Nguyễn Vạn Phú - Luật để làm gì?

  • Bởi Khách
    10/11/2011
    4 phản hồi

    Nguyễn Vạn Phú

    Tuần qua, dư luận chê cười một đề xuất xây dựng Luật Nhà văn với hầu như tất cả ý kiến cho rằng một dự luật như thế là không cần thiết trong bối cảnh có rất nhiều vấn đề kinh tế - xã hội cần luật hóa hơn nhiều. Thật ra, đằng sau một đề xuất như thế còn nổi lên một vấn đề quan trọng khác: chúng ta xây dựng luật là để điều chỉnh các mối lợi ích để tiến đến một xã hội dân chủ, công bằng, văn minh hay luật nhằm mục đích phục vụ lợi ích nhóm?

    Để dễ hình dung, chúng ta hãy lấy vấn đề xã hội hóa các dịch vụ y tế và bảo hiểm y tế để minh họa. TBKTSG số ra tuần rồi (ngày 3-11-2011) có hai bài về đề tài này, trong đó bài “Người nghèo ít được hưởng lợi từ bảo hiểm y tế” cung cấp nhiều con số cho thấy đã có sự chênh lệch rất lớn giữa việc thụ hưởng quyền lợi từ bảo hiểm y tế giữa người nghèo và người giàu, giữa nông thôn và thành thị. Người dân vùng khó khăn chỉ được đi khám, chữa bệnh tại y tế cơ sở và được chi trả khoảng vài trăm ngàn đồng cho những lần khám chữa bệnh. Trong khi đó, tại các thành phố, số tiền chi trả cho người tham gia bảo hiểm y tế có thể lên tới vài trăm triệu đồng, chẳng khác nào “nhà nghèo đóng tiền khám bệnh cho nhà giàu”.

    Bài “Mất quyền kiểm soát dịch vụ y tế” còn cho thấy một bức tranh đáng ngại hơn khi cho thấy chủ trương xã hội hóa dịch vụ y tế (kêu gọi đầu tư tư nhân vào trang thiết bị y tế tại bệnh viện) đến nay đã bộc lộ những mặt trái: lạm dụng kỹ thuật, bắt chẹt bệnh nhân. Ví dụ, tại bệnh viện Đa khoa Bình Định, 100% bệnh nhân vào khám bệnh đều bị buộc phải chụp cộng hưởng bất kể khám bệnh gì.

    Đó là một thực tế. Nếu một đại biểu Quốc hội nào đó thấy không thể kéo dài tình trạng trên bèn suy nghĩ phải xây dựng một đạo luật mới hay chỉnh sửa đạo luật cũ sao cho việc thụ hưởng quyền lợi bảo hiểm y tế được công bằng hơn, bệnh nhân không bị bắt buộc làm các xét nghiệm không cần thiết. Các chuyên gia luật pháp sẽ giúp soạn thảo đề án luật thể hiện được tinh thần này – một việc không dễ dàng gì. Dự luật được đưa ra thảo luận, các đại biểu gần gũi với quyền lợi của nơi đã bỏ tiền ra đầu tư trang thiết bị máy móc vẫn còn cần thu hồi vốn ắt sẽ phản đối nhưng đa số đại biểu vì quyền lợi của cử tri sẽ thông qua dự luật. Một vấn đề xã hội được giải quyết. Xã hội tiến gần hơn mục tiêu công bằng thêm một chút nữa.

    Tinh thần làm luật là như vậy chứ luật không phải được làm ra để tạo điều kiện cho bất kỳ một ai hưởng được những ưu đãi, những đặc quyền hay một nhóm người nào đó sự thuận tiện so với nhóm người khác. Nếu luật nhằm tạo sự thuận tiện cho chính quyền trong việc quản lý cũng không đúng với tinh thần luật là nhằm ngăn ngừa sự bất công.

    Trong bối cảnh đó, dự án Luật Nhà văn nên bị bác bỏ khỏi chương trình làm luật của Quốc hội vì lý do gì (tức là nói làm cho cho người đề xuất cũng thấy bị thuyết phục, chứ không đơn giản chê cười họ)? Nếu luật được dùng để điều chỉnh lợi ích của nhà văn thì đã có những sắc luật khác chi phối như Luật Sở hữu trí tuệ trong đó có quyền tác giả, Bộ luật Dân sự, Bộ luật Lao động, các quy định về hợp đồng… Ngược lại, nếu nó được dùng để chi phối hoạt động sáng tác của nhà văn thì đúng là nó phục vụ cho lợi ích của Hội Nhà văn trong công việc của họ nên đáng bị phê phán, châm biếm. Nếu chỉ vì muốn kiểm soát việc nhà văn viết hồi ký, tránh chuyện gây tranh cãi nhà văn này bóp méo sự thật, nhà văn kia bịa chuyện, xuyên tạc mà cất công trình dự án luật thì đúng là chuyện tầm phào.

    Nhìn rộng hơn một chút, chúng ta sẽ thấy những sáng kiến đề xuất xây dựng luật theo kiểu đó ngày càng xuất hiện nhiều. Chúng sẽ không dễ bị phản bác như Luật Nhà văn đâu – bởi chúng cũng sẽ xuất phát từ lợi ích nhưng lợi ích của nhóm đông hơn, tiếng nói mạnh hơn. Từ chuyện sát sườn như hạn chế ô tô hay hạn chế xe máy đến chuyện khó thấy hơn như ưu tiên cho thủy điện hay ưu tiên cho bảo vệ rừng. Người đại biểu sẽ bị đặt vào những tình huống khó xử hơn khi phải cân nhắc hài hòa lợi ích của các nhóm dân cư. Nhưng sự phân vân của họ sẽ chấm dứt khi họ quyết định dựa trên nền tảng: luật pháp là nhằm phục vụ cho sự công bằng của xã hội khi loại trừ được sự bất công và lạm quyền.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    4 phản hồi

