Nguyễn Minh Tuấn - Bàn về chế định quyền công dân trong Hiến pháp 1992

  • Bởi Khách
    06/10/2011
    9 phản hồi

    Nguyễn Minh Tuấn (NCS Đại học Saarland, CHLB Đức)

    Chế định quyền của công dân được coi là linh hồn của bất cứ bản Hiến pháp dân chủ nào. Lần sửa đổi Hiến pháp sắp tới là cơ hội để chúng ta nhìn lại các quy định của Hiến pháp hiện hành, cùng bàn thảo, đánh giá một cách toàn diện và đưa ra phương án sửa đổi hợp lý.

    Trên cơ sở xem xét cách quy định của Hiến pháp 1992 hiện hành và quy định cụ thể của Hiến pháp một số nước trên thế giới về vấn đề này, tác giả Nguyễn Minh Tuấn, NCS Đại học Saarland, CHLB Đức, đưa ra quan điểm cá nhân và những đề xuất nhằm hoàn thiện chế định này. Để rộng đường dư luận, Bee.net.vn xin đăng tải bài viết.

    Chế định quyền của công dân được coi là linh hồn của bất cứ bản Hiến pháp dân chủ nào. Lần sửa đổi Hiến pháp sắp tới là cơ hội để chúng ta nhìn lại các quy định của Hiến pháp hiện hành, cùng bàn thảo, đánh giá một cách toàn diện và đưa ra phương án sửa đổi hợp lý.

    Trên cơ sở xem xét cách quy định của Hiến pháp 1992 hiện hành và quy định cụ thể của Hiến pháp một số nước trên thế giới về vấn đề này, tác giả Nguyễn Minh Tuấn, NCS Đại học Saarland, CHLB Đức, đưa ra quan điểm cá nhân và những đề xuất nhằm hoàn thiện chế định này. Để rộng đường dư luận, Bee.net.vn xin đăng tải bài viết.

    Quy định của phát luật được hiểu thế nào?

    Nhiều quy định về quyền của công dân quy định tại Chương V Hiến pháp 1992 thường kèm theo vế “theo quy định của pháp luật”, ví dụ như Điều 69: “Công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí; có quyền được thông tin; có quyền hội họp, lập hội, biểu tình theo quy định của pháp luật”; Điều 57: “Công dân có quyền tự do kinh doanh theo quy định của pháp luật”; Điều 68: “Công dân có quyền tự do đi lại và cư trú ở trong nước, có quyền ra nước ngoài và từ nước ngoài về nước theo quy định của pháp luật”...

    Theo quy định của pháp luật được hiểu như thế nào? Phải chăng “pháp luật” ở đây được hiểu là tất cả các văn bản quy phạm pháp luật (Điều 2 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2008) từ Hiến pháp, luật, nghị quyết của Quốc hội đến các văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân các cấp? Hay pháp luật còn có thể được hiểu rộng hơn nữa bao gồm cả những quy phạm đạo đức, tập quán không trái với những văn bản quy phạm pháp luật của nhà nước? Ở đâu, ở văn bản quy phạm pháp luật nào giải thích và minh thị điều này?

    Tìm trong tất cả các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành, tôi không thấy ở bất cứ đâu giải thích rõ ràng điều này.

    Không giải thích rõ có thể dẫn đến một cách hiểu và cách làm hết sức nguy hiểm rằng: bất cứ một văn bản quy phạm pháp luật nào hoặc một hành vi nào nhân danh công quyền cũng có thể giới hạn quyền cơ bản của công dân đã được quy định trong Hiến pháp. Nếu hiểu như vậy, chế định các quyền cơ bản của công dân trong Hiến pháp sẽ mất đi hoàn toàn ý nghĩa.

    Cách quy định ở Hiến pháp Đức, Mỹ

    Điều 2 Luật cơ bản ở Đức quy định rõ: “Các quyền tự do của công dân là bất khả xâm phạm. Những quyền này chỉ bị giới hạn bởi luật (Gesetz)”.

    Hiến pháp Hợp chủng quốc Hoa kỳ ở Tu chính thứ 14 Khoản 1 cũng quy định rõ: “Không một bang nào có thể tước đoạt sinh mệnh, tự do hoặc tài sản của một cá nhân mà không theo luật (statue).”

