Đỗ Đăng Liêu - Phải làm gì sau ngày hạ bệ độc tài?

  • Bởi Admin
    15/11/2011
    15 phản hồi

    Đỗ Đăng Liêu

    Kính gửi quí cơ quan truyền thông báo chí,

    Nếu lấy việc xây dựng một thể chế dân chủ và canh tân đất nước làm mục tiêu tối hậu thì bước chấm dứt độc tài, tuy khó khăn và gian khổ, cũng chỉ là bước đầu. Lật đổ lãnh đạo độc tài là gỡ đi khối đá tảng để mở lối cho con đường dân chủ. Nhưng con đường đi đến dân chủ không thênh thang, bằng phẳng mà đầy trắc trở chông gai, đòi hỏi nhiều nỗ lực, trí tuệ và kiên trì. Lật đổ chế độ độc tài là thành quả của toàn dân chứ không riêng một phe nhóm hay tổ chức nào. Và cũng chính toàn dân phải bảo vệ thành quả đó, không cho phép bất cứ một thế lực nào manh nha có ý định trở thành một chế độ độc tài mới.

    Xin mời quí vị đọc những phân tích của tác giả Đỗ Đăng Liêu qua bài viết “Phải làm gì sau ngày hạ bệ độc tài?” và kính mong được tiếp tay phổ biến.

    Trân trọng,

    Mai Hương

    Trưởng Ban Liên Lạc Truyền Thông Việt Ngữ

    Đặt câu hỏi “Phải làm gì sau ngày hạ bệ độc tài?” vào thời điểm này dễ làm bật lên lời phê bình “tính cua trong lỗ” hay “chưa đỗ ông nghè...”. Nhưng nếu nhìn vào các xoay trở ứng phó tại các nước hậu độc tài, từ các nước Liên Xô cũ đến các nước Bắc Phi, câu hỏi trên lại hàm chứa nhiều sự khôn ngoan của mỗi dân tộc.

    Đặc biệt trong năm 2011 này, khởi đi từ cuộc cách mạng hoa lài thành công tại Tunisia vào những ngày đầu năm, sau đó thổi qua các nước tại Bắc Phi và Trung Đông, và đến nay đã có 3 cuộc cách mạng thành công, chấm dứt 3 chế độc độc tài tại Tunisia, Ai Cập và Libya.

    Mặc dầu cả 3 quốc gia đều thành công trong việc chấm dứt chế độc tài, nhưng phương thức chọn lựa lại rất khác nhau. Tại Tunisia và Ai Cập người dân đã sử dụng đấu tranh bất bạo động, khác hẳn với cuộc nội chiến quân sự tại Libya. Nếu lấy việc xây dựng một thể chế dân chủ và canh tân đất nước làm mục tiêu tối hậu thì bước chấm dứt độc tài, tuy khó khăn và gian khổ, cũng chỉ là bước đầu. Lật đổ lãnh đạo độc tài là gỡ đi khối đá tảng để mở lối cho con đường dân chủ. Nhưng con đường đi đến dân chủ không thênh thang và bằng phẳng mà đầy trắc trở chông gai, đòi hỏi nhiều nỗ lực, trí tuệ và kiên trì.

    Có nước thành công ngay với những cuộc bầu cử thực sự tự do đầu tiên, có nước rơi vào tình trạng bối rối. Có nhiều việc phải mất nhiều năm nghiên cứu và gọt dũa mới hoàn chỉnh, như hiến pháp, nhưng lại phải hoàn tất ngay trong vài tháng vì nếu không sẽ khó ổn định tình hình và các thế lực độc tài mới có thể trỗi dậy. Nhưng có phải việc gì cũng thuộc loại phải chuẩn bị lâu mà lại cần gấp như thế không?

    Nếu theo sự cấp bách của thời gian, có lẽ nên chia thành 3 loại việc phải làm. Đó là những việc cần tức khắc, những việc cần làm trong trung hạn, và những việc dài hạn.

    Những việc cần làm tức khắc

    Vì mục tiêu cao nhất là đặt nền dân chủ nên quan tâm lớn nhất của những chính quyền đầu tiên hậu độc tài là đề phòng chính mình trở thành độc tài và ngăn chận mọi hình thức độc tài mới xuất hiện.

    Sau chiến thắng của Cách Mạng Hoa Lài, nếu cuộc bầu cử dân chủ đầu tiên tại Tunisia hôm 27/10 vừa qua là một chỉ dấu đáng mừng cho tương lai của quốc gia này, thì tình trạng các tướng lãnh quân đội nắm quyền tại Ai Cập là điều đáng quan ngại. So với Ai Cập, tình trạng của Libya còn đáng quan ngại hơn nữa, vì với bản chất bạo động và tình trạng hợp tác mỏng manh giữa các bộ tộc trong cuộc nội chiến vừa qua. Ngoài mục tiêu chung là lật đổ chế độ độc tài Gaddafi, mỗi bộ tộc có ý đồ riêng. Thế giới chỉ có thể khuyến khích và trợ giúp các khuynh hướng dân chủ tại đây, nhưng khó có thể biết được Libya sẽ ra sao trong tương lai trước mặt.

    Đó cũng chính là một trong những lý do căn bản của việc chọn lựa đấu tranh bất bạo động làm phương pháp chấm dứt độc tài. Bởi vì, sức mạnh của đấu tranh bất bạo động đặt nền tảng trên sức mạnh tổng hợp của quần chúng, với vũ khí đấu tranh là những việc cùng làm của số đông. Do đó, tại thời điểm tháo gỡ thành công chế độ độc tài, đại khối dân tộc xem thành quả đạt được là của chính họ và cũng chính họ phải bảo vệ thành quả đó, không cho các thế lực độc tài mới cướp đi. Ngay cả những người lãnh đạo phong trào cũng biết công sức tháo gỡ độc tài là của toàn dân và toàn dân sẵn sàng lật đổ tiếp những ai manh nha ý định trở thành lãnh tụ độc tài mới.

