU ĐIỂM là điểm quan trọng, phải thay bằng "điểm yếu" hay "nhược điểm" thì mới đúng nghiã trong câu trên. Còn trong thế giới CS thì họ coi công khai và minh bạch là kẻ thù, ai đưa ra công khai những điều nội bộ của họ thì họ còn cho đi tù. TRước kia Liên xô có bức màn sắt. Nay nhờ có internet nên người dân biết nhiều hơn, nhưng nhiều trang web vẫn bị chặn, nghĩa là Đảng giấu dân nhưng không giấu được nước ngoài. Nếu đưa tất cả những điều nội bộ Đảng ra công khai thì chẳng người dân nào còn tin Đảng và chỉ muốn cho Đảng vào ...như các nước đông Âu. Cái sai lầm lớn nhất của Đảng CSVN là bao che cái xấu để giữ chế độ chứ không thực sự cầu thị để đưa nước ta tiến lên ngang các nước khác. Chính điều này làm nhân dân ta thua thiệt. Hiện nay điều nội bộ kín nhất trong Đảng là quan hệ với Trung quốc và tham nhũng cỡ bự. Trước kia ông Đồng công khai việc ký công hàm về biển đảo thì chẳng ai lên đường đánh Mỹ (để cho TQ chiếm) Nhiều người đã nêu mấy thắc mắc mà chẳng thấy ai trả lời, xin nhắc lại: 1- Tại sao Đảng CS không cho người ta lập ra Đảng khác? Lý do vì sao? 2- Trong luật pháp, điều nào, khoản nào, luật nào cấm người ta lập ra đảng khác, chỉ lập ra đảng thôi chứ không đòi quyền lãnh đạo như điều 4 hiến pháp đã ghi. Điều 4 chỉ xác định quyền lãnh đạo của Đ CSVN chứ có cấm người ta lập ra đảng khác đâu. Dân chủ thì phải bình đẳng, nói mãi rồi, (nhưng chưa có hồi âm) anh lập ra đảng của anh thì tôi có quyền lập ra đảng của tôi. Đảng cướp này có cấm đảng cướp khác đâu. Đảng ta còn độc quyền hơn đảng cướp hay sao?

    Phản hồi: 

    1/ Tại các quốc gia đa đảng, chuyện chất vấn công khai phổ biến cho dân biết là chuyện của đảng, chi phí phổ biến trên truyền thông thì đảng phải trả tiền giống như quảng cáo thôi, tất nhiên; nếu có thì cũng vẫn xấu che; tốt khoe còn chất vấn nội bộ đảng của họ thì muốn tiết lộ hay không là tùy ở đảng của họ .

    Thỉnh thoảng, thường là trước các dịp tranh cử, truỳen hình có mời các ứng cử viên đại diện các đảng tranh luận công khai, nhưng là giữa các đảng với nhau .

    Nhưng chất vấn tại Quốc hội tức là về mặt chính quyền giữa đảng cầm quyền và đảng đối lập thì phải công khai .

    2/ Đảng CS VN dù là lãnh đạo cũng chỉ chiếm hơn 3% dân số, họ có chất vấn nhau kín cũng đã là may, bởi vì chỉ có chất vấn mới có thay đổi để hoàn thiện; còn thì chất vấn tại quốc hội hay tại các hội đồng nhân dân mới là quan trọng và cần thiết . Không cần và cũng không bắt buộc đảng phải trình làng các cuộc chất vấn nội bộ đảng . Dân cũng chả cần biết miễn sao người lãnh đạo điều hành sao cho dân được ấm no, an lành, quyền tự do của dân được bảo đảm ...

    Phản hồi: 

    Hehe, ban biên tập báo Lao Động, một tờ báo lớn và đường đường chính chính mà cứ run rẩy như con cầy sấy. Những chữ bị cắt toàn liên quan đến chủ đề chính mà tác giả muốn nói, chuyện "minh bạch". Đọc lên thấy ngay ĐCSVN là một tập đoàn cực kỳ ưa thích sự lén lút.