Nguyễn Vạn Phú - Vàng và hai cô gái

  • Bởi Admin
    16/01/2011
    3 phản hồi

    Nguyễn Vạn Phú

    Thời buổi này nếu ai đó nói vàng chưa chắc là dấu hiện của sự giàu có, ắt chúng ta sẽ bảo họ khùng. Câu chuyện một người chết khát trong sa mạc trên lưng là túi vàng nặng trĩu không thuyết phục được ai vì đó chỉ là ngoại lệ.

    Thế nhưng vàng hay tiền bạc đồng nghĩa với sự thịnh vượng là một trong những biện luận sai mà nhiều thời đại, xưa lẫn nay, đều mắc phải. Vào lúc cao trào trong thế kỷ 16, 17, những nước theo chủ nghĩa trọng thương cố gắng vơ vét vàng bạc, châu báu về cho nước mình càng nhiều càng tốt vì họ nghĩ rằng có vàng là có tất cả. Sức mạnh quân sự của quốc gia chỉ nhằm phục vụ cho ngoại thương một chiều, bán thật nhiều hàng hóa cho nước khác, thu về vàng bạc, mua hàng của nước khác càng ít càng tốt. Phải mất vài trăm năm người ta mới hiểu ra, ôm một đống vàng về cho ngân khố nhưng xã hội không có hàng hóa thì sự thịnh vượng chỉ là ánh hào quang bên ngoài của những thỏi vàng mà thôi.

    Hiện nay người ta cho rằng Trung Quốc cũng đang áp dụng một dạng chủ nghĩa trọng thương trong chính sách kinh tế của mình. Trung Quốc biến mình thành đại công trường, sản xuất hàng hóa cho thế giới, dựa vào lợi thế công nhân giá rẻ để thu về thật nhiều… tiền, đến giữa năm nay, dự trữ ngoại tệ của Trung Quốc đã lên trên 2.600 tỷ đô-la Mỹ! Đánh đổi tài nguyên, sức lao động của người dân, bỏ lơ tác hại môi trường để thu về một đống tiền như thế, Trung Quốc lại phải đau đầu vì khối tài sản này đang trói tay họ trong nhiều chính sách tiền tệ. Ai nói chủ nghĩa trọng thương đã biến mất?

    * * *

    Kinh tế học có khá nhiều biện luận sai như thế vì có nhiều quy luật kinh tế trái ngược với suy luận lô-gích thông thường. Ví dụ theo lô-gích thông thường, một nông dân được mùa ắt phải vui mừng một thì khi nông dân cả một vùng, một nước được mùa ắt phải vui mừng gấp triệu lần. Nhưng không phải, nếu cả nước được mùa, giá bán nông sản sẽ sụt giảm nhanh chóng và thu nhập của nông dân sẽ bị ảnh hưởng tệ hại. Hoặc một ví dụ khác, trong thời buổi kinh tế khó khăn, tiết kiệm chi tiêu, dành dụm cho những ngày thiếu thốn là suy nghĩ quá đúng đắn – nhưng chỉ đúng ở trên bình diện cá nhân. Nếu cả xã hội đều đi theo hướng giảm chi tiêu thì chắc chắn khủng hoảng càng trở nên trầm trọng, không có lối thoát.

    Bây giờ chúng ta hãy thử quan sát một trò chơi để thấy kinh tế học tràn đầy những nghịch lý như thế.

    Giả thử có người bỏ ra một tờ 100 đô-la để bán đấu giá. Luật chơi là người trả giá cao nhất sẽ thắng, mua được tờ 100 đô-la này với giá đã trả; người trả giá cao thứ nhì thua và phải chịu mất khoản tiền ra giá. Đương nhiên đầu tiên sẽ có người trả 1 đô-la và ngay lập tức có người khác trả 2 đô-la, cứ thế hai bên sẽ đua nhau ra giá đến 99 đô-la (vì vẫn còn lời được 1 đô-la). Đến đây người ra giá 98 đô-la có hai chọn lựa, hoặc ngừng chơi, thua mất 98 đô-la hay ra giá 100 đô-la và hy vọng nếu thắng sẽ huề vốn. Nhưng sự đời không đơn giản, người kia cũng lập luận tương tự, nếu không ra giá tiếp, anh ta sẽ mất 99 đô-la, nhưng trả 101 đô-la lại lợi hơn vì chỉ chịu thiệt 1 đô-la thôi, nếu thắng. Đến đây, các bạn đã thấy tờ 100 đô-la có thể bán được với giá vài ba trăm là chuyện có thể xảy ra!