    Bên cạnh đó, Đấu Tranh Bất Bạo Động là xu thế của nhân loại ngày nay; vì vậy, một chính quyền hậu độc tài, do kết quả của nỗ lực đấu tranh bất bạo động, chắc chắn sẽ được sự đồng tình ủng hộ của cộng đồng thế giới và nhanh chóng xác lập tính chính danh của nó. Đây là một yếu tố tích cực cho lực lượng dân chủ vào những ngày đầu nắm quyền và giúp giảm đi nguy cơ bất ổn chính trị. Đặc biệt nếu chính quyền mới còn quá yếu trong lúc các lực lượng quân sự chưa tập trung về trung ương, việc tận dụng các liên minh quân sự quốc tế để trấn áp các manh nha quân phiệt mới nổi lên trong nước là điều cần thiết. Và chỉ nên vận động các liên minh quân sự quốc tế như NATO, lực lượng bảo an Liên Hiệp Quốc, khối ASEAN, v.v... chứ không nên ôm chặt lấy chỉ MỘT chính quyền ngoại quốc. Người Việt Nam đã có nhiều kinh nghiệm xương máu về mặt này đến tận ngày hôm nay.

    Một việc lớn thứ hai mà chính quyền hậu độc tài cần làm tức khắc là làm sao cân bằng giữa 2 nhu cầu: Công LýỔn Định. Các chế độ độc tài trước đây tại Tunisia, Ai Cập và Libya đã nắm quyền trong nhiều thập niên, nên tội ác, kể cả “nợ máu”, đối với dân chúng của các chế độ này đều chất chồng. Vì vậy, những kêu gào đòi công lý và các ý muốn trả thù trong lòng người dân sau ngày đổi đời vang rền khắp nơi. Nếu không đáp ứng được những tiếng kêu đòi công lý đó, chính quyền mới sẽ mất dần lòng tin của người dân và dễ bị xếp vào cùng loại “đứa nào lên nắm quyền rồi cũng thế cả!”. Ngược lại, nếu chính quyền mới cho phép người dân tự đòi lại những gì đã mất, tự tìm đến trả thù những kẻ nợ máu gia đình họ, xã hội sẽ tiếp tục loạn lạc lớn và đó chính là cung cấp lý cớ cho những “bàn tay sắt” nổi lên “bình định xã hội” để trở thành những nhà độc tài mới. Tình trạng hỗn loạn lâu dài cũng biến đất nước thành miếng mồi ngon cho các toan tính lan lấn của ngoại bang dọc theo biên giới và ngoài khơi hải phận. Do đó, chính quyền trong giai đoạn chuyển tiếp cần chứng minh được với toàn dân sự nghiêm chỉnh và quyết tâm đem lại công lý cho đất nước, nhưng cùng lúc cũng rất nghiêm đối với mọi hình thức trả thù và hành xử ngoài khuôn khổ của luật pháp mới.

    Và việc lớn thứ ba cần làm ngay của chính quyền hậu độc tài là giải quyết nhu cầu hàng ngày cho toàn dân. Dưới các chế độ độc tài, mọi sinh hoạt xã hội thường được điều hướng hoặc tập trung trong mục tiêu củng cố quyền hành của những kẻ cầm quyền hoặc đảng cầm quyền. Do đó, di sản của những chế độ đó để lại cho đất nước là tình trạng xã hội và kinh tế tồi tệ. Chế độ độc tài cai trị càng lâu năm thì tình trạng này càng trầm trọng. Ngoài ra, còn có xác suất cao các nhà độc tài cho lệnh phá hoại nhiều phương tiện hoặc vét sạch ngân khố quốc gia trước khi rời bỏ ghế cai trị. Vì vậy sẽ có rất nhiều vấn nạn trong mọi lãnh vực chính quyền chuyển tiếp cần phải giải quyết, và phải giải quyết nhanh chóng. Đầu tiên là những nhu cầu căn bản như miếng cơm manh áo đến cả các nhu cầu nước uống cho các thành phố; kế đến là những nhu cầu y tế, giao thông, tin tức,... Nếu những nhu cầu cấp thiết này không được giải quyết, đặc biệt là trong bối cảnh người dân còn đang hoang mang bất định, tình trạng bất ổn, thậm chí nổi loạn là điều dễ dàng xẩy ra. Cùng lúc đó, thành phần nắm giữ guồng máy kinh tế nên cực giàu trong chế độ trước (các đại gia đỏ trong trường hợp Việt Nam) sẽ tận dụng cơ hội này để tung tiền mua chuộc ảnh hưởng và lũng đoạn xã hội lâu dài, như đã thấy tại Nga và hầu hết các nước Liên Xô cũ.

    Nhưng phía chính quyền mới cũng có 2 lợi điểm quan trọng. Trước hết, và có lẽ quan trọng nhất, là sự phấn chấn của toàn dân sau ngày đổi đời. Chính dân tộc xông vào tiếp tay chính quyền vì đây là xã hội CỦA HỌ và chính quyền này cũng là chính quyền CỦA HỌ. Việc giúp đất nước đi qua giai đoạn hiểm nghèo để mở sang trang mới cho nhiều thế hệ tương lai mang đầy tình yêu nước. Lịch sử của mỗi dân tộc, đặc biệt là dân tộc Việt Nam, có vô số bằng chứng về sức mạnh của một dân tộc khi lòng yêu nước dâng lên tột đỉnh. Lợi điểm thứ hai của chính quyền mới là sự hân hoan giúp đỡ của thế giới tự do. Việc tiếp tay với một dân tộc vừa thoát độc tài và đang vượt qua khó khăn trong ngắn hạn để nhập dòng nhân loại là điều hân hoan chung cho cả thế giới, góp thêm an ninh và hoà bình cho cả thế giới, mà không đòi hỏi một ngân sách quá lớn.

