Nhân quyền Việt Nam nhìn từ bên ngoài

  • Bởi Admin
    10/12/2010
    3 phản hồi

    Gia Minh, biên tập viên RFA

    Tình hình nhân quyền tại Việt Nam cũng được các tổ chức quốc tế theo dõi sát. Một trong những tổ chức đó là Hiệp hội Nhân quyền Quốc tế tại Đức.

    000_Hkg4369920-305.jpg
    Đại sứ Mỹ tại Việt Nam Michael Michalak nói chuyện trong một diễn đàn về nhân quyền được tổ chức ở Đại sứ quán Mỹ tại Hà Nội hôm 09/12/2010 (AFP photo).

    Gia Minh trao đổi với ông Vũ Quốc Dụng, tổng thư ký Hiệp hội Nhân quyền Quốc tế về tình hình liên quan.

    Rất tùy tiện

    Trước hết ông Vũ Quốc Dụng có nhận định về việc thực thi nhân quyền tại Việt Nam, khi đất nước này tham gia hội nhập quốc tế và cũng từng ký vào nhiều công ước quốc tế về nhân quyền. Ông nói:

    Cần phải nhìn nhận rằng Việt Nam đang thực hiện rất tùy tiện các cam kết về nhân quyền với quốc tế. Tùy tiện có nghĩa là Việt Nam muốn làm gì thì làm chứ không tuân thủ đúng các chuẩn mực quốc tế. Là một thành viên của Hội đồng Bảo an LHQ đáng lẽ phải làm gương thì Việt Nam lại thường xuyên vi phạm luật nhân quyền quốc tế.

    Theo chúng tôi thì nguyên nhân của vấn đề này là thái độ thiếu chân chính. Tôi xin đơn cử một thí dụ: Việt Nam tham gia vào Công ước Quốc tế về Quyền Dân sự và Chính trị là một trong 3 văn kiện nhân quyền quan trọng nhất của LHQ.

    Thế nhưng Việt Nam không chịu nội luật hóa các điều cam kết, nghĩa là không chịu sửa đổi luật Việt Nam để cho nó phù hợp với điều đã cam kết. Bộ luật hình sự Việt Nam (BLHS) vẫn đầy rẫy những điều khoản mâu thuẫn với công ước này, thí dụ như điều 88 BLHS về tội “tuyên truyền chống nhà nước XHCN” có mâu thuẫn xung khắc với quyền tự do ngôn luận của công ước.

    Trong khi đó tòa án Việt Nam cũng không cần biết đến luật quốc tế khi xử án mặc dù Việt Nam đã có luật thực hiện các điều ước quốc tế từ năm 2005. Tôi có nêu vấn đề này với các viên chức Việt Nam thì họ nói bừa là Việt Nam bị ép ký kết hoặc Việt Nam chỉ ký cho có chứ không muốn thực hiện. Đây là thái độ thiếu chân chính. Chúng ta cứ thử tưởng tượng xem thế giới này sẽ ra sao khi hợp đồng không được tôn trọng, khi con người mất niềm tin vào điều đã được ký kết?

    Là một thành viên của Hội đồng Bảo an LHQ đáng lẽ phải làm gương thì Việt Nam lại thường xuyên vi phạm luật nhân quyền quốc tế.

    » Ông Vũ Quốc Dụng

    Một vấn đề không kém quan trọng khác là việc hiểu đúng các điều ước về nhân quyền. Luật nhân quyền quốc tế là cái mẫu số chung nhỏ bé mà cộng đồng nhân loại đã đạt được trong 62 năm qua, nếu chúng ta tính từ ngày 10.12.1948 là ngày ra đời của bản Tuyên ngôn Nhân quyền Quốc tế.

    Chúng ta phải biết trân quý kết quả này vì nó là những đồng thuận rút ra được từ những cuộc thương lượng quốc tế gay go trong thời kỳ thế giới còn chiến tranh lạnh. Cho nên khi nói về quyền tự do ngôn luận thì LHQ có những định nghĩa rõ ràng và những giải thích nhất định để cho mọi người trên thế giới cùng có cách hiểu giống nhau.

    Tôi thấy Việt Nam hay tự đưa ra lối giải thích của mình về nhân quyền. Đây là một thái độ tùy tiện. Chúng ta cần quan tâm nhiều hơn nữa đến vấn đề này để chống lại các ý định làm ruỗng mục nền móng pháp lý nhân quyền quốc tế. Tóm lại Việt Nam không được xem là một đối tác đáng tin cậy trong lãnh vực nhân quyền.

