Nguyễn Công Bằng - Nhìn về Ai Cập, nghĩ đến Việt Nam

  • Bởi Hồ Gươm
    12/02/2011
    4 phản hồi

    Nguyễn Công Bằng - Tổng Thư Ký Đảng Vì Dân

    Hai tiếng đồng hồ trước đây (chiều tối ngày 11/02/2010 ở Ai Cập), nhà độc tài Hosni Mubarak từ chức và trao quyền lãnh đạo đất nước lại cho Hội đồng Quân đội Tối cao, chấp nhận sự thành công của người dân Ai Cập sau 18 ngày đêm biểu tình đấu tranh liên tục, quyết liệt. Tiến trình tái lập dân chủ và xây dựng chính phủ mới còn nhiều bước cam go; tuy nhiên, cánh cửa dân chủ đã mở ra cho Ai Cập.

    Bối cảnh chính trị, văn hoá, xã hội của Ai Cập và Việt Nam có khá nhiều điểm khác biệt nhau. Chúng ta hãy cùng nhận diện tính chất của cuộc đấu tranh danh tiếng vừa xảy ra để có một thái độ và định hướng hợp lý.

    1. Biểu tình đông người: Dù là dưới chế độ độc tài, người dân ở Ai Cập thể biểu tình đông người -- một điều chưa hề có dưới chế độ CSVN. Nhờ điều kiện thuận lợi này, cuộc đấu tranh của nhân dân Ai Cập dễ được thành hình, quy tụ được số đông hàng trăm ngàn người và tạo được sức mạnh có áp lực to lớn với chế độ. Ở Tunisia mấy tuần lễ trước đây cũng vậy.

    Đây là một yếu tố lớn đóng vai trò quan trọng trong những cuộc đấu tranh với nền tảng là phong trào quần chúng. Tương tự như Ai Cập, các nước Phi Luật Tân, Nam Dương, Thái Lan, Đài Loan, Mã Lai Á... dẹp được chế độ độc tài quân phiệt hay đảng phiệt cũng đều nhờ vào yếu tố chính yếu là có thể quy tụ được đông đảo người dân xuống đường. Học hỏi được những kinh nghiệm này, đảng CSVN đã trấn áp thô bạo những cuộc xuống đường, tụ tập đông người dù là dưới danh nghĩa đòi dân chủ tự do hay công bằng xã hội. Do đó, cho đến khi điều kiện thực tế trở nên thuận lợi hơn để những cuộc biểu tình ôn hoà có thể tổ chức được, chủ trương đấu tranh ôn hoà thuần tuý bằng những đòi hỏi suông sẽ khó có khả năng tạo đủ áp lực để buộc đảng CSVN phải nhượng bộ và trả lại quyền lãnh đạo cho toàn dân. Làm sao vận động được sự hưởng ứng, tham gia (của đông đảo người dân) vẫn là một câu hỏi lớn cho các tổ chức đấu tranh dân chủ Việt Nam.

    2. Độc tài cá nhân: Chế độ ở Ai Cập do sự lãnh đạo độc tài của cá nhân ông Hosni Mubarak. Thực tế cho thấy diễn tiến thay đổi ở Ai cập tuỳ thuộc vào thái độ và quyết định của cá nhân ông Mubarak. Cuộc đấu tranh 18 ngày đêm chỉ kết thúc tốt đẹp khi ông tuyên bố từ chức và trao quyền lãnh đạo lại cho Hội đồng Quân đội Tối cao.

    Còn ở Việt Nam, sự độc tài là từ một đảng. Rút kinh nghiệm từ sự thay đổi đột ngột của Liên Sô, đảng CSVN đã nhanh chóng tản quyền trong thực tế, để mọi quyết định lớn đều phải thông qua cơ chế Ban Chấp hành Trung ương Đảng, thay vì tuỳ thuộc ở cá nhân người nắm vai trò Tổng Bí Thư, Thủ Tướng hay Chủ tịch nước. Tình trạng kềm chế lẫn nhau để bảo đảm cho sự lãnh đạo không bị thay đổi đột biến bởi quyết định của một cá nhân. Với thực tế đó, mọi trông đợi vào tinh thần cách mạng của bất cứ cá nhân nào theo kiểu Yeltsin ở Nga đều không còn khả năng xảy ra, mà sự thay đổi chỉ có thể phát xuất từ áp lực bất khả kháng cự tạo nên bởi các biến động chính trị hoặc xã hội.

