Thụy Điển tiến thoái lưỡng nan sau vụ tấn công khủng bố: An Toàn hay Tự Do?

  • Bởi Admin
    14/12/2010
    0 phản hồi

    Eben Harrell<br />
    Tqvn2004


    Một hình ảnh được lấy từ băng video cho thấy nhân viên cứu hỏa đang cố gắng dập lửa sau vụ tấn công tại Stockholm vào ngày 11 tháng 12 năm 2010

    Anna Eriksson, một giáo viên người Stockholm 36 tuổi và là đại diện cho tầng lớp trung lưu thịnh vượng, thanh lịch và đầy tự tin, đgan chuẩn bị bước vào một trạm tàu điện ngầm hôm Chủ Nhật khi cô làm một việc mà cô chưa bao giờ tưởng tượng sẽ làm tại thành phố quê nhà: cô do dự. Một ngày trước đó, hai vụ nổ làm rung chuyển khu mua sắm gần đó, đây là một vụ tấn công khủng bố tự sát đầu tiên trong lịch sử quốc gia này. Eriksson không an tâm. "Chúng tôi không quen với cảm giác bị tổn thương", cô giải thích. "Tôi biết những thứ tương tự vẫn xảy ra, nhưng tôi chưa bao giờ nghĩ rằng nó lại xảy ra ở đây".

    Cuối tuần này, nước Thụy Điển ấm cúng và thoải mái đã nhận lời nhắc nhở tàn nhẫn rằng nó đang tham gia, và đồng thời là mục tiêu của cuộc chiến chống khủng bố. Ngày Chủ Nhật, cơ quan tình báo nội địa của Thụy Điển thông báo rằng nó đang xem xét hai vụ nổ - một giết chết một người được cho là kẻ đánh bom tự sát, và một vụ bom xe làm thương hai người - như là "một hành động khủng bố". Vài phút trước khi kích nổ, hãng tin tức Tidningarnas Telegrambyra của Thụy Điển nhận được một thư điện tử đồng gửi tới cảnh sát, hứa trả thù cho quyết định của Thụy Điển là gửi 500 quân tới Afghanistan và cho sự thất bại của Thụy Điển trong việc lên án những tranh châm biếm Nhà tiên tri Mohammad do họa sĩ Thụy Điển Lars Vilks.

    Các nhà chức trách từ chối bình luận về bản tin báo chí gọi một công dân Thụy Điển, 29 tuổi, sinh tại Iraq là thủ phạm, cũng như không xác định rằng đây là hoạt động của một cá nhân hay của một mạng lưới khủng bố. Nhưng sự cố đã đặt ra một câu hỏi khó chịu cho một đất nước vốn tự hào về nền dân chủ cởi mở: Liệu Thụy Điển có thể tiếp tục bảo vệ tự do dân sự trong khi đối mặt với những mối đe dọa an ninh thế kỷ 21? Trước hậu quả của vụ 9/11, Quốc hội Mỹ đã thông qua Đạo luật Ái Quốc (Patriot Act), mà nhiều điều khoản xâm phạm đến quyền tự do dân sự. Ở Anh Quốc, đáp lại những đe dọa khủng bố của mình, đã mở rộng quyền hạn của cảnh sát, cho phép khám xét tại chỗ người đi bộ, thiết lập các mạng lưới video giám sát rộng rãi, và tăng thời hạn một nghi phạm có thể bị tạm giữ mà không cần tội danh. Và giờ đây đến lượt Thụy Điển cũng sẽ phải đối mặt với nan đề làm sao cân bằng giữa tự do cá nhân và an tinh tập thể.

    Hôm Chủ Nhật, Thủ tướng Thụy Điển Fredrik Reinfeldt dự đoán câu hỏi này trong một cuộc phỏng vấn qua đài phát thanh, trong đó ông nhắc nhở người Thụy Điển cho rằng, "Thụy Điển là một xã hội cởi mở với một truyền thống mở. Trong một ngày như thế này, điều quan trọng là phải nhớ đó là truyền thống của Thụy Điển." Điều đó có thể đúng, nhưng quốc gia này cũng đã trải qua những thay đổi sâu sắc trong những năm gần đây, tạo ra những khuynh hướng mới cho truyền thống chính trị dựa trên đồng thuận và giác ngộ. Quốc gia này đã đón nhận một lượng lớn dân nhập cư kể từ cuộc chiến Iraq và Afghanistan bắt đầu, làm số người nhập cư theo đạo Hồi chiếm tới 5% của 9,3 triệu dân Thụy Điển. Sự gia tăng đó tạo ra một phản ứng mạnh mẽ, kết quả là Đảng Dân Chủ Thụy Điển - mang tư tưởng chống người nhập cư - đã gây bất ngờ trong cuộc bầu cử vào tháng Chín vừa qua bằng cách chiếm 20 ghế trong Quốc Hội. Hình ảnh tự tạo của Thụy Điển như một nơi trú ẩn trước những biến động toàn cầu - quốc gia này không gia nhập khối NATO, và giữ thế trung lập trong thế chiến thứ hai - đã bị thách thức bởi việc tham gia cuộc chiến tranh ở Afghanistan, sự hé lộ rằng hai công dân Thụy Điển đã thực hiện đánh bom tự sát ở Iraq và bản án cho hai công dân Thụy Điển hồi tuần trước vì đã lập kế hoạch tấn công khủng bố ở Somalia.

