Hiệu Minh - Phương Tây đã hết thời?

  • Bởi Hồ Gươm
    03/12/2011
    7 phản hồi

    Hiệu Minh


    Bìa sách. Ảnh: internet

    Có lần, đi trên phố tới văn phòng, mình thấy một cô gái có vẻ đẹp Á Đông, chân dài, dáng đi nhún nhẩy, tựa catwalk biểu diễn trên phố. Bên cạnh là vài chị da đen, da trắng, béo ục ịch, trông thấy ngán tận cổ. Nàng gốc Á đã đẹp lại càng đẹp giữa phố phường trời tây. Người ta bảo, phương Đông đang trỗi dậy, có lẽ đúng thật.

    Mới rồi, được nghe ông Niall Ferguson, người Anh, giáo sư Sử học của Harvard, nói chuyện về cuốn sách của ông dưới tiêu đề “Civilization: The West and the Rest – Nền văn minh: Phương Tây và phần còn lại của thế giới”.

    Như đã hứa là có chuyện hay, Tổng Cua tóm tắt cho các bạn tham khảo.

    Văn minh nhân loại trải qua 10.000 năm thời kỳ các Cổ đại, Trung cổ, Cận đại và nay là Hiện đại. Các quốc gia hay những miền địa lý có lịch sử hoán đổi nền văn minh như một chu kỳ, từ đông sang tây, từ bắc xuống nam hay ngược lại.

    Thế giới dự đoán, nền văn minh nhân loại đã đi vòng quanh thế giới, và hiện có vẻ muốn trở về phía Đông. Câu hỏi đặt ra là phương Tây đang ngắc ngoải và thì liệu rằng phương Đông liệu có thể thay thế?

    Sáu ý tưởng từng giúp phương Tây dẫn đầu nền văn minh

    Niall viết rằng, từ năm 1500, các nước lớn ở Tây Âu Tây đã phát triển 6 ý tưởng: (1) Competition, (2) The Scientific Revolution, (3) Property Rights, (4) Modern Medicine, (5) The Consumer Society and (6) The Work Ethic. (Cạnh tranh, Cách mạng khoa học, Quyền sở hữu tài sản, Y tế hiện đại, Xã hội tiêu dùng, Đạo đức trong công việc).

    Trong tin học có khái niệm ứng dụng (phần mềm) sát thủ “killer apps – ứng dụng tin học”, nghĩa là khi nó ra đời thì giết các phần mềm khác cùng chức năng. Microsoft Office đã giết chết Lotus 1-2-3, Wordperfect và hàng trăm các ứng dụng khác.

    Niall cho rằng 6 ý tưởng trên cũng là một Killer Apps có từ cách đây 600 năm và đã đưa phương Tây dẫn đầu nền văn minh hiện đại.

    Gia tài toàn thế giới khoảng 195.000 tỷ đô la, được tạo ra sau năm 1800 hầu hết do người phương Tây (Châu Âu, Bắc Mỹ và Úc). Họ chỉ chiếm 19% dân số nhưng có tới 2/3 của cải của cả nhân loại.

    Vào thời điểm năm 1500, thu nhập trung bình của người Trung Quốc bậc trung lại cao hơn người Bắc Mỹ cùng bậc. Năm 1970, thu nhập của người Anh gấp 10 lần người Ấn, và xã hội tiêu dùng đã đưa người Mỹ có thu nhập gấp 20 lần người Trung Quốc.

    Năm 1500, 10 đế chế phương Tây chỉ chiếm 5% diện tích toàn cầu, 16% dân số và 20% thu nhập của cả thế giới.

    Thế mà tới năm 1913, 10 nước này cộng với Hoa Kỳ đã chiếm 58% lãnh thổ, và số phần trăm dân số không thay đổi (16%) mà chiếm tới ¾ của cải vật chất.

    Đừng đổ lỗi cho chủ nghĩa tư bản, vì nhiều đế chế đã từng muốn làm bá chủ thế giới, nhưng thất bại.

    Tại sao lại là người phương Tây đi xâm chiếm đất đai mà không phải là dân Phi. Tại sao đạo Hồi từng hùng mạnh cuối cùng bị đạo Thiên Chúa lật cờ.

    Lấy lý do khí hậu hay vị trí địa lý lại càng sai. Cùng nằm trên nước Đức, cùng là người Đức, tại sao Đông Đức nghèo hơn Tây Đức. Xe Trabant so với Mec thì bạn nghĩ sao đây? Bán đảo Triều Tiên là một ví dụ khác. Nam Hàn và Bắc Triều Tiên, thực tế trả lời đã khá rõ.

