Mubarak từ bỏ quyền lực. Nhưng chưa phải là cuộc cách mạng

  • Bởi Admin
    14/02/2011
    2 phản hồi

    Jaroslaw Gizinski - Newsweek - Lê Diễn Đức dịch

    ac1pe.jpg

    Dân Ai Cập vui mừng chiến thắng - Ảnh: Reuters

    Tất cả những gì diễn ra sâu rộng ngay từ đầu năm nay trên đường phố của các thành phố Ả Rập chưa phải là một cuộc cách mạng thực sự. Nhiều lắm cũng chỉ mới là sự hứa hẹn của những thay đổi mà người Ả Rập có thể tiến hành, nhưng không nhất thiết họ sẽ làm.

    Tôi không tin vào cuộc cách mạng Ai Cập. Mặc dù thông báo về quy mô các cuộc biểu tình, số thương vong và ngày mỗi thêm những cuộc xung đột đường phố mới, xem ra rất bi kịch, sự tức giận của người dân là hết sức trung thực. Mặc dù những ảnh hưởng chính trị của sự bùng nổ xã hội và sự lật đổ Tổng thống Mubarak là rất quan trọng.

    Lật đổ một chế độ độc tài đã khó, nhưng xây dựng một thể chế dân chủ và tự do thực sự còn khó hơn. Đó mới là đích đến của người dân Ai Cập...

    Sự bùng nổ mạnh mẽ của sự thất vọng xã hội này đi vào lịch sử như là một cuộc cách mạng hay chỉ là một loạt các cuộc bạo động, sẽ chủ yếu phụ thuộc vào những thay đổi sâu sắc phải tiến tới. Thật không may, trong tình trạng bất ổn hiện nay tại các nước Ả Rập, mảnh đất cho một cuộc cách mạng thực sự khởi đầu tiến trình hiện đại hóa sâu sắc, và không chỉ thay thế một nhóm nắm giữ quyền lực bằng nhóm khác, cằn cỗi như sa mạc.

    Trước hết, trong hầu hết các nước, từ Maghreb đến Trung Đông, lực lượng đối lập với chế độ độc tài rất yếu. Cảnh sát mật sẵn sàng bỏ tù những người dám công khai chỉ trích chính quyền, còn những người quyết không chịu giữ im lặng thì từ lâu đã sống lưu vong. Chỉ một đối thủ chính trị nghiêm trọng – tức là các nhóm Hồi giáo – thì lại tập hợp sức mạnh dưới ngọn cờ của nhà tiên tri. Tuy nhiên, người Hồi giáo trong thực tế cần thiết cho các chế độ độc tài – bằng họ có thể làm phương Tây lo sợ và có thể biện minh cho sự cần thiết để sinh tồn trước sự giám hộ của chủ nghĩa thế tục.

    Trên Quảng trường Tahrir nhìn thấy sự yếu kém của quan niệm cách mạng không có sự lãnh đạo và tổ chức. Sau mười mấy ngày nổi dậy vẫn không biết ai là người đại diện cho đám đông. Chương trình cải cách của những người biểu tình? Sự nhượng bước của Mubarak, một cuộc sống tốt đẹp hơn và công bằng hơn, dân chủ hơn.

    Thật là đẹp những gì đằng sau các khẩu hiệu? Dân chủ theo mô hình Iraq? Hoặc có thể là Iran? Và ai sẽ dẫn người Ai Cập hướng tới tương lai tươi sáng hơn? Chỉ khi nào chúng ta biết được câu trả lời cho những câu hỏi này hay là chúng ta đang xem những gì diễn ra ở Ai Cập thực sự xứng đáng với tên của cuộc cách mạng. ■

    Nguồn dịch: Từ nguyên bản tiếng Ba Lan của tuần báo “Newsweek”, ấn bản Ba Lan ngày 11 tháng 2 năm 2011, tựa đề “Murabak từ bỏ quyền lực. Nhưng chưa phải là một cuộc cách mạng”.