    3. Vai trò Quân đội: Suốt trong cuộc biểu tình gần 3 tuần lễ, phía quân đội Ai Cập giữ thế trung lập, thay vì đàn áp những người đối lập xuống đường đòi dân chủ. Lời cam kết của Tướng Tổng tham mưu trưởng Sami Al-Anan rằng "quân đội không đàn áp những công dân xuống đường bày tỏ nguyện vọng của mình" là một sự bảo đảm an toàn, đóng vai trò quan trọng cho sự lớn mạnh của cuộc biểu tình. Một mặt nào đó, thái độ trung lập của quân đội là một khích lệ đóng vai trò quyết định lớn cho sự thành công không đổ máu của quá trình đấu tranh đòi ông Mubarak ra đi.

    Ở Việt Nam ta, phía quân đội chắc chắn sẽ đóng một vai trò vô cùng quan trọng trong tiến trình thay đổi đất nước. Một khi biến động xảy ra, thái độ của quân đội sẽ quyết định phần lớn cho sự thành bại của cuộc đấu tranh, đặc biệt là vấn đề có đổ máu hay không. Nếu phía quân đội chọn thái độ đứng về phía nhân dân và bảo vệ đất nước, đồng bào, thay vì bảo vệ đảng CSVN, thì tình hình chính trị sẽ có cơ hội ổn định sớm. Khi quân đội chọn thái độ ủng hộ dân chủ (như ở Romania, Tunisia) hay trung lập (như ở Ai Cập) thì lực lượng võ trang bảo vệ tổ quốc sẽ không bị khủng hoảng trong buổi giao thời, để có khả năng ngăn ngừa sự xâm lăng đột biến từ nước khác.

    4. Đối lập đoàn kết: Cho đến nay, có thể cũng còn sớm để nhìn thấy được toàn diện hậu trường chính trị của cuộc xuống đường đấu tranh ở Ai Cập. Tuy nhiên, qua báo chí quốc tế, người ta nhìn thấy được sự đoàn kết, hay ít nhất là không có tình trạng mâu thuẫn, chống phá nhau giữ các tổ chức đối lập. Thể thức điều động toàn bộ cuộc biểu tình rất tinh vi, khoa học và khéo léo; từ mặt an ninh cho đến vệ sinh.

    Đây là một kinh nghiệm đáng trân trọng và học hỏi cho người Việt chúng ta. Trong bối cảnh có khá nhiều tổ chức chính trị đang công khai hay bí mật hoạt động ở trong nước, sự chuẩn bị trước những gì cần phải làm để giúp cuộc cách mạng dân chủ sắp tới có thể thành công một cách nhanh chóng suông sẽ, tốt đẹp là điều không thể thiếu được. Sự chuẩn bị này không phải chỉ giúp bảo đảm thêm an toàn, mà còn ngăn chận được những sự phá hoại chắc chắn sẽ có từ đảng CSVN một khi biến động xảy ra.

    5. Quyết liệt và sáng suốt: Không tin vào sự thay đổi từ thiện chí của chế độ, ngay cả khi Tổng thống Mubarak đã chính thức tuyên bố là sẽ không tiếp tục tranh cử, hay sẽ trao quyền lãnh đạo cho Phó Tổng Thống Omar Suleiman, v.v... Tính quyết liệt, sáng suốt và kiên nhẫn của những người lãnh đạo phong trào và toàn thể người tham gia đã giúp cho nhân dân Ai Cập đạt được thành quả dứt khoát; thay vì vội vã chấp nhận giải pháp nửa vời và hồi hộp chờ đợi một sự đổi thay không chắc là có thể đến hay không.

    Đây cũng là một bài học đáng suy gẫm cho người Việt Nam trong công cuộc đấu tranh dân chủ hoá đất nước. Theo đó, người ta có quyền mong là những người lãnh đạo đảng CSVN hiện nay có thể sẽ có một số thay đổi đáng kể hơn so với thời gian trước, nhưng họ sẽ không tự thay đổi chế độ độc tài toàn trị hiện thời thành một chính thể dân chủ đa đảng. Sự thay đổi đó chỉ có thể có khi nhân dân Việt Nam cùng đứng lên và đồng loạt đòi hỏi "Cộng sản! Hãy cút đi!" mà thôi!