    Người sáng suốt sẽ bĩu môi nói: ai khùng mà đi đấu giá dại dột thế! Đó chính là lý do vì sao các nhà kinh tế gia cứ cãi nhau suốt; kinh tế học thì có quy luật mà hành vi ứng xử của con người thì không. Chúng ta vẫn thường thấy cách “cứu nguy bàn thua trông thấy” như vụ bán đấu giá nói trên trong cuộc sống thường ngày: gắng rót thêm ngân sách vào những dự án thua lỗ hòng cứu vãn tình hình, bất kể chi phí ngày càng nặng thêm.

    * * *

    Một trong những câu chuyện thường được đem ra kể để minh họa cho cách biện giải sai trong kinh tế học là câu chuyện “kính cửa sổ bị ném vỡ”.

    Một hôm con của người chủ tiệm tạp hóa chơi banh, bất cẩn đá vỡ kính cửa sổ. Các nhà kinh tế học xúm lại bàn tán: Giả thử tiền thay kính là 100 đô-la, tự nhiên một chuỗi lợi ích kinh tế đã diễn ra ngay khi kính bị vỡ và được thay. Tiệm bán kính này, người thợ lắp kính, rồi tiệm bán bánh hay cung cấp cho người thợ này, đến tận người nông dân trồng lúa mì bán cho tiệm làm bánh…

    Có đúng thế thật không? Ai cũng thấy lập luận kiểu này là không đúng nhưng nó chính là cơ sở cho việc biện minh nhiều dự án tào lao nhất trên đời như dự án xây chiếc cầu Gravina Island Bridge trị giá 233 triệu đô-la ở Alaska để nối với đảo Gravina bé xíu chỉ có 50 người dân. Thậm chí nó còn được dùng để biện giải cho rằng chiến tranh là có lợi cho kinh tế, chiến tranh là lối thoát cho khủng hoảng kinh tế! Vấn đề của câu chuyện “kính cửa sổ” hay các dự án kích cầu trời ơi nằm ở chỗ người ta đã không tính đến thiệt hại của người chủ tiệm tạp hóa, cơ hội bán kính cho khách khác của người làm kính, cơ hội bán bột mì của người nông dân cho nơi khác, cơ hội dùng tiền dự tính chi cho dự án vào việc khác… Nói là dự án tào lao nhưng đặt cho nó cái tên hoàng tráng, ít ai còn nghĩ nó tào lao nữa.

    * * *

    Chắc ai cũng đã từng nghe qua câu chuyện hai người hàng xóm, thuê nhau đào hố. Một người thuê người kia đào một cái hố với tiền công là 1 tỷ đồng. Đào xong, người kia thuê lại người đầu lấp cái hố này lại cũng với tiền công 1 tỷ đồng. Cuối ngày, cả hai mệt nhoài nhưng hớn hở khoe nhau thu nhập của họ vào loại kỷ lục thế giới. Các nhà kinh tế học dùng câu chuyện này để chứng minh đo lường hoạt động kinh tế bằng GDP là không chính xác. Thế nhưng nếu hai anh chàng này sống ở Việt Nam, sẽ có nhiều rắc rối cho họ chứ không phải chơi. Thu nhập cá nhân lên đến 1 tỷ đồng, ắt phải nộp thuế, bất kể chi phí của anh ra sao. Và thật ra, những anh chàng này cũng đang hiện diện nhiều ở nước ta nếu quan sát cách thiên hạ đào hố lên, lấp hố xuống, rồi lại đào hố lên để lấp hố xuống. Thuế thu nhập cá nhân thì không nhưng tính vào tăng trưởng GDP là có cả đấy.