    Như vậy, không phải là “pháp luật”, mà chỉ có “luật” do Nghị viện hay Quốc hội ban hành mới được phép giới hạn các quyền tự do của công dân và cũng phải theo những quy trình thủ tục rất đặc biệt. Mục đích quy định như vậy để khẳng định rằng chính những quyền cơ bản của công dân là một công cụ để ràng buộc giới hạn quyền lực nhà nước.

    Ngoài ra để các quyền cơ bản thực sự là vũ khí, là công cụ để người dân tự vệ chống lại sự xâm hại từ phía nhà nước. Hiến pháp các nước còn quy định con đường để người dân khởi kiện lại nhà nước (ở Đức là thuật ngữ “Rechtsweg”, ở Mỹ là thủ tục “Judicial Review”) khi các quyền công dân bị xâm hại.

    Điều 19 Khoản 4 Câu 1 Luật cơ bản của Đức quy định: “Bất cứ ai cho rằng quyền các quyền tự do cơ bản của mình bị xâm hại, đều có quyền khởi kiện lại nhà nước”. Thẩm quyền giải quyết các khiếu kiện Hiến pháp của công dân là Tòa án Hiến pháp liên bang, quy định cụ thể tại Điều 93 Khoản 1 mục 4a Luật cơ bản.

    Để Hiến pháp có linh hồn mới

    Trở lại với vấn đề Hiến pháp Việt Nam, có một thực tế hiện nay là nhiều người dân tỏ ra rất xa lạ với Hiến pháp. Về vấn đề này tôi nghĩ cũng không nên vội chỉ trách người dân, có trách là trách chính các cơ quan công quyền vì ngay cả khi áp dụng pháp luật trong đời sống hàng ngày, thực tế những cơ quan này có viện dẫn Hiến pháp đâu.

    Các quyền tự do của công dân thực tế chính là linh hồn của Hiến pháp. Sửa đổi Hiến pháp lần này là một cơ hội rất tốt để chúng ta xem xét, cân nhắc đưa hai vấn đề sau vào trong Hiến pháp:

    (1). Chỉ có luật do Quốc hội ban hành mới được giới hạn các quyền của công dân;

    (2). Khi cho rằng các quyền tự do cơ bản của mình bị xâm hại, công dân có quyền khởi kiện và được giải quyết bởi một thiết chế Tài phán Hiến pháp độc lập.

    Xây dựng nhà nước pháp quyền, một bản hiến pháp hướng đến pháp quyền thì phải giới hạn quyền lực của nhà nước và biến những quyền cơ bản của công dân trong Hiến pháp trở thành vũ khí để người dân có thể tự vệ trước bất cứ sự xâm phạm trái Hiến pháp nào của cơ quan công quyền.

    Chỉ cần sửa đổi, bổ sung hai điểm nhỏ đó thôi nhưng tôi cho rằng đó sẽ thực sự là bước tiến rất dài của chúng ta trong lịch sử lập hiến. Hiến pháp khi đó sẽ thực sự có một diện mạo mới, có một linh hồn mới.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    9 phản hồi

    Hiện nay có lẽ chỉ cần bổ sung hai điều mà Nguyễn Minh Tuấn nói tôi nghĩ đã có thể tạo nên một sự thay đổi rất lớn rồi. Hiến pháp của mình giờ qui định đủ các loại quyền, nhưng thực tế không thực hiện được, nguyên nhân thì tác giả đã chỉ ra rất đúng đó là qui định của Hiến pháp quá tù mù, "theo qui định của pháp luật", còn pháp luật nào không biết, dẫn đến việc hiểu thế nào cũng được, làm thế nào cũng được.

    Trích dẫn:
    Sự “đổi ngôi” này đã nhận được sự cổ vũ nồng nhiệt của các cơ sở đào tạo luật học, và khẩu hiệu: “Sống và làm việc theo hiến pháp và pháp luật” đã trở thành tinh túy của nền luật học Việt Nam sau 1959.

    Bác "Thang Bom" đâu rồi ?

    Bác "Thang Bom" rất ủng hộ câu này để kêu gọi mọi người phải đi bỏ phiếu QH nhưng không hề thấy bác "Thang Bom" cũng như bác PVĐ kêu gọi dân được quyền tham dự kiểm phiếu !

    http://tiasang.com.vn/Default.aspx?tabid=116&CategoryID=42&News=4455

    Những điều cần bàn về lời nói đầu Hiến pháp 1992

    Võ Trí Hảo

    Lời nói đầu của Hiến pháp Việt Nam hiện hành dài kỷ lục - chín câu, 538 từ - và kiêm nhiệm nhiều chức năng không phải của một bản hiến pháp thông thường. Lời nói đầu của một bản hiến pháp thông thường cần thể hiện những nội dung gì?