    Những việc cần làm trong trung hạn

    Có lẽ việc trung hạn quan trọng nhất là sự ra đời của bản hiến pháp mới, đặt nền móng và khung sườn cho thể chế dân chủ của quốc gia. Sứ mạng của bản hiến pháp mới là phải thích hợp với văn hóa, hoàn cảnh, nguyện vọng của mỗi dân tộc và phải đặt được nền móng dân chủ bền vững cho tương lai. Vì thế việc soạn thảo sẽ mất nhiều thời gian và viễn kiến. Một bản hiến pháp viết gấp rút và phải tu bổ liên tục sẽ tự nó mất dần giá trị. Ngược lại nếu mất quá lâu mới ra đời, bản hiến pháp sẽ không góp phần ổn định tình hình và có thể mất luôn cơ hội đặt nền móng dân chủ. Chính vì vậy mà ngày nay, hầu hết các lực lượng muốn tháo gỡ độc tài đều phải suy nghĩ về một bản hiến pháp tương lai cho dân tộc mình ngay trong giai đoạn còn đang đấu tranh.

    Nối tiếp ngay sau bản hiến pháp mới là cuộc bầu cử tự do đầu tiên. Cùng lúc với việc bảo đảm tính trong sáng và công bằng, chính quyền mới cũng cần dồn nỗ lực giải thích trong dân chúng: Bầu cử là phương tiện để thanh lọc dần chính quyền nhưng không phải là phép lạ. Không thể có một chính quyền hoàn toàn trong sạch, đủ khả năng, có viễn kiến chỉ qua một lần bầu cử. Chính các sinh hoạt trong một xã hội tự do như báo, đài độc lập, tự do tiếp cận thông tin, v.v... sẽ giúp các người dân biết ngày một rõ hơn và chọn lựa chính xác hơn. Các giải thích này rất cần thiết để tránh các thất vọng, thậm chí mơ ước trở về tình trạng cũ như đã thấy tại Ba Lan và một vài nước Đông Âu. Người dân cần nhận chân thực tế. Với những tàn tích mà chế độ độc tài để lại đã ăn sâu vào đời sống của quốc gia trong nhiều thập niên, không ai có thể đòi hỏi là một sớm một chiều sẽ có thay đổi tận gốc những nhân sự và những tệ nạn trong xã hội. Tuy nhiên, với quyết tâm xây dựng nền dân chủ làm nền tảng cho sự ổn định và phát triển của đất nước, thì từng bước một, những thay đổi tích cực sẽ đến. Ngay cả trong trường hợp lựa chọn nhầm lẫn, nếu nền tảng dân chủ dựa trên hiến pháp mới vững chắc thì cơ hội điều chỉnh trong lần bầu cử tới và chuyển quyền một cách êm thắm vẫn còn nguyên.

    Việc trung hạn quan trọng thứ nhì là nhu cầu băng bó xã hội. Trước hết phải chận đứng những vết thương đang xuất huyết trên cả nước và cùng khắp xã hội, từ các nguồn tàn phá môi sinh như Bôxít tại Tây nguyên, cạo rừng dọc biên giới,... đến các tệ nạn học sinh đánh nhau trên đường phố, phụ nữ bị đánh đập và đem bán giữa ban ngày. Kế đến, các tổ chức tôn giáo, các đoàn thể vô vị lợi cùng với chính quyền chăm sóc các nạn nhân bị đẩy ra và bỏ mặc bên lề xã hội. Cả nước dồn sức vào nỗ lực giáo dục, làm sống lại truyền thống đạo đức của cha ông, đánh thức tình nghĩa đồng bào ruột thịt, và chặn đứng các tệ nạn buôn người, trẻ em mãi dâm, phá thai, v.v...

    Những việc làm dài hạn

    Sau các nhu cầu ngắn và trung hạn, trách nhiệm lớn nhất của thế hệ hôm nay, đặc biệt là các chính phủ dân chủ đầu tiên, là kế hoạch đưa dân tộc bắt kịp đà tiến hóa của nhân loại. Đây là loại kế hoạch cho từng thập niên trước mặt.

    Cụ thể là nỗ lực xây dựng nền tảng kinh tế và pháp lý để phát triển đất nước một cách quân bình. Với các bài học ngày nay, đất nước không thể phát triển bất kể cái giá phải trả về môi sinh. Đất nước cũng không phát triển theo khuôn mẫu lệ thuộc quá nặng nề vào mục tiêu xuất khẩu. Loại kinh tế đó làm lợi cho thiểu số cầm quyền là chính và chỉ chia lại cho toàn dân một phần lợi nhỏ, nhưng cùng lúc đặt đất nước vào tình trạng kinh tế bấp bênh và không nâng cao đời sống dân chúng một cách nhanh chóng. Mục tiêu tối hậu của phát triển là để phục vụ con người, phục vụ dân tộc, chứ không vì một lý do nào khác.

    Song song với việc chấn chỉnh lại hệ thống giáo dục là nhu cầu đào tạo chuyên gia trong mọi lãnh vực xã hội, từ nghiên cứu lịch sử đến phát minh điện tử. Đây là cơ hội để khối chuyên gia gốc Việt trên khắp thế giới góp phần giúp phát triển cấp tốc một tầng lớp chuyên gia mới cho đất nước. Người Việt Nam có cơ hội tập trung tinh hoa và các kinh nghiệm từ khắp các tụ điểm tân tiến trên thế giới nếu chính quyền mới làm được công việc nối kết hữu hiệu.