    Sự kiện đổi thay thể chế ở Ai Cập đáng để chúng ta học hỏi và hy vọng. Chỉ ba tuần lễ trước đây, chế độ của ông Hosni Mubarak là một trong số các nước độc tài đồng minh của Hoa Kỳ, tương tự như trường hợp CSVN. Do đó, sự kiện Hoa Kỳ ký kết các hiệp ước quân sự, kinh tế, ngoại giao với CSVN chỉ là những công việc cần thiết để bảo đảm cho quyền lợi của Hoa Kỳ trong bối cảnh hiện nay. Những ký kết này kia không khẳng định là Hoa Kỳ sẽ ra tay bảo vệ CSVN một khi nhân dân Việt Nam đứng lên. Ngược lại, chắc chắn là khi tình hình chính trị Việt Nam có dấu hiệu thay đổi rõ nét, thái độ của chính phủ Hoa Kỳ lúc đó cũng sẽ có sự thay đổi thích ứng kịp thời.

    Đến nay, vẫn khó để xác định Hoa Kỳ đã có nhúng tay thế nào và bao nhiêu vào cuộc thay đổi ở Ai Cập song ít nhất người ta có thể nhìn thấy khi cần phải thay đổi thái độ, Hoa Kỳ có ngay những phản ứng hợp lý một cách nhanh chóng. Điều này không phải do người Ai Cập vận động trước, mà là phản ứng tự nhiên từ một tiến trình có nhiều thành quả của cuộc đấu tranh.

    Tiến trình dân chủ hoá ở Việt Nam đang thách thức óc sáng tạo, lòng can đảm và ý chí quyết thắng của những người đấu tranh dân chủ ở trong và ngoài nước. Vấn đề không phải chỉ là chấm dứt tình trạng độc tài, mà là thay đổi thế nào để không gây ra cảnh tang thương, đổ vỡ cho đồng bào, đất nước. Và quan trọng nhất là không có một thành phần nào phải bị trở thành nạn nhân của chế độ mới.

    Người Ai Cập đã hành động thay vì chờ đợi! Còn người Việt Nam chúng ta thì sao? Câu trả lời ở mỗi chúng ta.

    Nguyễn Công Bằng

    (TTK/ĐVDVN)

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    4 phản hồi

    Ở bất kỳ thời kỳ nào, tuổi trẻ vẫn là thành phần cột trụ của quốc gia. Tuổi trẻ không bị hệ lụy tư tưởng trực tiếp bởi quá khứ, và luôn mang trong lòng một số lý tưởng phục vụ cao cả. Những lý tưởng này, khi có môi trường và điều kiện thực hiện, sẽ tạo nên những động lực to lớn và mạnh mẽ để thúc đẩy tuổi trẻ dấn thân cống hiến. Trước công cuộc giải thể cộng sản hiện nay, tuổi trẻ đang là một tiềm lực hùng hậu nhất sẵn sàng trở thành một thực lực có khả năng thay đổi được cục diện nước nhà, và đưa đất nước tiến nhanh trên con đường phát triển trong một tương lai gần.

    Vấn đề lớn nhất đặt ra là tuổi trẻ sẽ khởi đầu từ đâu, và hành trang những gì để có thể biến lý tưởng dân chủ hóa thành hiện thực.

    Sự thất bại của ĐCSVN trong việc quản lý đất nước và tạo sự thăng tiến của dân tộc đã thúc đẩy tuổi trẻ hôm nay phải tìm một con đường mới vượt thoát khỏi hệ lụy của cuộc chiến vừa qua-của một quá khứ vẫn còn lắm nhập nhằng, của một hiện tại nhiễu nhương mọi mặt, và của một tương lai đầy dẫy những thử thách mới mẻ, to lớn để sinh tồn và phát triển. Phải làm gì để vực Việt Nam đứng dậy, để toàn dân Việt Nam ở cả trong và ngoài nước có thể góp phần một cách hữu hiệu trong công cuộc dân chủ hóa quê hương và đưa dân tộc đến phồn vinh, tiến bộ? Câu hỏi đó dần dà đã không còn là ưu tư riêng của tuổi trẻ mà cũng đã là ước mơ lớn của những người trẻ đang may mắn sống ngoài vòng kềm tỏa của cộng sản. Hình ảnh những cuộc xuống đường trong những tuần lễ gần đây đã làm sáng tỏ một điều ưu tư triền miên trong suốt 35 năm qua là tuổi trẻ hải ngoại có thật sự quan tâm đến quốc gia, dân tộc Việt hay không? Con số hàng chục ngàn thanh niên, kể cả những khuôn mặt được sinh ra sau 30/4/1975, đã khẳng định được một niềm tin mới: tuổi trẻ Việt Nam hôm nay đang trăn trở và trong tư thế sẵn sàng nhập cuộc để cùng với toàn dân đẩy mạnh nỗ lực xây dựng tự do và dân chủ cho 90 triệu đồng bào ở quê nhà.

