Nguyễn Ngọc Già - Nhân chuyện đổi tiền nghĩ về Saigon một thuở

  • Bởi Khách
    19/09/2011
    27 phản hồi

    Nguyễn Ngọc Già

    Lời nói đầu: có thể đối với thế hệ trẻ ngày nay, nội dung dưới đây sẽ khó để mường tượng về một chút gì đó của Saigon xưa, vì người viết bài không phải là nhà văn chuyên nghiệp để có bút lực mạnh mẽ, sâu sắc cùng ngôn từ xác đáng, nhằm giúp cho họ thêm một góc nhìn lịch sử đau thương của đất nước. Chỉ mong bài viết như một chút tâm tình của người Saigon cho những ai còn yêu mến và nhớ thương về Saigon một thuở. Từ đó, mong tất cả mọi người chung tay giúp người dân trong nước đấu tranh cho nền tự do dân chủ mau chóng đến với Quê hương chúng ta.

    Nhà văn Nguyễn Trọng Tạo có bài "Tự dưng lại nghĩ đến tiền" để phản ánh tâm trạng lo âu, chán ngán của người dân trước vấn đề lạm phát tồi tệ nhất tại Việt Nam tính trong 3 năm qua. Từ đó ông hồi tưởng đến câu chuyện đổi tiền ngày xưa đã mang lại thảm họa cho toàn dân cách đây hơn 25 năm - lần đổi tiền tính từ năm 1985. Nhân đó, có độc giả muốn tìm hiểu về thực trạng và hệ lụy khủng khiếp của vấn nạn đổi tiền làm tiêu điều nền kinh tế đất nước cũng như kéo theo nhiều hậu quả tai hại về nhân cách con người tha hóa theo các đợt đổi tiền. Rất tiếc, người viết bài không có đủ tư liệu để giải đáp thỏa đáng thắc mắc quan trọng, chính đáng nhưng vô cùng khó khăn này, vì vậy chỉ xin làm công việc "ôn cố tri tân" như một giây phút tưởng niệm về Saigon xưa, qua một góc nhìn nhỏ bé về hiện trạng kinh tế - xã hội VN ngày xưa và cho hôm nay.

    Bồi hồi nhớ lại những ngày của mấy mươi năm về trước trong các đợt đổi tiền, thật thê lương và ảm đạm, khiến tôi không khỏi rợn mình về một thời quá vãng!

    Những ngày vui mừng ngắn ngủi dành cho hòa bình mau chóng đi qua. Tiếng đại bác ầm ì trong những đêm khuya dội về thành phố (1) không còn nữa, và... không gian Saigon đầy sức sống, khá giàu có, tiện nghi, nhộn nhịp lại an bình mau chóng nhường chỗ cho một... "THÀNH PHỐ CHẾT"!!! Một Thành phố đìu hiu, vắng lặng, khẽ khàng, nhẹ bỗng theo từng bước chân người. Những bước chân mạnh dạn, khỏe khoắn, vô tư đã lui bước trước những bàn chân bỗng nhẹ tênh theo từng thân người sụt ký vì đói! Những bước chân trở nên rón rén mà vội vàng tội nghiệp!.

    Má tôi - sau 2 năm "giải phóng" - gặp lại một người quen trên đường và nhận được ánh nhìn thương hại mà khó hiểu: "Trời! chị Tư! Sao chị ốm dữ vậy?!". Má tôi gượng cười không biết trả lời ra sao. Chẳng lẽ nói: "Vì đói!". Không thể tin được một bà chủ độ tuổi 57, cao một mét năm mươi lăm, cân nặng hơn 75kg, giờ (hình như) chỉ còn không đầy 55kg! Một bà chủ của một cơ ngơi nổi tiếng lại than: "Đói!". Sự thật là vậy! Tôi nhớ má tôi nói với tôi: "Đói đến nỗi mà má thấy đi ngoài đường cứ liêu xiêu trước cơn gió lớn!".

    Thành phố với những tuần cúp điện 5 cho đến 6 ngày từ 5 giờ chiều cho đến 11 giờ đêm. Thành phố mà việc cúp điện của ngày xưa (trước 1975) là điều làm cho trẻ con reo lên mừng rỡ mỗi khi ánh sáng từ các bóng đèn huỳnh quang vụt tắt, để chúng được thắp lên ngọn nến lung linh mà vui đùa trong chốc lát và tiếc nuối khi quãng thời gian đó mau chóng qua đi trong chừng mười lăm phút (vì hầu như cúp điện ở SG do sự cố kỹ thuật là chính).

    Còn bấy giờ, người Saigon cứ cầu mong mau mau có điện để còn làm những việc không tên cho gia đình, cầu mong chút ánh sáng le lói mỗi khuya để tranh thủ làm hàng gia công (chằm nón lá, móc len, làm hộp giấy, se cói làm mành, se sợi cho bao bố... nhiều lắm những công việc mà người Saigon không thể nào hình dung tại sao một thời mình có thể sống và vượt qua hay đến vậy?!). Trong khi đó, bọn trẻ không còn mừng vui để sống trong ánh nến mà vùi đầu bên ngọn đèn hột vịt tù mù để học từng con chữ bên trang giấy đen xì, nhám rột mà cây bút mực tím động vào đâu là mực nhòe nhoẹt vào đấy, viết đến đâu là vội vàng dùng giấy chậm ngay vào đấy một cách cẩn thận nếu muốn đọc được và không để cô giáo bực mình la mắng vì tính cẩu thả; những ngọn đèn tù mù thiếu sáng giúp chúng tranh thủ gọt những trái cóc héo, những trái ổi teo tóp, ngâm vào một lọ nước cho tươi tắn để ngày mai đem bán trên các ngã phố giúp cha mẹ có thêm đồng tiền mua gạo (ở chợ đen). Dù không phải là những quà vặt ngon lành gì, nhưng chúng không phải là thứ thực phẩm đầy chất độc hại như bây giờ, người ta bán cho con trẻ trước cổng trường vào những giờ tan học!

    Tuổi thơ bây giờ coi vậy mà đầy nguy cơ rình rập với chúng nhiều hơn so với cách đây vài chục năm!!!