    Tất cả trong một

    Hiến pháp là sự thể hiện ý chí đồng thuận về việc thành lập nên một nhà nước và trao quyền cho bộ máy nhà nước. Sự thỏa thuận này được luật tư gọi là hợp đồng. Và một nhân tố của hợp đồng cần được thể hiện là mục đích của hợp đồng. Mục đích của hợp đồng hay mục đích của hiến pháp là lý do để các bên của hợp đồng đến với nhau, là lý do của nhân dân ủng hộ nhà nước.

    Mục đích của hợp đồng hay mục đích của hiến pháp cũng sẽ có ý nghĩa rất quan trọng trong vấn đề giải thích hợp đồng. Khi ngôn từ trong từng điều khoản của hợp đồng có chỗ nào không rõ thì mục đích hợp đồng là ngọn hải đăng dẫn đường cho việc giải thích. Mục đích hợp đồng cũng đòi hỏi việc giải thích hợp đồng hay hiến pháp phải mang tính hệ thống, các điều khoản không được tách rời nhau; khi hai điều khoản của hiến pháp cùng liên quan một vụ việc nhưng có nội dung mâu thuẫn nhau thì không thể nói rằng điều A có hiệu lực cao hơn điều B mà chỉ có thể nói rằng điều A phù hợp với mục đích của hiến pháp, còn điều B thì không.

    Chính vì vai trò quan trọng như vậy của mục đích hiến pháp, nên lời nói đầu của các bản hiến pháp văn minh thường thể hiện rất rõ nét.

    Lời nói đầu Hiến pháp Liên bang Hòa Kỳ năm 1787 vỏn vẹn một câu như sau:

    “Chúng tôi, nhân dân Hợp chúng quốc, với mục đích xây dựng một Liên bang hoàn hảo hơn, thiết lập công lý, đảm bảo an ninh trong nước và sự phòng thủ chung, thúc đẩy sự thịnh vượng trong liên minh, giữ vững nền tự do cho bản thân và các thế hệ mai sau, quyết định xây dựng và ban hành bản Hiến pháp này cho Hợp chúng quốc Mỹ châu.”

    Hoàn toàn tương tự, lời nói đầu của Hiến pháp Cộng hòa Liên bang Đức, cũng tóm gọn mục đích và chủ thể của hiến pháp trong một câu:

    “Ý thức về trách nhiệm trước Thượng đế và loài người, với mong muốn gìn giữ hòa bình thế giới với tư cách là một thành viên bình đẳng trong một liên minh châu Âu, thông qua cơ quan lập hiến của mình, nhân dân Đức đã tự ban hành nên bản hiến pháp này.”

    Hiến pháp cũng như hợp đồng đều thể hiện sự thống nhất ý chí giữa các bên liên quan. Và vì vậy trong hiến pháp cũng như trong hợp đồng không thể nào thiếu thông tin về các chủ thể liên quan. Trong hợp đồng theo luật tư thì thông tin về bên A, bên B được ghi rất chi tiết, nhưng trong hiến pháp thì thông tin về bên A rất ngắn gọn: nhân dân; có thể trực tiếp như Lời nói đầu Hiến pháp Liên bang Hoa Kỳ, Liên bang Đức: “chúng tôi, nhân dân Hợp chủng quốc Hoa Kỳ”, “nhân dân Đức” hoặc gián tiếp như Lời nói đầu Hiến pháp 1946: “Được quốc dân giao cho trách nhiệm thảo bản Hiến pháp đầu tiên”.

    Việc thể hiện thông tin về chủ thể của hợp đồng liên quan chặt chẽ tới hiệu lực hợp đồng. Theo Điều 127 Khoản 1 điểm a và Điều 410 Bộ luật dân sự Việt Nam năm 2005, thì một hợp đồng dân sự khi không rõ chủ thể, nhầm lẫn chủ thể, chủ thể không đủ năng lực đều có thể bị tòa án tuyên bố vô hiệu. Đối với hiến pháp cũng vậy, những khiếm khuyết liên quan chủ thể lập hiến có thể dẫn đến một bản hiến pháp không còn giá trị.

