Nguyễn Văn Tuấn - Khả năng sáng tạo của người Việt

  • Bởi Admin
    29/04/2011
    8 phản hồi

    Nguyễn Văn Tuấn

    Người Việt chúng ta – nói theo báo chí – là nổi tiếng thông minh và sáng tạo. Cứ nhìn qua những sáng chế của giới “Hai Lúa” cũng thấy sức sáng tạo của người mình không đến nổi tệ. Thế nhưng đo lường bằng những chỉ số khách quan thì chúng ta còn thua xa so với các nước trong vùng.

    Năng suất khoa học của một quốc gia có thể đo bằng 2 chỉ số chính: số lượng bài báo khoa họcsố bằng sáng chế. Số lượng bài báo khoa học công bố trên các tập san khoa học trong danh mục của Viện thông tin khoa học (ISI) có lẽ là chỉ số quan trọng nhất để đánh giá năng suất của nghiên cứu khoa học. Trong quá khứ và hiện nay, các trung tâm nghiên cứu khoa học vẫn dùng chỉ tiêu đó để định vị một nước trong bản đồ khoa học quốc tế. Chỉ tiêu thứ hai cũng rất quan trọng là số bằng sáng chế (patent). Bằng sáng chế cũng chính là một hình thức chuyển giao công nghệ. Bằng sáng chế có thể đăng kí trong và ngoài nước. Ở nước ngoài, rất nhiều (có lẽ đa số) bằng sáng chế được đăng kí ở Mĩ. Do đó, người ta thường dùng số bằng sáng chế đăng kí ở Mĩ như là một thước đo thứ hai để đánh giá năng suất khoa học của một nước.

    Trong thời gian qua, tôi và một số bạn khác đã phân tích số lượng và chất lượng bài báo khoa học. Kết quả cho thấy năng suất khoa học nước ta còn rất thấp so với các nước trong vùng, nhưng có xu hướng tăng đáng kể trong thời gian gần đây. Trong thời gian 1998-2008, Việt Nam công bố được 5070 bài báo khoa học trên các tập san khoa học quốc tế. Trong cùng thời gian, Thái Lan công bố được 23163 bài, cao hơn VN 4.5 lần. Số bài báo khoa học của nước ta chỉ bằng 2% của Úc (238,076), 10% so với Singapore (51762), 34% Malaysia (14731), nhưng cao hơn Philippines (4558) và tương đương với Indonesia (5212). Tính chung, năng suất khoa học nước ta thuộc vào nhóm thấp nhất trong vùng.

    Nhưng chưa ai phân tích số bằng sáng chế từ Việt Nam trong thời gian qua. Nhân đọc báo cáo của UNESCO, tôi có trích ra một số dữ liệu thú vị dưới đây (Biểu đồ). Số liệu của UNESCO cho thấy trong thời gian 2000-2007, các nhà khoa học Việt Nam chỉ đăng kí được 19 bằng sáng chế. Có năm (như 2007) chẳng có bằng sáng chế nào. Trong cùng thời gian, Thái Lan đăng kí được 310 bằng sáng chế, Singapore 3644, cao hơn Việt Nam đến 192 lần! Thật ra, số bằng sáng chế từ Việt Nam cũng thấp hơn Indonesia (85), Philippines (256), và Malaysia (901).

    bang sang che.jpg

    Số bằng sáng chế đăng kí trong thời gian 2000 - 2007 từ các nước trong khối ASEAN. Biểu đồ bên phải là phóng đại biểu độ bên trái cho những nước có tần số quá thấp

    Một chỉ tiêu khác cũng đáng chú ý là số kim ngạch xuất hàng hóa kĩ thuật cao (hi-tech). Theo báo cáo của UNESCO, trong năm 2008, Việt Nam xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ “hi tech” trị giá 48.6 tỉ USD. Con số này tuy “ấn tượng”, nhưng thật ra chưa bằng 1/3 của Thái Lan (153.6 tỉ USD) và chỉ 16% của Singapore (399.3 tỉ USD). Thật ra, xuất khẩu hàng hi-tech của Việt Nam thấp nhất so với các nước trong vùng.