    Gia Minh: Trong ấn phẩm Nhân quyền đầu tiên ra hồi tháng 7/2010, Việt Nam cho rằng vấn đề nhân quyền của Việt Nam vẫn tiến triển và những đánh giá từ bên ngoài là không đúng, thiếu khách quan, ông có những chứng minh ngược lại những ý kiến đó thế nào?

    Ông Vũ Quốc Dụng: Thú thực, tôi chưa đọc Tạp chí Nhân quyền của chính phủ Việt Nam. Tôi mới chỉ đọc một bài viết của ông Bùi Thế Đức trong tạp chí này. Ông Đức là Vụ trưởng Vụ Tuyên truyền của Ban Tuyên giáo Trung ương của Đảng cộng sản.

    Ông Đức nói rằng “trên các diễn đàn đa phương và song phương, các nước phương Tây thường đưa ra những lập luận tuyệt đối hóa tính toàn cầu, tính phổ cập của vấn đề dân chủ, nhân quyền với luận điểm “nhân quyền cao hơn chủ quyền” mà không tính đến đặc thù văn hóa, xã hội của từng quốc gia, khu vực.”

    Tôi xin phản bác rằng tính phổ cập của nhân quyền là vấn đề không thể đem ra thương lượng được nữa vì nó là một nguyên tắc cốt lõi của vấn đề nhân quyền, nghĩa là mọi con người dù sống ở đâu trên trái đất cũng đều có nhân quyền giống nhau mà không bị phân biệt về chủng tộc, màu da, ngôn ngữ, tôn giáo, quan điểm, quốc tịch, v.v… Nguyên tắc phổ cập được xác nhận trong tất cả các văn bản luật quốc tế về nhân quyền, trong đó có một số văn bản đã được Việt Nam ký kết tham gia.

    Việt Nam không thể vừa muốn hội nhập quốc tế lại vừa không muốn chấp nhận luật chơi quốc tế. Vì có quan niệm khác đời như vậy nên các phái đoàn Việt Nam đã luôn gặp khó khăn trong các cuộc họp quốc tế về nhân quyền.

    Tôi xin nói về một đặc điểm vi phạm nhân quyền ở Việt Nam trong thời gian gần đây. Tôi có nhận xét rằng chính quyền Việt Nam đang cố tình chứng tỏ sự thô bạo để trấn áp tinh thần dân chúng, để chứng tỏ rằng họ không cần tuân theo luật pháp Việt Nam chứ chưa nói đến luật quốc tế. Thí dụ như vụ đả thương bà Trần Khải Thanh Thủy, vụ truy tố ông nhà báo Điếu Cày tội tuyên truyền mặc dù ông ta đang ở tù, vụ phá hoại tài sản và đời sống của vợ con ông, vụ làm nhục bà Tạ Phong Tần, vụ bắt giam tiến sĩ Cù Huy Hà Vũ vì tội ngủ với gái điếm, vụ tra tấn và đánh chết giáo dân Cồn Dầu, …

    Ông tiến sĩ Bùi Thế Đức không thể đem lý thuyết về đặc thù văn hóa để biện hộ cho sự dã man thú tính xảy ra trong các hành vi vi phạm nhân quyền này.

    Phải thay đổi

    Gia Minh: Theo ông thì Việt Nam cần phải thực hiện những gì để đáp ứng những chuẩn mực nhân quyền quốc tế, cũng như yêu cầu của nguoi dân?

    Ông Vũ Quốc Dụng: Điều tôi mong muốn nhất là Việt Nam thay đổi cách nhìn về những lời góp ý về nhân quyền và xem những góp ý này là những góp ý có tính cách xây dựng dựa trên cơ sở của luật quốc tế mà Việt Nam đã tham gia, chứ không nhằm đả phá Việt Nam. Việt Nam tuyệt đối không nên đồng hóa vấn đề nhân quyền với những âm mưu chính trị nhằm lật đổ chế độ, nhằm kích động các vấn đề tôn giáo, dân tộc, xâm phạm an ninh và chủ quyền, v.v …

    Một cách cụ thể hơn, Việt Nam cần nghiêm chỉnh thi hành luật nhân quyền quốc tế. Điều đó có nghĩa là Việt Nam cần công khai xác nhận các chuẩn mực nhân quyền quốc tế, nội luật hóa các điều ước quốc tế, tránh những điểm vênh với luật quốc tế khi soạn luật Việt Nam, giáo dục viên chức nhà nước, nhân viên công an, nhân viên trại giam về nhân quyền và trừng phạt những nhân viên nhà nước vi phạm nhân quyền. Chính quyền Việt Nam nên thành lập một ủy ban khiếu nại về nhân quyền và cho phép các tổ chức nhân quyền quốc tế được phép mở trụ sở làm việc tại Việt Nam.

