Sự mầu nhiệm trôi qua. Giờ phải làm sao?

  • Bởi Admin
    08/12/2010
    5 phản hồi

    Evan Ramstad<br />
    Mai Việt Tú chuyển ngữ

    Nam Hàn phát triển bùng nổ bằng cách chuyển đổi một nền kinh tế nông nghiệp thành một cường quốc công nghiệp. Để duy trì tăng trưởng, họ sẽ phải thực hiện một số thay đổi cơ bản và khó khăn.

    Khi họ đón chào những lãnh đạo của 20 quốc gia giàu nhất tuần này, Nam Hàn đang đối mặt với một sự thật không vui vẻ: Chiến lược kinh tế thành công một cách ngạc nhiên đã đưa họ vào vị trí chủ tọa một cuộc họp như vậy đang đi đến giai đoạn cuối cùng của khoảng đời hữu dụng của nó. Và thay thế nó sẽ không dễ dàng.

    Năm mươi năm trước, chìm trong nghèo khổ và đói khát, Nam Hàn bắt đầu phát triển nhanh chóng đến giàu có trong khi Bắc Hàn, người anh em xâm lăng Nam Hàn 10 năm về trước và ngày nay vẫn đang đe dọa an ninh, ngày càng đi xuống. Nam Hàn ngày nay là quốc gia có nền kinh tế lớn đứng thứ 15 trên thế giới, nơi mà có những công ty được nhìn nhận toàn cầu như Samsung và Hyundai và là một mô hình cho những quốc gia đang phát triển.

    Nhưng chiến lược kinh tế vốn hoạt động tốt đẹp cả một giai đoạn lâu dài đã đi đến đoạn cuối đường. Về cơ bản, Nam Hàn đã vươn tới sự thịnh vượng cao nhất mà họ có thể đạt được bằng chính sách phát triển dựa vào xuất khẩu, để biến đổi một nền kinh tế nông nghiệp trở thành một nền kinh tế công nghiệp. 43% sản lượng kinh tế của Nam Hàn tới từ xuất cảng, đó là một con số cao hơn bất kỳ một quốc gia tiên tiến nào khác.

    “Quốc gia đang đứng ở điểm thay đổi” Bộ trưởng Tài chánh Nam Hàn Yoon Jeung-hyun tuyên bố trong một diễn văn vào tháng Bảy; “Rõ ràng, ngành công nghiệp xuất khẩu đang gặp hạn chế trong việc tạo công ăn việc làm và giá trị gia tăng.”.

    Vấn đề mà Nam Hàn bây giờ phải đối diện vừa đơn giản, vừa khó khăn: Liệu họ có thể thực hiện được những thay đổi cần thiết - về kinh tế, chính trị và văn hóa – để tạo động lực cho đất nước tiếp tục vươn lên mạnh mẽ?

    Để duy trì tăng trưởng, các kinh tế gia trong và ngoài nước tin rằng, quốc gia này phải thực hiện những thay đổi căn bản đối với xã hội trọng nam và phân biệt đẳng cấp hiện tại – không chỉ là thêm phụ nữ vào lực lượng lao động, mà còn phải khuyến khích sáng tạo và tinh thần doanh nhân, thăng chức bằng quá trình đóng góp hơn là thâm niên và mở cửa đến với người dân nhập cư.

    Họ phải giảm thiểu sự tham gia tràn lan của chính phủ trong nền kinh tế, một di sản của quá khứ thời những tổng thống và bộ trưởng đầy quyền lực đưa ra những quyết định khó khăn về những thứ phải làm với một số vốn khiêm tốn. Và họ phải nới lỏng sự tuân phục theo cấp bậc của Khổng Giáo, đi theo con đường mà các láng giềng như Nhật Bản, Trung Quốc, Hồng Công và Singapore đã đi.

    Trong một cuộc phỏng vấn hôm thứ Sáu, tổng thống Nam Hàn Lee Myung-bak mô tả tình trạng một cách khái quát: “Có rất nhiều việc phải làm để cải cách các định chế xã hội, hay đạo đức, nghi lễ và truyền thống mà chúng ta đã có ở quốc gia này rất nhiều năm nay.” Ông Lee nói. “Một số trong đó là rào cản ngăn trở chúng ta trở thành một quốc gia tân tiến hơn. Bây giờ chúng ta cần phải cố gắng để thay đổi.”

