Vo Vu - Kỹ năng sống cho con

  • Bởi Admin
    24/12/2010
    2 phản hồi

    Vo Vu

    Ở Việt Nam bây giờ các ông bà mẹ trẻ đua nhau đưa con đi hoc kỹ năng sống. Điều này phản ánh một thực tế là giáo dục con trẻ ngay từ gia đình chúng ta đã yếu kém huống gì nhìn rộng ra là ở mức độ xã hội. Ở Việt Nam chuyện giáo dục thì thân ai nấy lo thôi: cha mẹ có tiền, điều kiện thì cho con cháu đi học trường nước ngoài hoặc các nhà trẻ uy tín. Đây cũng là lý do vì sao ngày càng có nhiều trường nước ngoài hay trường tư cũng như các trung tâm huấn luyện kỹ năng sống mở ra để dáp ứng nhu cầu.

    Tuy trẻ em có tham gia những trường hoặc trung tâm kỹ năng sống có thể cải thiện được những cái lo lắng của cha mẹ chúng nhưng cái thực tế nhất, cái quan trọng nhất mà cha mẹ chúng trước và sau khi gửi con đi hoc những trung tâm này hay quên là cha mẹ chúng chưa sắp xếp cuộc sống gia đình để cho các kỹ năng của trẻ phát triển. Việc này không cần phải dẫn chứng nhiều vì thực tế thì các trẻ em ở Việt Nam rất ít khi được sống theo quy định giờ giấc cho các bé mà tùy theo cha mẹ chúng sinh hoạt như thế nào thì con theo thế nấy, cha mẹ cũng khó la rầy vì thường thì cả nhà ở chung một phòng. Ngoài ra chúng ta cũng ít trao quyền tự do hành động cho con trẻ vì nghĩ chúng còn bé quá nên chúng ta hay làm luôn những việc các bé cần phải tự làm như ngồi vào bàn ăn, tự ăn cùng cha mẹ, đi ngủ đúng giờ... Nói chung có thể hiện tại đời sống công nghiệp đã làm cha mẹ các bé quá bận rộn nên ở đâu quảng cáo việc trang bị kỹ năng sống cho các bé là các bậc cha mẹ rất háo hức [mà quên đi rằng trẻ còn cần không gian sống nơi chúng có thể thực sự thực hành những kiến thức học được đó - Dân Luận].

    Chúng ta không cần phải mất tiền vào những trung tâm như thế nếu chúng ta biết sắp xếp sinh hoạt gia đình và tạo môi trường sống tự lập cho trẻ từ nhỏ. Việc các em tham gia được các trung tâm kỹ nănng sống là một may mắn cho đa số các em để trang bị thêm kiến thức, kỹ năng nhưng khi về sống lại với gia đình thì những kỹ năng các em học thoáng qua rồi cũng sẽ nhanh chóng chìm vào quên lãng vì các bé rất mau quên hoặc được nuông chiều thì các bé sẽ thích hơn.

    Một thực tế đáng buồn là xã hội chúng ta ít quan tâm đến trẻ nhỏ. nghe có vẻ phi lý nhưng nhìn vào những thành phố lớn của Việt Nam còn thiếu sân chơi cho trẻ em, không có hoặc ít những khu vườn cho trẻ em vui đùa, thư viện... Việc giáo dục cũng ít giúp trẻ tự tin, ít đào tạo cho các bé những kỹ năng truyền thông, giao tiếp. ngoài ra do văn hóa Á Đông nên chúng ta ít dạy trẻ tinh thần trách nhiệm ngay từ nhỏ, đơn cử chỉ việc đơn giản là biết nói xin lỗi và cám ơn thôi hay như biết xếp hàng... hoặc giả sử nếu có dạy mà chúng ta không thực hành thì cũng không có ý nghĩa gì vì trẻ nhỏ sẽ noi gương theo cha mẹ và người lớn.