    Nvt02.jpg

    Nhìn qua những con số thống kê trên đây, chúng ta thấy gần hơn 1/5 tổng trị giá xuất khẩu của Việt Nam là khoáng sản, và 41% là hàng công nghiệp (chủ yếu là gia công, dệt may). Trong khi đó, ngành xuất khẩu chủ đạo của Thái Lan là máy móc và thiết bị (chiếm 45% tổng giá trị xuất khẩu) và hàng công nghiệp (24%). Singapore cũng có xu hướng giống với Thái Lan.

    Những dữ liệu trên đây một lần nữa xác định năng suất khoa học của nước ta còn quá thấp so với các nước trong vùng. Năng lực sáng tạo và chuyển giao công nghệ phản ảnh qua số bằng sáng chế cũng còn quá thấp, thấp đến độ không đáng kể. Ngoài ra, hàng xuất khẩu hi-tech cũng chẳng là bao (dù phần lớn là do liên doanh với nước ngoài). Năm 2020 được xem là năm nước ta hoàn thành sự nghiệp công nghiệp hóa. Nhưng những dữ liệu thực tế trên đây cho thấy mục tiêu đó vẫn còn rất xa vời. Người Việt có lẽ rất thông minh và sáng tạo ở mức độ cá nhân, nhưng ở mức độ tập thể khả năng sáng tạo của ta thì cực kì thấp lè tè.

    Bây giờ thì chúng ta chẳng những phải phấn đấu không chỉ nâng cao số và chất lượng công trình nghiên cứu khoa học, mà còn phải tích cực nâng cao việc đăng kí bằng sáng chế. Để đăng kí bằng sáng chế, Việt Nam chẳng những cần phải có đầu tư từ chính phủ (để giúp các nhà khoa học đăng kí) mà còn cần đến những tổ hợp luật sư chuyên nghiệp có thể giúp cho giới khoa học nâng cao sự hiện diện của mình trên trường quốc tế.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    8 phản hồi

    @ Bác Kép ơi,

    Cảm ơn bác đã trao đổi đôi lời, vẫn còn tôn trọng nhau.

    Nhưng tôi xin không "diễn" vai kép phụ với bác nữa đâu, hãi lắm!

    Vui thì vui đấy, nhưng mà kinh kinh, ghê ghê...

    Bác biết đấy, như hơn 80 triệu người Việt hôm nay, tôi sợ lắm!

    Cả nước Việt ta 60 năm nay là một sàn diễn lớn của cộng sản, với 3-4 triệu diễn viên gạo cội luơng cao, cho hơn 80 khán giả tội nghiệp, chả biết cái nào là thực, cái nào là ảo!

    Không tin các con số thống kê của CS (vì chúng gian dối, không trung thực!) là kinh nghiệm sau hơn 30 năm sống và làm việc (từ một cán bộ phòng trẻ có vài bằng ĐH từ châu Âu XHCN về đến cácc chức giám đốc - he he, oai chưa?)trong các tập đoàn kinh tế nhà nước của tôi, cũng dễ dàng trở thành tội "chông đối chế độ" như chơi!

    Ngay cả trên diễn đàn trên Internet vốn rất "ảo" này thì các bác CS cũng đã và đang ráo riết biến nó thành thực tế tù tội cho bao bloggers dám tự cho mình quyền được yêu nước Việt Nam rỗi.

    Vì thế, tôi xin không nói chuyện với bác Kép nữa đâu!
    Ôi, nguy hiểm lắm bác ạ!

    PC

    Cám ơn bác Khách PC đã có lời giải thích để Kép tôi biết thêm được một cách hiểu rất chi là thú vị mà Kép tôi chưa từng được thấy trong phân tích cơ cấu xuất khẩu của các nước.

    Về chuyện đơn vị đo là tiền thì giữa bác với tôi không có gì khác biệt cả, và VN bây giờ cũng đo kim ngạch XK bằng tiền chứ không đo bằng tấn, km như thời bao cấp trước kia nữa, nên bác khỏi mất công mỉa mai làm gì. Ngoài ra, dĩ nhiên bác không thể hiểu vì sao trong phương thức sản xuất XHCN thì người ta lại không đo lường lượng sản phẩm bằng tiền như trong nền kinh tế thị trường, mà bằng tấn, km v.v... Để hiểu điều này cần có một số kiến thức nhất định mà tôi e là bác chưa có, và để giải thích đến nơi đến chốn thì rất mất thời gian.