    Niall kết luận, Rule of Law (luật lệ) hợp lý của thể chế phương Tây làm nên sự thịnh vượng, kết hợp với ý tưởng và chế tài (ideas and institution) mang lại sự phồn vinh.

    Sự trỗi dậy của phương Đông

    Câu hỏi ông đặt ra, tại sao phương Tây, tác giả của 6 killer apps, đang bị đuối sức trong công cuộc toàn cầu hóa?

    Đó là vì người Nhật đã học được và áp dụng thành công với kỷ luật và đạo đức của Samuraj. Tương tự, người Hàn Quốc cần cù, làm thêm hàng 1000 giờ mỗi năm, nhiều hơn cả người Đức, vốn nổi tiếng chăm chỉ.

    Nói về giáo dục, học hành thông minh, có kết quả cao, thì dân Thượng Hải bỏ xa cả Anh quốc và Hoa Kỳ. Bằng sáng chế không còn độc quyền của phương Tây. Tại châu Á, Nhật vượt Mỹ, Trung Quốc đang có cơ hội vượt Đức.

    Điều đó thật đơn giản. Giống như trong tin học, ứng dụng nguồn mở có thể được download từ mạng internet, người lập trình chỉ cần bỏ ra một thời gian ngắn có thể phát triển được hay hơn.

    Người Ấn, người Hoa, người Nhật, người Brasil có thể áp dụng 6 killer apps này một cách dễ dàng. Vì thế phương Tây không còn làm bá chủ là phải thôi.

    Thế kỷ 21 chứng kiến Trung Quốc đang đuổi kịp Mỹ. Thu nhập của Mỹ trước kia là 20 lần so với Trung Quốc, nay chỉ còn 5 lần, và chẳng bao lâu nữa sẽ là 2.5 lần. Tới năm 2016 thì sự thống trị kinh tế thế giới sẽ thuộc về Trung Hoa.

    Áp dụng từng phần liệu có thành công?

    Các quốc gia không cần phải phát triển thêm các ứng dụng (mô hình mới) mà chỉ cần ứng dụng mô hình 6 điểm này vào điều kiện cụ thể của quốc gia mình là đủ.

    Niall đặt một câu hỏi, liệu 6 killer apps kia có thể nạp từng phần hay bắt buộc phải có cả bộ mới tạo ra nền văn minh?

    Tự do là gốc rễ của quyền được sở hữu tài sản được sự bảo vệ của luật pháp và đó chính là cơ sở của các thể chế phương Tây.


    Vẻ đẹp Á Đông hút hồn phương Tây. Ảnh: internet

    Winston Churchill từng định nghĩa về văn minh, là xã hội được xây dựng trên ý kiến của nhân dân. Nghĩa là bạo lực, chuyên chế, độc tài, chiến tranh và nổi loạn được kiểm soát bởi quốc hội được bầu bởi lá phiếu của dân. Quốc hội là nơi sản sinh ra luật pháp và tòa án không phụ thuộc vào bất kỳ thế lực nào.

    Khi cuộc sống của đa số người dân có chất lượng cao, bớt đi sự lo âu thì đó chính là mầm mống văn minh.

    Nền văn minh hiện đại có thể bị sụp đổ bất kỳ lúc nào như mọi nền văn minh khác trong lịch sử nhân loại. Nhưng chắc chắn nó không sụp như người ta tưởng, cho dù phương Tây và Mỹ có nợ chồng chất, kinh tế thảm hại, đạo đức đi xuống.

    Có người hỏi liệu Trung Quốc có thể lãnh đạo thế giới trong những thập kỷ tới, Niall không trả lời thẳng.

    Nếu cả Mỹ và Trung Quốc cùng lãnh đạo thế giới cũng không thể. Sự khác biệt về văn hóa và thể chế cách biệt tới mức không thể ngồi cùng nhau trong một bữa tiệc, khi một kẻ đang cố học ăn bằng đũa và người khác lại tỏ vẻ muốn dùng dao dĩa, kiểu đồng sàng dị mộng.

    Liệu quốc gia đông dân nhất có thể lãnh đạo toàn cầu nếu người cầm quyền không đếm xỉa tới quyền (số 3) là người dân được sở hữu tài sản.

    Để đảm bảo quyền sở hữu cá nhân cần có luật lệ (rule of law), và đó chính là cơ sở cho chính phủ ổn định và quốc gia phát triển. Thiếu rule of law thì khó mà nói đến vai trò toàn cầu của bất kỳ một quốc gia nào.