    Nam Hàn đối mặt với những thách thức như thế nào sẽ được quan sát bởi hàng chục quốc gia nghèo hơn đang cố bắt chước mô hình phát triển bằng xuất khẩu của nó, và bởi các quốc gia có mức thu nhập trung bình như Đài Loan, Saudi Arabia, Isarael và Bồ Đào Nha, nơi cũng đang bế tắc trong việc tìm kiếm tăng trưởng và tiềm năng tương lai.

    Trỗi dậy và dậm chân tại chỗ

    Tăng trưởng nhanh chóng của Nam Hàn bắt đầu những năm thập niên 1960 dưới sự cai trị của nhà độc tài quân phiệt Park Chung-hee, người đã lái nguồn vốn và tài nguyên khiêm tốn của Nam Hàn vào nhiều ngành công nghiệp tạo nên Nhật Bản - công nghệ dệt may, thép, xe cộ và điện tử. Dân chúng Nam Hàn đứng lên chống lại thể chế độc tài vào thập niên 1980 và xây dựng một nền dân chủ lập hiến vào năm 1987, nhưng nền kinh tế tiếp tục tăng trưởng nhanh chóng.

    Lợi tức bình quân đầu người của Nam Hàn đạt được 20.000 (đô Mỹ) năm 2007, và trong khi khủng hoảng tài chánh Á Châu trong năm 1997 và 1998 đánh mạnh vào truyền thống tuyển dụng suốt đời và bắt buộc các công ty phải tập trung vào lợi nhuận hơn là tăng trưởng để mà tăng trưởng, thì quốc gia này cũng chỉ bị gián đoạn tăng trưởng một thời gian rất ngắn.

    Tuy nhiên, dưới bề mặt của sự thịnh vượng ngày một tăng ấy, những mầm mống của sự rắc rối bắt đầu nẩy nở.

    Kinh tế Nam Hàn tăng trưởng trung bình 4,3% một năm trong thập niên vừa qua, giảm từ 6.2% trong thập niên 1990. Quốc gia trong năm nay sẽ tăng trưởng khoảng 6%, khá hơn hầu hết các quốc gia phát triển, nhưng đấy là kết quả sau hai năm phát triển tầm tầm. Kinh tế gia dự đoán sang năm tăng trưởng vào khoảng từ 3% đến 4,5%.

    Hơn thế nữa, tiềm năng tăng trưởng của quốc gia đã đi xuống trong vòng 15 năm qua hơn bất kỳ những quốc gia đã phát triển khác, chiếu theo Phòng Thương Mại và Kỹ Nghệ Nam Hàn. Nghiên cứu gần đây cho thấy tiềm năng tăng trưởng của Nam Hàn – sản lượng tối đa có thể đạt được khi tất cả những yếu tố sản xuất như nhân công và vốn liếng được đưa vào xử dụng – ngay bây giờ là 4% một năm và chắc chắn sẽ giảm xuống đến khoảng giữa 2% đến 3% trong vòng 10 năm sắp đến.

    Nhật Bản cũng đã gặp tình trạng này, nhưng Nam Hàn có mức thu nhập thấp hơn so với Nhật Bản khi tình trạng này diễn ra, mặc dù nó theo rất sát mô hình phát triển, luật pháp và văn hóa Nhật Bản. Trong những năm cuối thập niên 1980, khi khả năng tăng trưởng của Nhật Bản giảm xuống tới 3% đến 4%, lợi tức đầu người vượt hẳn trên 30.000 (đô Mỹ). Nam Hàn đang xoay quanh 20.000 (đô Mỹ).

    Ít người hơn, tay nghề cao hơn

    Một phần lý do cho sự dậm chân tại chỗ về kinh tế là dân số. Quốc gia này đơn giản là không có đủ người để đáp ứng số lượng việc làm để thỏa mãn tăng trưởng. Phụ nữ Nam Hàn trung bình chỉ sinh 1,15 con, đây là tỷ lệ sinh nở thấp nhất trong số tất cả các quốc gia phát triển. Số lượng người trong nhóm tuổi 25-49 đã đạt đỉnh, và khoảng năm 2017 đến 2019 tổng dân số trong tuổi làm việc sẽ bắt đầu thuyên giảm.

    Bên cạnh đó, Nam Hàn đã đạt đến điểm quá nhiều người đã được giáo dục đàng hoàng nên không muốn xin vào những công việc lương thấp, tay nghề không cao. Điều ấy làm nông nghiệp và ngành sản xuất chế tạo phải vật lộn để kiếm lực lượng lao động, trong khi rất nhiều sinh viên ra trường ở lứa tuổi 20 đốt thời gian của họ bằng cách nằm chờ cơ hội tuyển dụng tại các công ty lớn hoặc cơ quan chính phủ.