    Tiềm lực đã có nhưng một hướng đi chung vẫn còn là một câu hỏi lớn cần có thời gian để bàn cãi và hình thành một sự đồng thuận chung. Tuổi trẻ quốc nội và hải ngoại sẽ phải làm gì để khoảng cách địa lý lớn lao không phải là một ngăn trở cho những nỗ l;ực chung phát xuất từ trong hay ngoài nuớc? Trong tinh hình chính trị tế nhị và phức tạp hiện nay, tuổi trẻ sẽ khởi đầu từ đâu để tự tạo cho mình một vị thế đấu tranh thích hợp và hữu hiệu? Tuổi trẻ Việt Nam hôm nay cần phải xây dựng những gì để làm nhịp cầu tốt đẹp cho tầng lớp tuổi trẻ tiếp nối? Và câu hỏi quan trọng nhất vẫn là những thế hệ cha anh sẽ chuẩn bị những gì để hàng ngũ thanh niên ở mọi nơi có thể đóng góp được cho công cuộc chung một cách độc lập trong mặt lãnh đạo? Những câu hỏi lớn này chắc chắn không có gì mới những để có được những câu trả lời hợp lý và khả thi, một tinh thần cảm thông và hợp tác chung là một yếu tố cần và đủ.

    Muốn có những câu trả lời thích đáng và khả dụng, bước đầu tiên chắc chắn phải là nỗ lực trao đổi để xây dựng nền tảng của sự cảm thông và tin tưởng. Với điều kiện thông tin tiến bộ hiện nay, những suy nghĩ, thao thức, băn khoăn, ưu tư, mơ ước… đều có thể gởi gấm đến những đối tượng đồng tâm khác qua nhiều hình thức khác nhau một cách nhanh chónh và hữu hiệu. Khi sự trao đổi tạo dựng được một sự đồng thuận tương đối nhất, khát vọng tất sẽ thúc đẩy từng cá nhân đến với nhau để hình thành đoàn thể thích hợp, và các đoàn thể sẽ đến với nhau để cùng chia sẻ trách nhiệm chung.

    Riêng với môi trường hải ngoại, tuổi trẻ cần tự khẳng định cho mình một thái độ mới ở mục tiêu sau cùng, ở vị thế đấu tranh, và ở phương hướng thực hiện những nỗ lực gần, xa khác nhau. Một trong những thái độ cần có là tinh thần chuẩn bị lãnh đạo. Tuổi trẻ không thể tách rời hoàn toàn khỏi quá khứ vì sự tiếp nối giữa các thế hệ rất cần thiết cho tất cả nỗ lực chung nhưng cũng không thể tiếp tục ỷ lại vào sự lãnh đạo của các thế hệ cha anh khi mà khả năng của tuổi trẻ xứng đáng để đảm nhận sứ mạng lịch sử truớc mắt. Để hình thành được một vị thế đấu tranh thích hợp và hựu hiệu này, các thế hệ cha anh đồng thời cũng phải thành tâm và tận lực gây dựng môi trường và điều kiện để các thế hệ mới dần dần chủ động được các nỗ lực chung. Sự dấn thân này chắc chắn sẽ là một khích lệ lớn cho những thế hệ trẻ kế tiếp, cho những nỗ lực xây dựng lâu dài đòi hỏi sự tham gia đóng góp của nhiều thế hệ khác nhau. Mặt khác, nó cũng nói lên tinh thần thức thời của cha anh trước những nhu cầu mới của Tổ quốc và Dân tộc.

    Trước cao trào xây dựng tự do, dân chủ đang phát triển mạnh mẽ khắp nơi, tuổi trẻ Việt Nam chắc chắn sẽ tự tạo được cho mình một lý tưởng mới phù hợp với hướng thăng tiến chung của các quốc gia tiền tiến và khát vọng từ lâu của toàn dân. Những dấu hiệu tích cực được nhận diện trong vaì năm gần đây cho thấy rằng tuổi trẻ trong nước đang từng bước thể hiện quyền tự quyết của thế hệ mình, và bày tỏ dần hình thái của lý tuởng mới. Với kiến thức và khả năng, chắc chắn là những tầng lớp mới này sẽ nhanh chóng chứng tỏ được khả năng lãnh đạo một số nỗ lực chung, ở Việt Nam cũng như tại cộng đồng hải ngoại.