    Cho nên tôi nghĩ cái nền tảng của giáo dục phải xuất phát từ gia đình trước. Còn nếu may mắn sống trong xã hội coi trọng trẻ nhỏ, coi trọng giáo dục thì các em mới có cơ hội phát triển toàn diện.

    Trích Wikipedia: Kỹ năng sống

    Định nghĩa

    Tổ chức Y tế Thế giới WHO định nghĩa kỹ năng sống là "khả năng thích nghi và hành vi tích cực cho phép cá nhân có khả năng đối phó hiệu quả với nhu cầu và thách thức của cuộc sống hàng ngày" [1]. Trong giáo dục tiểu học và giáo dục trung học, kỹ năng sống có thể là một tập hợp những khả năng được rèn luyện và đáp ứng các nhu cầu cụ thể của cuộc sống hiện đại hóa; ví dụ cuộc sống bao gồm quản lý tài chính (cá nhân), chuẩn bị thức ăn, vệ sinh, cách diễn đạt, và kỹ năng tổ chức. Đôi khi kỹ năng sống, nhưng không phải luôn luôn, khác biệt với các kỹ năng nghiệp vụ (trong nghề nghiệp).

    Cũng theo WHO, kỹ năng sống được chia thành 2 loại là kỹ năng tâm lý xã hội và kỹ năng cá nhân, lĩnh hội và tư duy, với 10 yếu tố như: tự nhận thức, tư duy sáng tạo, giải quyết vấn đề, kỹ năng giao tiếp ứng xử với người khác, ứng phó với các tình huống căng thẳng và cảm xúc, biết cảm thông, tư duy bình luận và phê phán, cách quyết định, giao tiếp hiệu quả và cách thương thuyết [2] [1][3] .

    Hiện tình giáo dục kỹ năng sống

    Tại nhiều nước Tây phương, thanh thiếu niên đã được học những kỹ năng sống về những tình huống sẽ xảy ra trong cuộc sống, cách đối diện và đương đầu với những khó khăn, và cách vượt qua những khó khăn đó cũng như cách tránh những mâu thuẫn, xung đột, bạo lực giữa người và người. Tại Hàn quốc, học sinh tiểu học được học cách đối phó thích ứng với các tai nạn như cháy, động đất, thiên tai... tại Trung tâm điều hành tình trạng khẩn cấp Seoul [4]

    Tại Việt Nam, kỹ năng sống đang được quan tâm, tuy nhiên trong nhà trường chủ yếu học sinh chỉ được dạy kỹ năng học tập và chính trị, còn việc giáo dục kỹ năng sống chưa được quan tâm nhiều [5]. Theo chuyên viên tâm lý Huỳnh Văn Sơn, cố vấn Trung tâm chăm sóc tinh thần Ý tưởng Việt: "hiện nay, thuật ngữ kỹ năng sống được sử dụng khá phổ biến nhưng có phần bị "lạm dụng" khi chính những người huấn luyện hay tổ chức và các bậc cha mẹ cũng chưa thật hiểu gì về nó"[5]. Theo Vụ trưởng Vụ Công tác Học sinh Sinh viên (Bộ Giáo Dục và Đào tạo) Phùng Khắc Bình, trong tương lai và về lâu dài cần xây dựng chương trình môn học giáo dục kỹ năng sống cho học sinh lớp 1 đến lớp 12 [2] .

    Bên cạnh đó, hiện tại cũng có nhiều Trung tâm đào tạo thực hiện những lớp kỹ năng sống cho giới trẻ như (TGM Corporation, Tâm Việt, Breakthrough Power, Trung tâm KNS - Trực thuộc TW Hội KH Tâm lý - Giáo dục VN ...). Những khóa học này cũng được sự quan tâm của phụ huynh vì tác dụng ngắn hạn cũng như dài hạn của các chương trình này [6]

