Đào Hữu Nghĩa Nhân - Màu của môi trường và trách nhiệm

  • Bởi Admin
    09/12/2010
    2 phản hồi

    Đào Hữu Nghĩa Nhân

    Nhân sự kiện cá da trơn Việt Nam, mà cụ thể đây là con cá tra, cá ba sa và cá rô phi đỏ bị tổ chức WWF đổi màu từ màu vàng, với ý nghĩa là cân nhắc thật kỹ trước khi sử dụng thành màu đỏ với khuyến cáo đừng nên sử dụng do những yếu tố tác động ảnh hưởng môi trường trong quá trình nuôi và chế biến con cá này đến tay người tiêu dùng. Về mặt thực tế những khuyến cáo từ màu vàng chuyển sang màu đỏ không phải là không có cái lý của nó. Rất tiếc trước đây con cá này bị WWF đặt cho màu vàng thì không thấy bất kỳ tổ chức báo chí nào lên tiếng để cảnh báo trước những bất lợi sẽ có cho tương lai của nó. Đây có thể là một thiếu sót rất đáng tiếc của những người có trách nhiệm quản lý lĩnh vực này.

    Còn nhớ khi Việt Nam bước đầu chập chững nuôi con cá này cho mục đích thương mại xuất khẩu trước đây. Việc nuôi cá hầu như tận dụng một trăm phần trăm lợi thế tự nhiên của điều kiện sẵn có và ưu đãi từ thiên nhiên trước đây ở ĐBSCL. Tức là nguồn cá giống vớt từ nguồn cá bột ngoài tự nhiên vốn rất phong phú, nuôi bằng kỹ thuật lồng bè dọc từ thượng nguồn hai nhánh con sông Tiền và sông Hậu đến vùng hạ lưu. Thời điểm đó các làng bè nở rộ dọc hai con sông này như là những thành phố nỗi. Điển hình như ở An Giang, Đồng Tháp,... nguồn cá giống thì vô cùng phong phú, lượng cá làm nguyên liệu chế biến dành cho xuất khẩu thì dồi dào,. Bất kỳ hộ nuôi cá bè nào cũng giàu có nhanh chóng. Con cá mang cái tên cúng cơm của con cá Mỹ catfish, xuất khẩu ồ ạt sang thị trường Mỹ, khiến các người nuôi cá ao dọc theo con sông Missisipi điêu đứng vì sản phẩm ngon và giá cả rẻ hơn con cá nội địa Mỹ. Rồi thì hàng loạt các vụ kiện của hiệp hội nhà nghề nuôi cá nheo Mỹ nói Việt Nam vi phạm tên thương hiệu của cá nheo Mỹ, nào là bán phá giá,...

    Nếu nhớ không lầm thời điểm đó báo chí cũng nhanh chóng nhảy vào cuộc đăng tải hàng loạt các bài viết chứng minh con cá Việt Nam không hề phá giá. Chúng minh nào là do giá lao động rẻ, do việc nuôi cá của ta không phải tốn phí xử lý môi trường, không tốn tiền đuổi chim bắt cá như các ao nuôi lớn của Mỹ. Nào là sở dĩ giá cá catfish của Mỹ đắc là vì độc quyền, chi phí nuôi ao rất tốn kém, xử lý nguồn nước này kia,... Còn con cá ta nuôi thì cứ theo dòng chảy của sông vô tận sẽ làm rửa trôi mọi thứ nên chi phí nuôi cá của ta là rẻ nhất nên giá rẻ thì cũng đương nhiên,... Việc nuôi con cá tra trên sông như trước đây ở ĐBSCL giống như hiện tượng người dân Miền Tây thường ị trên sông vậy! Họ nghĩ đơn giản thôi thì hãy để mọi thứ cho nước cuốn đi!