    Nhà mặt tiền cũng như nhà trong hẻm. Một không gian ủ dột và đìu hiu trải dài khắp các con phố và ngõ ngách Saigon. Nhà đúc hay nhà mái tôn cũng vậy, khắp nơi biến thành những chuồng heo trong nhà để tranh thủ nuôi heo cải thiện cuộc sống, những cái ghế xích đu, những giàn hoa ti gôn trên những sân thượng nhường chỗ cho những dây bầu, dây mướp để có chút rau trong bữa ăn. Dưới những giàn bầu, giàn mướp đấy là những chuồng gà mà bọn trẻ con ngồi trông ngóng những quả trứng nóng hổi của những con gà mái đẻ ra để vội vàng chộp ngay vì sợ con gà mẹ vô tình dẫm lên sẽ làm mất một bữa ăn tươi cho gia đình...

    Những con heo làm sao mau lớn, mạnh khỏe, bán được giá... trở thành đề tài bàn tán chính cho các gia đình hàng xóm, thay cho những cuốn tiểu thuyết, những bộ phim, hay một vở thoại kịch Kim Cương, Thẩm Thúy Hằng, Túy Hồng, La Thoại Tân, Tùng Lâm hay một tuồng cải lương của Bạch Lê (chị ruột của Thành Lộc), Thanh Thế, Thanh Nga... nói về nhân nghĩa ở đời, công ơn của đấng sinh thành, tình thầy trò, nghĩa bằng hữu, tính quân tử, cao thượng, vị tha.... Câu chuyện học hành, cúp cua, phá phách... của bọn trẻ trở thành thứ yếu sau những con heo, con gà cùng giàn mướp, dây bầu. Bọn trẻ dễ dàng được cảm thông, xí xóa để lên lớp dù nhiều lần không làm bài cô giáo giao vì các lý do vô cùng chính đáng như: tối qua phải phụ má bán bánh cuốn đến mười một giờ khuya, hôm qua phải xếp hàng đi lấy bia hơi về cho chị bán, hôm khác phải xếp hàng mất 5 tiếng để mua dầu hôi, mua than bùn, than đá cho cả nhà có cái mà xài... hàng trăm lý do, cái nào cũng đúng, cũng thật. Ai cũng vậy! Thầy nào, cô nào nỡ trách, nỡ phạt! Học hành cứ thế mà tuột dốc thảm hại từ năm này qua năm kia! Trách ai! Cho bọn trẻ ở lại lớp sao? Nói vậy chứ, bọn trẻ lúc đó lại tỏ ra trách nhiệm và cố gắng hết mình, cả trong việc kiếm tiền phụ gia đình cho đến việc học. Sĩ diện và lòng tự trọng còn nhiều lắm không như bây giờ! Chắc từ trong gian khổ mà chúng thấm thía hơn, cố học để mong đổi đời! Ba tôi thường nói một thuở!

    Thầy cô nghèo quá, mang cả bánh kẹo vào trường bán cho học trò vào giờ ra chơi. Học trò tiện tặn chút tiền còm mua giùm cô giáo khi thì cái kẹo, lúc thì miếng bánh... Có Thầy đi đạp xích lô, có Cô đi bán nón, chạy bán thuốc tây, thuốc lá, bỏ mối ba cái hàng lưỡi lam, xà bông cục (nhớt nhợt có 75% dầu), có thầy cô tận dụng nghề hóa học hùn nhau làm bột giặt bán ra... để kiếm tiền mua chút gạo, chút sữa cho con (loại sữa bột của LX, vừa đóng cục, vừa đầy mùi mỡ) Thầy. Cô. Trò. Trường... cứ thế mà trôi tuồn tuột theo cái miếng ăn, cái áo, cơn bệnh. Đạo đức từ đó xuống hàng thứ yếu! Nếp nhà từ đó chỉ còn biết làm sao no cái bụng, ấm cái thân trước đã!

    Thật đau buồn, khi tôi đang diễn tả cuộc sống phần lớn dân Saigon ngay tại một quận trung tâm Saigon, không phải vùng quê xa lắc nào đó!

    Những chiều mưa thê lương và xám xịt cả vùng trời rộng lớn, ôm cái bụng đói meo, nhiều trẻ em đã phải lang thang nhiều ngã phố để mời khách mua những cái bánh làm từ khoai mì (vì khẩu phần lương thực thời đó hầu như khoai mì, khoai lang, bo bo, mì gói vụn, mì vắt mốc là phần nhiều, có thể nói chiếm khoảng 70% - 80% trong khẩu phần mà nhà nước ban cho mỗi đầu người) vì ăn ngán quá, người dân chế biến ra đủ thứ món vẫn chưa hết ngán, thế là sáng tạo ra đủ thứ loại bánh để bán cho nhau. Không hiểu sao những năm sau 1975, trời mưa nhiều lắm và lạnh lắm vào mùa hè. Càng lạnh càng đói cồn cào. Những củ khoai mì luộc nóng (dù bị sượng và bị sùng nhiều lắm) chấm muối suông cũng giúp người dân ấm lòng trong cái lạnh co ro...

    Tôi nhớ, dân thường thì khẩu phần 9kg/tháng, những ai làm việc trí óc hưởng khẩu phần 13kg/tháng, lao động trực tiếp như công nhân bốc xếp, công nhân vệ sinh, các công nhân làm trong những nơi trực tiếp thì được 18kg/tháng. Thời của "trí thức là cục phân" được tính qua khẩu phần 13kg/tháng. Xin nói rõ, 13kg/tháng nghĩa là quy ra gạo thôi, trong 13 kg đó, ai cũng hiểu 70% - 80% là các loại: bo bo (thứ mà LX viện trợ vì nhà nước VN xin mà nói dối với họ là để phát triển chăn nuôi), khoai sùng, mì mốc... Thằng em tôi lúc ấy chừng mười mấy tuổi, cái tuổi đang ăn, đang lớn, ngày nào cũng bo bo, nó đứng khóc ròng. Má tôi dỗ dành: "ráng đi con! không ăn thì đâu có cái gì ăn!". Nhớ nó lúc đó trệu trạo nhai bo bo mà tội! Bo bo là loại thực phẩm dân Saigon chưa bao giờ biết tới trước đây. Rất nhiều người đã khổ sở và loay hoay để làm sao chế biến nó như một món ăn cho gia đình. Khổ lắm! Khó mà nói hết bằng lời!