    Ngoài ra cộng đồng mạng còn có 1 sân chơi rèn luyện Kỹ Năng Sống Online tại địa chỉ CLB Kỹ Năng Sống. Tại đây bạn có thể tham gia thảo luận với các thành viên trên diễn đàn về kỹ năng sống, tham gia các chương trình rèn luyện kỹ năng online và offline.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    2 phản hồi

    Trích dẫn:
    Tác phong này không phải chỉ có ở những người lao động bình thường mà còn cả ở những nhà chính trị. Ở đây nếu ta quan niệm các skandal của các chính khách là rác thì ta thấy họ dọn rác cũng rất nhanh.
    Tuy nhiên cách dọn rác của họ hơi khác thường một chút: từ chức!

    Ai gây ra hậu quả thì người đó phải giải quyết, không đùn đẩy.

    Để chứng tỏ có văn hóa cao, các quan chức VN như Dũng, Hùng, ... nên từ chức để làm gương cho xã hội

    http://bee.net.vn/channel/1984/201012/Rac-cua-ai-nguoi-ay-don-1784422/

    Rác của ai người ấy dọn?
    27/12/2010

    - Chuyện dọn rác ở nước Đức mà anh Quý kể có lẽ khiến nhiều người phải giật mình: Để sạch nhà, sạch đường đâu có khó mà sao ở Việt Nam phải hô hào đủ kiểu mà bẩn vẫn hoàn bẩn...

    Bee tiếp tục đăng tải câu chuyện thứ 2 trong chuỗi những câu chuyện kể về “sàng khôn ở xứ người” của bạn đọc Tôn Gia Quý.

    TIN LIÊN QUAN

    * Mẩu bánh mì thừa và Nghị định thư Kyoto

    Có một lần tôi muốn khoan một cái lỗ trên tường để treo một bức tranh. Hồi ấy mới sang nên trong tay chả có dụng cụ gì. Tôi ngỏ ý với một đồng nghiệp người Đức. Anh vui vẻ nhận lời và mang ngay máy khoan đến phòng tôi.

    Khi lắp mũi khoan xong, anh bảo tôi mang máy hút bụi đến, tháo đầu ra, chỉ còn mỗi cái vòi dài. Sau đó anh bảo tôi dí vòi vào sát lỗ khoan và khi anh mở máy khoan thì tôi cũng mở máy hút bụi. Khi anh khoan xong thì tôi cũng tắt máy. Nhà không vương một hạt bụi. Tôi thấy thích thú vô cùng. Thế mà cứ nghĩ bụi sẽ tung mù.

    Đây cũng chỉ là chuyện nhỏ thôi nhưng từ đấy nó lại làm tôi để ý đến một tác phong rất đáng quý của họ: Ai xả rác thì người ấy dọn và dọn ngay. Trong nhà máy, trên công trường, trong từng công việc hàng ngày của người dân thường, nguyên tắc này bao giờ cũng được thể hiện rõ nét.

    Rác ai người ấy dọn khiến đường phố Berlin lúc nào cũng sạch bong.
    Rác ai người ấy dọn khiến đường phố Berlin lúc nào cũng sạch bong.

    Bố mẹ vợ tôi sang thăm ba tháng. Đúng vào thời gian thành phố cải tạo lại toàn bộ con đường trước cửa nhà: thay đường tàu điện, thay ống nước, gas, làm lại vỉa hè.

    Từ cửa sổ nhà tôi hàng ngày ba tôi nhìn cảnh những công nhân làm đường. Khối lượng đất đá khủng khiếp đến thế nhưng các tốp thợ khi rút đi thay ca hoặc bàn giao cho tốp khác đã không để lại một viên sỏi nào. Công trường lúc nào cũng sạch sẽ. Ba tôi ấn tượng cho đến bây giờ. Người đi trước luôn tạo điều kiện cho người đến sau.

    Tác phong này không phải chỉ có ở những người lao động bình thường mà còn cả ở những nhà chính trị. Ở đây nếu ta quan niệm các skandal của các chính khách là rác thì ta thấy họ dọn rác cũng rất nhanh.
    Tuy nhiên cách dọn rác của họ hơi khác thường một chút: từ chức!