    Bằng ngôn ngữ gián tiếp, nhưng lời nói đầu của Hiến pháp 1946 đã thể hiện thành công cả chủ thể và mục đích của hiến pháp.

    Chủ thể quyền lập hiến theo Hiến pháp 1946 là “quốc dân” (nhân dân), và được thể hiện như sau:

    “Được quốc dân giao cho trách nhiệm thảo bản Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam dân chủ cộng hoà”.

    Còn mục đích của hiến pháp là:

    “độc lập và thống nhất tiến bước trên đường vinh quang, hạnh phúc, cùng nhịp với trào lưu tiến bộ của thế giới và ý nguyện hoà bình của nhân loại”.

    Tiếp tục truyền thống dùng ngôn ngữ gián tiếp, lời nói đầu của các bản hiến pháp 1959, 1980 khá tản mạn. Mục đích của hiến pháp không được lời nói đầu hiến pháp 1992 đề cập và mãi đến năm 2001 mới được bổ sung như sau:

    “Dưới ánh sáng của chủ nghĩa Mác - Lê nin và tư tưởng Hồ Chí Minh, thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội,nhân dân Việt Nam nguyện phát huy truyền thống yêu nước, đoàn kết một lòng, nêu cao tinh thần tự lực, tự cường xây dựng đất nước, thực hiện đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hoà bình, hữu nghị, hợp tác với tất cả các nước, nghiêm chỉnh thi hành Hiến pháp, giành những thắng lợi to lớn hơn nữa trong sự nghiệp đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.”

    Đổi ngôi chủ thể

    Nếu như mục đích của hiến pháp không có sự thay đổi lớn, thì chủ thể của hiến pháp có sự “đổi ngôi” kể từ lời nói đầu Hiến pháp 1959. Nhân dân không còn là bên A mà trở thành bên B của khế ước trao quyền, nhân dân không còn quyền lập hiến như lời nói đầu Hiến pháp 1946 nữa. Kể từ Hiến pháp 1959, thì nhân dân không phải là chủ thể đứng ra giao quyền và nghĩa vụ cho nhà nước nữa, mà ngược lại: nhà nước đặt ra hiến pháp, và thông qua hiến pháp đặt ra quyền và nghĩa vụ của công dân. Còn nhân dân có một bổn phận hoàn toàn mới:

    “Toàn thể nhân dân Việt Nam đoàn kết chặt chẽ dưới lá cờ bách chiến bách thắng của Đảng cộng sản Việt Nam, ra sức thi hành Hiến pháp“ (Đoạn 18 Lời nói đầu Hiến pháp 1980).

    Sự “đổi ngôi” này đã nhận được sự cổ vũ nồng nhiệt của các cơ sở đào tạo luật học, và khẩu hiệu: “Sống và làm việc theo hiến pháp và pháp luật” đã trở thành tinh túy của nền luật học Việt Nam sau 1959.

    Hiến pháp như một tấm bia ghi công?

    Lời nói đầu của các bản Hiến pháp 1959, 1980, 1992 đều liệt kê khá chi tiết các thành công của cách mạng.

    Tôi không muốn bàn về “lịch sử hư, lịch sử ngoan”(1), tôi chỉ muốn cùng độc giả bàn về việc các luật gia Việt Nam bắt hiến pháp phải kiêm nhiệm thêm những chức năng không vốn có của nó: bia công đức và biên niên sử.

    Liệu có phải việc đưa các thành công, chiến thắng vào Lời nói đầu của Hiến pháp sẽ giúp cho công dân Việt Nam không bao giờ quên các chiến thắng của cha ông mình?
    Về tính khoa học của việc tiếp tục để Hiến pháp Việt Nam kiêm nhiệm thêm nhiều chức năng nữa hay không thì còn phải tranh luận thêm. Nhưng việc kiêm nhiệm chức năng là câu trả lời cho câu hỏi tại sao lời nói đầu của hiến pháp Việt Nam lại có độ dài kỷ lục như vậy.

    LỜI NÓI ĐẦU HIẾN PHÁP 1992

    Trải qua mấy nghìn năm lịch sử, nhân dân Việt Nam lao động cần cù, sáng tạo, chiến đấu anh dũng để dựng nước và giữ nước, đã hun đúc nên truyền thống đoàn kết, nhân nghĩa, kiên cường bất khuất của dân tộc và xây dựng nên nền văn hiến Việt Nam.