    Thành phố không còn những ánh điện sáng choang, vui tươi trên các ngã phố, nói chi là những panel, những bảng hiệu, những ánh sáng đầy màu sắc mà các bạn trẻ đang thấy bây giờ... Cả một thành phố tăm tối, lặng lẽ và u sầu!

    Ba đợt đổi tiền tại Việt Nam tính từ 30/4/1975 đã tàn phá tan hoang đất nước như nhiều người trong thế hệ không còn trẻ đã thấy sau từng đợt đổi tiền. Nó đã làm tan nhà nát cửa nhiều gia đình, không ít người đã chọn cách quyên sinh để bộc lộ sự phẫn uất trước tài sản mồ hôi nước mắt bị cướp giựt trắng trợn chỉ sau một ngày, nhiều người hóa điên chỉ sau một đêm, những người khác tìm đủ mọi cách vượt biên để thoát khỏi thảm họa điêu linh nói chung và sự tàn mạt từ các đợt đổi tiền nói riêng, nhiều người khác co rúm lại thủ thân trong vỏ ốc gia đình, những trường hợp khác nữa thì song song vừa mất tài sản vừa bị khuyến dụ hay cưỡng bức theo cái gọi là "kinh tế mới" với lời kêu gọi ngọt ngào, thắm tình quê hương từ phía "nhà nước" để dấn thân về những vùng quê khô cằn hẻo lánh với một ít lương thực và công cụ nhằm đi... xây dựng cuộc sống mới (!).

    Nhiều gia cảnh của các gia đình thuộc chính quyền VNCH lâm vào cảnh kiệt quệ về kinh tế, khủng hoảng tinh thần, bởi lẽ lớp vừa lo sinh kế ngày hai bữa với khoai lang sùng và khoai mì thối; với bo bo và gạo mốc, với mì khô và bánh mì cứng đến nỗi người ta nói đùa nhau rằng: "chọi vào chó, nó cũng lỗ đầu"; lớp vừa lo làm sao có đủ lương thực, thực phẩm gói ghém tiện tặn để lo cho chồng, cho cha, cho anh em đang vùi mình nơi các trại cải tạo kéo dài từ Bắc chí Nam... mà những chuyến xe đi thăm tù cải tạo không phải muốn đi là dễ! Những chuyến xe chạy bằng than(*)rong ruổi trên khắp nẻo đường mà từ người đi buôn chuyến cho đến khách và những thân nhân tù nhân phải chen chúc nhau trong một không gian vừa nóng, vừa bẩn, vừa sợ phỏng (vì bình đựng than treo lộ thiên ngay sau đuôi xe và khá to như bình gaz loại lớn ngày nay, cao chừng 1,2m, phi tròn khoảng 40 - 50cm). Khi xe chạy, những hòn than nho nhỏ rơi vãi dọc đường, vì quá trình đốt nóng để có năng lượng cho xe chạy làm nó nhỏ hơn cái miệng chứa cũng là nơi để thoát nóng cho "bình than"!

    Biết bao là cơ man những mảnh đời quặn thắt tâm can người dân một thời mà nhiều người bồi hồi nhớ lại để ngồi rơi lệ ru người, ru mình, ru cho dân tộc một giấc ngủ bình an trong một nghĩa trang lạnh lùng nào đó từ những cánh rừng hoang sơ, thâm u, cùng cốc hay trên những mảnh đất tình người nơi xứ lạ.

    Không khỏi chạnh lòng và nghẹn ngào để nghĩ về một thời bão tố cuồng điên táp qua mảnh đất dẻo dai, trong khi người dân vẫn kiên gan chịu đựng để sống âm thầm, lặng lẽ, để chờ đợi một ngày nói cho thế hệ mai sau một kiếp đời lầm than, cơ cực mà người Việt Nam vốn dĩ không đáng phải gánh chịu vì sự ngu dốt, tham lam và tàn ác của CSVN.

    * * *

    Tôi - một người sinh ra trong gia đình Cộng sản nòi (sau 75 tôi mới biết). Cha tôi là biệt động thành hoạt động thuộc cánh Trần Hải Phụng. Chỉ dám xem mình là một chứng nhân (dù không đầy đủ) về một thời điêu linh của dân Việt, để nói cho thế hệ trẻ về một phần sự thật mà tôi biết cũng như từ chiêm nghiệm cá nhân. Tôi viết như một lời sám hối thay cho gia đình tôi, dù biết rằng cha tôi, anh tôi là những người bị CS lừa đảo và mất trắng tất cả, nhưng dù sao họ cũng đã từ nạn nhân biến thành tòng phạm cùng CSVN hãm hại, đày đọa dân tộc này.

    (còn nữa)

    Nguyễn Ngọc Già

    (1)

    _________________________

    p/s: không biết cách kể chuyện của tôi có chán không? nếu quý độc giả muốn nghe tôi xin tiếp trong phần sau.

    (*) Một loại xe đò (một thời) chạy đường dài, nhưng chạy bằng than bùn (loại than vụn như mạt cưa lại ướt nhão nhoẹt (còn tệ hơn đất sét, vì đất sét còn dễ nắn hơn nhiều. Thật khó để diễn tả loại than này, nếu ai có cách diễn đạt tốt hơn thì vui lòng diễn giải thêm) được nắn từng nắm tay, sau đó đem phơi nắng để khô lại và sử dụng), (nếu tôi nhớ không lầm người ta còn gọi là than quả bàng). Loại xe này bây giờ không thể tìm thấy.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    27 phản hồi

    @Thăng Long (khách viếng thăm)

    Không lú đâu bác. Mới hỏi thử một câu chọc bà con nhưng chỉ mình bác phản ứng với một câu trả lời dưới điểm trung bình.

    "Cuộc sống khá hơn từng ngày?", tôi đoán bạn là người có học, có công ăn việc làm tốt, nhưng nhận định của bạn hoàn toàn đi ngược với những thông tin về xã hội Việt Nam mà tôi đọc hàng ngày trên Internet. Một người có thể có một cuộc sống tốt đẹp cho bản thân mình và gia đình mình do khả năng thích ứng với xã hội cao, nhưng không thể nhìn vào hoàn cảnh riêng của mình để nói rằng 'cuộc sống khá hơn từng ngày'. Đây là sự suy luận không có lô gích một chút nào cả. Văn hóa suy đồi, đạo đức suy đồi, môi trường bị xuống cấp nghiêm trọng, chủ quyền của đất nước đang bị đe dọa mà bạn gọi đó là 'cuộc sống khá hơn từng ngày!?