    Và sau hết, nhu cầu mở rộng, đào sâu, và bồi đắp nền tảng dân chủ phải được tiếp tục. Bên cạnh các luật lệ bảo vệ các quyền tự do của con người, chính quyền cần khuyến khích mọi loại sinh hoạt đa nguyên và tạo cơ hội phát triển xã hội dân sự qua các đoàn thể phi chính phủ, vô vị lợi.

    * * *

    Xem ra việc tháo gỡ độc tài đã khó mà việc phục hồi lại đất nước sau nhiều thập niên bị độc tài làm băng hoại còn khó hơn gấp nhiều lần. Chính vì vậy mà phương pháp đấu tranh bất bạo động đã được người dân Việt Nam chọn lựa, trước tiên là để giảm thiểu tối đa những thiệt hại về nhân mạng và tài sản của đất nước; kế đến là để phát triển xã hội dân sự ngay từ bây giờ để chuẩn bị nền tảng phục hồi đất nước sau ngày đổi đời. Có rất nhiều việc lớn, nhỏ cần chuẩn bị ngay từ bây giờ và cần nhiều người, nhiều đoàn thể cùng làm.

    Như các dân tộc đang khao khát tự do khác trên thế giới, dân tộc Việt Nam cũng sẽ vượt qua được mọi khó khăn trên con đường tiến đến dân chủ. Quay nhìn về quá khứ anh hùng của tiền nhân, với bao hy sinh xương máu mới để lại được cho chúng ta một đất nước gấm vóc hôm nay; nhìn về tương lai với những thế hệ Việt Nam bắt kịp với nhân loại, sống trong hạnh phúc và danh dự; những con người Việt Nam yêu nước hôm nay biết mình cần phải đóng góp những gì để dân tộc sớm có ngày được nếm mùi vị của lòng tự hào và yêu nước tột cùng mà người dân Bắc Phi đang say sưa.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    15 phản hồi

    trích: ngoại trưởng Pháp Alain Juppé đánh giá là "bây giờ đã quá muộn" để chế độ Syria còn cơ may tồn tại, do không thực hiện đúng lúc những cải tổ dân chủ mà quốc tế yêu cầu.


    Syria ngày càng bị cô lập và có nguy cơ rơi vào nội chiến
    (Mai Vân - RFI)

    Thổ Nhĩ Kỳ cho biết hôm nay sẽ giúp phe đối lập Syria củng cố thế đứng trong nước và trên thế giới và đồng thời cảnh báo nguy cơ nội chiến bùng lên ở Syria.

    Ngoại trưởng Thổ nhĩ Kỳ Ahmet Davutoghu, trả lời hãng tin AFP, thông báo là Ankara sẽ trợ giúp cho Hội Đồng quốc gia Syria, cơ chế tập hợp giới đối lập syria, để họ có thể phát triển quan hệ với quốc tế cũng như tiếp cận mật thiết hơn với người dân Syria. Họ cần một cơ sở vững chắc với tư cách một 'tổ chức' của người dân Syria. Ông còn nói rõ thêm là Thổ Nhĩ Kỳ công nhận '' Hội Đông quốc gia Syria, CNS, như một đảng phái chính trị và là người đối thoại trong cuộc khủng hoảng hiện nay ở Syria''.

    Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ còn cảnh báo là Syria đứng trước nguy cơ nội chiến. Nguyên nhân theo ông là lính đào ngũ đã bắt đầu hành động, họ tấn công trụ sở chính quyền và đối đầu với lực lượng trung thành với chế độ. Do đó tình hình có thể chuyến biến tiến tới một cuộc nội chiến''. Ngoại trưởng Nga, Lavrov, hôm qua cũng có lời cảnh báo tương tự, nhưng tố cáo các "phương pháp" của phe đối lập có thể dẫn đến nội chiến Syria.

    Theo AFP, hiện nay thì ngày càng có nhiều vụ đụng độ giữa lính đào ngũ và lực lượng an ninh Syria. Những quân nhân ly khai này đang tập hợp trong một lực lượng mang tên 'Quân đội Syria tự do'. Lãnh đạo của họ, đại tá Riad al- Asaad, đang tỵ nạn ở Thổ Nhĩ Kỳ. Lực lượng này khẳng định đang lãnh đạo hàng ngàn lính đào ngũ.

    Phương Tây thì thúc dục tổng thống Syria ra đi. Lãnh đạo ngoại giao Châu Âu, bà Catherine Aston, phát biểu hôm qua tại Matxcơva cho là ông al Assad 'phải từ chức ngay tức khắc'. Có mặt hôm nay tại Thổ Nhĩ Kỳ, ngoại trưởng Pháp Alain Juppé đánh giá là "bây giờ đã quá muộn" để chế độ Syria còn cơ may tồn tại, do không thực hiện đúng lúc những cải tổ dân chủ mà quốc tế yêu cầu. Ngoại trưởng Pháp đưa ra nhận xét trên sau cuộc họp với chủ tịch ủy ban đối ngoại nghị viện Thổ Nhĩ Kỳ, ông Volkan Bozkir. Ông Juppé cho là phải gia tăng trừng phạt chế độ Syria.

    Syria đang bị sức ép từ mọi phía. Liên đoàn Ả Rập hôm thứ tư đã cho Syria thêm một thời hạng 3 ngày để chấm dứt các cuộc trấn áp đẩm máy nếu không thì sẽ bị trừng phạt về kinh tế.