    Một số nhà bình luận đã cáo buộc các cơ quan an ninh và chính quyền rằng đã ngây thơ đặt lý tưởng trừu tượng của lòng khoan dung lên trên sự an toàn thân thể của các công dân của mình. "Là một quốc gia, chúng ta phải có thái độ rằng điều này có thể xảy ra với các nước khác, nhưng không cho chúng ta. Các cuộc thảo luận nói nhiều về việc làm thế nào để tỏ ra political correct [*] hơn là tập trung vào các vấn đề để tìm cách giải quyết", chuyên gia về chủ nghĩa khủng bố, ông Lars Nicander thuộc trường Đại học Quốc Phòng Thụy Điển nói với Time. "Chiến lược của Thụy Điển cho đến nay vẫn chỉ là phản ứng lại, chứ chưa phòng ngừa khủng bố." Nicander bổ sung rằng tình hình an ninh có liên quan đến các vấn đề hòa nhập cộng đồng của người Hồi giáo bên trong biên giới của Thụy Điển. "Không có những thảo luận về sự xa lánh và các vấn đề xã hội mà người [nhập cư] đang phải chịu đựng, và điều đó có thể dẫn đến những sự kiện như thế này," ông nói.

    Những lời lẽ hùng biện như thế làm cho những nhà vận động cho tự do dân sự như Ola Larsmo, chủ tịch chi nhánh của PEN - Hiệp hội quốc tế các nhà văn - ở Thụy Điển, lo ngại. Larsmo dành phần lớn ngày Chủ Nhật để chuẩn bị một bài viết cho tờ Dagens Nyheter, nhắc nhở người Thụy Điển rằng họ đã đối mặt với chủ nghĩa khủng bố trước đây mà không từ bỏ lý tưởng ấp ủ của mình: năm 1975, bốn người đã thiệt mạng khi một nhóm Red Army Faction chiếm tòa đại sứ Tây Đức ở Stockholm. Năm 1986, Thủ tướng Chính phủ, ông Olaf Palme đã bị bắn chết trên một đường phố Stockholm, và năm 2003, Ngoại trưởng Anna Lindh bị đâm chết tại một khu siêu thị. "Chúng tôi đã phản ứng tốt với những cuộc khủng hoảng - điều mà một số người nhìn nhận như là sự ngây thơ của Thụy Điển, thực chất là chúng ta bảo vệ xã hội dân chủ của chúng ta mà không muốn bị cuốn vào lập luận ngụy biện rằng chỉ có thể lựa chọn một trong hai lựa chọn, trắng hoặc đen. Chúng ta cần phải giữ cho những đầu Thụy Điển lạnh nhất có thể khi chúng ta quyết định phản ứng như thế nào trong sự kiện này".

    Trích lời Franklin Roosevelt, Larsmo cũng nói rằng "tự do từ sự sợ hãi là điều cần thiết cho một nền dân chủ hoạt động; không phải quyền lực làm hư hại nền dân chủ, mà chính là sự sợ hãi." Tại địa điểm xảy racuộc tấn công ngày Chủ nhật, đường phố mua sắm của Stockholm vẫn nhộn nhịp với những người mua hàng bước đi trên tuyết giòn vào những của hàng bán lẻ hấp dẫn của thành phố; hai thiếu niên má hồng với bịt tai và găng tay bưng cốc ca-cao nóng tới những cảnh sát canh giữ hiện trường vụ tấn công với lời chào vui vẻ truyền thống Thụy Điển "hej hej". Đó là, nói một cách ngắn gọn, một hình ảnh truyền thống Thụy Điển về một xã hội thân thiện, êm đềm và hoạt động. Nhưng trước hậu quả của vụ tấn công, không nghi ngờ rằng nhiều người Thụy Điển đang trải qua một cảm giác rất không-Thụy Điển: một cảm giác bất an ngấm ngầm.

    ________________________________

    [*] Politically correct, hoặc political correctness là thuật ngữ nói về các hành vi, chính sách, tư tưởng, hoặc ngôn ngữ nhằm làm giảm thiểu sự xúc phạm xã hội trong ngữ cảnh liên quan đến chủng tộc, văn hóa, giới tính, tôn giáo hay nghề nghiệp. Ở đây, người trả lời phỏng vấn muốn nói rằng người Thụy Điển bàn nhiều về việc làm sao để tránh xúc phạm tới những sắc tộc và tôn giáo khác.

    Chủ đề: Thế giới

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    0 phản hồi