    Thật trơ trẽn. Bịa đặt đến dựng đứng mọi chuyện, cứ như Việt Nam là địa ngục á. Tôi chỉ thấy cuộc sống có khó khăn một chút nhưng còn tốt hơn chán vạn lần những nền "rân trủ" ăn bom Mĩ như Irắc, Afghanistan.

    Đừng tưởng thiên hạ không còn ai đã từng sống trong giai đoạn đó để mà múa may quay cuồng bịa đặt. Hãy biết xấu hổ một chút.

    CNCS giống như một loại thuốc phiện, rằng anh cứ dùng đi anh sẽ được tới thiên đường (nực cười là chính Marx lại là người kết tội tôn giáo là thuốc phiện). Nói áp dụng CNCS không phải là vấn đề cũng giống như nói dùng thuốc phiện không phải là vấn đề. :lol:

    Bài này viết về những kỉ niệm đắng cay này để cảnh tỉnh con người. Đó không phải là để kết tội quá khứ, kết tội ông A hay ông B nào đó vì đã áp dụng CNCS một cách giáo điều tại VN. Tôi thích những bài như thế này và rất ghét những bài kiểu CCCĐ.

    Làm gì có "voi" mà được? Dan VN càng ngày càng mất. Những vật chất người VN hiện nay được hưởng chỉ bằng 1/100 giá trị đáng được hưởng (đó là tài nguyên đất nước, tiền đi vay, tiền thuế...). Còn về tinh thần tì hầu như mất sạch: mất tự do, mất quyền được nói, mất mọi quyền sơ đẳng khác. Chỉ có cái "được": được sợ sệt, được nói theo đảng.
    @được voi đòi tiên ngồi đâu mà lú thế?

    Gởi anh Nguyễn Ngọc Già

    Anh nói sự thật thì có gì gọi là sám hối .

    Cám ơn đả viết từ con tim của mình .

    em

    tôi đã mất nữa hồn thương đau vào ngày đất nước thay đổi(30/04/1975).
    Sau đó là một chuỗi những ngày dài gian khổ: đói và thiếu thốn mọi bề.Nghĩ về những ngày đó chợt rùng mình và không hiểu phép lạ nào đã đưa chúng tôi vượt qua những ngày tháng đó:
    -đói vàng mắt: lương thực(loại nhân dân Chỉ có 9 kg quy gạo)
    -Thiếu thốn: bệnh chỉ có xuyên tâm liên trị bá bệnh...
    Chúng tôi những thanh niên thời đó xanh mướt vì thiếu đói, vì bệnh tật lại ghẻ nữa(chẳng biết tại sao dạo đó cả Sài Gòn bị ghẻ>Xanh mướt vì thiếu đói,xanh đỏ bởi thuốc đỏ bôi ghẻ, chúng tôi chỉ là những hình nhân không hơn không kém.Bị hành hạ bởi cái đói, cái bệnh; bị đuổi học vì chủ nghĩa lý lịch; bị tra tấn về tinh thần khi nghĩ về cha-anh đang bị đày đoạ ngục tù không biết ngày về; Cái suy nghĩ về vượt thoát khỏi đất nước khổ sở này luôn hiện diện trong đầu óc của mình. Chúng tôi biết phải tìm cái sống trong cái chết. Quê hương chỉ còn là một trại tập trung khổng lồ mà chúng tôi là những tù nhân, bị cai trị bởi chính những đồng bào của mình: những kẻ chiến thắng.Tôi không hiểu vì đâu những đồng bào ruột thịt cũa mình lại đối đãi nhau tàn nhẫn hơn cả những kẻ thù truyền kiếp nữa?Vì sao? tại ai? câu trả lời vẫn đang để ngõ.

    Đọc bài của bác Già cảm thấy bồi hồi, những kỷ niệm hãi hừng thời thơ ấu hiện nhanh trong ký ức tôi. Những ngày tháng thiếu ăn, những ngày tháng sống trong cùng cực của sự nghèo hèn. Bác Già ơi, khi đó tôi ở tuổi 16, cái tuổi đang sức lớn, sức ăn...Thế hệ tôi lúc đó ít có ai trên 50kg lắm, tôi cao 1.67 nặng 43 Kg. Đám bạn bè tôi cũng vậy, có thằng cao 1.78 mà nặng có 48 Kg à.

    Chắc bác Già hơn tôi khoảng 5, 7 tuổi. Thời gian trôi qua nhanh quá, bây giờ tụi mình đã thành những ông lão cả rồi. Cảm ơn bài viết của Bác, và nghĩ rằng nó sẽ giúp cho thế hệ sau hiểu rằng có một giai đoạn trong lịch sử của quê hương, dân tộc đã sống trong sự nghèo đói, lạc hậu tột cùng, vì những lỗi lầm của những người lãnh đạo.

    Tôi thích nhất đoạn kết của Bác:

    "Tôi - một người sinh ra trong gia đình Cộng sản nòi (sau 75 tôi mới biết). Cha tôi là biệt động thành hoạt động thuộc cánh Trần Hải Phụng. Chỉ dám xem mình là một chứng nhân (dù không đầy đủ) về một thời điêu linh của dân Việt, để nói cho thế hệ trẻ về một phần sự thật mà tôi biết cũng như từ chiêm nghiệm cá nhân. Tôi viết như một lời sám hối thay cho gia đình tôi, dù biết rằng cha tôi, anh tôi là những người bị CS lừa đảo và mất trắng tất cả, nhưng dù sao họ cũng đã từ nạn nhân biến thành tòng phạm cùng CSVN hãm hại, đày đọa dân tộc này"

    Tôi đồng ý với bác ngay cả những người cộng sản chân chính cũng có tội với đất nước, dù vô tình hay cố ý nên đừng tự xưng là Cách Mạng lão thành.

    Hy Văn không bênh vực cũng không công kích bất kỳ thứ chủ nghĩa nào, có vẻ HV không công nhận mối liên hệ không bao giờ tách rời giữa lý thuyết và thực tiễn. Suy nghĩ luôn dẫn dắt hành động, bởi thế trong cáo trạng tuy tố luôn đòi hỏi các yếu tố: động cơ, hậu quả, mục đích, thủ đoạn.