    Ai gây ra hậu quả thì người đó phải giải quyết, không đùn đẩy.

    Tôn Gia Quý

    Rác của tôi, người khác dọn!

    Trẻ chơi phòng nào thì biến nơi đó thành “bãi chiến trường” mà người lớn cứ thế cặm cụi dọn không một lời kêu ca.

    Thời nay, ở nước ta, trẻ con được yêu quý hơn nhiều so với cách đây 20 năm trở về trước. Vì người ta đẻ ít con. Vì kinh tế có khấm khá hơn trước. Nhưng tỷ lệ chiều con của các bậc cha mẹ, ông bà thì có lẽ lớn hơn nhiều so với tốc độ tăng trưởng kinh tế của đất nước.

    Có nhiều cặp vợ chồng trẻ chưa có nhà để ở, lương tháng nào tiêu hết tháng đó nhưng kiên quyết không cho con đi nhà trẻ. Họ nói “chỉ yên tâm khi giao con cho bà ngoại, bà nội hoặc cùng lắm là Osin”.

    Con trẻ ở nhà với ông bà, với “bác ô sin” thì khỏi nói sự được chiều thế nào. 3-4 tuổi vẫn còn được bế nhông nhông đút cơm. Trẻ chơi phòng nào thì biến nơi đó thành “bãi chiến trường” mà người lớn cứ thế cặm cụi dọn không một lời kêu ca.

    Học sinh tiểu học 10 -12 tuổi rồi, vẫn được ông bà, cha mẹ (hay bác Osin) cất hộ li đựng sữa, nhặt hộ cái vỏ kẹo, rửa hộ bát, cất dọn quần áo, sách vở, cặp, túi.

    Ở nhiều gia đình, trẻ con thời nay dường như là vũ trụ, là trung tâm. Chúng quen được chiều chuộng, thậm chí hầu hạ, quen được ra lệnh và ép người lớn nghe theo. Vì thế, mà (phải thành thật xin lỗi bác Tôn Gia Quý) mệnh đề “rác của ai người ấy dọn” hiển nhiên không thể là chân lý, là lẽ phải đối với chúng!

    Ngổn ngang vật liệu trên đường Lê Văn Lương kéo dài sau Đại lễ.

    Vì thế, nên khi trẻ con thành thanh niên cũng sẽ quen với việc “rác của tôi người khác dọn”.

    Vì thế, cũng sẽ không có gì ngạc nhiên nếu bạn vào một vài ba tòa soạn báo điện tử vào cuối một buổi chiều nào đấy mà thấy trên mặt bàn làm việc của những nam thanh nữ tú (nhất là nữ tú) la liệt vỏ kẹo, vỏ hoa quả, cốc, chén bẩn vứt lăn lóc...

    Và bác Tôn Gia Quý cũng đừng ngạc nhiên nếu chứng kiến một cô cháu, cô em nào đó từ Việt Nam qua Đức làm bếp hồn nhiên quay lưng lại với ngay đám rác mà các “nàng” vừa xả ra.

    Các bạn trẻ Hà Nội vô tư xả que kem.

    Lâu lắm rồi, khi vừa từ Huế ra, tôi từng bị sốc khi nhìn thấy một thiếu nữ ngồi với các cô, các chị ăn hoa quả xong là đứng dậy xem ti vi, mặc nhiên coi việc rửa cái đĩa bẩn và dọn rác là việc của người khác. Giờ thì quen rồi! Tôi đã biết xã hội Việt Nam hiện đã mặc nhiên phân công: Người lớn tuổi phải dọn rác cho người nhỏ tuổi hơn!

    Vì thế, bác Quý cũng đừng buồn nếu ra đường nếu thấy đường phố nhiều lắm những đụn đất ai đấy đổ trộm, khi đi ăn kem Tràng Tiền thấy các nam thanh nữ tú ngang nhiên xả que kem....