    Trong công cuộc giải thể cộng sản, tuổi trẻ Việt Nam là niềm tin và hy vọng lớn nhất của quốc gia, dân tộc. Các đoàn thể tranh đấu ở trong và ngoài nước có trách nhiệm tạo dựng môi trường và điều kiện để các tầng lớp thanh niên khắp nơi có thể hành xử được vai trò tiền phong của các thế hệ rường cột này. Tương lai đất nuớc Việt Nam như thế nào, câu trả lời là thái độ của tuổi trẻ Việt Nam ở hôm nay và mai sau.

    Đây có phải là Nguyễn Công Bằng, chủ tịch Đảng Vì Dân, Đảng mà đã cho cựu nhân viên CIA mang 5000$ để làm bomb nhằm đánh bomb trường học, ga tàu, công viên nhằm giết dân để tạo đột biến về chính trị hay không?
    Tôi trộm nghĩ, nếu mà nhân dân Việt Nam xuống đường biểu tình đông người đòi dân chủ đứng chật kín cả đường như là đi cổ vũ bóng đá, Nguyễn Công Bằng cho một quả bomb vào giữa đám đông thì thương vong lớn phải biết.

    Sao không thấy nói đến vai trò của công an trong các cuộc biểu tình ở Ai Cập ?
    Nhà nước Ai Cập tuy độc tài như CS nhưng tổ chức xã hội hoàn toàn khác CS bởi xã hội CS bị chính trị hóa đến xuống tận mỗi khu xóm.
    Mịa, nhìn đâu cũng thấy biểu ngữ "khu phố văn hóa" nhưng đôi khi lại dơ bẩn, bát nháo, ồn ào.

    Sáng nay vừa mở điện thoại lên nhận ngay tin nhắn của ông anh "Cách mạng đường phố ở Ai Cập đã thành công. Tiễn đưa thêm một chế độ độc tài về nơi an nghĩ cuối cùng". Mình đọc xong mà không biết nên reply ông ấy thế nào.

    Vậy là Hosni Mubarak đã buộc lòng phải ra đi, từ bỏ vị trí quyền lực trong 30 năm lãnh đạo sau cuộc biểu tình kéo dài 18 ngày của người dân Ai Câp.

    Phải thừa nhận rằng, cuộc biểu tình đòi tự do - dân chủ trên khó mà có thể kéo dài trong hơn 2 tuần, nếu như quân đội Ai Cập tham gia ngăn chặn ngay từ đầu.

    Sự im lặng của quân đội Ai Cập trước lệnh đàn áp cuộc biểu tình không phải là thái độ đồng hành với nhân dân, đó thực sự là sự nằm im đánh giá tình hình của giới tướng lĩnh quân sự. Và thông tin cá nhân về khoản tài sản hơn 70 tỷ đô la của ông Mubarak là giọt nước cuối cùng làm tràn ly dẫn đến cuộc đảo chính.

    Omar Suleiman - phó Tổng thống Ai Cập - đã thông báo quân đội sẽ tạm thời nắm giữ quyền hành trong khi tuyên bố việc từ chức của ông Hosni Mubarak.

    Liệu cuộc cách mạng ở Ai Cập có đi đến tiến trình dân chủ thực sự như lòng dân mong muốn không, nếu những người lãnh đạo quân đội đang tạm thời lãnh đạo đất nước lại rơi vào vòng xoáy của quyền lực???

    Bất kỳ một thể chế nào dù dân chủ hay độc tài cũng luôn muốn bảo vệ quyền lợi của mình. Và việc dùng quân đội để chống lại nguyện vọng của nhân dân là hạ sách.

    Trên Facebook của mình blogger Osin (nhà báo Huy Đức) có viết:

    "Quân đội là lực lượng được nuôi để đánh thứ giặc thực sự của nhân dân: ngoại xâm. Quân đội chỉ được dùng để bảo vệ nhân dân và giữ từng tấc đất của cha ông. Dùng quân đội để chống lại nhân dân thì khi có ngoại xâm nhân dân có thể sẽ không còn cho con đi đánh giặc."

    Cuộc cách mạng ở Ai Cập liệu có đi đến hồi kết như mong đợi hay không?

    Đó còn là một chặng đường dài phía trước, nhưng một sự thật không thể phủ nhận được rằng: nền móng vững chắc để xây dựng dân chủ thực sự là: ý thức và trách nhiệm của người dân đối với đất nước mình - sự thượng tôn của luật pháp và hiến pháp - sự tự do ngôn luận - tự do báo chí.

    Nguồn: blog Mẹ Nấm