    Chỉ khi nào chính quyền không thi hành luật thì người dân mới nêu câu hỏi "Luật để làm gì?" Rõ ràng trong đời sống hiện nay luật pháp không còn giữ tính nghiêm minh, gây ra nỗi bất bình nên dân mới than thở "Luật để làm gì?" Người nêu ra câu hỏi này không pahir alf người không biết vai trò của luật. Có luật công khai tài sản nhưng chính người đề ra luật này có thi hành "đéo" đâu. Nếu người nào chưa từng va chạm với cơ quan pháp luật thì còn ngây thơ tin vào pháp luật, nhưng người nào đã từng va chạm với pháp luật thì đúng như nhận xét nhà nước cai trị nhân dân bằng thủ đoạn và điều dễ thấy là luật rừng đang tưng bừng lên ngôi, còn cứ ngồi cả ngày gõ gõ thì thấy rằng về lý thuyết thì phải có luật. Tôi cũng đang chờ có luật đi tu để xin được vào cửa thiền ăn mày cửa Phật. Trên toàn thế giới không nước nào có luật nhà văn. Nếu nhà văn nào không đủ tư cách thì Hội nhà văn Việt Nam khai trừ, nếu tác phẩm văn học nào không đủ tiêu chuẩn thì bị độc giả tẩy chay.

    Một câu hỏi tưởng là thông minh nhưng người ta nghĩ mãi mà không tìm ra từ nào để có thể diễn tả hết đựoc sự ngu dốt của câu hỏi - “Luật để làm gì?”, có lẽ người đặt câu hỏi này chẳng bao giờ biết được luật để làm gì và mọi hành động của anh ta cũng chăng coi pháp luật ra cái gì cả. Luật Nhà văn, luật ytế, luật giáo dục … luật gì đi nữa thì đều có vai trò đặc biệt quan trọng trong cuộc sống, việc xây dựng luật nào trước, luật nào sau đều có lý do và điều kiện của nó, không phải là cứ thích là có thể làm được luật. Luật được xây dựng lên không phải để điều chỉnh các mối lợi ích mà để duy trì trật tự và sự ổn định trên các lĩnh vực mà nó điều tiết nhằm đảm bảo công bằng xã hội do đó luật được xây dựng không phải là phục vụ lợi ích cục bộ của bất cứ nhóm nào mà bảo đảm lợi ích cung của tất cả mọi người trong xã hội. Trước pháp luật mọi người đều được đối xử công bằng không phân biệt giai cấp, tầng lớp… Thực tế ở Việt Nam hiện nay, tất cả mọi người đều được khám chữa bệnh theo bảo hiểm y tế, chính quyền cấp xã, các tổ chức đoàn thể chính trị xã hội tạo điều kiện thuận lợi nhất để người dân đăng ký và đóng bảo hiểm y tế, được tham gia những dịch vụ y tế tốt nhất. Đặc biệt với những bệnh nan y, người dân đã hoàn toàn tin tưởng vào sự hỗ trợ của bảo hiểm xã hội (họ được thanh toán đến gần 80% chi phí). Tuy nhiên những người giầu có, khi mắc bệnh gì đó họ thường không đi khám chữa bệnh theo con đường bảo hiểm y tế bởi họ muốn có sự chăm sóc đặc biệt hơn, họ sẵn sàng bỏ tiền ra để có được chế độ đặc biệt hơn, sử dụng thuốc đắt tiền hơn đó là quyền của những người có tiền. Câu chuyện cho rằng “tại bệnh viện Đa khoa Bình Định, 100% bệnh nhân vào khám bệnh đều bị buộc phải chụp cộng hưởng bất kể khám bệnh gì” là câu chuyện mà nghe qua cũng thấy là bốc phét bởi vì nếu không có lý do đặc biệt, nếu không có những dấu hiệu bắt buộc thì những bệnh như ghẻ lở, hắc lào, bệnh ngoài da, bệnh tiêu chảy… chẳng ai bắt anh phải chụo cộng hưởng từ đâu Nguyễn Vạn Phú ạ.
    Việc xây dựng luật nhà văn là rất cần thiết bởi giới văn sỹ ngày nay không ít người lợi dụng những khe hở và sự dễ dãi của các quy định pháp lý làm bừa, viết nhăng, viết quậy, xuyên tạc, trái với giá trị chuẩn mực của xã hội, cổ suý cho lối sống buông thả, xa đoạ phi nghệ thuật.

    Nhân dịp xây dựng Luật Nhà văn, có lẽ các ĐBQH cũng nên xây dựng Luật Bộ trưởng, Luật Thủ tướng, Luật Bộ CT, Luật ĐBQH...

    Theo tôi luật ra là vì 2 lý do chính: 1- Là để cho các đại biểu QH còn có cớ hội họp, nghĩa là giải quyết việc làm cho các vị đại biểu QH, mỗi lần họp QH thì chẳng biết phải tốn kém bao nhiêu vì từ trước đến nay có bao giờ công bố đâu. 2- Là "chiếc gậy" trị người dân.
    Còn lý do phụ là:1- Nhiều khi để người dân bàn tán cho khuây khỏa, quên đi những bức bối khác. 2- Giải quyết tình trạng giấy ứ đọng, không tiêu thụ được.
    Còn thực chất nhà nước cai trị dân bằng thủ đoạn, bằng các chỉ thị, thông tư mà người dân không hề biết. Thực tế chứng minh là nhiều vụ bắt bớ, giam cầm mà không tuân theo một thủ tục pháp luật nào cả. Nếu để luật khỏi lạm phát và tràn lan thì phải ban hành ngay một cái "Luật về việc ra luật".