    Cuối cùng xin kể một biến thể của câu chuyện này. Người ta thấy hai cô gái tóc vàng hoe, cô đi trước đào hố lên, cô đi sau lấp hố lại, cả hai làm việc miệt mài, không biết mệt. Các cô gái tóc vàng hoe thường bị “văn học dân gian” đem ra chế diễu trí thông minh tỷ lệ nghịch với vẻ đẹp của họ. Ở đây biết đâu họ đọc được câu chuyện hai người hàng xóm bèn bắt chước nhưng làm sai? “Không phải”, một cô nói. “Bọn em có ba người lận. Đứa đầu đào hố, đứa giữa gieo hạt, đứa cuối lấp hố. Nhưng hôm nay đứa giữa bị bệnh”!

    Nhưng đừng kể câu chuyện này cho dân Việt Nam chúng ta nghe. Bởi chuyện tương tự trong nền kinh tế chạy theo chỉ tiêu và thành tích không phải là hiếm nên không có gì đáng cười cả.

    Chủ đề: Kinh tế

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    3 phản hồi

    Cần theo dõi nhiều thông tin để hiểu sự giàu có không chánh đáng và không đáng mong muốn của Trung Quốc vì kèm nhiều tai tiếng như hàng hóa kém chất lượng, có chất độc hại, hàng nhái...Thứ hai là sự tích lũy ngân sách đột biến đáng ngạc nhiên của Nga kèm nghi vấn buôn ma túy chỉ chưa xác định được vai trò của Putin và thứ ba là việc trượt giá đồng tiền VN do kinh tế thất bại .

    Nhiều nước Châu Phi và Việt Nam đang nhìn xem có phải mô hình kinh tế Trung Quốc là mô hình thành công có thể làm theo hay không ? Thật sự là không thể làm theo sự gian lận hay phi pháp kiểu TQ được.

    Khi nhìn sâu cách làm ra tiền và cách chi xài tiền sẽ thấy kinh tế tư bản và kinh tế thị trường của CS như hai mặt phải trái của chiếc huy chương. Kinh tế chính thống phải luôn đấu tranh vì hàng thật giá cao thì có hàng nhái nhản hiệu giá thấp của TQ, người nghèo không phải ít nên Trung Quốc có cơ hội làm ăn kinh tế gian dối.

    Việc nhà đầu tư TQ ít được giáo dục khiến thiếu tự trọng ăn cắp bản quyền, chánh phủ bốc lột sức dân, có cả kinh doanh siêu lợi nhuận như buôn các chết trắng ma túy, in tiền giả, bán lậu chất phóng xạ của các quốc gia, không khác như trận tuyến chánh trị dân chủ tự do và CS độc tài toàn trị ! Thị trường thị phần mua bán trong dòng chảy kinh tế đang có giá trị thay cho giá trị của đất đai và sức lao động con người xưa kia vốn là yếu tố khiến nước này đi chiếm đoạt đô hộ nước khác để tước lấy tài sản xứ khác ...

    Tranh luận dân chủ - không dân chủ có cả ở nước CS lẫn không CS, và chính là ở chổ khi có đồng lời và có tiền thuế thì chánh phủ nhiều nước không tăng lương, không chi cho an sinh xã hội y tế giáo dục cần thiết dân mong mỏi mà vẫn giử dân ở mức nghèo khổ để dành đặc quyền ban phát dinh thự hoành tráng, chi tiêu phung phí cho lễ hội xây tượng đài và đem ra xây dựng nhiều công trình không thật sự cần cho việc phát triễn kinh tế hay hạnh phúc con người ...Ơ VN Bộ chánh trị nắm việc phân phối ngân sách chứ không phải quốc hội.