    Park Ju-eun, một sinh viên của Viện Đại Học Hongik tại Hán Thành, quyết định trì hoãn ra trường một năm sau khi nếm mùi khó khăn của thị trường lao động. “Ngày nay, không ai ra trường theo đúng lịch trình” cô ta nói. “Sinh viên trì hoãn ra trường để có cơ hội tuyển dụng tốt hơn.”

    Cô Park, 24 tuổi và có bằng cấp về quản trị, xin việc với 15 công ty, nhưng cô chả được mời phỏng vấn lần nào cả. Cô ta sẽ lấy bằng sang năm và, nếu cô ta không kiếm được việc, sẽ học ngoại ngữ và thi lấy bằng để xây dựng một hồ sơ cá nhân đẹp hơn.

    Mô hình ngày nay cho Nam Hàn [học hỏi], các kinh tế gia nói, nên là những quốc gia Âu Châu và Bắc Mỹ, nơi đã xây dựng ngành công nghiệp dịch vụ linh động, thu hút những người làm việc tay nghề cao và bù đắp cho năng lực sản xuất chế tạo hiện tại, và khuyến khích môi trường làm việc đa dạng hơn nhằm kích thích phát minh và sáng tạo.

    Để đạt đến đó, Nam Hàn sẽ cần uốn nắn nền kinh tế của họ để [nó] được lèo lái từ dưới lên trên, hơn là từ trên xuống dưới, và đối mặt với những truyền thống văn hóa đang tạo ta rào cản cho phụ nữ và người dân nhập cư.

    “Hàn Quốc phải quyết định hoặc là họ phải tự thay đổi và tiếp tục ở vị trí dẫn đầu, hoặc sửa soạn cho buổi hoàng hôn kiểu Nhật Bản” Jasper Kim nói, một giáo sư luật tại Viện Đại Học Ewha ở Hán Thành.

    Sự kiểm soát nặng nề

    Nằm số 1 trên danh sách cần phải làm của chính phủ: Ngưng ngay việc quản lý nền kinh tế một cách vi mô. Sự quản lý như thế có lý vào thời điểm quốc gia này đang vươn lên từ con số không với số vốn hữu hạn và trình độ dân trí thấp. Nhưng Nam Hàn bây giờ không còn như thế nữa, và bàn tay của chính phủ đang được nhìn nhận bởi nhiều người là bóp nghẹt cạnh tranh và tăng trưởng.

    Những luật lệ ở Nam Hàn, chẳng hạn, yêu cầu một công ty sản xuất bia phải có sản lượng tối tiểu 3,8 triệu chai một năm, bằng cách đó đã ngăn cản những công ty bia mới được thành lập để cạnh tranh với hai công ty bia có sẵn. Trong một khu vực khác, sau khi có điều ra tiếng vào phản đối việc trả lương cao cho những người làm việc tại một công ty tư nhân buôn bán chứng khoán, chính phủ đã mua luôn công ty ấy và giảm lương.

    Quan chức chính phủ thừa nhận có vấn đề. Nhưng họ không thể giải quyết được nó.

    Năm 2007, tổng thống Nam Hàn, ông Lee, vận động tranh cử đã hứa hẹn tăng trưởng kinh tế, ông rêu rao kế hoạch “747” – 7% tăng trưởng hàng năm, 40,000 (đô Mỹ) lợi tức đầu người mỗi năm và một nền kinh tế đứng thứ bảy trên thế giới cho đến năm 2018. Một yếu tố chính [để đạt được kế hoạch đó]: thu nhỏ bộ máy chính phủ.

    Ông Lee ban đầu dự định tư hữu hóa 40 trong số 400 công ty quốc doanh với hy vọng kích thích sản xuất tạo lợi nhuận. Đến đầu năm nay, quan chức chính phủ mới chỉ xắn tay vào làm một vụ - đó là bán một lượng cổ phần nhỏ của công ty chịu trách nhiệm điều hành phi trường quốc tế ở ngoại ô Hán Thành. Sau đó, tháng Chín, họ cho ngừng luôn phi vụ đó để đáp lại những phê bình chính trị.

    Một sự chống đối tương tự nổi lên khi nói đến sự độc quyền của chính phủ về giá cả và các thương vụ quảng cáo truyền hình. Hai năm trước, tòa án hiến pháp quốc gia ra lệnh chấm dứt việc kiểm soát như thế, cho rằng đấy là một sự độc quyền bất hợp pháp.