    Còn tại chỗ, Damas vẫn tiếp tục các cuộc đàn áp. Quân đội Syria đã pháo kích vào hai ngôi làng ở phiá Bắc tối qua rạng sang hôm nay. Nhiều nhân chúng cũng cho hãng tin AFP biết là hôm nay quân đội đã bắn vào người biểu tình ở một số thành phố. Có ít nhất 4 người thiệt mạng và hàng chục người bị thương.

    http://www.viet.rfi.fr/quoc-te/20111118-syria-trong-the-ngay-bi-co-lap-hon-va-co-nguy-co-roi-vao-noi-chien

    Hội đồng liên Tôn viết:

    Chỉ còn Công giáo do có cấu trúc chặt chẽ và chỉ huy từ Vatican trong việc phong các giám mục cho nên an ninh chỉ lọt vào dạng giáo dân mà thôi.

    “Tôn giáo một mặt phản ảnh sự cùng khổ của con người, mặt khác là sự đối kháng chống lại sự cùng khổ ấy”. Tức là tôn giáo cũng có thể là mầm mống của cách mạng…

    Hội đồng liên Tôn viết:
    "Hội đồng liên Tôn" rất khả thi và hoạt động tốt.
    Đồng ý với khả thi nhưng hoạt động tốt thì còn phải chờ thực tế chứng minh.

    Vì lý do này lúc trước đảng CS bài bác tôn giáo. Nay thấy không thành công, họ tìm cách đưa an ninh vào tôn giáo. Những tôn giáo có cấu trúc dễ dàng như Phật giáo thì có rất nhiều đảng viên giả sư vào để nằm vùng, lãnh đạo.

    Chỉ còn Công giáo do có cấu trúc chặt chẽ và chỉ huy từ Vatican trong việc phong các giám mục cho nên công an an ninh chỉ lọt vào dạng giáo dân mà thôi. VN có lẽ sẽ bắt chước TQ, qua mặt Vatican tự thụ phong giám mục.

    Ngoài tôn giáo, cần phải thúc đẩy xã hội dân sự mạnh mẽ hơn. Đây là mục đích lâu dài.
    Cái khó là hiện nay lộ rõ nhiều kẻ tuy chưa phải là bán nước nhưng rất mong muốn bợ đít, làm nô lệ cho TQ cho nên TQ sẽ tiếp tay cho VN đàn áp các lực lượng phản đối TQ.

    Nhiều ý kiến sẽ giúp vấn đề và giải pháp càng sáng tỏ hơn. Tuy nhiên môt cuộc nổi dậy tự phát (bột phát) thì không thể biết trước sẽ xảy ra lúc nào, có thể năm tới hoặc tháng tới. Như thế không lẽ khi bùng nổ gấp rút ta lại chờ đi xây dưng xã hội dân sự? Trong khi các tôn giáo tự thân đã là các tổ chức xã hội dân sự rồi. Vả lại xây dựng cá tổ chức xã hội dân sự khác thì cũng lại màn cán bộ CS gia nhập khuynh loát chứ đâu phải không có.

    HT viết:
    (tiếp) Một cách chủ quan tôi cho rằn phương án "Hội đồng liên Tôn" rất khả thi và hoạt động tốt; có thể nó không phải là tốt nhất nhưng trí tưởng tượng hạn hẹp của mình chỉ nghĩ được đến thế.

    HĐLT cũng có tác dụng giảm thiểu nguy cơ do giới quân sự nắm quá nhiều quyền hạn nên có khuynh hướng dẫn đến độc tài quân phiệt.

    Đó cũng là một câu trả lời cho những ai hoài nghi về khả năng chuyển tiếp quyền lực một khi độc tài CS sụp đổ, và hoài nghi này có lẽ một phần nào đó làm chùn bước tiến của phong trào dân chủ.

    Xin nhẵc lại các vị lãnh đạo tinh thần các tôn giáo (với khối tín đồ to lớn hậu thuẫn) sẽ có đủ uy tín, kinh nghiệm và năng lực để tạm thời lèo lái con thuyền dân tộc trong tình huống hiểm nghèo và nhạy cảm của buổi giao thời.

    Chỉ còn một điều chót là xin cầu Trời, Phật, Chúa cho các tôn giáo đoàn kết với nhau chứ không sẽ là các lực lượng xung đột với nhau.

    "Hội đồng liên Tôn" rất khả thi và hoạt động tốt.
    Đồng ý với khả thi nhưng hoạt động tốt thì còn phải chờ thực tế chứng minh.

    Vì lý do này lúc trước đảng CS bài bác tôn giáo. Nay thấy không thành công, họ tìm cách đưa an ninh vào tôn giáo. Những tôn giáo có cấu trúc dễ dàng như Phật giáo thì có rất nhiều đảng viên giả sư vào để nằm vùng, lãnh đạo.

    Chỉ còn Công giáo do có cấu trúc chặt chẽ và chỉ huy từ Vatican trong việc phong các giám mục cho nên công an an ninh chỉ lọt vào dạng giáo dân mà thôi. VN có lẽ sẽ bắt chước TQ, qua mặt Vatican tự thụ phong giám mục.

    Ngoài tôn giáo, cần phải thúc đẩy xã hội dân sự mạnh mẽ hơn. Đây là mục đích lâu dài.
    Cái khó là hiện nay lộ rõ nhiều kẻ tuy chưa phải là bán nước nhưng rất mong muốn bợ đít, làm nô lệ cho TQ cho nên TQ sẽ tiếp tay cho VN đàn áp các lực lượng phản đối TQ.

    Phải công nhận bác Đỗ Đăng Liêu là một trong những người nhìn xa trông rộng nhất mà tôi từng nhìn thấy, sẵn sàng lo nghĩ đến chuyện xảy ra sau tận 50-100 năm, khi mà chính con cháu của bác cũng đã xanh cỏ.
    Chúc bác suy nghĩ thêm phần sắc sảo, trí tượng tượng thêm phần bay bổng.