    Cũng xin nói luôn, VN thời bao cấp không phải là kinh tế XHCN, cho nên bác khỏi mất công dè bỉu là "vì nền kinh tế XHCN đo lường mọi thứ không theo tiền mà theo tấn, km... nên mới thất bại". Trái lại, chính vì nền kinh tế VN, Liên Xô v.v... chưa phải là XHCN, mà lại đi dùng các phương tiện của nền kinh tế XHCN, cho nên mới không phù hợp, mới thất bại.
    Cái việc đo lường sản phẩm làm ra không theo giá trị tiền bạc, mà theo tấn, mét, chiếc v.v... không phải là đặc tính của riêng nền sản xuất XHCN, mà đã từng tồn tại trong lịch sử loài người hàng vạn năm, và hiện nay vẫn còn tồn tại ở rất nhiều nơi, do nhu cầu tự thân của nền sản xuất ở những nơi đó. Nếu cần chuyển sang đo lường theo giá trị bằng tiền thì người ta sẽ chuyển. Nhưng đó là một đề tài khác, tôi không bàn sâu để khỏi lạc đề.

    Tuy nhiên nếu Gs Tuấn mà đọc được lời giải thích của bác thì không khéo Gs lại phải viết thêm một bài nữa về đề tài "giải thích thuật ngữ" mất.

    Tôi đố ai hiểu được cái câu "(CN khoáng sản) có đơn vị là tiền, là đồng vốn đầu tư hay hiệu quả đầu tư " nghĩa là cái gì đấy!
    Đồng vốn đầu tư và hiệu quả đầu tư là những cái rất khác nhau, làm sao lại có thể nhập nhèm để giải thích cho cùng một khái niệm là "CN khoáng sản" được kia chứ!

    Lại nữa, phía dưới bác viết:

    Trích dẫn:
    còn "XK công nghiêp khoáng sản" là: giá trị doanh thu hay lợi tức từ ngành công nghiệp khai khoáng

    cho thấy bác lẫn lộn hết cả, giữa đồng vốn đầu tư (invested capital), hiệu quả đầu tư (cái này không đo bằng tiền, mà bằng tỷ suất lợi nhuận trên vốn đầu tư), doanh thu (turnover, sales) và lợi tức (earnings, profit).

    Nhưng cái này mới quan trọng: khi người ta nói đến cơ cấu xuất khẩu, thì người ta nói đến tỷ trọng của từng nhóm hàng, ngành hàng, tính theo giá trị XK trên tổng kim ngạch XK, chứ không ai lại đi tính tỷ trọng của tổng doanh thu của một ngành nào đó trong kim ngạch XK cả. Người ta chỉ tính tỷ trọng của một ngành nào đó trong nền kinh tế quốc dân, mà cụ thể là trong GDP. Chỉ có bác PC này mới có cách hiểu rất chi là độc đáo đó mà thôi.

    Ví dụ, giá trị do ngành nông nghiệp VN tạo ra trong năm là 22 tỷ USD, thì tỷ trọng của nó trong nền kinh tế quốc dân là 22% (giả sử GDP là 100 tỷ USD). VN xuất khẩu 3,5 tỷ USD hàng nông sản, thì tỷ trọng của nó trong XK là 4,5% (giả dụ kim ngạch XK là 80 tỷ USD). Chứ không có ai nói rằng tỷ trọng hàng nông nghiệp trong XK của VN là 22/80 x 100% = 27,5% cả.

    Nếu bác không tin, bác cứ thử mail hỏi Gs Tuấn xem ông hiểu thế nào về tỷ trọng của hàng khoáng sản, máy móc, hàng công nghiệp, hàng hóa khác trong XK, nhé!

    Bác không tin vào số liệu thống kê của VN thì cứ việc, và cứ việc đưa ra những nguồn thông tin đáng tin cậy hơn để bà con cùng xem xét. Còn nếu bác không có nguồn thông tin nào đáng tin cậy hơn, chỉ biết phán khơi khơi "đừng có tin số liệu của VN", thì chả giúp ích gì cho việc xem xét vấn đề hết.