    Từ năm 1930, dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập và rèn luyện, nhân dân ta tiến hành cuộc đấu tranh cách mạng lâu dài, đầy gian khổ hy sinh, làm Cách mạng tháng Tám thành công. Ngày 2 tháng 9 năm 1945 Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập, nước Việt Nam dân chủ cộng hoà ra đời. Tiếp đó, suốt mấy chục năm, nhân dân các dân tộc nước ta đã liên tục chiến đấu, với sự giúp đỡ quý báu của bè bạn trên thế giới, nhất là các nước xã hội chủ nghĩa và các nước láng giềng, lập nên những chiến công oanh liệt, đặc biệt là chiến dịch Điện Biên Phủ và chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, đánh thắng hai cuộc chiến tranh xâm lược của thực dân và đế quốc, giải phóng đất nước, thống nhất Tổ quốc, hoàn thành cách mạng dân tộc, dân chủ nhân dân. Ngày 2 tháng 7 năm 1976 Quốc hội nước Việt Nam thống nhất đã quyết định đổi tên nước là Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam; cả nước bước vào thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, ra sức xây dựng đất nước, kiên cường bảo vệ Tổ quốc đồng thời làm nghĩa vụ quốc tế.

    Qua các thời kỳ kháng chiến kiến quốc, nước ta đã có Hiến pháp năm 1946, Hiến pháp năm 1959 và Hiến pháp năm 1980.

    Từ năm 1986 đến nay, công cuộc đổi mới toàn diện đất nước do Đại hội lần thứ VI của Đảng cộng sản Việt Nam đề xướng đã đạt được những thành tựu bước đầu rất quan trọng. Quốc hội quyết định sửa đổi Hiến pháp năm 1980 để đáp ứng yêu cầu của tình hình và nhiệm vụ mới.

    Hiến pháp này quy định chế độ chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội, quốc phòng, an ninh, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân, cơ cấu, nguyên tắc tổ chức và hoạt động của các cơ quan Nhà nước, thể chế hoá mối quan hệ giữa Đảng lãnh đạo, nhân dân làm chủ, Nhà nước quản lý.

    Dưới ánh sáng của chủ nghĩa Mác - Lê nin và tư tưởng Hồ Chí Minh, thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ qúa độ lên chủ nghĩa xã hội, nhân dân Việt Nam nguyện đoàn kết một lòng, nêu cao tinh thần tự lực, tự cường xây dựng đất nước, thực hiện đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hoà bình, hữu nghị, hợp tác với tất cả các nước, nghiêm chỉnh thi hành Hiến pháp, giành những thắng lợi to lớn hơn nữa trong sự nghiệp đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

    Tiger06 viết:
    Nhưng tôi thắc mắc là sao bài viết này không nói gì về nghĩa vụ nhỉ, chỉ nói đến quyền thôi, qui định trong Hiến pháp có chương là quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân mà. Chẳng nhẽ công dân chỉ có quyền mà không có nghĩa vụ à, quyền gắn liền với nghĩa vụ mà. Không biết nước khác có giống Việt Nam không?

    Thực ra Hiến pháp chỉ nên qui định quyền cơ bản của công dân. Quyền mới là cơ bản, còn nghĩa vụ chỉ là cái thứ yếu. Ở Việt Nam mình chương V Hiến pháp qui định quyền, nhưng lại có một nguyên tắc "quyền và nghĩa vụ không tách rời nhau". Thế nghĩa là như thế nào? Quyền phải là quyền chứ, đó phải là những vùng cấm mà nhà nước không được can thiệp chứ sao lại lằng nhằng vừa là quyền vừa là nghĩa vụ được. Chẳng hạn: quyền bầu cử. Đó là quyền nên tôi có thể bầu hoặc không đi bầu chứ. Vì lằng nhằng nên mới có chuyện, các tổ trưởng tổ dân phố gõ cửa từng nhà để chạy theo thành tích.
    Ở các nước hiện nay mà tôi biết như Mỹ, Pháp, Đức, Nhật...trong Hiến pháp chỉ qui định một chương riêng là quyền của công dân. Nghĩa vụ cũng có qui định ví dụ như đóng thuế, tuân thủ pháp luật... nhưng như tôi đã nói đó chỉ là thứ yếu, cơ bản vẫn là quyền.