    (tiếp) Một cách chủ quan tôi cho rằn phương án "Hội đồng liên Tôn" rất khả thi và hoạt động tốt; có thể nó không phải là tốt nhất nhưng trí tưởng tượng hạn hẹp của mình chỉ nghĩ được đến thế.

    HĐLT cũng có tác dụng giảm thiểu nguy cơ do giới quân sự nắm quá nhiều quyền hạn nên có khuynh hướng dẫn đến độc tài quân phiệt.

    Đó cũng là một câu trả lời cho những ai hoài nghi về khả năng chuyển tiếp quyền lực một khi độc tài CS sụp đổ, và hoài nghi này có lẽ một phần nào đó làm chùn bước tiến của phong trào dân chủ.

    Xin nhẵc lại các vị lãnh đạo tinh thần các tôn giáo (với khối tín đồ to lớn hậu thuẫn) sẽ có đủ uy tín, kinh nghiệm và năng lực để tạm thời lèo lái con thuyền dân tộc trong tình huống hiểm nghèo và nhạy cảm của buổi giao thời.

    Chỉ còn một điều chót là xin cầu Trời, Phật, Chúa cho các tôn giáo đoàn kết với nhau chứ không sẽ là các lực lượng xung đột với nhau.

    Trích dẫn:
    Về phần tác giả Đỗ đăng Liêu :
    1/Hoan nghênh những suy nghĩ đóng góp cho một VN hậu CS, càng nhiều tiếng nói góp ý, càng thấy rõ con đường hơn
    2/ Tuy vậy nếu quá chú trọng đến giai đoạn “hậu CS” mà thiếu nổ lực cho tranh đấu thực tế hôm nay, rất dễ bị vướng vào cảnh “ bán da gấu khi chưa săn được gấu “ !

    Tôi e rằng nếu gởi đăng những ý hơi đi xa chủ đề của bài sẽ bị loại nên chần chừ; đó là làm cách nào khuyến khích, thúc đẩy phong trào tranh đấu đi nhanh và mạnh hơn.

    Một cách là tạo ra quy ước và hứa trao "giải thưởng": địa phương nào lập được một chính quyền không dân chủ trước nhất thì thời hậu CS sẽ được chọn làm thủ đô cho nước Việt Nam. Nếu địa điểm ấy không có lợi điểm để làm thủ đô, một giải thưởng khác là hậu CS sẽ luôn chọn một người của địa phương ấy làm Chủ tịch nước với vai trò biểu tượng, nghi lễ,... chứ không phải với chức năng với quyển hạn điều hành; và có thể giới hạn khung thời gian, ví dụ trong vòng 50 năm.

    Cách này có điểm mạnh là thúc đẩy sự cố gắng theo tinh thần địa phương với những uất ức và tự hào ngầm chứa. Cụ thể là Sài Gòn và dân miền Nam sẽ rán sức tự hồi phục danh dự và cái đích/phương tiện do đoạt vị trí thủ đô. Còn Hà Nội sẽ rán giữ niềm tự hào của mình bằng cách không đânh mất vị trí ấy. Và một chính phủ không CS sẽ ra đời sớm hơn nhờ sự tranh đua nhằm giành lấy vai trò thủ đô.

    Điểm yếu của nó là dễ gây xung đột địa phương và có thể dẫn đến các hệ lụy nghiêm trọng. Vì thế có thể giới hạn lời hứa bằng cách đặt thêm điều kiện ví dụ quyết định sau cùng sẽ do một cuộc trưng cầu dân ý, ...

    Dù sao nếu chia rẽ địa phương dẫn đến phân chia đất nước (nhưng không chiến tranh) để tiếp tục tranh đua phát triển thì vẫn tốt đẹp và đáng chấp nhận hơn so với chế độ đương thời.

    thích Thanh Bình viết:
    “….Một số các hành động gây gổ, khiêu khích, một số các bài viết có nội dung kích động, gây chia rẽ đoàn kết dân tộc, một số kẻ bán nước, cầu vinh tiếp tay cho phản động lưu vong nước ngoài nhằm phá hoại những thành quả mà người dân Việt đã xây dựng lên bằng xương, bằng máu đâu có dễ dàng. Do đó đừng nói đến những ảo tưởng mị dân kiểu “những việc cần làm tức khắc” hay “trung hạn… dài hạn” bởi những suy nghĩ đó chỉ tồn tại trong một số kẻ nhận thức non kém, bán nước câu vinh mà thôi….”

    Trong các dòng trên:“Một số…”, “ Một số…”, “một bộ phận…” là những ngôn từ mơ hồ, đầy ngụ ý bất thiện, nhằm buộc tội theo kiểu quơ đũa cả nắm thế này thì, xem ra tác giả đâu có …“thích Thanh Bình” gì lắm nhỉ ? Làm sao hô hào được ai đây ? Trong lúc Đảng và Nhà nước XHCN Vn đang hô hào “đại đoàn kết dân tộc”, “nói thẳng nói thực”, “góp ý cho Đảng”…v.v vậy mà tác giả thích Thanh Bình ( TTB) viết thế này thì tôi cực lực lên án chính TTB !
    Ông TTB giả vờ trung thành với một thứ “thành quả cách mạng nào đó” để rồi ra tay “kích động, gây chia rẽ mọi người”, TTB không dám trực diện đấu tranh với “nền dân chủ giả hiệu” trong nước, lại rất hèn nhát và giả dối khi cố tình ngoảnh mặt làm ngơ trước hiện trạng suy thoái Đạo đức , Kinh tế, Xã hội …hiện nay để ca ngợi hô hào một cuộc sống cam chịu ,nhẫn nhục của kẻ đui mù ! Như thế khác nào tác giả đang tiếp tay cho bọn “Tham nhũng bất trị” bọn “Bán nước câu vinh” mọc lên nhan nhãn trong nước hiện nay ?