    Luật chơi quốc tế đâu phải cứ như mình nghĩ, con cá tra của ta đành phải thua cuộc, buộc phải từ bỏ tên tây trở về với cái tên cúng cơm cá tra, cá "vồ", cá ba sa như trước đây. Hiệp hội cá nheo Mỹ thắng kiện Việt Nam bán phá giá cá da trơn của mình vào nước Mỹ. Chịu áp mức thuế nặng,...

    Thế rồi việc nuôi cá dựa vào dòng chảy của tự nhiên trở thành ác mộng với người nông dân, khi hàng loạt các bè nuôi cá chết trắng bè. Các nhà khoa học nhảy vào cuộc, nghiên cứu đủ trò thì ra nuôi cá bè trên sông không khác gì bỏ trứng vào một giỏ, xảy ra sự cố thì chả trứng nào còn. Bè thượng nguồn bị bệnh, hàng loạt bè bên dưới chết, và ngược lại. Nghề nuôi cá bè phá sản, người nuôi cá bỏ hoang phế các bè lồng trị giá bạc tỉ chuyển nghề nuôi cá lên các ao giống với các đồng nghiệp nuôi cá nheo Mỹ.

    Tiếc thay vì nghèo trong đầu tư, và thiếu kinh nghiệm cho việc làm sạch môi trường khi nuôi cá ao phát sinh, đó là xử lý nước thải các ao này trong quá trình nuôi. Còn chuyện lấy nước vào ao thì người nông dân xử lý rất kỹ nào là hóa chất, vôi bột để lắng trong các ao chứa trước khi đưa nước vào các ao nuôi để phòng bệnh cho cá. Bởi vì họ thừa hiểu nguồn nước cung cấp cho ao nuôi ngoài tự nhiên có rất nhiều mầm bệnh, có thể ảnh hưởng cho cá của họ. Ngược lại nước thay từ ao ra môi trường tự nhiên thì ít người nông dân để ý. Họ cứ vô tư xả nước ra môi trường tự nhiên không qua xử lý. Đây cũng là việc thấy rất rõ với các vùng nuôi tôm trước đây. Gần đây cũng có một số nơi quan tâm nhưng có đồng bộ hay không thì cũng không rõ lắm. Riêng ở khu vực tôi sống dọc theo sông Tiền thuộc khu vực tình Đồng Tháp thì hầu như chưa thấy gì là rõ nét. Nói chung nguồn nước khu vực xung quanh đó quả là đáng sợ. Ngày nay nông dân ĐBSCL gần như không còn thói quen sử dụng nước sông cho sinh hoạt ăn uống, thậm chí cả tắm giặt, do nguồn nước hiện nay cực kỳ ô nhiễm. Dĩ nhiên việc ô nhiễm này không phải hoàn toàn do việc nuôi cá. mà còn do các hoạt động nông nghiệp và công nghiệp, sinh hoạt đô thị khác nữa gây nên.

    Một điều cũng đáng suy nghĩ là hiện nay việc nuôi cá, người nông dân không còn lợi nhuận hấp dẫn nữa mà lợi ích thực sự là từ các nhà chế biến thức ăn gia súc là chính, Các nhà sản xuất và cung cấp thuốc phòng trị bệnh cho cá, kế đó là các công ty chế biến cá xuất khẩu!..Hiện nay việc các nguyên liệu này tăng giá vô tội vạ cũng là điều đáng suy nghĩ cho nền sản xuất nông nghiệp nước nhà. Nó không chỉ ở lĩnh vục nuôi trồng thủy sản mà còn bao gồm cả trong việc trồng lúa và các sản phẩm nông nghiệp khác. Biều bất cập này khiến người nông dân càng bám ruộng vườn, ao chuồng càng nghèo khó hơn. Càng khiến chênh lệch giàu nghèo dãn rộng hơn. Nuôi cá thì chi phí quá cao, nhưng khi làm ra sản phẫm thì thằng khác định giá, mà cụ thể đây là các nhà xuất khẩu!? Điều này đã dẫn đến việc người nuôi bỏ ao hiện nay rất cao, dẫn đến thiếu nguyên liệu cho nhà máy chế biến xuất khẩu.