    Kết quả là nhiều cơ quan chính phủ nhảy vào hơn, để dành chỗ bán quảng cáo hoặc quyền quyết định ai sẽ được (quảng cáo). Trong khi ấy, với giá TV được chính phủ định đoạt, đóng vai trò như giới hạn trần cho hầu hết các loại quảng cáo khác, công nghiệp truyền thông của Nam Hàn chỉ đạt được dưới 1% của tổng sản lượng quốc nối, so sánh với hơn 2% tại Nhật Bản và 3% tại Hoa Kỳ.

    Dễ thấy nhất, những dự án xây dựng thâm dụng vốn vẫn là công cụ chính tạo ảnh hưởng chính của lãnh đạo chính trị Nam Hàn, một lực đẩy làm tăng cả chi phí phát triển tư nhân lẫn đất đai dành cho các dự án. Một dự án khổng lồ của riêng ông Lee là đi nạo vét bốn dòng sông trị giá 14 tỷ (đô Mỹ).

    Mùa hè này, ông Lee và những người cộng sự của ông cố gắng thay đổi những kế hoạch về một thành phố trị giá 20 tỷ (đô Mỹ) mà quốc hội nước này dự định sẽ chuyển một nửa bộ máy chính quyền về đó (MVT – giống như ở Việt Nam dự tính về thủ đô hành chánh Ba Vì), lập luận rằng dự án nên được lèo lái bởi những nhu cầu của công ty tư nhân. Nhưng ông thất bại cuộc chiến trong quốc hội. Người thủ lãnh thứ hai sau ông Lee, thủ tướng Chung Un-chan, một kinh tế gia đã đặt câu hỏi về tính hữu dụng của một thành phố tập trung [dành cho] chính phủ, đã từ chức vì vấn đề này vào tháng Bảy. “Tôi cảm thấy tội lỗi khi thất bại trong việc ngăn cản sự lãng phí thấy trước”, ông nói.

    Một phần của lý do tại sao bàn tay can thiệp thô bạo của chính phủ vào nền kinh tế lại được chấp nhận là bởi nó gần gũi với niềm tin Khổng Giáo của xã hội Nam Hàn, đó là thứ bậc của quyền lực (từ trên xuống dưới). Niềm tin này có mặt trong mọi công việc hàng ngày. Người Nam Hàn chiều theo những người lớn tuổi hơn họ, một thói quen kính lão nhưng làm nguội lạnh sự tương tác và đè nén những ý kiến mới.

    Và truyền thống thứ bậc quyền lực lại càng phức tạp hơn với sự trao quyền cho đàn ông hơn là cho phụ nữ. Cho đến những năm 1990, sách giáo khoa Hàn Quốc rao giảng rằng đàn bà nên ở nhà (hơn là đi làm). Ngay cả bây giờ, đàn bà thường xuyên được khuyên nên bỏ việc khi họ mang thai. Và chỉ đến tháng Tư vừa rồi, tòa án lần đầu tiên tuyên bố một công ty Nam Hàn phải chịu trách nhiệm trong một vụ xâm phạm tình dục giữa một sếp nam giới và một nhân viên nữ.

    Ngày nay, chỉ có 53% phụ nữ Hàn Quốc làm việc, dưới con số trung bình 57% của tất cả quốc gia đã phát triển, một vấn đề sẽ còn trở nên tồi tệ hơn khi lực lượng lao động bắt đầu thu hẹp vào cuối thập niên. Tiền lương trung bình của một phụ nữ Nam Hàn khoảng 16.931 (đô Mỹ), chỉ bằng hơn một nửa lương trung bình của đàn ông, một khoảng cách lớn nhất giữa các quốc gia đã phát triển.

    Và đối với những người phụ nữ đi làm, cơ hội thăng quan tiến chức bị cản trở bởi thứ văn hóa nhậu nhẹt tối muộn chỉ thích hợp với đàn ông trong đời sống kinh doanh. Trong trường hợp tồi tệ nhất, hoạt động "xã giao" sau giờ làm việc diễn ra trong những hộp đêm với tiếp viên nữ trẻ rót rượu và lả lơi với những nhóm đàn ông, tạo ra một bầu không khí loại bỏ hoàn toàn các cơ hội kinh doanh và tạo quan hệ đối với nữ giới.

    Thiếu thân thiện với người nhập cư

    Cách thúc đẩy phát triển nhanh nhất là chào đón những công nhân nước ngoài và người nhập cư đến tới quốc gia này. Nam Hàn có 557.000 công nhân nước ngoài, chiếm khoảng 2% lực lượng lao động 23 triệu của họ. Con số ấy cao hơn của Nhật Bản, có khoảng dưới 1%, nhưng qua thấp so với Hoa Kỳ là 10%.