    Cần phải có cơ chế bảo hiến ở Việt Nam để các quyền cơ bản của công dân thực sự được bảo vệ. Cái đó tác giả Nguyễn Minh Tuấn đã đề xuất rồi. Chỉ có điều còn tồn tại ở Hiến pháp 1992 nữa là quyền giải thích Hiến pháp hiện nay tôi nghĩ phải để cho Tòa án hiến pháp giải thích. Tòa án giải thích Hiến pháp là chuẩn. Nhiều từ ngữ hiện nay rất không rõ ràng trong Hiến pháp, nhưng Ủy ban thường vụ Quốc hội không làm việc giải thích bao giờ, cái này rất vớ vẩn xuất phát từ lý do thực tế cơ quan này không thực sự có nhu cầu phải giải thích.
    Thiết chế thực sự có nhu cầu giải thích phải là Tòa án Hiến pháp, vì đây là cơ quan làm rõ những vấn đề trong HP bằng những vụ án cụ thể.

    Rất đồng ý với ý kiến: "Cần phải biến những quyền cơ bản của công dân trong Hiến pháp trở thành vũ khí để người dân có thể tự vệ trước bất cứ sự xâm phạm trái Hiến pháp nào của cơ quan công quyền." Như vậy quyền công dân không cần phải chờ nhà nước ban ân huệ mới có mà từ khi sinh ra đã có rồi và nhà nước phải có nghĩa vụ đảm bảo những quyền đó. Nhưng tôi thắc mắc là sao bài viết này không nói gì về nghĩa vụ nhỉ, chỉ nói đến quyền thôi, qui định trong Hiến pháp có chương là quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân mà. Chẳng nhẽ công dân chỉ có quyền mà không có nghĩa vụ à, quyền gắn liền với nghĩa vụ mà. Không biết nước khác có giống Việt Nam không?

    Tác giả viết:
    Không giải thích rõ có thể dẫn đến một cách hiểu và cách làm hết sức nguy hiểm rằng: bất cứ một văn bản quy phạm pháp luật nào hoặc một hành vi nào nhân danh công quyền cũng có thể giới hạn quyền cơ bản của công dân đã được quy định trong Hiến pháp. Nếu hiểu như vậy, chế định các quyền cơ bản của công dân trong Hiến pháp sẽ mất đi hoàn toàn ý nghĩa.

    Đúng là quyền công dân Việt Nam chẳng có ý nghĩa gì cả. Thực tế quyền công dân trong Hiến pháp Việt Nam từ năm 1959 đến nay đã bị Đảng cộng sản tước đoạt rồi. Trong khi ở các nước dân chủ họ đấu tranh, họ tìm mọi cách để bảo vệ quyền này thì chính quyền cộng sản Việt Nam luôn tìm cách bóp chết nó ngay từ trong văn bản có giá trị cao nhất là Hiến pháp, bằng cách qui định rất tù mù, chung chung để sau đó nhà nước muốn làm thế nào thì làm.
    Thử hỏi kiểu gì mà chẳng "theo qui định của pháp luật"; nhưng pháp luật là do ai đặt ra? do ai thi hành? do mấy tên công an bất nhân đặt ra à? Tù mù như thế nên kiểu gì chính quyền cộng sản họ cũng có thể nói được, họ đổi trắng thay đen, cuối cùng là chỉ có dân khổ thôi. Mấy vụ việc vừa rồi công an đánh chết người, như vụ anh Nguyễn Quốc Bảo, ông Trịnh Xuân Tùng...đấy, sau đó công an có ai bị tội gì đâu. Thử hỏi làm gì có công bằng, công bằng ở chỗ nào? Quyền công dân bị vi phạm trắng trợn như thế có ai làm gì được đâu.