    Một vấn đề không thể không đặt ra là các nhà máy chế biến cá xuất khẩu đã có những bước cải thiện môi trường đáng kể nào trong hoạt động sản xuất và chế biến của họ đối với môi trường nước và không khí xung quanh nhà máy? Hiện tượng ô nhiễm môi trường nước trong hoạt động sản xuất của nhà máy này là vấn đề lớn hiện nay. Đa phần là xã thẳng nước thải ra môi trường. Nếu có xử lý nước thải thì chủ yếu đối phó là chính. Họ thường vì lợi nhuận, chấp nhận đút lót cho các quan chức có trách nhiệm để giảm chi phí. Chỉ có một số ít ỏi nào đó là có trách nhiệm thật sự. Những cảnh báo của WWF không phải là không có lý. Đó là còn chưa nói công nhân làm việc trong các nhà máy chế biến hiện nay chủ yếu là công nhân thời vụ, nếu có hợp đồng thì cũng là đồng lương chết đói. Nói thẳng ra là họ không thể sống bằng và đầy đủ với công việc của họ. Đời sống thì bấp bênh, ở trọ trong những khu ổ chuột lụp xụp, tạm bợ, bệnh nghề nghiệp do làm trong môi trường lạnh, bảo hiểm y tế thì không thể chi trả đầy đủ cho họ điều trị,..

    Việc người ta đổi màu con cá da trơn Việt Nam có hay không các yếu tố cạnh tranh không lành mạnh cũng cần phải có thời gian để xem xét, và điều tra thêm. riêng nhà mình thì nên dọn dẹp sạch trước khi la làng nói người ta vu oan, gieo họa cho mình. Phàm người Việt mình có cái "hay" nhất thiên hạ là khi được khen thì nói người ta tốt, người ta tiến bộ, bị người ta chê thì nghi ngờ là kẻ thù là phá hoại, là cạnh tranh không lành mạnh.

    Xét cho cùng để có một sản phẩm cá tra nổi tiếng như hiện nay liệu nó có sạch đúng nghĩa như ta rêu rao và quảng cáo hay không cũng cần nhìn lại mình. Có cái gì cứ phát triển mãi trên đỉnh mà không phải có lúc suy thoái? Không phải cứ có sản phẩm sạch đạt các tiêu chuẩn quốc tế này nọ là ta nghĩ mình cứ yên tâm sản xuất, cứ yên tâm phát triển. Một xã hội ngày càng nhân bản và thịnh vương hơn cho mọi người là đòi hỏi chính đáng cho tất cả. Họ cảnh báo người dân các nước châu Âu đừng mua sản phẩm cá Việt Nam là vì họ muốn chúng ta phải soát xét lại xem xem vì sao mà các đại gia cá mập sản xuất thức ăn chăn nuôi cho thủy sản giàu có là thế, mà hầu như không phải chịu trách nhiệm gì về việc phí tổn môi trường do thức ăn của anh gây ra. Họ muốn chúng ta cũng phải tự hỏi các đại gia sản xuất thuốc thú y, thuốc thủy sản có trách nhiệm gì không khi việc nuôi cá phải sử dụng một lượng thuốc khổng lồ trong phòng và điều trị cho cá? Và dĩ nhiên lượng thuốc ô nhiễm này chắc không phải là không có trách nhiệm đồng chi trả cho cải tạo môi trường chứ? Họ cũng muốn chúng ta, các nhà sản xuất chế biến cá xuất khẩu có thật lòng làm hết mọi cách để bảo vệ môi trường chưa? Hay chỉ đối phó, hoặc làm một cách tạm bợ. Các đại gia này có chú ý chia lợi nhuận của họ cho các công nhân nghèo khổ vì lợi ích của các ông chủ không? Họ cũng mong muốn người nông dân phải biết thật sự đầu tư công nghệ xử lý nước thải từ ao nuôi, sao cho không ô nhiễm môi trường, không làm suy thoái nguồn cá tự nhiên,...