    Nhưng người nước ngoài chỉ có thể làm việc năm năm tại những công ty Nam Hàn, chiếu theo điều luật lao động. Người định cư vĩnh viễn thì rất hiếm, mặc dù gia tăng trong những năm gần đây cho một loại di dân đặc biệt: đó là phụ nữ từ những quốc gia khác, chủ yếu đến từ Đông nam Á Châu, lấy chồng là những nông dân độc thân bị bỏ rơi lại ở đồng quê khi đàn bà trẻ Hàn Quốc đã rời đi đến những thành phố.

    Min San-gi, chủ một công ty về đồ phụ tùng xe hơi ở thành phố Suwon, bị giới hạn chỉ 10 người lao động nước ngoài trong số khoảng 50 công nhân của nhà máy. Những công nhân nước ngoài sẽ làm việc cho ông ta năm năm, nhưng công nhân Hàn Quốc có xu hướng nhanh chóng bỏ đi, đôi khi chỉ vài tháng hoặc một năm. Mặc dù lương lậu thấp kém, ông Min cư xử rất tốt đối với công nhân nước ngoài, và thậm chí ông đã đoạt giải thưởng từ một nhóm từ thiện Công Giáo về việc làm của ông đối với di dân.

    Trong khi ấy, cũng giống như nhiều công ty nhỏ khác, công ty của ông Min có tỷ lệ doanh thu cao so với những công ty mà các công nhân Nam Hàn của ông, một phần của lực lượng lao động đang ngày càng thu hẹp sẵn sàng làm công việc chân tay, tin rằng có thể tạo cho họ nhiều cơ hội hơn.

    Kết quả là, ông Min đã buộc phải đặt trọng tâm tăng trưởng của công ty mình vào nơi khác. Ba năm trước đây, ông khai trương một nhà máy lớn tại Việt Nam, nơi mà ông không có vấn đề để tìm kiếm một lực lượng lao động bền vững. “Tôi cảm thấy hơi xấu hổ khi phải rời bỏ Hàn Quốc” ông nói.

    Cái gì xẩy đến cho tương lai

    Đối diện với vấn đề của hôm nay khó khăn hơn là tập trung ý chí để vươn lên khỏi cảnh đói nghèo những năm 1960, Huh Chan-guk một giáo sư kinh tế tại Viện Đại Học Chungnam ở Daejeon, nói. “Chúng ta không có những buổi họp thường xuyên của những bộ óc đang nắm quyền lực để đương đầu với độ lớn của các vấn đề” tiến sĩ Huh nói.

    Với những kinh tế gia chuyên nghiên cứu về Nam Hàn, song đề phát triển của quốc gia này đã trở thành hạt mầm cho nghiên cứu lý thuyết; nhiều ngân hàng đầu tư gần đây ấn định những công thức tính toán cho phát triển tầm trung và tầm dài hạn.

    Một nghiên cứu của Danny Leibziger, một giáo sư tại Viện Đại Học George Washington và là cựu phó thống đốc Ngân Hàng Thế Giới, cho rằng, với việc cải thiện năng xuất lao động vừa đủ và với con số phụ nữ và người già tham gia thị trường lao động lớn hơn, Nam Hàn có thể đạt được mục tiêu tăng trưởng 7% mà ông Lee tuyên bố trong cuộc vận động tranh cử tổng thống của ông.

    “Tương lai không được viết trên bia đá” tiến sĩ Leibziger nói.

    Bài viết bởi Evan Ramstad, một phóng viên của tờ Wall Street Journal làm việc tại Hán Thành.

    Một số thống kê của Nam Hàn:
    • Tỷ lệ sanh sản giảm
    1990: 1,6 trẻ
    2008: 1,2 trẻ
    • Tổng sản lượng tăng trưởng chậm đi
    2000-04: 5,3%
    2005-09: 3,4%
    • Phụ nữ trong lực lượng lao động
    Nam Hàn: 53%
    Tất cả quốc gia đã phát triển: 57%
    • Gia tăng nợ nần quốc gia (tính bằng phần trăm của tổng sản lượng quốc gia)
    2000: 16,7%
    2010: 32,1%

    Nguồn: Tổ Chức Y Tế Thế Giới; Ngân Hàng Hàn Quốc; Tổ Chức Phát Triển Và Hợp Tác Kinh Tế; Cơ Quan Tiền Tệ Quốc Tế.