    Khổ nỗi Luật của Việt Nam toàn lập lờ đánh lận con đen chứ có rõ ràng như các nước đâu. Rõ ràng minh bạch hết rồi thì lũ quan lại tham nhũng có mà chết đói à.
    Mà có khi lãnh đạo chóp bu của Đảng chẳng bao giờ đọc những bài viết với những đề xuất của những trí thức có tâm huyết thế này đâu. Nên hãy quên đi, quên khẩn trương đi. Đề xuất thì cứ đề xuất thôi, hay mấy, đúng mấy họ bỏ ngoài tai hết ý mà. Lâu nay họ có nghe trí thức đâu, nghe thì đất nước này đã khá từ lâu rồi chứ không phải như ngày hôm nay, thua kém các nước về mọi mặt.
    Xin lỗi các bác em hơi tiêu cực tí, nhưng cứ phải nhìn vào sự thật chứ. Cứ nhìn Bắc Triều Tiên thì thấy, Việt Nam cùng chế độ thì cũng thế thôi, họ chỉ chú ý lúc đương nhiệm làm sao vơ vét thật nhiều, lo lót cho con cháu vào vị trí nọ vị trí kia chứ có quan tâm gì đến dân đâu. Cho nên, quyền công dân ở Việt Nam còn là cái gì đó rất xa vời.

    Tác giả viết:
    Các quyền tự do của công dân thực tế chính là linh hồn của Hiến pháp. Sửa đổi Hiến pháp lần này là một cơ hội rất tốt để chúng ta xem xét, cân nhắc đưa hai vấn đề sau vào trong Hiến pháp:

    (1). Chỉ có luật do Quốc hội ban hành mới được giới hạn các quyền của công dân;

    (2). Khi cho rằng các quyền tự do cơ bản của mình bị xâm hại, công dân có quyền khởi kiện và được giải quyết bởi một thiết chế Tài phán Hiến pháp độc lập.

    Xây dựng nhà nước pháp quyền, một bản hiến pháp hướng đến pháp quyền thì phải giới hạn quyền lực của nhà nước và biến những quyền cơ bản của công dân trong Hiến pháp trở thành vũ khí để người dân có thể tự vệ trước bất cứ sự xâm phạm trái Hiến pháp nào của cơ quan công quyền.

    Chỉ cần sửa đổi, bổ sung hai điểm nhỏ đó thôi nhưng tôi cho rằng đó sẽ thực sự là bước tiến rất dài của chúng ta trong lịch sử lập hiến. Hiến pháp khi đó sẽ thực sự có một diện mạo mới, có một linh hồn mới.

    Đã đến lúc không thể chấp nhận mãi cái gì cũng chung chung kiểu như "theo qui định của pháp luật". Người dân có quyền đòi chính quyền phải tôn trọng quyền cơ bản của công dân. Đấy phải là vùng cấm mà nhà nước không thể can thiệp được. Đề xuất rất đúng và thuyết phục!

    viết:
    Tìm trong tất cả các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành, tôi không thấy ở bất cứ đâu giải thích rõ ràng điều này.

    Không giải thích rõ có thể dẫn đến một cách hiểu và cách làm hết sức nguy hiểm rằng: bất cứ một văn bản quy phạm pháp luật nào hoặc một hành vi nào nhân danh công quyền cũng có thể giới hạn quyền cơ bản của công dân đã được quy định trong Hiến pháp. Nếu hiểu như vậy, chế định các quyền cơ bản của công dân trong Hiến pháp sẽ mất đi hoàn toàn ý nghĩa.

    Quá đúng!!!!! Hiến pháp ra đời để làm gì? trước hết là để bảo vệ quyền công dân, để khẳng định quyền làm chủ của người dân. Vậy mà thực tế, người dân đã bị tước đoạt ngay trong Hiến pháp ngay từ những câu nói lấp lửng kiểu như "theo qui định của pháp luật". Vì "theo qui định của pháp luật" nên ở Việt Nam mới có tình trạng một Nghị định của Chính phủ hay một văn bản của Bộ Công an mà lại đi hạn chế quyền biểu tình của dân, trên báo đài bà Phương Nga vẫn to mồm nói nhà nước ta là nhà nước pháp quyền. Đấy là điều không có một nước nào làm như thế cả.
    Tôi cũng thấy đề xuất của tác giả rất hợp lý và cần thiết. Sửa đổi nhỏ mà thay đổi lớn. Nhưng có lẽ không chỉ dừng ở đề xuất mà giờ đã đến lúc tất cả người dân hãy cùng nhau đấu tranh bằng những hành động cụ thể, đấu tranh cho lẽ phải, cho công bằng, buộc chính quyền phải tôn trọng quyền của công dân. Giờ là thế kỷ 21 rồi, toàn cầu hóa, hội nhập rồi, dân trí bây giờ đâu còn như xưa nữa.