    Gia Minh: Các tổ chức nhân quyền quốc tế như Hiệp hội Nhân quyền... tiếp tục có những đóng góp, hợp tác, thậm chí đấu tranh ra sao để giúp cải thiện tình hình nhân quyền tại Việt Nam theo hướng dân chủ, tự do?

    Ông Vũ Quốc Dụng: Hiệp hội Nhân quyền Quốc tế của chúng tôi hoạt động dựa sát trên cơ sở luật quốc tế. Nói nôm na là khi nói cái gì đó là nhân quyền thì chúng tôi cũng nói rằng điều đó tên là gì và thứ mấy ở trong Bản Tuyên ngôn Nhân quyền Quốc tế, và khi nói đến vi phạm nhân quyền thì chúng tôi nói luôn rằng vi phạm điều số bao nhiêu của công ước nhân quyền nào. Nhiệm vụ của tổ chức chúng tôi là bảo vệ người bị vi phạm nhân quyền - đặc biệt trong lãnh vực các quyền dân sự và chính trị.

    Công việc đối với Việt Nam của chúng tôi là phổ biến các kiến thức về nhân quyền dựa trên chuẩn mực quốc tế. Chúng tôi cho rằng số lượng vi phạm sẽ tỷ lệ nghịch với hiểu biết về nhân quyền của người dân. Khi biết mình có những nhân quyền bất khả xâm phạm thì người dân sẽ biết tự bảo vệ mình một cách hữu hiệu hơn. Một dự định thứ hai là giúp một số nạn nhân hoặc gia đình của họ trình bày trường hợp vi phạm ra trước dư luận.

    Cho đến nay nhiều người Việt Nam vẫn ngại ngùng trình bày hoặc trình bày chưa đúng mức để dư luận - nhất là dư luận quốc tế - hiểu rõ về mức độ vi phạm nhân quyền. Một chương trình thứ ba của chúng tôi là thuyết phục các chính phủ đang có chương trình đối thoại về pháp trị với Việt Nam phải quan tâm bảo vệ các luật sư hoạt động bảo vệ nhân quyền hơn nữa. Thực trạng hiện nay là tất cả những luật sư này đang ở tù, bị quản chế, bị cô lập, hay đang mất bằng hành nghề.

    Gia Minh: Cám ơn ông.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    3 phản hồi

    http://www.bbc.co.uk/vietnamese/vietnam/2010/12/101210_michalak_comment.shtml

    Đại sứ Mỹ 'cảm thấy tiếc' về nhân quyền VN

    Đại sứ Michael Michalak phát biểu tại Hà Nội nhân ngày Quyền Con người

    Nhân ngày Nhân quyền Quốc tế, Đại sứ Mỹ tại Hà Nội Michael Michalak nói nước ông vẫn lo ngại về thực trạng nhân quyền của Việt Nam.

    Trong bài phát biểu được đăng ở trang web sứ quán Mỹ, ông Michalak, người sắp kết thúc nhiệm kỳ, nói chính phủ Việt Nam "tiếp tục trừng phạt tự do ngôn luận và phản kháng, và gắn nhãn 'khủng bố' cho những đảng chính trị khác Đảng Cộng sản".

    Đại sứ Mỹ ghi nhận trong năm 2010, "hơn 24 người bị bắt, và 14 người khác bị kết án vì biểu lộ quan điểm theo phương cách hòa bình".

    "Không ai lại phải bị vào tù chỉ vì bất đồng với chính sách chính phủ, hay bị gán nhãn khủng bố vì muốn đóng góp thêm vào việc hoạch định chính sách," đại sứ Mỹ viết trong bài.

    Ông Michalak gọi năm 2010 là năm chứng kiến "sa sút lớn về tự do internet". Ông trích dẫn việc chặn Facebook, tin tặc đánh phá các trang web, hạn chế gia tăng đối với các quán cà phê internet và blog, dùng phần mềm để theo dõi đối kháng.