    Quả vậy, lý thuyết (tư tưởng) là ở trong đầu (thuộc suy nghĩ). Theo đó, chưa hành động, chưa ra tay là không sai, không có tội, không mắc lỗi v.v... Thử hỏi có thực tế sinh động nào không được giải quyết dựa trên một tư tưởng, một học thuyết, một chủ nghĩa?

    Cái đầu (suy nghĩ) thì không có tội (theo HV), chỉ khi nào biến thành thực tế mới xét đến. Điều này HV nói không sai. Tuy nhiên, theo HV thì chắc CSVN đã không có điều 88, 79 bị thực tế phản bội và dư luận trong ngoài nước công kích mãnh liệt.

    @all: Tôi bảo lưu ý kiến: Chả có thứ chủ nghĩa gì tạo ra bạo lực cả? vì chủ nghĩa là do con người tạo ra, con người lợi dụng hoặc nhân danh nó để phục vụ các hành động bản thân. Khi con người yếu đuối hay luôn ở trạng thái vị thành niên mới bị các chủ nghĩa hay tôn giáo dẫn dắt.
    Bác Thọ đổ vấy cho lịch sử trước hay sau 1975 sẽ đổ mãi đến không thôi, vì lịch sự là sự kế thừa và tiếp diễn. Đừng rút một khúc tệ hại để kết luận chung, sao không bao giờ đặt câu hỏi: tại sao cha ông ta lại chọn cncs và bị cncs lừa, vì sao cncs đã sụp đổ chân lý mà một số nước dân chúng vẫn không đạp đổ nó. Cũng giống như CNTB từ giai đoạn bóc lột tàn bạo đến đề cao con người như hiện nay, VN và TQ cũng biến thoái CNCS thành một thứ mô hình chả giống ai, sẽ thật sai lầm nếu cho rằng công kích chủ nghĩa CS có thể làm ĐCSVN sụp đổ. Vì sao? tôi nghĩ các bác tự trả lời sẽ tốt hơn!
    @bác Già: rất hoan nghênh bác, tôi cũng rất thích đọc lịc sử, những ý kiến về một thời khổ đau của đất nước.
    note: tôi không muốn bênh cho bất cứ một thứ chủ nghĩa nào, cũng không công kích thứ chủ nghĩa nào, vì tôi tôn trọng lịch sử của cha ông. Cha ông mình không tự dưng mà đổ máu, không tự dưng mà chiến tranh, nhưng phải làm sao để thế hệ mai sau không bị chủ nghĩa lừa dối họ, đó là quan trọng. Ông Hồ nói một câu có thể mỵ dân, nhưng nên là phương châm sống "tôi chỉ có một Đảng, Đảng Việt nam". Để làm sao không bị lừa, không phải dân chủ làm nên, không phải tự do làm nên, nếu các cá nhân không có tư duy độc lập.

    Tưởng các đỉnh cao trí tuệ làm cách mạng gì, chứ làm cách mạng phá hoại, bần cùng hóa dân tộc kiểu này thì dễ quá ai làm chẳng được. Tưởng mở ra thời đại gì, ai dè thời đại "công an nhân dân", đàn áp bắt bớ trí thức dã man hơn cả thực dân phát xít. Hoan hô cách mạng.

    Thực ra tôi có đứa em họ làm công an, hồi bé nó cũng ngoan ngoãn hiền lành thôi. Nhưng càng "đi học", càng ngồi trên ghế nhà trường với đủ các áp lực trù dập, hạch sách của "các thầy, các cô" càng ngày nó càng trở nên lì lợm và cục cằn. Đến khi làm công an thì nó trở thành một tay hung đồ thật sự, đánh người không gớm tay như để giải tỏa những nỗi căm hận nào đó. Cũng dễ hiểu thôi.

    Mấy bác à. Lúc trước phải ăn bo bo, khoai mì, khoai lang, cơm độn khổ thật (nhưng báo chí vẫn rêu rao khoai lang bổ hơn thịt bò...). Ngày nay nhờ ơn đảng ta lãnh đạo tài tình nên cơm gạo nói chung là dư thừa còn đem xuất khẩu (dĩ nhiên cũng còn một số nghèo không đủ ăn).

    Vậy thì mấy bác muốn gì nữa? Được voi đòi tiên hử?

    Góp chút gió với Bác Già : Tôi là con gia đình cán bộ khi đó sống trong khu tập thể nhưng cũng chẳng khá hơn chút nào,tôi vẫn nhớ như in thằng em tôi vì ăn bobo quá lâu nó ôm chén bobo hầm nước mắt ròng ròng,nó ước thành lời :giờ mà có chén cơm ăn với muối cũng ngon.
    Ngày đó mấy gia đình chế biến đủ kiểu bobo : hầm,rang,xay thành bột rồi ép như bún để ăn,nặn thành bánh để hấp……..còn nhiều lắm những bắp đá,cá khô,mì sợi mốc,khoai mì lát,sữa bột vón cục hôi sì ……dùng làm thức ăn gia súc,Chỉ có thể dùng một câu để diễn tả :THẢM CẢNH

    Đọc bài này của NNG tôi muốn khóc. Vì gia đình tôi khổ như thế suổt mấy chục năm trời vì chế độ cộng sản. Mà gia đình tôi là ai? Là gia đình cộng sản.

    Ba tôi tập kết ra Bắc năm 54 từ Tiểu đoàn 307 kiêu hùng để rồi sinh ra chúng tôi dưới chế độ XHCN miền Bắc đói nghèo mà việc chính của tôi hồi học cấp 1, cấp 2 cũng là ...đi xếp sổ gạo (bằng những cục gạch)! Cảm giác dai dẳng nhất tôi nhớ từ tuổi thơ của mình là đói. Dạo đoa ngoài Bắc phải ăn cơm độn ngô tỷ lệ có khi 3 ngô 1 gạo, mà vẫn đói dài dài. Trẻ con chúng tôi phaỉ ăn cả lá dứa (thơm), quả bàng, "dái mít" kiếm được để chống đói...

    Năm 75 cả nhà theo cha vào Nam, lại để tiếp tục cuộc sống đói nghèo: các em tôi lại thay tôi đi xếp sổ gạo mười mấy năm nữa, nhưng lần này ở giữa miền Nam "được giải phóng"!