    Năm 2005, tôi về VN làm việc! Một trong những trách nhiệm mà ông chủ của tôi bên Mỹ đặt ra cho tôi là tìm những "supplier" hay những nơi gia công, để công ty chúng tôi có thể gửi hàng ra làm, khi số lượng hàng cần làm vượt khả năng của công ty.

    Tôi có người bạn cũ, có một xưởng tiện cơ khí, ở quận Bình Tân (gần khu công nghiệp Tân Bình đi thêm về hướng ngoại ô thành phố.) Một phần vì muốn thực hiện trách nhiệm + một phần vì muốn giúp người bạn, tôi đặt một đơn hàng thử nghiệm vài trăm đơn vị cho người bạn này. Tôi chọn món hàng tương đối đơn giản nhất để cho anh ta gia công.

    Một điều sai lầm là tôi đã không đi tham quan, tìm hiểu trước thực lực của công ty người bạn. Nhưng cũng có những lý do của nó: lúc đó tôi quá bận rộn. Thêm vào đó, tôi nghe nói công ty của người bạn cũng có doanh số tương đối lớn, khoảng trên 2 tỉ VND/năm (vào thời điểm ấy, 2 tỉ VND = $120,000.) Thêm vào đó, người bạn tôi + người hùn cả hai đều có trình độ cao (dân kỹ sư trường Đại Học Kỷ Thuật Thủ Đức.) Họ nhìn bản vẽ con hàng, đều cho rằng quá đơn giản và dễ cho việc gia công....

    Sau khi thời gian giao hàng theo hợp đồng đã đến, thì người bạn của tôi than phiền rằng cho phôi thép của công ty tôi cung cấp "cứng hơn phối thép của TQ," nên máy móc + dụng cụ cắt gọt của anh ta không thể nào gia công nổi (theo lời anh ta là chạy đâu cháy đó!!!)

    Người bạn nói là sẻ đi mua những dụng cụ cắt gọt tốt hơn để gia công (trước giờ cũng mua đồ của TQ để chạy!!!)

    Câu chuyện dài dòng, nhưng khi cuối cùng thì khi giao thành phẩm thì hàng không đạt chất lượng trên 75%. Không những các con hàng không đạt tiêu chuẩn về thẩm mỹ (tiếng anh gọi là workmanship,) mà kích thước của những con hàng đều không đạt theo yêu cầu của bản vẽ.

    Khi đơn hàng không đạt chất lượng, tôi đã phải ngậm đắng nuốt cay bỏ tiền túi ra đền tiền dùm cho anh bạn này (tiền làm hư phôi thép,) mà không dám đền anh ta (vì thấy họ quá tội nghiệp) vì mất cả tháng trời tiền công thợ + tiền công cụ.

    Mãi sau này tôi có dịp đến thăm cái xưởng của người bạn này, thì mới biết tại sao kết quả của đơn hàng ở trên là như thế (không hư mới là lạ.)

    Xưởng này nằm trong một khu đất cuối cùng, sau khi đã đi vào 5-7 con ngỏ hẻm quằn quèo. Nhìn những dàn máy móc cơ khí sản xuất, thú thật là tôi không ngờ là VN đến giờ này vẫn còn sử dụng những cái máy tệ lậu đến như thế. Nó còn thua xa những máy móc của các xưởng cơ khí tương đối lớn mà tôi nhớ lúc còn ở VN.

    Những máy móc này, theo tôi lẽ ra chỉ nên nằm ở các bảo tàng viện thì đúng hơn. Nhìn cái xưởng với mái tôn che sơ sài, có thể nhìn thấy ánh mặt trời xuyên qua, với dây điện chạy chằng chịt hở hang mà tôi rùng mình. Thật là phép lạ khi chưa có ai bị điện giật chết!!!

    Sau này khi nói chuyện với hai người bạn này, thì họ mới thú thật là hồi giờ họ chưa gia công loại thép nào mà cứng như loại thép mà công ty tôi đã cung cấp! Họ nói rằng hồi giờ, khi các công ty trong nước đặt hàng (bao gồm các nhà máy sản xuất công nghiệp trong nước,) thì họ chỉ mua toàn thép của TQ nên gia công rất mềm!!!

    Nhìn những dụng cụ đo lường chất lượng của họ, thì tôi mới hiểu tại sao 75% những con hàng họ gia công không đúng với yêu cầu của bản vẽ.