    Bản Việt ngữ © Lê Diễn Đức

    Chủ đề: Thế giới

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    2 phản hồi

    Nhân dân đánh đổ chế độ hay đảo chính có điều kiện?

    SGTT.VN - Ngay sau khi Hosni Mubarak chính thức từ chức, Tổng thống Mỹ Barack Obama đã chúc mừng Ai Cập bằng lời phát biểu dè dặt: “Bằng cách từ chức, Tổng thống Mubarak đã đáp ứng khát khao thay đổi của dân chúng Ai Cập. Tôi chắc chắn rằng sẽ còn nhiều ngày tháng gian nan phía trước và nhiều câu hỏi vẫn chưa được trả lời”.

    Hàng trăm nghìn người biểu tình tại quảng trường Tahrir đã reo hò, có người đã khóc vì vui mừng trước thông tin TT Mubarak từ chức. Ảnh: Reuters

    Tổng thống Hosni Mubarak đã từ chức hôm 11.2 và trao quyền cho quân đội. Đó là một ngày sẽ đi vào lịch sử của thế giới A-rập và xa hơn nữa như là thành quả của một cuộc cách mạng bất bạo động của quần chúng chưa từng có tiền lệ.

    Cuối cùng thì người dân Ai Cập đã có thể trục xuất nhà lãnh đạo chuyên quyền và nhũng lạm của họ mà không cần sự can thiệp từ bên ngoài.

    Ươm mầm từ Tunisia, hoa lài giờ đã nở ở Ai Cập. Chỉ trong vòng một tháng, những cuộc biểu tình tràn ngập đường phố Tunisia, Algeria, Yemen, Jordan và Ai Cập đòi thay đổi chính phủ đương quyền đã dẫn đến thành công ở Tunisia và Ai Cập cùng nhiều đổi thay ở các nơi khác.

    Tuy nhiên, những hình ảnh mừng vui của người Ai Cập mà chúng ta nhìn thấy qua màn ảnh truyền hình cùng hàng loạt dòng tít ca ngợi “cách mạng nhân dân” hay “quyền lực quần chúng” của báo chí quốc tế tràn ngập Internet nhân sự kiện Ai Cập lại vô tình xóa nhòa sự khác biệt giữa Tunisia và Ai Cập.

    Những gì xảy ra ở Tunisia có thể gọi là thành quả cách mạnh nhân dân khi chính quyền toàn trị của tổng thống Ben Ali được thay thế bằng một chính phủ lâm thời dân sự đa thành phần và bao hàm cả những bên đối lập.

    Nhưng Ai Cập thì khác. Sau những cuộc biểu tình lan rộng toàn quốc bắt đầu từ 25.1, Mubarak hôm 1.2 tuyên bố giải tán chính phủ và bổ nhiệm Omar Suleiman làm phó tổng thống. Mubarak đã hứa sẽ không tái tranh cử và sẽ chuyển giao quyền hành cho người đắc cử kế tiếp. Nhưng điều đáng ngạc nhiên Mubarak khi từ chức lại giao quyền điều hành đất nước cho một hội đồng quân sự - một hành động vi hiến!

    Theo hiến pháp Ai Cập, lẽ ra Mubarak phải được thay thế tạm thời bằng một nhân vật thường trực của quốc hội và cuộc bầu cử tổng thống mới phải tổ chức trong vòng 60 ngày. Những gì diễn ra ở Ai Cập không khác gì một cuộc đảo chính có điều kiện khi điều hành đất nước này là một Hội đồng Quân sự Tối cao toàn những tướng lãnh và tư lệnh các binh chủng được Mubarak bổ nhiệm sau ngày 29.1 vừa qua.

    Chỉ có một người duy nhất có chân trong hội đồng này từ trước cuộc nổi dậy của dân chúng là tổng tư lệnh Sami Anan. Bản thân phó tổng thống Suleiman cũng không phải là nhân vật dân sự mà nguyên là sĩ quan giám đốc cơ quan tình báo quốc gia, một người thân tín của Mubarak.

