Không thể mãi dựa vào tài nguyên

  • Bởi Admin
    15/08/2011
    1 phản hồi

    Việt Nam thay đổi chính sách phát triển vào lúc này là đã muộn...

    Đa phần các nước phát triển chỉ biết dựa vào khai thác tài nguyên đều là những nước nghèo. Các tài nguyên không tái tạo là hữu hạn. Vấn đề cốt lõi là làm cách nào để nhận biết được và khai thác nguồn tài nguyên còn bỏ ngỏ. Con đường duy nhất là phát triển các năng lực con người và tri thức KH&CN để có thể khai thác về chúng lâu dài.

    Tăng trưởng vẫn dựa và khai thác tài nguyên

    Theo Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Võ Hồng Phúc, Việt Nam là một trong những nước có tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh so với các nước trong khu vực và trên thế giới. Tuy nhiên chất lượng tăng trưởng, năng suất, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế còn thấp, chậm được cải thiện, các cân đối vĩ mô chưa thật sự vững chắc. Tăng trưởng kinh tế chủ yếu dựa vào yếu tố phát triển theo chiều rộng, chậm chuyển sang phát triển theo chiều sâu. Tăng trưởng chủ yếu dựa vào khai thác tài nguyên, công nghệ thấp, tiêu hao vật chất cao và sử dụng nhiều vốn; năng suất lao động xã hội và khả năng cạnh tranh của nền kinh tế, doanh nghiệp và sản phẩm còn thấp, chậm cải thiện. Sản phẩm xuất khẩu chủ yếu là nguyên liệu thô và hàng công nghiệp chủ yếu là gia công, hàm lượng công nghệ thấp và giá trị gia tăng thấp. Năng suất lao động còn rất thấp so với các nước trong khu vực, năng suất lao động của Trung Quốc gấp 2,6 lần và Thái Lan gấp 4,3 lần năng suất lao động của Việt Nam. Tiêu hao năng lượng lớn, để tạo ra một 1 USD GDP, Việt Nam đã phải tốn lượng điện năng bằng 4,65 lần Hồng Kông, gần 2,10 lần Hàn Quốc, 3,12 lần Singapore, khoảng 1,37 lần Thái Lan và 1,69 lần Malaysia.

    Tiềm ẩn những nguy cơ

    Hiện nay, không khí, nguồn nước, dầu mỏ, than đá đã được khai thác có hiệu quả hơn trăm năm qua, nhưng cũng đã đến lúc tính đến hiệu quả sử dụng phải bao gồm cả khả năng bảo tồn tài nguyên môi trường. Hơn 100 dòng sông quan trọng đã nuôi dưỡng một dân tộc trồng lúa nước hàng ngàn năm qua đang có nguy cơ hạn hán, lụt lội và ô nhiễm ngoài ý muốn con người.

    Theo kết quả đánh giá "Cân bằng bảo vệ và sử dụng nguồn nước quốc gia", thì tổng lượng nước cần dùng của cả nước chiếm 8,8% tổng lượng dòng chảy năm đã tăng lên 12,5% vào năm 2000 đạt 16,5% năm 2010. Nhu cầu nước dùng sản xuất công nghiệp tăng gần gấp đôi so với cách đây 5 năm, đạt mức 11 tỷ m3/năm. Quá trình khai thác đang làm tăng nguy cơ ô nhiễm và cạn kiệt nguồn là rất lớn.

    Việt Nam có tiềm năng thủy điện lớn, cơ cấu nguồn với tỉ lệ thủy điện cao là một lợi thế. Tuy nhiên, Việt Nam cũng là nước có hiệu xuất sử dụng điện kém nhất trên thế giới. Cùng tiêu thụ 1 kWh, Việt Nam chỉ làm ra chưa đầy 0,9 USD GDP, trong khi Philippines làm ra nhiều hơn gấp đôi (1,9 USD), Hàn Quốc còn nhiều hơn, tới 2,2 USD. Các nước tiên tiến có tỉ lệ còn cao hơn, với 1 kwh làm ra 3-5 USD, muốn tăng 1 % tăng trưởng GDP hàng năm, Việt Nam phải tăng điện năng lên 2,1%, trong khi các nước đang phát triển chỉ tăng chưa đầy 1,5%, thậm chí còn ít hơn. Ở các nước kinh tế tiên tiến, con số này còn thấp hơn dưới 1,5%.

    Đó là những điều làm cho đất nước, tuy phát triển với tỷ lệ tăng trưởng 7,7% GDP/năm từ năm 2002 đến nay, nhưng sự phát triển lại kém tính bền vững và không có khả năng đảm bảo các tiêu chuẩn khoa học cho mọi hoạt động sản xuất và sinh hoạt.

    Đột phá, vượt qua bẫy thu nhập trung bình

    Xóa đói giảm nghèo, cùng với một môi sinh văn hóa - thiên nhiên bền vững là điều cần nghĩ tới trong quá trình khai thác và sử dụng năng lượng ở nước ta. Khi ta bật một bóng đèn, khi uống một cốc nước, khi nhấn ga xe máy, chặt một cái cây, câu một con cá có lẽ không thể không nghĩ đến cái ngày đất trời không còn chiều lòng mình nữa. 99 ngọn núi đá ở đồng bằng châu thổ nay đã thành vôi gần hết. Đào than đá đã chạm đến dãy Yên Tử. Sông Dâu và sông Tiêu Tương đã mất, sông Nhuệ đang biến thành những con ngòi. Sông Cầu nên thơ và sông Đáy trong vắt gần như không còn con cá và ai dám nhảy xuống sông tắm nữa...?!!! Là đơn cử nho nhỏ cho việc suy thoái nguồn năng lượng tự nhiên, trong khi vẫn còn kịp làm tốt hơn những gì còn lại.