    Chỉ đến khi đó ba tôi, một quan chức cộng sản mới "công khai" rơi nước mắt trước vợ con vì mình không nuôi nổi vợ con! Trước đó ba tôi vẫn tin vào ngày về giải phóng...

    Ôi, cộng sản! Tội lỗi của họ thật khủng khiếp! Kém gì Hítle và Polpot.

    Thời đó chị em tôi chỉ là những đứa bé con. Chúng tôi lúc nào cũng cảm thấy dói cồn cào như cấu xé ruột gan.Hai chị em ăn ngấu nghiến tất cả từ những quả chuối dại mọc trong nghĩa địa cho đên cọng rau con cá con còng ở vủng sình hay bờ sông.Riết rồi hai đứa xanh xao đèo đẹt như cây tăm.Bây giờ tôi cũng không biết nghĩa địa hay sông suối ở Việt Nam bây giờ có còn chút trái cây cua còng rau cỏ nào để cứu những đứa trẻ đói khát như chì em tôi ngày xưa không?

    3 lần đổi tiền, của cải lần lượt đội nón ra đi dù chỉ là những cái quạt máy (có điện đâu mà quạt) cho tới cái chén kiểu, ly tách...tôi còn quá nhỏ để hiểu tiếng thở dài của mẹ tôi, tiếng thì thầm của bà ngoại ... cả nhà ra vô đều rón rén vụng trộm... tuy chưa phải đói rã ruột nhưng cũng nếm mùi ăn độn khoai mì. 3 lần đổi tiền biến đổi ra sao không còn nhớ chỉ nhớ có lần ăn khoai mì xắt lát thay cơm, tối ngủ 2 chị em thay phiên nhau ói mữa suốt đêm...
    có lần, em tôi út bị sốt xuất huyết, gần chết , đem vô bệnh viện, họ bảo phải về trạm xá xin giấy chuyển viện mới được vô bệnh viện.Mẹ tôi phải năn nỉ, rồi làm dữ họ mới cho vô bệnh viện để vô nước biển, thuở đó nước biển quý như vàng...nhờ vậy em tôi mới được sống. Cũng vì phải có giấy chuyển viện mới được nhập viện , mà 2 đứa nhỏ trong xóm cùng tuổi với em tôi bị chết oan...
    có lần tôi đi chia phần thịt,cá Tết cho mẹ tôi, tôi từng thấy các thầy cô giáo giành nhau miếng thịt con cá... tôi không phân biệt được đâu là người thầy, người cô tôi rất đối kính trọng sợ hải trên bục giảng đâu là người đang xoe xé tranh giành miếng thịt có mỡ nhiều, mỡ ít....
    có lẽ tôi chưa đủ kinh nghiệm để tranh luận CS hay không CS tôi chỉ thấy tốt và xấu, độc tài và dân chủ, để có thể mạnh mẽ phán quyết với chính mình CS thì sẽ độc tài và đẩy XH đi đến "bước đường cùng". Nước Nga không phải là nước nhỏ, dân tộc Nga không phải là dân tộc nhỏ, họ cũng đã hy sinh 70 năm (1 đời người - còn gì!!) để chứng minh rằng CS chỉ là 1 cơn ác mộng của loài người - ai còn tin vào CNCS thì quả thật là chưa tỉnh ngủ!!

    Cám ơn bác Già. Bài viết cảm động quá. Năm 75 tôi là đứa bé 4 tuổi. Dù còn bé, những ký ức về bo bo, mì sợi về đổi tiền vẫn theo tôi mãi. Ngày đó mẹ tôi là giáo viên dạy cấp một, buổi tối đi làm soát vé cho một gánh xiếc. Trước khi đi làm, mẹ nấu cho các con 1 nồi cà ri (thật ra chỉ có khoai lang trong đấy). Một hôm tôi được mẹ cho đ theo, đến tối 2 mẹ con về đến nhà thì nồi cà ri các anh chị để phần đã chua loét vì trời nóng quá làm nó thiu hết. Tôi cũng nhớ lần đổi tiền năm 85, sáng ra vừa đọc báo Tuổi Trẻ là sẽ không có đổi tiền, thì vừa đúng lúc ông tổ trưởng dân phố đi đến từng nhà thông báo chuẩn bị đổi tiền. Thật là một thời kỳ kinh hoàng.

    Xin cám ơn tác giả Nguyễn Ngọc Già về bài viết rất hay, rất cảm động và rất thực... Không biết là một "may mắn" hay "bất hạnh" cho tôi đã được sống 11 năm sau giải phóng 1975-1986.... Nhưng tôi cho đó là may mắn chỉ vì cha tôi vẫn còn sống để bảo bọc thương yêu tôi trong những tháng năm đó... Mong tác giả giữ gìn sức khỏe để còn viết được những bài viết hay như vậy.... Xin rất cám ơn. (FromWashington DC).

    Những mảnh vụn ký ức lại dần xuất hiện.. Những đấu gạo hôi mốc mua về sau nhiều giờ xếp hàng chờ chực. Mỗ tối mẹ tôi phải ngồi nhặt từng hạt gạo sâu, những hạt thóc, những hạt sạn lọai bỏ đi. Những hạt sạn cùng cỡ và cùng màu như gạo thật, không nhặt ra được thì khi nhai cơm cắn phải chỉ còn nước ôm miệng kêu đau, mà nhà lại không có tiền đi trám răng. Nhiều lúc chỉ biết ngồi ứa nước mắt, không phải vì ăn đói ngày này qua ngày khác, mà vì mất tất cả niềm tin vào tương lai.

    Tôi còn ở tuổi học sinh, bố mẹ tiểu công chức trước 1975, chẳng có cống hiến gì cho Cách Mạng, nên may mắn không phải mang mặc cảm tội lỗi dùm cho cha ông và không phải thốt nên lời sám hối như bác NNG.

    HyVăn viết:
    ...
    Tuy nhiên, đôi lúc tôi và bác khác nhau khá lớn trong cách tiếp cận vấn đề, bác Già cũng như đa số cây viết lên DL lâu nay thường lấy cái CNCS hay ĐCS để làm phương pháp luận. Tôi thì khác, những cái các bác nói và đặt vấn đề giải quyết tôi thấy không hợp lý.
    Thứ nhất: căn nguyên của chiến tranh VN và bạo lực chính trị không đến từ CNCS, cái này thuộc về văn hóa Việt nam và sự thất bại của trào lưu bất bạo động những năm đầu XX của các trí thức Việt.
    ...

    bạo lực chính trị không đến từ CNCS

    Bác Hy Văn nói câu này khiên tôi rất ngạc nhiên, cứ tưởng bác đang sống ở Sao Hỏa đấy.