    Mubarak đã hứa hẹn “chuyển giao quyền lực một cách hòa bình thông qua đối thoại có trách nhiệm với mọi thành phần xã hội và với sự minh bạch và chân thành hết sức”. Mubarak cũng hứa sẽ “thiết lập một ủy ban hợp hiến để thực hiện các đòi hỏi tu chỉnh hiến pháp và những cải cách pháp lý cần thiết”.

    Chẳng có biện pháp cụ thể nào bảo đảm cho người dân Ai Cập có được những gì Mubarak cam kết trước khi ra đi.

    Phóng viên ảnh Ed Ou của tờ The New York Times ở Ai Cập sau ba tuần làm chứng nhân lịch sử đã ngỡ ngàng: “Không ai có thể hiểu được cách hành xử đầy mâu thuẫn của quân đội. Bây giờ họ trở nên rất thân thiện. Họ bế trẻ con làm dáng cho báo chí chụp ảnh và làm đủ trò mà chỉ năm ngày trước đây họ không hề làm”.

    Cái gọi là “cách mạng nhân dân” của Ai Cập cũng chính là một câu hỏi chưa được trả lời.

    “Nhân dân đã đánh đổ chế độ này”

    Một chương mới trong lịch sử Ai Cập đã mở ra kể từ ngày 11.2, quốc gia có hơn 80 triệu dân. Người đang biểu tình tại đây vui mừng ôm nhau và hô lớn: “Nhân dân đã đánh đổ chế độ này”. Pháo hoa cũng đã được bắn lên trên bầu trời thủ đô ngay sau đó.

    Ngay sau khi Tổng thống Mubarak từ chức, Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Ban Ki-moon tuyên bố: "Tiếng nói của nhân dân Ai Cập, nhất là thanh niên, là những người sẽ quyết định tương lai của đất nước này. Tôi tôn trọng người đã đưa ra một quyết định đầy khó khăn vì lợi ích của nhân dân Ai Cập. Vào thời điểm lịch sử này, tôi nhắc lại lời kêu gọi thực hiện chuyển tiếp minh bạch, có trật tự và hòa bình".

    Đại diện cấp cao phụ trách chính sách an ninh và đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU), bà Catherine Ashton tuyên bố hoan nghênh quyết định từ chức của Tổng thống Mubarak, người đã lắng nghe tiếng nói của nhân dân Ai Cập, đồng thời mở đường cho việc thực hiện cải cách nhanh chóng hơn và sâu rộng hơn.

    Bà Ashton nhấn mạnh, điều quan trọng là đối thoại phải được thúc đẩy, để đưa đến một chính phủ tiêu biểu tôn trọng nguyện vọng của nhân dân. Bà Ashton khẳng định tôn trọng nhân quyền và tự do cơ bản là điểm chủ yếu. Tương lai của Ai Cập phải thuộc về nhân dân Ai Cập.

    Cựu giám đốc cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), Mohamed ElBaradei tuyên bố: "Ai Cập giờ đây là một quốc gia tự do và tự hào. Cuộc sống đang bắt đầu trở lại với chúng ta. Thông điệp của tôi gửi tới nhân dân Ai Cập là các bạn đã giành được tự do".

    Loubna Darwiche, 24 tuổi, một người biểu tình, đã nói: "Chính nhân dân đã làm nên cuộc cách mạng này. Và nhân dân cần phải bảo vệ thành quả này"

    TRẦN NGỌC ĐĂNG-T.H
    Theo SGTT

    Diễn văn của tổng thống Obama sau thông báo từ chức của ông Mubarak

    Phạm Nguyên Trường dịch

    Xin chào tất cả các quí vị

    Trong cuộc đời mình, chẳng mấy khi chúng ta có dịp chứng kiến những thời khắc làm nên lịch sử. Đây chính là một trong những thời khắc như thế. Đây chính là một trong những giai đoạn như thế.