    Tri thức, cụ thể hơn là tri thức công nghệ chính là công cụ giúp nhận biết các nguồn tài nguyên mới vô tận và khai thác chúng một cách bền vững. Thế giới đang bước vào kỉ nguyên tri thức, phát triển kinh tế tri thức. Việt Nam còn thiếu một chính sách cụ thể để phát triển nguồn nhân lực có chất lượng, đào tạo đội ngũ chuyên gia giỏi về kĩ thuật và quản lý, thu hút nhân tài. Công nghiệp công nghệ cao, giá trị gia tăng lớn vẫn chưa phát triển ở Việt Nam, năng suất công nghiệp còn thấp, hiệu quả đầu tư thể hiện qua chỉ số ICOR vẫn còn cao >10 khu vực Nhà nước, 3-5 khu vực tư nhân.

    Cách thức phát triển như vậy khó có thể tạo ra đột phá, vượt qua bẫy thu nhập trung bình. Các chuyên gia nhận thấy rằng đa phần các nước phát triển chỉ biết dựa vào khai thác tài nguyên đều là những nước nghèo, các nước biết dựa vào tri thức, lấy tri thức làm nòng cốt mới là nước giàu có. Chính vì vậy, lựa chọn chiến lược theo hướng bền vững cùng lúc hứa hẹn một tương lai tốt đẹp và có thu nhập cao hơn.

    Trung tâm CNTT (Theo www.monre.gov.vn)

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    1 phản hồi

    Các bác minh triết còn lương tâm sáng trong thì đừng quên là nhà máy Tân Rai đã đi vào hoạt động VỚI CÔNG NGHỆ ƯỚT LẠC HẬU CỦA TQ rồi nhé. Theo GS Nghiêm Hữu Hạnh đã chứng minh rõ ràng: Thuốc độc bùn đỏ Bôxit đang ngấm xuống đất, chảy tràn mặt hồ vào mùa mưa lũ ra sông đồng nai, chảy vào nhà máy nước, để rồi vào tận vòi nước uống của từng gia đình ở SàiGòn và các tỉnh miền đông nam bộ rồi đấy. Em đang sống ở Sài Gòn, em có con nhỏ nên em không thể quên điều này bất cứ phút giây nào cả.

    Các bác ở HN được biểu tình thì hãy ráng hô mấy cái khẩu hiệu sau giùm các đứa con bé thơ của em, chúng nó và em đang uống nước có chất độc Boxit ở Sông Đồng Nai:

    1/ “Thuốc độc bùn đỏ Boxit ở Tây Nguyên đang chảy vào từng vòi nước uống trong nhà dân ở Sài Gòn và các tỉnh miền đông nam bộ.”

    2/ “Ngừng ngay việc sử dụng công nghệ ướt để khai thác Bôxit ở Tây Nguyên.”

    Các bác nên nhớ cho kỹ rằng khai thác BôXit trên Tây Nguyên với công nghệ ướt lạc hậu của Trung Quốc thì VN chẳng khác gì một anh nhà nghèo sang TQ cắt nội tạng để bán nhé. Bán xong, được ít tiền rồi tự diệt chủng luôn, để cái mảnh đất chữ S này lại cho TQ nó chiếm. Các bác hãy đọc lại ý kiến của PGS TS Nghiêm Hữu Hạnh và link em trích ở dưới lại một lẫn nữa để cho rõ nhé. Bài này ngày xưa cũng được BVN đăng trên trang nhất nhiều ngày đấy.

    Nói bán Bôxit mỗi năm chỉ mang lại cho Đắc Nông 1000tỷ, nhưng lại tạo ra sự đe dọa cho cả Vùng miền đông Nam Bộ, mà nội Tp.HCM thôi GDP hàng năm đã là gần 500000 tỷ rồi, cái lợi của Đắc Nông chưa tới 0.2% GDP của TP.HCM có xứng đáng không nếu đứng ở tầm nhìn quốc gia? Vậy nên, chỉ có một lý do duy nhất là TQ nó muốn miền đông nam bộ VN bị diệt chủng thôi.

    Em và các con thơ dại của em xin vô cùng đa tạ các cô các bác ở HN nếu các bác trương 2 cái khẩu hiệu giùm em.

    P/S: Sau đây là link và kết luận rõ ràng của PGS Nghiêm Hữu Hạnh.

    Một số ý kiến về xử lý hồ chứa bùn đỏ.

    http://bauvinal.info.free.fr/khoahoc/xulyhobunchua-nhh.htm

    14/06/2009
    Nghiêm Hữu Hạnh
    Kết luận:
    (1). Khả năng nước tràn qua đập, gây xói lở, sạt trượt mái đập hạ lưu, thậm chí vỡ đập ngăn của hồ chứa bùn đỏ là nguy cơ hiện hữu thường trực trong mùa mưa. Từ đó nguy cơ ô nhiễm nguồn nước mặt và nước ngầm do tràn hồ chứa bùn đỏ là không tránh khỏi trong suốt quá trình tồn tại vĩnh viễn của hồ. Sự cố này là do tai biến thiên nhiên gây ra, sức người là quá nhỏ bé, nhiều khi không chống đỡ được.

    (2). Sử dụng vải chống thấm địa kỹ thuật (geopmembrane) chỉ có thể làm chậm quá trình thấm nước chứa NaOH từ hồ chứa bùn đỏ nhưng không thể ngăn cản được dòng thấm này (từ đáy hồ, nền đập, vai đập và thân đập) vào vùng đất lân cận. Do đó, hiểm họa ô nhiễm môi trường đất – nước, môi trường sống ở vùng xung quanh và vùng hạ lưu hồ chứa bùn đỏ là hiện hữu. Khoa học hiện nay chưa thể khắc phục được