    Âu đây cũng là điều mà tất cả chúng ta cần làm trong thời điểm hiện nay. Người nuôi cá, nhà sản xuất cá giống, nhà cung cấp thức ăn chăn nuôi, các công ty sản xuất thuốc phòng trị bệnh cho cá, Các công ty phân bón, các công ty chế biến và xuất khẩu thủy sản, các nhà quản lý,...nên ngồi lại bàn bạc và thảo luận trách nhiệm của mình trong việc bảo vệ môi trường, bảo vệ đời sống người công nhân,... Rằng tất cả đều có liên quan trong việc đổi màu con cá Việt Nam. Chứ không phải là họp báo bào chữa, chứng minh này nọ về cái sự vô tội của ta. Môi trường hơn lúc nào hết là tất cả những ai có liên quan trong việc tạo ra sản phẩm này phải có trách nhiệm cải tạo bởi tất cả mọi người có thiện chí! Cho dù con cá có thể từ đỏ trở về vàng đi chăng nữa thì thiện cảm người tiêu dùng đã vơi đi ít nhiều.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    2 phản hồi

    Phản hồi: 

    Té ra chính phủ VN chưa có chiến lược cụ thể để bảo vệ môi trường, kiểm soát các công ty ra sao, đánh giá thiệt hại và bồi thường thế nào ... Thế mà Phạm Khôi Nguyên nằng nặc đòi làm bô xít !

    Kỳ tới các bác đừng bỏ phiếu cho ê kíp của Nguyễn Tấn Dũng và Nguyễn Phú Trọng vì tật nói phét lung tung

    Để đơn giản hơn việc bồi thường, các ngành nghề và dân nên có bảo hiểm. Khi có sự cố, bảo hiểm sẽ đánh giá và bồi thường trước cho nạn nhân và đồng thời quay ra choạc tụi phá hoại

    Chính phủ chỉ đóng vai trò kiểm soát gắt gao việc tuân thủ theo luật môi trường. Hoạch định sẵn các kế hoạch cụ thể khi có sự cố môi trường ...

    http://sgtt.vn/Thoi-su/134368/Doi-Vedan-boi-thuong-da-kho-chia-tien-cho-...

    Đòi Vedan bồi thường đã khó, chia tiền cho dân còn khó hơn

    SGTT.VN - Báo cáo với bộ trưởng bộ Tài nguyên - môi trường Phạm Khôi Nguyên tại phiên họp lưu vực sông Đồng Nai ngày 11.12, ông Trần Ngọc Thới, phó chủ tịch UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu thừa nhận “đòi Vedan bồi thường đã khó, giờ chia tiền cho dân còn khó hơn”.

    Bộ trưởng Phạm Khôi Nguyên (thứ hai từ bên trái) kiểm tra việc khắc phục hậu quả gây ô nhiễm môi trường của Vedan. Ảnh: Chinhphu.vn

    Theo ông Thới, từ ngày 16 đến 19.12, UBND ba xã và một thị trấn, huyện Tân Thành sẽ chi 26,8 tỷ đồng trả tiền bồi thường thiệt hại đợt I từ Vedan cho 1255 hộ dân. Sau khi niêm yết danh sách các hộ dân thiệt hại UBND các xã, thị trấn sẽ gửi thư mời đến tận các hộ dân đến lãnh tiền.

    Nhưng hiện nay tình trạng người dân khiếu nại phát sinh rất nhiều. Tỉnh chỉ biết giải quyết bằng cách tính toán bồi thường theo tỉ lệ ô nhiễm do viện Môi trường và tài nguyên cung cấp. “Nếu người dân nào không chịu nhận tiền, chúng tôi sẽ gửi vào ngân hàng và thông báo cho họ. Trường hợp người dân nào tiếp tục khiếu nại, chúng tôi sẽ trả lại tiền cho Vedan và đề nghị họ đến Vedan đòi bồi thường. Thực tế chúng tôi chỉ giúp người dân đòi bồi thường, nay họ khiếu nại làm cho tình hình phức tạp quá”, ông Thới bức xúc.