    Nhân dân Ai Cập đã lên tiếng, tiếng nói của họ đã được lắng nghe, và Ai Cập không bao giờ còn như cũ nữa.

    Tổng thống Mubarak đã đáp ứng khát vọng thay đổi của nhân dân Ai Cập bằng cách từ chức.

    Nhưng đấy không phải là sự kết thúc của quá trình chuyển tiếp. Đấy mới là bắt đầu. Tôi tin chắc rằng phía trước là những ngày đầy khó khăn và nhiều vấn đề còn chưa có câu trả lời.

    Nhưng tôi tin tưởng rằng nhân dân Ai Cập có thể tìm được câu trả lời và sẽ làm việc một cách hòa bình, với tinh thần xây dựng và đoàn kết như trong mấy tuần gần đây, vì người dân Ai Cập đã thể hiện một cách rõ ràng rằng chỉ có một nền dân chủ thực sự mới có thể song hành cùng thời đại.

    Lực lượng vũ trang, người bảo vệ đất nước, đã làm việc với tinh thần yêu nước và đầy trách nhiệm và sẽ phải bảo đảm cho một chuyển giao đáng tin cậy trước con mắt người dân Ai Cập. Điều đó có nghĩa là bảo vệ quyền của các công dân Ai Cập, rỡ bỏ tình trạng khẩn cấp, soạn lại hiến pháp và các điều luật khác để cho sự thay đổi này là không thể đảo ngược được và đưa ra một lộ trình rõ ràng cho những cuộc bầu cử công bằng và tự do.

    Trước hết, việc chuyển giao phải đưa được tiếng nói của tất cả mọi người Ai Cập lên bàn nghị sự, vì tinh thần của phong trào phản đối bất bạo động và sự kiên nhẫn mà người dân Ai Cập đã thể hiện có thể là luồng gió đầy sức mạnh thúc đẩy công cuộc chuyển hóa này.

    Hợp chủng quốc Hoa Kì sẽ tiếp tục là người bạn và đối tác của Ai Cập. Chúng ta sẵn sàng cung cấp mọi sự giúp đỡ cần thiết và khi có yêu cầu nhằm theo đuổi một sự chuyển hóa tin cậy được đến nền dân chủ.

    Tôi cũng tin tưởng rằng sự khéo léo và tinh thần dám nghĩ dám làm của các thanh niên Ai Cập được thể hiện trong mấy ngày vừa qua có thể được kết hợp lại nhằm tạo ra những cơ hội mới, công việc mới và ngành nghề kinh doanh mới đủ sức làm cho tiềm năng phi thường của thế hệ này cất cánh.

    Và tôi biết rằng nước Ai Cập dân chủ có thể thúc đẩy vai trò của người lãnh đạo có trách nhiệm không chỉ trong khu vực mà còn trên toàn thế giới nữa.

    Ai Cập đã từng đóng vai trò then chốt trong suốt hơn 6.000 năm trong lịch sử nhân loại. Nhưng mấy tuần gần đây bánh xe của lịch sử phải chạy trên những con đường gập ghềnh, đấy là lúc nhân dân Ai Cập đòi hỏi những quyền phổ quát của mình. Chúng ta đã thấy cảnh những ông bố và những bà mẹ mang con trên vai để chứng tỏ cho chúng thấy rằng tự do thật sự nghĩa là thế nào. Chúng ta đã thấy các thanh niên Ai Cập nói: “Đây là lần đầu tiên trong cuộc đời, tôi là người thật sự có giá trị. Tiếng nói của tôi đã được lắng nghe. Mặc dù tôi chỉ là một cá nhân đơn độc, đây là cách thức hoạt động của một nền dân chủ thật sự”.