    Nếu bác Hy Văn nói : "Trước 1975, bạo lực chính trị không đến duy nhất từ CNCS." thì tôi cho rằng có phần đúng với sự thật bởi lúc đó ở VN có nhiều chính phủ (VNDCCH, VNCH) và có nhiều nước tham dự chiến tranh như Liên Xô, TQ, Mỹ, ...

    Còn sau 30/4/1975, bạo lực chính trị chắc chắn đến từ CNCS với những khẩu hiệu mà chính tôi trông và nghe thấy như "bạo lực cách mạng", "chuyên chính vô sản", "ba dòng thác cách mạng" "đỉnh cao của trí tuệ loài người", "đánh cho Mỹ cút đánh cho ngụy nhào", chính sách đổi tiền, đánh cướp tư sản, bắt giam tù cải tạo, bao cấp ...

    Nếu bác Hy Văn bảo lưu ý kiến, cho sau 30/4/1975, thì cái gọi là đảng CSVN (đảng Lao Động) không hề theo CNCS.
    Thế cái gọi đảng CS Khmer (Khmer đỏ) giết người như nghóe đấy có theo CNCS không ?

    Tôi có cảm tưởng dường như bác Hy văn có tư tưởng thuần túy tư bản tự do (Economic liberalism) trong kinh tế xã hội nhưng lại cộng sản trong chính trị ?!

    Tôi cảm thấy rằng có 1 số người tại VN hay hải ngoại, hiện thời đang dể kiếm tiền dưới chế độ hiện nay, rất sợ chế độ hiện nay sẻ tan ra. Khi một chế độ dân chủ hình thành và có luật hẳn hoi, thì có lẻ họ sẻ bị mất các quyền lợi hiện có. Tôi nghỉ họ ích kỷ quá vì họ không nghỉ đến tương lai của con cháu họ. Càng nhiều bài viết chân thật của Bác Già hay Bác Thọ, hy vọng các bạn trẻ VN sẻ khá hơn, biết nghỉ đến đất nước nhiều hơn.

    Tôi năm nay 59 tuổi. Tôi đọc bác NNG mà thấy rùng mình nhớ lại quãng thời gian 1975-1990, đúng là không biết tại sao chúng ta tồn tại nổi qua 15 năm như thế.
    Tôi đọc qua ý kiến của bạn Hy Văn và thấy mấy điểm như vầy, xin góp ý với bạn:
    - Các bạn xem TV và Internet hiện nay thấy tình hình Bắc Triều Tiên và Myanmar như thế nào, thì cách nay 35 năm ở VN đúng như thế. Các bạn có thấy tội nghiệp người dân các nước đó không. Cũng may là các nhà lãnh đạo VN đã tỉnh ra và tự cứu mình (chứ không phải là cứu nước đâu), chứ nếu không bây giờ chẳng biết ra sao.
    - Bạn cho rằng CNCS không phải là căn nguyên chiến tranh. Tôi mong bạn hãy đọc sử và các tài liệu lịch sử nước ngoài viết về VN, bạn sẽ biết là đất nước chúng ta đã vuột mất một cơ hội lớn vào Tháng 8-1945, khi mà khối đại đoàn kết dân tộc đã thành hình và giành độc lập từ Pháp-Nhật, nhưng sau đó Việt Minh đã mưu mô tiêu diệt hết các đồng minh, độc quyền lãnh đạo và đưa nước ta vào 1 cuộc chiến tranh kéo dài gần 30 năm.
    - Thứ ba, bạn cho rằng nước VN ta chẳng có sức bật nào để vươn lên hàng giàu mạnh. Sai hoàn toàn. Hơn 200 năm trước đây, nước Nhật chẳng khác gì VN, thế mà nhờ có Minh Trị Thiên hoàng họ đã tiến lên vượt bậc. Gần ta hơn, trước 1975 Hàn quốc và Thái Lan kém xa VN, thế nhưng nhờ có lãnh đạo giỏi (các nhà lãnh đạo của họ có thể là độc tài, nhưng đều giỏi) và chủ yếu là do nền dân chủ, họ đã vượt xa chúng ta. Nói như vậy để bạn đừng quá bi quan. Tôi cho rằng chỉ cần một thể chế dân chủ, và một nhà lãnh đạo sáng suốt, tâm huyết, chắc chắn chúng ta sẽ vươn lên.

    Tôi đồng ý và rất thích đọc tất cả bài viết của Bác Già. Nhửng bài viết của Bác đả cho người trẻ Việt Nam nhửng kinh nghiệm đau thương mà CSVN đả để lại, và có thể tránh xa nó trong tương lai khi không còn cộng sản. Sự thật sẻ thắng thế tất cả.

    Ngày đó vui nhất là hàng tháng đi xếp hàng mua gạo.

    Tôi là thằng lanh lẹ nhất nhà, nên được cử làm nhiệm vụ hấp dẫn này.

    Tổ bán gạo thông báo gạo về ngày thứ Năm, thì bà con đã phải nộp sổ mua gạo từ ngày thứ Ba, thứ Tư rồi. Cứ nộp ở vỉa hè trước cửa kho rồi cử người canh gác chồng sổ để tránh bị xáo trộn thứ tự. Gạo về được bao nhiêu thì có Trời biết.

    Nói là xếp hàng, nhưng làm thế nào yên tâm xếp hàng khi mà chồng sổ còn cao ngất mà gạo được cân ra đã gần hết rồi. Sổ gia đình liệt sĩ, thương binh, cách mạng ưu tiên được mua trước, sổ của thường dân thì mua sau theo thứ tự nộp trước mua trước, nộp sau mua sau.

    Hết gạo...!!! Đọc tên trả sổ lại, hôm nào gạo về lại tiếp tục nộp sổ.