    Tôi cho TTB là kẻ phản động nhất hiện nay, cần phải vạch mặt những kẻ như thế này để xóa đi rào cản nặng nề nhất đối với sự phát triển của VN ta
    ----------
    Về phần tác giả Đỗ đăng Liêu :
    1/Hoan nghênh những suy nghĩ đóng góp cho một VN hậu CS, càng nhiều tiếng nói góp ý, càng thấy rõ con đường hơn
    2/ Tuy vậy nếu quá chú trọng đến giai đoạn “hậu CS” mà thiếu nổ lực cho tranh đấu thực tế hôm nay, rất dễ bị vướng vào cảnh “ bán da gấu khi chưa săn được gấu “ !

    (tiếp) Như đã nói một hội đồng Liên Tôn có thể tạm thời điều hành chính phủ trong thời gian chuyển tiếp (với sự lưu dụng của một số các ban ngành). Các vị chức sắc chắc cũng có khả năng hòa giải và hóa giải hữu hiệu các cuộc xung đột phe phái. Sau đó việc cai quản sẽ dần dà được chuyển sang các nhân vật với trình độ chuyên môn hơn, là những trí thức trong nước với sự tiếp tay của người Việt hải ngoại (lúc ấy bảo đảm rằng có vô số Việt kiều hồi hương thật tâm góp phần xây dựng lại đất nước, và dĩ nhiên cũng có những thành phần cơ hội tìm cách giành công,...)

    Vẫn dựa vào tình huống giả định chế độ CS sẽ bị nhân dân nổi dậy lật đổ, xác suất cao là phong trào sẽ do tự phát và không có lãnh đạo cao cấp. Nhưng thiết nghĩ rằng khi chế độ sụp đổ, một nguồn nhân lực sẵn sàng có thể tạm thời đứng ra gánh vác việc điều hành chính phủ ở cấp cao.

    Đó là một hội đồng liên hiệp các tôn giáo (không quốc doanh): Phật giáo, Công giáo, Tin lành, Hòa Hảo, Cao Đài, Hồi giáo,.... Một là các vị chức sắc với uy tín sẵn có thể cáng đáng về ngoại giao (dĩ nhiên không bằng dân chuyên nghiệp). Về nội trị, ít ra họ cũng có ít nhiều kinh nghiệm cai quản công chúng (các tín đồ) và khả năng kêu gọi hiệu quả nhằm ngăn chặn, chấm dứt những bạo động, cướp bóc tràn lan.

    Một chủ đề khá quan trọng như thế này nhưng chỉ có vài phản hồi thảo luận, thật đáng buồn!

    Thích Thanh Bình viết:
    ... Một nền dân chủ đúng nghĩa như ở Việt Nam hiện nay, người dân Việt Nam rất tự hào với những gì mình đã làm được, niềm tự hào đó đã trở thành sức mạnh mà khó có gì có thể thay đổi được. ...

    Một nền dân chủ đúng nghĩa là một nên dân chủ ra sao ? thỏa những cái gì ? Ai có chứng nhận nó ?

    Bạn có thể chứng minh cụ thể "Một nền dân chủ đúng nghĩa như ở Việt Nam hiện nay" được không ? Về tổ chức bầu cử, về báo chí, về lựa chọn CT nước, TT ... chẳng hạn

    Dựa vào số liệu và thống kê nào để khẳng định "người dân Việt Nam rất tự hào với những gì mình đã làm được" ?
    Mà là việc gì có liên quan đến dân chủ đúng nghĩa ?
    Bạn có biết tôi tự hào về việc gì không ?

    Người VN không có việc gì để xấu hổ hoặc không hài lòng hoặc không tự hào sao ?

    Sau khi đọc tên bài viết “Phải làm gì sau ngày hạ bệ độc tài?” của Đỗ Đăng Liêu người ta tưởng sẽ có một cái gì đó mới mẻ, sẽ có một sự hiểu biết mới, một cách tiếp cận mới về dân chủ đối lập với cái độc tài đã và đang bị hạ màn trong lịch sử và hiện tại nhưng thật là đáng buồn vì trong nội dung bài viết chắng có chút gì là trí tuệ cả, ngay cả một chút kiến thức nhỏ về lịch sử và nhận thức để phân biệt thế nào là một chế độ độc tài và chế độ dân chủ cũng không có. Tác giả lấy dẫn chứng về cuộc cách mạng của các loài hoa trên thế giới để chỉ ra các phương thức đấu tranh nhưng lại không chỉ ra được mục đích, bản chất cuối cùng của các cuộc đấu tranh đó để làm gì, trong điều kiện như thế nào, hoàn cảnh nào để người ta tiến hành phát động và áp dụng các phương thức đấu tranh khác nhau ấy. Nói đi nói lại thì tác giả muốn đem cuộc đâu tranh cách mạng tại Tunisia, Ai Cập và Libya áp dụng vào Việt Nam là điểm chính yếu , đây cũng là một sự ngu dốt mà người đọc chưa từng biết đến khi đọc bài viết bởi vì Việt Nam không giống với các quốc gia khác như Bắc Phi, Trung Đông hay Châu Âu. Lịch sử Việt Nam đã trải qua hàng ngàn năm với bao thăng trầm, hàng ngàn các cuộc chiến tranh lớn nhỏ với biết bao nhiêu máu xương của các anh hùng xả thân cho tổ quốc để có được một nền hoà bình, độc lập, dân chủ, ổn định và phát triển như ngày nay, đó là kết quả của tinh thần dân tộc, đoàn kết dân tộc và lòng yêu nước của người dân Việt. Một nền dân chủ đúng nghĩa như ở Việt Nam hiện nay, người dân Việt Nam rất tự hào với những gì mình đã làm được, niềm tự hào đó đã trở thành sức mạnh mà khó có gì có thể thay đổi được. Một số các hành động gây gổ, khiêu khích, một số các bài viết có nội dung kích động, gây chia rẽ đoàn kết dân tộc, một số kẻ bán nước, cầu vinh tiếp tay cho phản động lưu vong nước ngoài nhằm phá hoại những thành quả mà người dân Việt đã xây dựng lên bằng xương, bằng máu đâu có dễ dàng. Do đó đừng nói đến những ảo tưởng mị dân kiểu “những việc cần làm tức khắc” hay “trung hạn… dài hạn” bởi những suy nghĩ đó chỉ tồn tại trong một số kẻ nhận thức non kém, bán nước câu vinh mà thôi.