    Chủ đề: Thế giới

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    5 phản hồi

    Trả lời Admin đây

    Đồng tiền có... chân

    Tác giả: Kỳ Duyên

    Khi đồng tiền có chân đi vào nhà cán bộ, thì niềm tin cũng có chân từ nhà dân đi ra. Khi niềm tin đi ra, sự hoài nghi sẽ ở lại...
    Tác giả Thảo Dân vừa có bài viết: "Tại sao, Hàn Quốc?", đặt những câu hỏi so sánh về sự phát triển của xứ sở kim chi. Còn trên báo Tiền Phong online mới đây, có một bài viết nhỏ: "Tiền hỗ trợ lạc vào...nhà cán bộ". Nhưng suy ngẫm kỹ, nó mang thông điệp một vấn đề xã hội đang nhức nhối.
    Câu chuyện rất đơn giản: Xã Phú Điền (huyện Tân Phú - tỉnh Đồng Nai), vào tháng 12/2007, có 23 chủ xe công nông, xe ba gác, xe thô sơ được công an xã thống kê trong diện bị cấm lưu hành (theo Nghị quyết 32/2007 của CP) được nhận tiền hỗ trợ của Nhà nước.
    Tuy nhiên, gần 2 năm sau, con số này do UBND xã lập, đề nghị huyện Tân Phú xét duyệt thì đã lên tới 39 chủ phương tiện. Trong số này, có rất nhiều chủ phương tiện là cán bộ xã, cán bộ huyện... không liên quan gì đến xe công nông, nhưng lại được hưởng chính sách.
    Tỷ như ông Đinh Công Khánh, chủ cửa hàng vật liệu xây dựng (đại biểu HĐND xã) và vợ là Nguyễn Thị Phượng, mỗi người nhận 9 triệu đồng. Không chỉ ông chủ, mà có 4 người làm công cho cửa hàng ông chủ này, chưa bao giờ có xe ba gác cũng được nhận 5 triệu đồng/người.
    Tiếp theo là gia đình ông Năm Luông, cán bộ phụ trách thủy nông, không ở trong diện hỗ trợ, nhưng lại có 3 người con gái, trai, rể đều được hỗ trợ 5 triệu đồng/ người, theo cái cách dân gian thường nói: "Một người làm quan cả (họ) nhà được nhờ".
    Ông Phạm Văn Vũ, cán bộ Thủy nông (nguyên Chủ tịch UBND xã Phú Điền), cũng vậy, chưa bao giờ làm nghề liên quan xe công nông, cũng được nhận 5 triệu đồng.
    Nam cán bộ có, thì nữ cán bộ cũng phải có cho bình đẳng: Bà Nguyễn Thị Mai Hương, cán bộ Hội Chữ thập đỏ huyện được nhận 5 triệu. Chồng cũ của bà Hương - ông Nguyễn Văn Trích, đã bán xe trước khi có chủ trương, cũng được nhận 5 triệu đồng. Đúng là tình cũ, không rủ tiền cũng tới.
    Đáng nói hơn nữa, một số vị, tiền thì đã được trao, nhưng xe đã xập xệ vẫn chạy túc tắc, vi phạm quy định. Nghĩa là pháp luật luôn nằm dưới... bánh xe.
    Mới thấy hóa ra, không phải chỉ "ông Trời có chân" như trong truyện tiếu lâm dân gian, mà đồng tiền về tới xã Phú Điền này, cũng có chân. Có điều, những đồng tiền này có đi lạc như bài báo viết đâu. Mà những đồng tiền này thật ra rất khôn ngoan, không thích vào nhà khó, chỉ toàn đi... vào nhà không khó - tức nhà các cán bộ xã, có tí chức tí quyền, có của ăn của để cả.
    Chỉ khác, "ông Trời có chân" thì đem lại nụ cười sảng khoái cho người dân sau những giờ lao động vất vả. Còn "đồng tiền có chân" trong câu chuyện này thì khiến dân chúng đã vất vả, lại thêm bất bình, vì sự bất công, thiếu công bằng từ những lợi ích nhỏ nhất. Thế là đâm ra khiếu nại.
    Chuyện vỡ lở, ông Lê Quang Vinh, cán bộ phụ trách giao thông - thủy lợi xã, người lập danh sách cho 39 người được hỗ trợ mới xì ra: "Tôi chỉ phát biểu mẫu cho người có phương tiện tự kê khai, còn xác minh có đúng đối tượng hay không thì công an làm".
    Không biết đúng, sai do ai, khâu nào vì bây giờ xã, huyện sẽ phải "truy cập" tiếp. Tuy nhiên, điều đáng nói là ở chỗ này, số tiền hỗ trợ cho mỗi hộ, hay mỗi nhân khẩu thật ra không lớn, không cán bộ nào giầu lên từ mấy triệu này. Nhưng cái sự khuất tất và bất công, tư lợi của người cán bộ cơ sở nó lại làm các vị mất rất lớn. Đó là lòng tin của người dân vào chính tư cách họ.