    Theo lãnh đạo tỉnh Bà Rịa – Vũng tàu, trong thời gian ba tháng kể từ khi nhận 50% số tiền bồi thường từ Vedan đã phát sinh 29 đơn khiếu nại cá nhân và 13 đơn tập thể, vì cho rằng tỉ lệ phân chia giữa các địa phương có sự chênh lệch khá lớn nên chưa đồng thuận. Cùng với đó, các tổ đại diện của người dân bị thiệt hại đã đề xuất nhiều phương án chia tiền nhưng không đi đến sự đồng thuận.

    Vì vậy, tỉnh đã xin ý kiến bộ Tài nguyên và môi trường và viện Môi trường và Tài nguyên thống nhất phương án dựa trên số tiền kê khai bị thiệt hại của 1255 hộ dân là 216 tỷ đồng trước đây, nhưng qua thẩm định thực tế chỉ yêu cầu Vedan bồi thường được 53,6 tỷ đồng. Như vậy, kết quả thiệt hại tương ứng với số tiền 53,6 tỷ là 24,7%, chứ không chia theo tỉ lệ ô nhiễm, ngành nghề bị thiệt hại mà viện Môi trường và tài nguyên đã tính toán đưa ra trước đó.

    Phản hồi: 

    [quote]Bộ trưởng bộ TN&MT Phạm Khôi Nguyên, cho rằng chất lượng nước mặt lưu vực sông Đồng Nai rất đáng báo động. Nguyên nhân do nước thải công nghiệp đều có hàm lượng ô nhiễm cao như dệt, nhuộm, giấy, chế biến mủ cao su, xi mạ… đổ ra sông. Do đó, biện pháp cấp bách hiện nay là từ trung ương đến từng địa phương trong lưu vực cần có giải pháp bảo vệ môi trường[/quote]

    "cần có giải pháp bảo vệ môi trường" : thủ tướng và các bộ trưởng VN có tài phát biểu huề vốn ! Phét lác chuyên nghiệp
    Phát biểu kiểu này, khi sự việc bắt đầu nghiêm trọng, thì đứa nào chả biết nói, cần đek gì đến bộ trưởng ?

    Cái người dân cần là các quan chức lãnh đạo phải có trách nhiệm và có tầm nhìn dự báo, dự phòng và có giải pháp trước để tránh bị động

    Tôi chả hiểu ở VN các đảng ủy, công an, UBND, đại biểu QH, sở môi trường, MTTQ, ... họ đang làm gì ?

    Tôi đi dọc ở một số kênh ở Thủ Đức, Q6, Q8, ... từ những năm 1995-1998 đã thấy các nhà máy đổ chất thải rất nặng mùi, ... ô nhiễm kênh nặng nề vậy mà các công an lái honda đi ngang, UBND phường cách đó vài trăm thước, ... vẫn thản nhiên như không có chuyện gì xảy ra ! Chẳng lẽ Trương Tấn Sang và Lê Thanh Hải, trùm lãnh đạo ở Saigon lại không biết việc này ?

    Tất cả dường như bất lực, vô cảm, câm điếc, chỉ biết ăn nhậu, gái, tiền ... thôi sao ?

    Các quan chức CS mà vô cảm, quan trí kém và nói chuyện huề tiền thì dân làm sao tin tưởng chính phủ, đồng bạc VND mất giá là chuyện đương nhiên

    Các báo (lề trái cũng như phải) cho dù có phân tích nghiêm túc và xây dựng đến đâu đi nữa, tôi e rằng xây được 1 thì sẽ bị phá 10

    Chị Beo thay vì chỉ trích DL vô bổ, sao không giúp giải quyết việc ô nhiễm này có phải là thiết thực hơn chăng ?

    http://sgtt.vn/Thoi-su/134353/TPHCM-la-mot-Vedan-khong-lo.html

    "TP.HCM là một Vedan khổng lồ"

    SGTT.VN - Ông Nguyễn Thanh Nguyên, phó chủ tịch UBND tỉnh Long An đã ví von như vậy trong cuộc họp về môi trường.