    Có khi gạo về bất ngờ, không được thông báo trước, (tui thích cảnh này nhất)mọi người bất kể là ai phải chen vào để nộp được sổ, và phải đứng nhìn chồng sổ để bảo đảm rằng không bị ai đó thay đổi vị trí cuốn sổ của mình, và phải đứng gần để được nghe gọi tên nữa......tui luôn chui vào đứng trong sát cửa sổ vì nhỏ con dễ lủi vào trong mà.....ai cũng làm dấu hiệu đặt biệt nào đó để có thể nhận ra được cuốn sổ của mình và mong mỏi rằng đến lượt của mình thì vẫn còn gạo. Khốn nạn cho ai mà khi gọi tên lại phải đi đâu đó không có mặt thì phải bị xếp lại từ dưới cuối cùng......và mọi người mừng thầm vì cứ như thế đến lượt mình may ra còn gạo.

    Hôm nào xe gạo về, không có gạo, mở cửa ra toàn là bánh mì thì sướng lắm...hahhaha.....được ăn bánh mì thoải mái.....1kg gạo = 5 ổ bánh mì.......ai chịu mua thì mỗi nhân khẩu phải mua 1 kg gạo, nhà tui có 9 nhân khẩu nên mang về 45 ổ bánh mì.......ai không chịu mua thì rút sổ mang về...chờ khi nào gạo về thì lại nộp sổ.

    Cả nhà ăn bánh mì đủ thứ món: bánh mì hấp, bánh mì mỡ hành nước mắm, bánh mì phơi khô.....ăn 3 ngày hết bánh mì thì nhịn đói chờ gạo về .....tiếp tục nộp sổ.

    Công việc của tui ngày đó khá bận rộn và hấp dẫn, khi đó tui 7,8,9 tuổi thì phải.

    @ Hy Văn

    Bài này là viết về một thời điêu linh mà tôi sống và chứng kiến quanh tôi. Bạn cứ từ từ chiêm nghiệm. Có lẽ, tôi sẽ cố viết thêm 2 hay 3 phần nữa mới hết ý. Tôi không chủ ý đổ thừa tại CS. Thực chất là do CS gây ra rõ ràng bạn ạ! Bài này tôi viết ở dạng phản ánh hiện thực, không có ý lý luận về tư tưởng và phương pháp đấu tranh.

    Tôi không biết bạn đang sống trong nước hay là Việt kiều. Nếu bạn sống trong nước bạn có thể tìm hiểu từ những người Saigon đã sống qua 2 chế độ để dễ so sánh, đối chiếu và phân tích. Nếu bạn là Việt kiều đi từ bé hay sinh ra bên đấy, thì tôi nghĩ thân sinh bạn đã đi khá sớm và khá lâu hoặc đi từ trước 75, vì thế thân sinh bạn có thể không chứng kiến nhiều hoặc là không còn nhớ lắm về một thời bi thương của Saigon, dù sao cũng đã 36 năm rồi! Thời gian có thể mài mòn nhiều thứ. Tôi luôn cảm thông với những ai xa xứ, vì khi qua tới bển, phải quần quật lo hòa nhập cuộc sống, không thể có tâm trí để hồi tưởng, thu thập viết về Saigon một thuở (từ 1975 - 1988). Đây cũng là giai đoạn kinh khiếp nhất cho ai ở lại Saigon. Mốc thời gian 1988 là TQ chiếm đảo Gạc Ma của VN mình.

    Tôi quan tâm thế hệ trẻ như mọi người khác, vì đó là tương lai của đất nước. Đối với thế hệ trẻ, tốt nhất là nói sự thật, luôn là sự thật. Nếu bạn quan tâm, mời bạn đọc thêm vài bài viết khác của tôi (tôi viết lâu rồi):

    http://danluan.org/node/4885

    http://danluan.org/node/4846

    http://danluan.org/node/4744

    http://danluan.org/node/4477

    Bác Nguyễn Ngọc Già chia sẻ nhiều kiến thức và kiểm nghiệm cuộc sống thật đáng quý, thế hệ tụi tôi sinh ra đã băt đầu thời kỳ ĐM nên còn không biết xếp hàng nhận khẩu phần là gì nói chi đến chiến tranh, Sài gòn trước 75. Sự nhiệt huyết của bác trên DL thật đáng ghi nhận, khiến tôi hổ thẹn, mong bác viết nhiều hơn và càng hay hơn.
    Tuy nhiên, đôi lúc tôi và bác khác nhau khá lớn trong cách tiếp cận vấn đề, bác Già cũng như đa số cây viết lên DL lâu nay thường lấy cái CNCS hay ĐCS để làm phương pháp luận. Tôi thì khác, những cái các bác nói và đặt vấn đề giải quyết tôi thấy không hợp lý.
    Thứ nhất: căn nguyên của chiến tranh VN và bạo lực chính trị không đến từ CNCS, cái này thuộc về văn hóa Việt nam và sự thất bại của trào lưu bất bạo động những năm đầu XX của các trí thức Việt.
    Thứ hai: Chúng ta chả có cái quái gì để có thể làm sức bật vươn lên hàng giàu mạnh. Đức tính đầu tiên để sản xuất tạo ra năng suất cao là tính kỳ luật và cần cù gần như vứt đi. Tâm lý đám đông rất kiểu bầy đàn, ham hố những chuyện kỳ quái trong khi độc lập cá nhân là không có. Tính cách đổ lỗi cứ thường trực trên mỗi chúng ta, ham hố thể hiện ta đây yêu nước, yêu nước có cần thiết phải nói ra không. Đấu tranh trước hết là cho chính bản thân chúng ta chứ chả phải là cho đất nước này, cho lý tưởng nọ kia rất kiểu mỵ dân...
    Những kiểu viết nặng về chính trị trong một đất nước vốn xem chính trị là nhạy cảm tôi ho rằng khó tìm được sự đồng cảm. Thế hệ tụi tôi về sau thì nó càng khác biệt, các bác không thể gieo tâm lý chống đối hay mâu thuẫn lên một thế hệ sống trong một thời kỳ mà cuộc sống khá lên từng ngày. Cho nên tôi cho rằng, để thay đổi, nhất là về chính trị cần gieo hệ thống các quan niệm giá trị, để làm sao thế hệ trẻ thấy rằng đi đúng làn đường khi giao thông tắc mang lại niềm vui lớn hơn là bon chen lên vỉa hè để được về nhà sớm hơn người khác!

    Hay quá, viết tiếp đi bác.

    Biết bao người vỡ mộng như bác, nhưng có mấy ai viết được đâu. Xin bác hãy nói thay cho họ, như một lời "sám hối", dù muộn.