    ..............

    Mà đồng tiền có chân đi vào nhà cán bộ cơ sở, hay người có thẩm quyền thì nhiều lắm, nhất là lĩnh vực đất đai.
    Kết quả ban đầu của khảo sát trực tuyến về cải cách hành chính do UNDP phối hợp với VietNamNet thực hiện gần đây cho thấy, gần 70% người dân khi được hỏi, trả lời rằng họ phải đưa thêm tiền- tức là họ phải chia tay, để đồng tiền một nắng hai sương của họ về chốn ấm êm với người cán bộ có thẩm quyền giải quyết, trong đó, có tới 45% trường hợp thuộc quyền sử dụng đất của người dân.
    Và liệu có phải ngày nào cũng vậy, ở các cơ quan công quyền, các bệnh viện, các trường hoc...bất cứ nơi nào dính dáng tới thủ tục hành chính, tới chữa bệnh, tới học hành người dân cũng đều phải làm "cuộc chia ly mùi đồng" để đồng tiền tìm đến ở nhà các vị cán bộ có thẩm quyền, dưới muôn hình vạn trạng, đóng vai trò "ông chủ" điều hành lại phẩm cách, hành vi cán bộ?
    Cải cách hành chính là công cuộc trường kỳ, chủ trương tung ra đã 10 năm, nhưng mới triển khai được 2 năm nay, và hiệu quả chưa rõ, đủ biết cuộc cải cách này nó gian nan đến độ nào. Nhưng cải cách là một chuyện, việc nâng cao phẩm chất đội ngũ cán bộ quản lý cốt cán từ dưới lên trên là một chuyện cần không kém, mà câu chuyện đồng tiền có chân ở xã Phú Điền nói trên là một ví dụ cụ thể.
    Vì khi đồng tiền có chân đi vào nhà cán bộ, thì niềm tin cũng có chân từ nhà dân đi ra. Khi niềm tin đi ra, sự hoài nghi sẽ ở lại.
    Liệu có phải họ - những cán bộ cốt cán tư lợi ở tất cả các lĩnh vực, góc độ nào đó, vô tình trả lời cho Thảo Dân: "Tại sao, Việt Nam?"

    Trước 1975, người Việt thường chê đồ Đại Hàn (nay trong nước gọi là Hàn Quốc), luôn cả Hồng Kông, Singapore, Thái Lan, Philippine lại càng xổ toẹt. Vậy mà sao bây giờ, sau gần nửa thế kỷ, đảng Cộng Sản Việt Nam lãnh đạo đất nước, với bốn phương phẳng lặng, hai kinh (Sài Gòn-Hà Nội" vững vàng đến thế, mà nay lại thụt lùi thua Đại Hàn cả 50 năm, thậm chí còn nhờ cả Philippine sang làm cố vấn nữa mới khiếp. Thật là buồn hết chỗ nói.

    Chúng ta chỉ khác Nam Hàn là chỉ có một Đảng được hoạt động và lãnh đạo toàn diện . Không có cạnh tranh thì đảng đó chẳng cần phải tốt . Dân ta cũng chẳng cần phải tốt hơn ,vì tốt hơn cũng chẳng thay đổi được gì , có khi lại bị đi tù .
    Học lắm ,giỏi lắm thì nói ngang nhiều . Càng biết nhiều ,càng chán nản , đất nước toàn những người bạc nhược .

    Tại sao, Hàn Quốc?

    Một dân tộc ít người hơn Việt Nam, một dân tộc không có những trang sử "oai hùng" như Việt Nam, một dân tộc mà chỉ số IQ không cao hơn Việt Nam... thế mà hình như cái gì cũng... hơn Việt Nam. Lạ nhỉ? Tại sao?

    Nhiều người Việt Nam đặt câu hỏi này chứ chẳng phải mình tôi và đặt ra nhiều lần chứ chẳng phải một lần.

    Lần thứ nhất họ đặt câu hỏi khi mà phim ảnh Hàn Quốc tràn ngập màn ảnh nước mình.

    Lần thứ hai họ đặt câu hỏi khi chăn ga gối đệm Hàn Quốc tràn ngập các căn phòng hạnh phúc của nhiều người Việt Nam.