    Cá chết tại các làng nuôi cá bè ở phường Thống Nhất, Biên Hoà, Đồng Nai vào tháng 6.2010 Ảnh: Giang Sơn

    Sáng ngày 11.12, bộ trưởng bộ TN&MT Phạm Khôi Nguyên cùng ông Lê Hoàng Quân, chủ tịch UBND TP HCM, chủ tịch Ủy ban sông Đồng Nai đã cùng chủ trì phiên họp thứ ba với lãnh đạo 11 tỉnh trong lưu vực sông Đồng Nai để đánh giá diễn biến môi trường trong lưu vực, đánh giá tình hình triển khai Đề án sông Đồng Nai tại cấp trung ương và địa phương.

    Theo Tổng cục môi trường, trên lưu vực sông Đồng Nai có 103 khu công nghiệp và hàng chục Cụm công nghiệp với lượng nước thải đổ ra hệ thống sông này là hơn 1,8 triệu m3/ngày đêm; khoảng 20 triệu dân với lượng nước thải sinh hoạt khoảng hơn 2,7 triệu m3/ngày đêm... là những nguy cơ rất lớn đến môi trường sống.

    Theo kết quả phân tích nguồn nước tại các cửa sông cho thấy chỉ số N-NH4 trong nguồn nước đều vượt chỉ tiêu chuẩn quốc gia về chất lượng nước loại A1, thậm chí có nhiều nơi vượt chỉ tiêu loại B1.

    Xây dựng nhiều công trình thuỷ điện trên đầu nguồn tác động lớn đến môi trường sinh thái lưu vực sông Đồng Nai. Ảnh: Giang Sơn

    Ông Nguyễn Thanh Nguyên, phó chủ tịch UBND tỉnh Long An ví von: “TP.HCM hiện nay là "một Vedan khổng lồ" của Long An, bởi tình trạng ô nhiễm từ TP.HCM theo lưu vực sông tràn xúông Long An. Đến con còng, con cua... cũng phải chết huống chi những đìa nuôi tôm của người dân. Do đó không sớm có giải pháp giải quyết thì Long An nguy mất”.

    Cục cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường (C49B) cho biết, kiểm tra trên 2.000 vụ việc thì đã có trên 800 vụ xả nước thải lén hoặc nước thải không đạt tiêu chuẩn. Ngoài ra còn 700 làng nghề nằm xen lẫn trong các khu dân cư ven lưu vực sông, chủ yếu sản xuất các ngành nghề như thuộc da, dệt, nhuộm, tái chế kim loại, tái chế bọc ny lon và dầu nhớt nhưng không có hệ thống xử lý nước thải nên sông Đồng Nai phải gánh chịu ô nhiễm.

    Ở góc độ khác, ông Lê Hoàng Quân cho biết, việc xây dựng nhiều công trình thuỷ điện trên đầu nguồn sông Đồng Nai đã và đang tác động lớn đến môi trường sinh thái lưu vực sông Đồng Nai, do đó có thể gây tác động không tốt hoặc cạn kiệt nguồn nước cho vùng hạ lưu, khiến nước sinh hoạt, sản xuất thiếu trầm trọng.

    Bộ trưởng bộ TN&MT Phạm Khôi Nguyên, cho rằng chất lượng nước mặt lưu vực sông Đồng Nai rất đáng báo động. Nguyên nhân do nước thải công nghiệp đều có hàm lượng ô nhiễm cao như dệt, nhuộm, giấy, chế biến mủ cao su, xi mạ… đổ ra sông. Do đó, biện pháp cấp bách hiện nay là từ trung ương đến từng địa phương trong lưu vực cần có giải pháp bảo vệ môi trường.