    Khác với Hàn Quốc gắn kết lòng tự trọng quốc gia, danh dự nghề nghiệp, uy tín nhà sản xuất với từng mặt hàng Made in Korea, Trung Quốc đã dùng nhiều cách không lương thiện tự trọng khi làm ra sản phẩm Made in China hay không nhản mác, tung vào thị trường chợ trời. Trung Quốc - Bắc Hàn còn được cho chính là cặp mafia làm ra và buôn bán đôla giả khắp thế giới. Bên cạnh lợi nhuận thấy được do mua bán sản phẩm nhái, ăn cắp bản quyền và sản phẩm gia dụng giá rẻ, Trung Quốc còn có phần hoạt động ngầm siêu lợi nhuận là mua bán công nghệ vũ khí nguyên tử cho các nước đối địch với Mỹ và Hồi giáo: Pakistan, Bắc Hàn, Iran và cũng nằm trong nghi vấn cùng Bắc Hàn sản xuất mua bán đô la giả ...
    Các nước Cộng Sản đặt toàn dân trong tình trạng ‘suy thoái kinh tế thường trực’ trong thời bao cấp hay kinh tế thị trường theo định hướng XHCN kiểu Trung Quốc là để nhà nước ưu tiên phải hoàn thành mục tiêu tích lũy ngân sách và dành đạc quyền cho nhà nứơc và một số người có quan hệ với Đảng cầm quyền.

    Trong khi đó các nước dân chủ dân chúng giàu có lương cao ngân sách thành dễ tổn thương nên dễ xảy ra suy thoái kinh tế nhà nước và khi suy thoái kinh tế thì chính người dân phải chịu chánh sách thắt lưng buộc bụng.
    Không phải Trung Quốc mà chính Nhật là nước tư bản nhưng vận động dân chúng tiết kiệm sống kham khổ nên cũng không trãi qua suy thoái dân Nhật chịu thuế cao, sinh hoạt đắt đỏ để nhà nước tích lũy ngân sách.

    Điều nguy hại là các nước CS hể dư tiền là lo chạy đua vũ trang. Trung Quốc từng bị Mông Cỗ Mãn Châu là hai nước kém văn hóa hơn đô hộ khiến người Trung Quốc quá tin vào bạo lực và theo chủ nghĩa dân tộc cực đoan như Hitler !
    Tuy ngày nay chính trường quốc tế đã có liên Hiệp Quốc và có khuynh hướng xây dựng Hòa Bình Vĩnh Cữu chống đô hộ , điều Trung Quốc nghĩ không còn đúng nửa nhưng người Trung Quốc không muốn tin vào mối quan hệ quốc tế đó .

    TQ không bao giờ là quốc gia đáng mong muốn sống khi không đầu tư lớn và đa ngành khoa học công nghệ hay tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ. Trung Quốc cũng mới như Ấn Độ chỉ có các trường điểm có đẳng cấp.

    Tổng sản phẩm quốc dân GDP trên đầu người dân cao nhưng không chứng tỏ dân giàu vì con số này không song hành hay tỷ lệ thuận với thu nhập của người dân .

    Đồng tiền Việt Nam bị trượt giá xuống thấp không hề do ảnh hưởng suy thoái toàn cầu lôi kéo theo. Lý do chính vì VN đang có nhiều khõan vay đã hết ân hạn đang phải hoàn trả và nhà nước đã in tiền và đưa những khõan tiền mặt vào lưu thông tiền tệ, số lượng tiền cao hơn các khõan lợi nhuận có được nên tự làm mất giá trị đồng tiền.
    Nhớ lại thật đáng sợ e có lúc tiền đồng VN giống tiền Cụ Hồ thời 1945, mang trả tiền cho dân để tránh mang tiếng “cướp của”, nhưng làm sao tránh được khi dân ...không dùng tiền này mua được hàng hóa ! Và trong dân có tình trạng phải Đô la hóa, mua đất, mua vàng, để giử giá trị tài sản.

    Trần Thị Hồng Sương

    Hay quá! Hay quá! Ngài Vạn Phú này mà làm cố vấn kinh tế cho nhóm "Nhà to" ở VN chắc chắn trở thành Tỷ phú trong vòng một giờ. Dân Việt chỉ có mà......

    Hay quá. Lâu lâu đọc mới sướng. Vấn đề là VN mình thiếu mất cái đứa gieo hạt, nó đang mải gõ phản hồi trên dân luận (hahaha, từ nay mình sẽ đi gieo hạt kiếm lời, hơn là ngồi type phản hồi. Công đào hố và lấp hố, đã có các cô gái tóc vàng hoe làm rồi)