    Điều khôi hài là họ muốn mua một cái máy tiện mới (mới ở đây là máy cũ nhưng còn tương đối tốt,) có giá khoảng 100 triệu VND (khoảng $6,000) vào thời điểm đó, nhưng họ than là không có tiền để mua.

    Đùng một cái, khoảng 6 tháng sau thì tôi nghe họ mua cái xe hơi cũ, với giá đâu khoảng $12,000-$15,000 gì đó để làm phương tiện phục vụ cho công việc gặp gỡ khách hàng. Tôi hỏi tại sao hôm trước nói không có tiền đầu tư máy móc, mà giờ lại có tiền mua xe hơi. Và tại sao nếu có tiền lại không ưu tiên đầu tư máy móc trước?

    Hai người bạn mới trả lời rằng, ở VN mà đi xe máy thì không kiếm được hợp đồng. Và điều thứ hai (mà tôi hoàn toàn đồng ý và hiểu được) là do việc đi lại gặp khách hàng khá xa + đường xá kẹt + bụi bặm nên đi xe máy vừa nguy hiểm và người rất mệt mỏi.

    Có một công ty nữa, về qui mô và máy móc thì khá hơn nhiều, mà tôi tìm kiếm để nhờ họ gia công các khuôn mẫu để kiểm phẩm. Tuy nhiên, nói là khá là do máy móc thuộc loại "tự động hóa" chứ không phải là máy tay (manual,) nhưng thuộc loại cũng trên 20+ năm. Công ty này gia công được vài đơn hàng đầu (chi tiết và dung sai của kích thước rộng rãi,) nhưng sau đó thì cũng bỏ cuộc vì các khuôn mẫu của các đơn hàng sau này khó quá, làm không nổi!!!

    Với trình độ khoa học kỹ thuật sản xuất/gia công như vậy, thì thử hỏi kinh tế VN làm sao ngóc đầu lên nổi? Các chi tiết của các loại máy móc được đặt hàng nhằm thay thế các chi tiết gốc bị hư, lại toàn dùng những loại vật liệu dổm của Trung Quốc, mềm để cho dễ gia công, thì thử hỏi là chạy được bao nhiêu bữa?

    Và đó là tại sao chi phí sản xuất ở VN lại cao, giá thành sản phẩm lại cao, mặc cho lương của công nhân thì hết sức bèo bọt.

    Các công ty sản xuất/gia công nhỏ lẻ của một nền kinh tế, có chức năng như những viên gạch xây nên một ngôi nhà. Nếu những viên gạch có chất lượng tồi, thì chất lượng ngôi nhà cũng sẻ tồi như chất lượng của những viên gạch tồi ấy!

    Trình độ hiểu biết khoa học, kỹ thuật của đội ngũ người lao động trong các ngành sản xuất công nghiệp to + vừa + nhỏ trong nước thật là thấp kém quá sức, và máy móc + kỹ thuật áp dụng trong sản xuất thì thảm bại như một đoàn quân bại trận!

    Người VN trong nước giỏi cách đối phó với tình huống, chứ không phải giỏi sáng tạo!

    Kép Tư Bền viết:
    ...
    Thứ hai, một nền kinh tế có được coi là công nghiệp hay không, thì hoàn toàn không phụ thuộc vào số lượng bằng sáng chế, hay tỷ trọng hàng hi-tech trong xuất khẩu. Mà nó phụ thuộc vào tỷ trọng của khu vực công nghiệp và dịch vụ trong toàn bộ nền kinh tế. VN ngày nay đã không còn là một nước nông nghiệp, vì tỷ trọng của khu vực nông nghiệp chỉ vào khoảng 25% trong toàn bộ nền kinh tế, giảm đáng kể so với vài chục năm trước đây. Dĩ nhiên tỷ lệ này còn khá cao so với các nước phát triển (ở Mỹ chẳng hạn nông nghiệp chỉ đóng góp chừng 1% vào GDP). Đó là vì VN mới tiến hành quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa được hai chục năm. Nếu đến năm 2020 tỷ trọng nông nghiệp giảm còn 15-20% thôi thì đã có thể coi VN là nước công nghiệp được rồi, kể cả khi vào lúc đó VN hoàn toàn không xuất khẩu tí sản phẩm hi-tech nào hết.