    Hội trường hoan hô ầm ầm, dù nhiều người không hoàn toàn nhất trí với diễn giả. Và như mọi cuộc nói chuyện, tác giả bán sách và ký tên. Tư bản bao giờ cũng thực tế, đến từ Harvard, giáo sư Niall Ferguson biết đánh vào thị hiếu của xã hội tiêu dùng. Lần này lão Cua không mua vì tiếc tiền.

    Chiều đó mình trở về nhà. Thật ngạc nhiên, người đẹp Á châu đi trước mình vài bước, mông nàng căng nở, ngực núng nẩy theo nhịp bước. Nàng dừng lại cho một người vô gia cư da trắng vài đồng tiền lẻ.

    Nếu phương Đông biết ứng dụng cả 6 ý tưởng có từ 600 năm trước một cách hoàn hảo, thì có lẽ quyền lực toàn cầu sẽ chuyển từ Tây sang Đông như một qui luật.

    Còn thiếu nữ có vẻ đẹp Á Đông pha trộn văn hóa phương Tây lại trở thành giấc mơ của hàng tỷ người trên hành tinh.

    HM. 2-12-2011.

    Chủ đề: Thế giới
    Từ khóa: Hiệu Minh

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    7 phản hồi

    K. viết:
    Trích dẫn:
    "Có lần, đi trên phố tới văn phòng, mình thấy một cô gái có vẻ đẹp Á Đông, chân dài, dáng đi nhún nhẩy, tựa catwalk biểu diễn trên phố. Bên cạnh là vài chị da đen, da trắng, béo ục ịch, trông thấy ngán tận cổ. Nàng gốc Á đã đẹp lại càng đẹp giữa phố phường trời tây. Người ta bảo, phương Đông đang trỗi dậy, có lẽ đúng thật."

    Nếu "trỗi dậy" kiểu gì chứ kiểu "chân dài, dáng đi nhún nhảy..." thì chả cần cả "phương Đông hồng", chỉ một an-na-mít xứ ta cũng đủ chấp cả bọn Tây!

    Hãy nhìn các người mẫu, ca sĩ, diễn dziên an-na-mít mà xem! Chân dài, mômg to, ngực nở,... lộ hàng nóng tá lả, không "trỗi dậy" là gì?

    Mừng!

    Và chưa có một nàng Á Đông hay a-na-mit nào vào được Holywood, Mailand, Paris, Newyork để cạnh tranh trong phim trường, trong thế giới " Super Modell" quốc tế.

    Nước Mĩ là 'cái rốn của vũ trụ', là nơi tập hợp những người giỏi nhất thuộc đa chủng tộc của cả Đông và Tây, có tính sáng tạo cao nhất của thế giới với một cơ chế vận hành rất đặc biệt và có hiệu quả, có khả năng tự thay đổi và thích nghi cao, dù có lúc thăng lúc trầm. Nó có cả hai sức mạnh 'cứng' và 'mềm'. Do đó tôi cho rằng nước Mĩ có những đặc tính độc đáo mà từ cổ chí kim chưa có nền văn minh hay cường quốc nào khác giống như vậy. Thế nên tôi cho rằng nền văn minh phương Tây với Mĩ là trung tâm sẽ còn kéo dài. Nền văn minh phương Đông khó có thể theo kịp. Nền văn minh phương Đông hiện nay ngày càng giống phương Tây. Những thành tựu mà nền văn minh phương Đông có được hiện nay là do học mót của phương Tây mà thôi.

    Tên tác giả viết:
    VNCH (khách viếng thăm) gửi lúc 01:03, 04/12/2011 - mã số 46264
    Trích dẫn:

    Niall viết rằng, từ năm 1500, các nước lớn ở Tây Âu Tây đã phát triển 6 ý tưởng: (1) Competition, (2) The Scientific Revolution, (3) Property Rights, (4) Modern Medicine, (5) The Consumer Society and (6) The Work Ethic. (Cạnh tranh, Cách mạng khoa học, Quyền sở hữu tài sản, Y tế hiện đại, Xã hội tiêu dùng, Đạo đức trong công việc).

    Tại sao các ý tưởng trên không gồm "Cách mạng Dân chủ"? Theo thiển ý đây là một thiếu sót lớn, có lẽ do tác giả cố ý nhằm và một dụng ý nào đấy. Bác nào có thể chỉ ra giùm.

    @ Bác VNCH,

    Tôi nghĩ ý tưởng hay các quyền hay các giá trị số (1) Competition chính là biểu hiện và kết quả của Cách mạng Dân chủ tư sản/tư bản suốt từ thế kỷ 15 đến nay.