    Có lẽ, khi đám con cháu của các nam thanh nữ tú bây giờ lớn lên, đường phố Việt Nam sẽ còn bẩn hơn!

    >>Xem người Hà Nội xả que kem
    >>Đường Lê Văn Lương kéo dài nham nhở sau Đại lễ

    Trích dẫn:
    Cho nên tôi nghĩ cái nền tảng của giáo dục phải xuất phát từ gia đình trước. Còn nếu may mắn sống trong xã hội coi trọng trẻ nhỏ, coi trọng giáo dục thì các em mới có cơ hội phát triển toàn diện.

    Đúng vậy, giáo dục có tư cách là điều cần thiết để có tổ chức, trách nhiệm trong gia đình và xã hội sau này.
    Đơn giản, cụ thể để dễ thực hiện

    Bài dưới đây cũng hay :

    http://bee.net.vn/channel/1984/201012/Mau-banh-mi-thua-va-Nghi-dinh-thu-Kyoto-1784282/

    Mẩu bánh mì thừa và Nghị định thư Kyoto

    Một cụ già đã dạy cho tôi cách “bóp” những chuyện to lớn để cho nó nhỏ lại chỉ bằng một mẩu bánh mì tí xíu.

    Tự bạch của tác giả: Tôi sang Đức để làm một người lao động theo diện hợp tác lao động giữa hai nhà nước. Sau khi nước Đức thống nhất thì chuyển sang làm một người lao động tự do. Vì thế hàng ngày, trước đây khi mới sang cũng như bây giờ, sau 22 năm, chủ yếu tôi tiếp xúc với những người lao động, người dân bình thường.

    Đất khách quê người, lại là nơi quá xa xôi với người thân, đất nước, ai cũng vậy, để tồn tại được thì phải học hỏi và lao động nhiều hơn một chút. Để đến trường lớp thì không có điều kiện. Thôi thì mình thấy người ta làm thế nào thì bắt chước, học theo những cái hay. Không làm theo những cái mà mình thấy chưa hay.

    Tuy nhiên có những cái lúc đầu mình thấy chưa hay nhưng sau này mình thấy hay thì lại làm theo. Có những cái thì là hành động cụ thể, có những cái là lối suy nghĩ, có những cái là tác phong. Có những cái thì mình thấy nó rất to tát, mình có học cũng chả để làm gì thì mình “bóp” cho nhỏ lại “vừa” với mình, theo cách suy nghĩ đơn giản của một người lao động như tôi

    Mẩu bánh mì thừa và Nghị định thư Kyoto

    Tôi sang đến Đức vào mùa đông. Ngày nghỉ bên ngoài toàn tuyết trắng, đường lại trơn trượt. Chẳng muốn đi đâu.

    Ngày chủ nhật nhìn ra cửa sổ không thấy một bóng người, chỉ thấy bà cụ già ở tòa nhà đối diện cầm túi rác đi rất chậm rãi ra khỏi nhà, về phía thùng rác. Vứt rác xong bà lại chậm rãi quay về.

    Đường rất trơn nên mãi bà cụ mới đi đến trước cửa nhà. Khi thò tay vào túi áo khoác (chắc là để lấy chìa khóa) thì như chợt nhớ ra điều gì, cụ đưa tay lên vỗ mạnh vào trán rồi quay trở lại. Tôi nghĩ chắc cụ lại quên, vất luôn cả chùm chìa khóa vào thùng rác rồi?

    Không biết tôi có hồ đồ không khi nghĩ rằng Đức sẽ không hoàn thành các chỉ tiêu của nghị định thư Kyoto; nếu vào cái ngày tôi vừa kể, cụ già kia không quay lại thùng rác tìm mẩu bánh mì?