    Có thể hiểu, tác giả dựa vào giả định VN sẽ đi theo con đường "lật đổ độc tài" vốn đã xảy ra ở nhiều nước chứ không phải "độc tài chuyển hướng sang dân chủ" như ở Miến Điện. Và theo tôi thì tác giả bỏ sót một số vấn đề quan trọng, trước hết nói về "những việc cần làm ngay":

    1. Việc thành lập một chính phủ mới tạm thời với các câu hỏi như:
    - thành phần gồm những ai? (là những cá nhân cầm đầu phong trào đấu tranh?)
    - làm cách nào để chọn lựa và do thế lực nào chọn?
    - làm cách nào để tránh kình chống giữa các cá nhân và thế lực vốn có thể dẫn đến tình trạng sứ quân và nội chiến?

    Giả dụ ngay bây giờ đang có nhu cầu thành lập chính phủ mới thì những ai có thể là ứng viên để ta so sánh? Nên nhớ những khuôn mặt "bất đồng chính kiến" cho đến nay đa số không có kinh nghiệm (đối nội và ngoại giao) và chưa có cơ hội biểu hiện bản lĩnh chính trị.

    2. Trong một khoảng thời gian vô chính phủ và quân đội không có chỉ huy, như thế rất có thể ngoại bang sẽ thừa cơ đánh úp và chiếm giữ một phần lãnh thổ/lãnh hải. Như thế câu hỏi là: Làm thế nào để quân đội không bị gián đoạn về chỉ huy?

    Có thể nào phong trào đấu tranh ra tuyên bố trong khi chế độ đương thời chưa sụp đổ rằng các sĩ quan và binh sĩ trong quân đội sẽ được lưu dụng trừ trường hợp những ai gây tội ác chống lại nhân dân? Những ngành khác (trừ một vài ngoại lệ) cũng nên được hưởng quy chế lưu dụng, một là khiến họ không chống lại "phong trào tranh đấu", hai là sự điều hành công quyền ít bị ảnh hưởng ngay cả khi cấp cao bị sụp đổ.

    3. Tương tự đối với ngành công an, nếu không có nhân lực kiểm soát an ninh công cộng trong lúc giao thời thì chắc chắn toàn xã hội sẽ rời vào vòng loạn lạc khủng khiếp. Nhưng với công an thì rất nhiều ân oán với dân nên rất khó sử dụng chính sách tương tự với quân đội.

    Một cách là tạm thời giao cho quân đội nhiệm vụ bảo vệ an ninh công cộng. Nhưng nếu để quân đội quá nhiều quyền hạn và ân huệ như thế sẽ dễ khiến trở thành chính quyền quân phiệt, và lại phải kéo dài đấu tranh thêm một keo nữa!

    Hơn thế, phân biệt đối xử với ngành công an như thế sẽ đẩy họ vào đường cùng và họ sẽ chống lại "phong trào đấu tranh" cách triệt để, và như vậy là hạ sách. Hay tốt hơn, với ngành công an phải chia ra: cấp thấp được lưu dụng, cấp cao còn tùy vào công trạng nhiều ít đối với phong trào?

    taitrongtran viết:
    Đây là những việc cần rất nhiều thời giờ chuẩn bị. Do đó, đặt các vấn đề trên ra lúc này là đúng lắm.

    Chúng ta không cần phải có ai dẫn đầu hay lãnh đạo để làm việc suy nghĩ đầu tiên này. Chúng ta cứ đưa hệ suy nghĩ của mình ra. Sau đó nhièu người đồng ý với những suy nghĩ nào thì tự nhiên sẽ trở thành những dòng suy nghĩ lớn hay chính. Đó là nền tảng tự nhiên của những sản phẩm dân chủ, kể cả hiến pháp mới của VN tương lai.

    Cám ơn tác giả nói lên suy tư của nhiều người.

    Ngay từ bây giờ, vẫn còn độc tài, nên cùng nhau bàn luận, soạn thảo một hiến pháp mới cho VN.
    Vừa học tập luật pháp, học tập làm việc theo nhóm, vừa luyê, văn chương trong cách diễn đạt ngắn gọn đầy đủ dễ hiểu, ...

    Đây là những việc cần rất nhiều thời giờ chuẩn bị. Do đó, đặt các vấn đề trên ra lúc này là đúng lắm.

    Chúng ta không cần phải có ai dẫn đầu hay lãnh đạo để làm việc suy nghĩ đầu tiên này. Chúng ta cứ đưa hệ suy nghĩ của mình ra. Sau đó nhièu người đồng ý với những suy nghĩ nào thì tự nhiên sẽ trở thành những dòng suy nghĩ lớn hay chính. Đó là nền tảng tự nhiên của những sản phẩm dân chủ, kể cả hiến pháp mới của VN tương lai.

    Cám ơn tác giả nói lên suy tư của nhiều người.