    KT Việt Nam không bao giờ có thể cất cánh được nếu chỉ đi gia công làm thuê cho các công ti nước ngoài. Hãy nhìn sang TQ để thấy mình đang đứng ở đâu. TQ sẽ ngày càng bỏ xa VN. VN hãy lấy đó để cảm thấy xấu hổ chứ chẳng cần nhìn đâu xa.

    @Bác Kép,

    Xin trả lời 2 câu hỏi của bác Kép, nhưng theo thứ tự ngược lại, dễ trước khó sau:

    Thứ nhất, đơn vị chung ở đây tất nhiên là tiền (cụ thể là USD), là đồng vốn đầu tư hay hiệu quả đầu tư (chư không phải là tấn, kws, kms, người... như trong các kế hoạch 5 năm của đảng ta: khai thác bao nhiên tấn than, sản xuất bao nhiêu kw điên, xây dựng bao nhiêu km đường, bắt bao nhiêu người dân chủ vào tù... đâu bác Kép ạ).

    Cái này bác Kép - người đang phê phán Gs.thống kê kinh tế Ng Văn Tuấn, cũng hỏi làm tôi "ngại" quá, vì cái này là cơ bản của thống kê kinh tế mà? Trong thống kê kinh tế cái gì có thể là đưa về tiền USD hết, háy USD/nguòi (thu nhập cá nhân), USD/thời gian (công suất, USD/việc làm (chi phí tạo ra 1 chỗ làm việc mới)...

    Thứ hai, khác và giống nhau giữa 2 khái niệm "XK tài nguyên khoáng sản" và "XK công nghiêp khoáng sản" là:

    - giống nhau: đều là tiền (USD) thu về, không phải là khoáng sản hay máy móc công nghiệp khoáng sản đâu;

    - khác nhau: khái niệm "tài nguyên khoáng sản" là giá trị thu về (USD) từ việc XK khoáng sản, netto hay brutto; còn "XK công nghiêp khoáng sản" là: giá trị doanh thu hay lợi tức từ ngành công nghiệp khai khoáng.
    Ví dụ: Tổng kim ngạch XK dâu thô của VN năm 2010 là 4,5 tỷ USD (tài nguyên khoáng sản"; còn tổng doanh thu khai thác dầu thô của Singapore năm 2010 là 2,7 tỷ USD (doanh thu từ đầu tư khai thác dầu thô của Sing ở nước ngoài vì Sing không có mỏ dầu);

    Tôi xũng xin nhắc lại ý kết của mình trong com trước là: Bi ơi (con trai tôi), lớn rồi (sống trong kinh tế XHCN bao nhiêu năm rồi), đừng có tin chuyện cổ tích mang tên XK khoáng sản của VN năm 2008 chỉ có 20.7% và năm 2009 giảm chỉ còn có 10-13%!

    Tất cả đều không có cơ sở để tin. Cũng như các con số của Vinashin cả thôi, bao giờ cháy nhà mới ra mặt chuột. Mà cháy này là do nền kinh tế của ta tự thiêu thôi.

    Hy vọng đã giải trí cho bác Kép được %? trống canh?

    Khách PC viết:

    Chỉ có thể giải thích là các con số trong bảng trên trong bài báo của Gs,Tuấn lấy nguồi từ UNESCO, phải hiểu là tỷ trọng "công nghiệp khoáng sản" trong XK, chứ không phải "tài nguyên khoáng sản" trong XK, như bác Kép hí hửng.

    Và như thế thì mọi thứ logic ngay.

    Bác Khách PC có thể giải thích rõ hơn thế nào là "tỷ trọng CN khoáng sản" trong XK được không?

    Và nếu bác không chấp nhận "khoáng sản" trong bảng trên là giá trị của tài nguyên khoáng sản được xuất khẩu, thì các mục khác - máy móc thiết bị, hàng công nghiệp v.v... phải hiểu là CN sản xuất máy móc, CN sản xuất hàng CN chăng? Chúng đo lường bằng gì mà lại có thể tính ra các con số % trong xuất khẩu? Bởi một khi đã quy ra được % thì tức là chúng phải đươc đo lường bằng một đơn vị chung, cùng đơn vị đo lường của XK. Đơn vị chung đó là gì ở đây thế?