    Đại sứ Mỹ khen ngợi rằng trong ba năm vừa qua, ông "chứng kiến cải thiện lớn về tự do tôn giáo".

    Nhưng ông nói việc nhà chức trách dùng vũ lực trong những vụ như ở Đồng Chiêm và Cồn Dầu "gây nghi ngờ về quyết tâm cai trị bằng pháp luật của Việt Nam và gây tổn hại cho một Việt Nam mà lẽ ra có hình ảnh tích cực về tự do tôn giáo".

    Đại sứ Mỹ cho biết trong tuần sau sẽ lại có cuộc đối thoại thường niên về nhân quyền giữa hai nước Việt Nam và Hoa Kỳ và nhấn mạnh quan hệ hai nước ngày nay có hiệu quả hơn bao giờ hết.

    Trước lúc kết thúc nhiệm kỳ, đại sứ Michalak nhận xét trong ba năm qua, quan hệ kinh tế - thương mại song phương đã nở rộ, hợp tác quân sự và an ninh sâu sắc và rộng rãi, và rằng trao đổi văn hóa - giáo dục giúp xây dựng niềm tin giữa hai dân tộc.

    Ông nói "mặc dù đã có thành công to lớn trong những lĩnh vực này, thật đáng tiếc là tiến bộ về nhân quyền trong ba năm tôi ở đây đã không đồng đều".

    Đây là một trong những lí do tại sao Mĩ sẽ không bao giờ coi Việt Nam là đồng minh chiến lược cả. Làm sao có thể coi VN là đồng minh chiến lược khi CQ VN thiếu trung thực, nói một đàng làm một nẻo.

    Hoa Kỳ thúc giục Việt Nam cải thiện vấn đề nhân quyền

    HÀ NỘI, Việt Nam -- Vi phạm nhân quyền và các vụ bắt bớ đã gia tăng trong thời gian gần đây ở Việt Nam, cùng với giới hạn lớn hơn đối với tự do Internet và tấn công các nhà bất đồng chính kiến, những người chỉ phát biểu một cách ôn hòa ý kiến của họ, đó là những gì Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam nói hôm thứ Năm.

    Đại sứ Michael Michalak đã nói một số hạn chế dành cho tự do tôn giáo đã được xóa bỏ trong 3 năm nhiệm kỳ của ông tại Việt Nam, nhưng chính quyền CS vẫn tiếp tục đàn áp các chỉ trích về hệ thống độc đảng của mình.

    Chính quyền đã chặn Facebook và bị cho là đã tấn công các trang web và phòng chát phản đối cộng sản, đồng thời giám sát chặt chẽ các hoạt động tại các quán Internet cafe.

    Michalak nói rằng số vụ bắt giữ cuối năm 2009 và gần đây tăng lên. Hơn 24 người bị giam giữ và 14 người bị kết an trong năm nay vì bày tỏ quan điểm của mình một cách hòa bình, ông nói với các nhà báo.

    "Theo quan điểm của chúng tôi, không ai đáng bị bỏ tù chỉ vì bất đồng quan điểm với chính sách của nhà nước; hoặc bị gán nhãn là khủng bố chỉ vì muốn bổ sung thông tin vào quá trình đưa ra chính sách", Michalak nói. "Nỗ lực gia tăng để kiểm soát các tổ chức báo chí, tự do Internet và xã hội dân sự là điều đáng lo ngại."

    Hoa Kỳ và Việt Nam đã gần gũi nhau hơn trên nhiều lĩnh vực, bao gồm cả quan hệ thương mại lẫn quân sự, kể từ khi hai kẻ thù trên chiến trường bình thường hóa quan hệ 15 năm về trước. Nhưng Hoa Kỳ và các nhóm nhân quyền quốc tế vẫn tiếp tục yêu cầu Việt Nam cải thiện thành tích nhân quyền của mình.

    Tất cả các báo chí do nhà nước kiểm soát. Chính quyền không dung thức cho mọi hành vi bất đồng chính kiến và sử dụng luật an ninh quốc gia mang nghĩa rộng để bỏ tù những ai thách thức quyền lực của nó.

    Chính quyền Hà Nội vẫn giữ quan điểm rằng họ chỉ bỏ tù những kẻ vi phạm pháp luật.

    Tqvn2004 lược dịch từ WP