    Tác giả Naill có lẽ muốn bán sách khắp thế giới nên muôn stránh khía cạnh chính trị của vấn đề nên gọi tên tránh đi Ý tưởng quan trọng nhất là số (1), nhưng ý tưởng số (3) là hệ quả tất yêu của Cách mạng dân chủ tư sản là Property Rights thì Naill vẫn để yên để chỉ ra: chỉ với sự độc chiếm tài sản quốc gia cho riêng mình của đảng CSTQ thôi (CSVN cũng rứa) thì cũng đủ làm CSTQ tương đối mạnh nhưng điên khùng và không bao giờ có thể là cường quốc thế giới được. Có nghĩa là CSTQ sẽ tự huỷ hoại mình bằng sức mạnh và phương cách của kẻ điên. Tôi đồng ý với nhận định đó.

    Kết luận tiếp theo về số phận CSVN, kể nguyện đi theo kẻ mạnh điên khùng là CSTQ se là gì? Đó là CSVN và cả dân tốc VN sẽ phải là nạn nhân thảm khốc đầu tiên của kẻ điên khùng đó. Và điều đó dường như đang bắt đầu diễn ra mà CSVN vẫn cứ cố tình nhắm mắt như mù. Vì họ lấy dân tộc, đất nuóc làm vật hy sinh, đau phải cái đảng CSVN của họ!

    Đau đớn thay cho dân tộc Việt ta vị CSVN trói vào một kẻ hủi và điên đang lớn mà cả thế giới đang lo lắng quan sát và chuẩn bị đối phó!

    Trích dẫn:
    "Có lần, đi trên phố tới văn phòng, mình thấy một cô gái có vẻ đẹp Á Đông, chân dài, dáng đi nhún nhẩy, tựa catwalk biểu diễn trên phố. Bên cạnh là vài chị da đen, da trắng, béo ục ịch, trông thấy ngán tận cổ. Nàng gốc Á đã đẹp lại càng đẹp giữa phố phường trời tây. Người ta bảo, phương Đông đang trỗi dậy, có lẽ đúng thật."

    Nếu "trỗi dậy" kiểu gì chứ kiểu "chân dài, dáng đi nhún nhảy..." thì chả cần cả "phương Đông hồng", chỉ một an-na-mít xứ ta cũng đủ chấp cả bọn Tây!

    Hãy nhìn các người mẫu, ca sĩ, diễn dziên an-na-mít mà xem! Chân dài, mômg to, ngực nở,... lộ hàng nóng tá lả, không "trỗi dậy" là gì?

    Mừng!

    Trích dẫn:
    Thế kỷ 21 chứng kiến Trung Quốc đang đuổi kịp Mỹ. Thu nhập của Mỹ trước kia là 20 lần so với Trung Quốc, nay chỉ còn 5 lần, và chẳng bao lâu nữa sẽ là 2.5 lần. Tới năm 2016 thì sự thống trị kinh tế thế giới sẽ thuộc về Trung Hoa.

    Ở đây tác giả chỉ nêu đuổi kịp về kinh tế, về mức thu nhập quốc gia và như thế là bá chủ sao ?

    Dân phương Tây, họ không có tư duy cứng ngắc và bảo thủ, họ sẽ có hành động cần thiết để cải thiện

    Tác giả không nói gì đến điều kiện an sinh xã hội, tự do tư tưởng của phương Đông
    Phương Tây là ai ? Nếu phương Tây là lục địa châu Mỹ, châu Âu, châu Úc và một phần châu Á (Nga) thì phải kể đến chiến lược về nguồn lương thực, tài nguyên và năng lượng nữa

    Tôi không tin sự thống trị kinh tế thế giới sẽ thuộc về Trung Hoa một cách ổn định, lâu dài và phúc lợi đồng đều cho toàn dân TQ

    Người đẹp Á châu này coi cũng gợi tình đấy, đi chơi thì khoái, nhưng nó có vẻ giả tạo, không thích hợp cho một gia đình bình thường

    Trích dẫn:
    Niall viết rằng, từ năm 1500, các nước lớn ở Tây Âu Tây đã phát triển 6 ý tưởng: (1) Competition, (2) The Scientific Revolution, (3) Property Rights, (4) Modern Medicine, (5) The Consumer Society and (6) The Work Ethic. (Cạnh tranh, Cách mạng khoa học, Quyền sở hữu tài sản, Y tế hiện đại, Xã hội tiêu dùng, Đạo đức trong công việc).

    Tại sao các ý tưởng trên không gồm "Cách mạng Dân chủ"? Theo thiển ý đây là một thiếu sót lớn, có lẽ do tác giả cố ý nhằm và một dụng ý nào đấy. Bác nào có thể chỉ ra giùm.