    Lần thứ ba họ đặt câu hỏi khi đồ điện tử Hàn Quốc như Samsung chiếm ngự trong quá nhiều gia đình nước mình.

    Lần thứ tư họ đặt câu hỏi khi các loại xe hơi Hàn Quốc tràn ngập đường phố nước mình và nhiều nước trên thế giới.

    Lần này họ đặt câu hỏi khi trong Asiad 2010, đoàn thế thao Hàn Quốc có quá nhiều huy chương vàng chỉ sau Trung Quốc còn nước mình chỉ được có mỗi một cái. Đấy là chưa kể nước mình còn sau cả một số nước bé tí ti trong khu vực.

    Rồi chưa kể những ai đã từng đến Hàn Quốc về cũng đặt một câu hỏi rất đơn giản: tại sao môi trường ở Hàn Quốc lại tốt hơn nước mình nhỉ? Tại sao đường phố ở Hàn Quốc lại gọn ghẽ, sạch sẽ và văn hóa hơn cả thủ đô nước mình nhỉ Tại sao Hàn Quốc và lại tại sao Hàn Quốc?

    Một thực tế nhỏ cho thấy, trong khi chúng ta "bảo vệ" mà như phá các di tích văn hóa như vụ Thành Tuyên, vụ Cửa Bắc... mới đây một cách hớn hở thì ta nhớ lại mấy năm trước hàng triệu người Hàn Quốc đau đớn như là để tang một cái cổng cổ ở Seoul bị một kẻ điên khùng phóng hỏa.

    Có người còn nói: một nửa dòng máu chảy trong người Hàn Quốc hôm nay là dòng máu người họ Lý nước Việt. Rồi sau đó lại thở dài nói: thế sao dòng máu Việt chảy ở chốn kia lại tài giỏi như thế còn dòng máu Việt ở nơi này lại... "luẩn quẩn" lâu thế ?

    Hàn Quốc có lợi thế gì hơn nước mình nhỉ? Có lẽ họ chỉ có một điều lợi thế hơn chúng ta mà thôi. Đó chiến tranh trên đất nước họ đã kết thúc lâu hơn chiến tranh ở nước mình. Nhưng thực tế lại cho thấy: từ sau khi chiến tranh kết thúc trên xứ sở Kim chi cho đến lúc đất nước này phát triển cũng chỉ tương đương thời gian nước mình hết chiến tranh từ năm 1975 đến nay mà thôi. Vậy tại sao họ lại phát triển mọi mặt được như thế?

    Phải chăng dân Hàn Quốc cần cù hơn dân Việt? Làm gì có chuyện đó. Cứ xem những người Việt sang Hàn Quốc, Đài Loan... làm ôsin mà xem. Họ làm việc vừa cần cù vừa nhẫn lại và có lúc nhẫn nhục mà chẳng kêu ca. Nhiều người xa chồng xa con đến 6,7 năm để lao động mong cải thiện tình hình kinh tế gia đình mà không hề bỏ cuộc. Cần cù đến như thế hỏi có dân tộc nào cần cù hơn không?

    Vậy tại sao hầu như cái gì mình cũng thua họ là làm sao? Phải chăng người Việt mình thời buổi này kém tổ chức, kém quản lý hay dân trí thấp, hay thiếu lòng tự trọng, hay không muốn vươn lên, hay chỉ được cái nói là giỏi...?

    Người quan sát đưa ra hiện thực này và muốn bạn đọc cùng tham gia phân tích và tìm ra nguyên nhân. Ba ông thợ giày hơn Gia Cát Lượng. Thế nào qua những phân tích của bạn đọc, chúng ta sẽ tìm ra một bí mật nào đó cho đất nước mình mở mày mở mặt một chút.

    Người quan sát xin đợi chờ ý kiến của bạn đọc...

    Theo Tuần Việt Nam

    Bài viết này được độc giả Mai Việt Tú, theo sự kêu gọi của Dân luận, dịch và gửi lên từ lâu, nhưng do tôi quá bận nên không biên tập được ngay để cho đăng. Nay mới thực hiện được, mong bác Mai Việt Tú và độc giả Dân Luận thông cảm.

    Trong bài viết bàn về những hạn chế của mô hình phát triển kinh tế của Nam Hàn, và đây cũng chính là mô hình mà thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng theo đuổi với các tập đoàn như Vinashin. Hi vọng nhìn vào mô hình Nam Hàn, người Việt Nam cũng có thể học tập được đôi ba điều...