    Thùng rác thì rất to và cao. Loay hoay một lúc tôi mới thấy cụ lấy lại được cái túi rác nhỏ vừa vứt của mình. Mở túi rác, cụ lục lọi rồi lấy ra một mẩu bánh mì thừa, nhỏ xíu. Cụ vứt túi rác trở lại, còn mẩu bánh mì thì cụ tiến thêm mấy bước đến thùng rác BIO (chuyên chỉ để vứt thức ăn thừa) vứt vào.

    Té ra cụ chẳng quên chìa khóa mà chỉ là quên không vứt một mẩu bánh mì bé tí xíu vào đúng chỗ.

    Bây giờ những chuyện thế này đối với tôi đã trở thành bình thường. Nhưng cách đây 22 năm khi mới từ VN đặt chân đến đây, chuyện ấy đã gây ấn tượng rất lớn cho tôi.

    Năm 1997 nước Đức tham gia vào việc ký kết Nghị định thư Kyoto và nghị định này có hiệu lực vào năm 2005. Đến năm 2008, họ đã tuyên bố hoàn thành các chỉ tiêu về giảm thiểu khí thải (do nghị định này quy định phải hoàn thành vào năm 2012).

    Tôi không thể hiểu được cặn kẽ Chính phủ Đức đã có những chính sách khôn ngoan thế nào để làm được điều kỳ diệu đó. Nhưng không biết tôi có hồ đồ không khi nghĩ rằng họ sẽ không thể làm được điều kỳ diệu; nếu vào cái ngày tôi vừa kể, cụ già kia không quay lại thùng rác tìm mẩu bánh mì? Một người nhỏ nhoi như tôi làm sao hiểu được cặn kẽ Nghị định thư Kyoto do LHQ chủ trì và có những 175 nước tham gia.

    Và làm sao biết được mình phải làm gì? Nhưng cụ già kia đã dạy cho tôi cách “bóp” những chuyện to lớn để cho nó nhỏ lại chỉ bằng một mẩu bánh mì tí xíu.

    THẤY HAY THÌ HỌC

    Ta có thể học được gì qua chuyện anh Quý vừa kể? Đơn giản vậy mà khó! Xin kể hai mẩu chuyện nhỏ:

    1: Cái thùng rác và xe rác đoàn kết

    Ở ta, cũng có phân rác ra thành hai loại khác nhau (rác dễ phần hủy và khó phân hủy). Chỉ có điều họa hoằn lắm mới có nơi đặt hai thùng rác để phân biệt rác như vậy.

    Thêm nữa, cô (chị, bác, bà) vệ sinh môi trường đi lấy rác cuối chiều thì chỉ có mỗi cái xe rác và một cái chổi, cái xẻng. Rác kiểu gì thì cô cũng vứt đại vào một cái thùng xe đấy thôi. Lâu dần, chắc ai đó có ý định phân loại rác cũng phải chặc lưỡi: “Ôi dào, kệ họ! Ở chung cho nó đoàn kết”.

    Rác nào cũng đổ vào đây!

    2: Lá chuối

    Quê tôi vốn là làng vườn. Hồi trước, các bà mang rổ tre đi chợ, thực phẩm (từ mắm, muối, cá thịt, rau, dưa) đều được gói trong lá chúa. Giờ thì nilon tất. Đến cả giò, xôi cũng gói bằng nilon. Những tàu lá chuối già thì vàng, héo, rồi khô dần đổ rủ xuống đất. Không được “thay áo” thường xuyên, cây chuối cũng vì thế mà cho buồng ít nải hơn, nải ít quả hơn, từng quả cằn xấu dần...

    Bây giờ đa số các làng quê đều gói xôi, gói giò bằng nilon. May ra ở Hà Nội, Sài Gòn, vì có nhiều người mua hoài cổ hoặc sành ăn không chịu được kiểu gói xôi, giò bằng nilon nên lá chuối chưa bị thất truyền....

    Kỳ sau: Rác của ai người ấy dọn

    Bài: Tôn Gia Quý