    Chúng ta đã thấy những người phản đối liên tục hô lớn: “selmeyah, selmeyah — “Chúng ta là những người bất bạo động “. Chúng ta đã thấy quân đội không bắn vào nhân dân mà họ có trách nhiệm bảo vệ. Và chúng ta thấy các bác sĩ cũng như những y tá đã lao ra đường phố đế chăm sóc những người bị thương; chúng ta đã thấy những người tình nguyện kiểm tra những người đi biểu tình để đảm bảo rằng họ không mang theo vũ khí.

    Chúng ta đã thấy những người có đạo đang cầu nguyện và những người theo đạo Hồi và theo đạo Công giáo hô vang: “Chúng ta là một”. Và mặc dù chúng ta biết rằng tình trạng căng thẳng giữa các tôn giáo còn chia rẽ nhiều người trong thế giới này và không một sự kiện đơn lẻ nào có thể ngay lập tức xóa bỏ được sự cách biệt quá lớn đó, nhưng những hình ảnh đó nhắc nhở chúng ta rằng bản chất của chúng ta không phải là những khác biệt đó. Bản chất của chúng ta là nhân tính mà tất cả chúng ta cùng chia sẻ.

    Và trên hết, chúng ta đã nhìn thấy một thế hệ mới xuất hiện – một thế hệ sử dụng khả năng sáng tạo, tài năng và công nghệ nhằm đòi hỏi chính phủ đại diện cho những niềm hi vọng của họ chứ không phải là nỗi sợ của họ, đòi hỏi một chính phủ có trách nhiệm đối với những khát vọng vô biên của họ.

    Một người Ai Cập đã nói một cách đơn giản: “Trong những ngày vừa qua nhiều người đã phát hiện ra rằng họ có một giá trị nào đó. Và đấy là điều không bao giờ có thể mất được nữa”.

    Đấy chính là sức mạnh của phẩm giá của con người, và đấy là điều không bao giờ có thể phủ nhận được. Nhân dân Ai Cập đã truyền cản hứng cho chúng ta, họ đã làm như thế bằng cách đóng dấu: “dối trá” lên trán những kẻ nói rằng công lí tuyệt vời nhất là công lí giành được bằng bạo lực

    Đối với Ai Cập, đấy là sức mạnh đạo đức của bất bạo động – không phải là chủ nghĩa khủng bố, không phải là giết người một cách vô tâm – mà là bất bạo động, sức mạnh đạo đức một lần nữa đã hướng cánh cung của lịch sử về phía công lí.

    Và trong khi những hình ảnh và âm thanh mà chúng ta nghe thấy đều là từ Ai Cập, nhưng chúng ta không thể không nghe thấy tiếng vọng của lịch sử, tiếng vọng từ việc nhân dân Đức giật đổ bức tường, từ các sinh viên Indonesia xuống đường, từ Gandhi dẫn dắt dân tộc ông đi theo con đường công lí.

    Như Martin Luther King đã nói trong khi chào mừng sự ra đời của một dân tộc mới ở Ghana đồng thời tìm cách hoàn thiện chính dân tộc mình: “Một cái gì đó trong tâm hồn đang thét lên đòi tự do”.

    Đấy là những tiếng thét đến từ quảng trường Tahrir. Và cả thế giới đã ghi nhận.

    Ngày hôm nay thuộc về nhân dân Ai Cập, và nhân dân Mĩ cảm động trước những hình ảnh ở Cairo và trên toàn đất nước Ai Cập vì chúng ta cũng là những con người và đấy chính là thế giới mà chúng ta muốn con cái mình được lớn lên trong đó.

    Từ “Tahrir” nghĩa là giải phóng. Đây là từ nói tới cái điều đang thét lên đòi tự do trong tâm hồn chúng ta. Hãy để nó mãi mãi nhắc chở chúng ta về nhân dân Ai Cập, về những việc họ đã làm, về những điều mà họ ủng hộ và về cách thức họ thay đổi đất nước của mình và trong khi làm như thế họ đã thay đổi cả thế giới.

    Xin cám ơn các vị.

    Nguồn: washingtonpost.com
    Theo blog Phạm Nguyên Trường