    Khoan hãy nói đến việc bác Kép Tư Bền nói tỷ trong xuất khẩu khoáng sản của VN năm 2009 là chỉ 10-13%, hãy thử nhìn con số 20.7% tỷ trọng XK khoáng sản năm 2008 của VN mà Gs.Tuấn nêu xem nó có đúng thực tế không?

    Cũng trong bảng trên, con số tuơng đuơng ("tỷ trọng xuất khẩu khoáng sản") của Singapore năm 2008 là 13,8%, Philipine là 2.4% và Thái land là 4.5%? Có gì đó vô lý hay thiếu logic ỏ đây?

    Thứ nhất, Singapore là nước phải nhập khẩu từ cọng rau, quả trứng đến nước lã thì họ xuất khẩu "khoáng sản" gì từ cái thành phố đảo nhỏ tí hon đó nhỉ?

    Thứ hai, Thái land và Philipine là hai nước có nhiều đất đai biển đảo hơn Singapore rất nhiều (hơn cả VN) nhưng kinh tế vẫn kém Singapore xa, vậy sao họ lại xuất khẩu khoáng sản ít hơn Singapore đến mơ uóc vậy, chỉ 4.5% và 2.4%?

    Chỉ có thể giải thích là các con số trong bảng trên trong bài báo của Gs,Tuấn lấy nguồi từ UNESCO, phải hiểu là tỷ trọng "công nghiệp khoáng sản" trong XK, chứ không phải "tài nguyên khoáng sản" trong XK, như bác Kép hí hửng.

    Và như thế thì mọi thứ logic ngay.

    Tôi còn có nhiều cơ sở để không tin cậy cả các con số thống kê của VN nữa, vì chúng thường bị lập sai từ khi còn là các con số nguồn, số "thô" ở các đơn vị kinh tế của đảng và nhà nước trước khi đến tay hệ thống thống kê chuyên nghiệp, hình như cũng của đảng và nhà nước?

    Thế nên, Bi ơi, lớn rồi, đừng tin chuyên cổ tích nữa!

    Gs Nguyễn Văn Tuấn là chuyên gia phân tích số liệu thống kê, đọc các bài của ông rất thú vị. Tuy nhiên riêng bài này thì cách phân tích của ông có những điểm chưa hoàn toàn xác đáng.

    Thứ nhất, số liệu về cơ cấu xuất khẩu của VN hơi bị cũ, và dựa trên số liệu này để kết luận là VN chủ yếu xuất khẩu tài nguyên, và không biết đến bao giờ mới thành nước công nghiệp, e rằng hơi vội vã.

    Trước đây, trong một bài về tình hình xuất khẩu của VN (http://danluan.org/node/5329) Kép tôi đã chỉ ra là tỷ trọng khoáng sản trong kim ngạch XK của VN năm 2009 chỉ vào khoảng 10-13%, giảm khá nhiều so với con số 20% trong bài của Gs Tuấn. Năm 2010, kim ngạch XK tăng đáng kể, từ 65 tỷ năm 2009 lên 85 tỷ, do đó tỷ trọng xuất khẩu tài nguyên còn giảm đi nữa.

    Thứ hai, một nền kinh tế có được coi là công nghiệp hay không, thì hoàn toàn không phụ thuộc vào số lượng bằng sáng chế, hay tỷ trọng hàng hi-tech trong xuất khẩu. Mà nó phụ thuộc vào tỷ trọng của khu vực công nghiệp và dịch vụ trong toàn bộ nền kinh tế. VN ngày nay đã không còn là một nước nông nghiệp, vì tỷ trọng của khu vực nông nghiệp chỉ vào khoảng 25% trong toàn bộ nền kinh tế, giảm đáng kể so với vài chục năm trước đây. Dĩ nhiên tỷ lệ này còn khá cao so với các nước phát triển (ở Mỹ chẳng hạn nông nghiệp chỉ đóng góp chừng 1% vào GDP). Đó là vì VN mới tiến hành quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa được hai chục năm. Nếu đến năm 2020 tỷ trọng nông nghiệp giảm còn 15-20% thôi thì đã có thể coi VN là nước công nghiệp được rồi, kể cả khi vào lúc đó VN hoàn toàn không xuất khẩu tí sản phẩm hi-tech nào hết.